Անդրադարձ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի մէջ Ազգային ժողովի ընտրութիւններուն ու արդիւնքներուն շուրջ բարձրացած փոթորիկը տակաւին չէ խաղաղած. քաղաքական բեմն ու անոր հետեւող մամուլը ամէն օր նորութիւն կը փնտռեն, եւ կը գտնեն, գնահատելու այս քայլը կամ դատափետելու մէկ այլ որոշում` սկսելով նոր խորհրդարանի դիւանին, յանձնաժողովներուն, նախարարութեանց եւ յարակից հարցերէն, ներքին ու արտաքին ընդդիմադիր ճակատներու ձեւաւորումէն, մինչեւ` իրաւական հետապնդումներ եւ գողօններու վերադարձ: Այս բոլորը...

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ Մշակոյթի, մարմնակրթութեան եւ կրթութեան նախարարութիւնների հնարաւոր կամ արդէն ուրուագծուող միացումն անհանգստացնող է, եթէ ոչ` անհասկանալի: Գուցէ հետագայում հիմնաւորումներ կը բերուեն ոլորտում կրճատումների անհրաժեշտութեան, կառավարման նոր մոտելներ որդեգրելու, այլ առաջնահերթութիւններ սահմանուելու վերաբերեալ, սակայն հրապարակում սոսկ միացման առաջնահերթութիւնն է եւ ոչինչ` բովանդակութեան կամ տեսլականի մասին, այն մասին, թէ մշակութային ի՛նչ քաղաքականութեան, ի՛նչ ռազմավարութեան վրայ է յենուելու կրճատումը կամ` Հայաստանի քաղաքական...

ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Խնդրի ազգային-քաղաքական կողմը Պատմական իրադարձութիւնների բերումով, հայութեան հատուածները տարբեր պատմափուլերում հեռացել են հայրենիքից եւ հաստատուել ամէնուր: 20-րդ դարասկզբի Հայոց ցեղասպանութեան ու հայրենազրկման պատճառով առաւել ստուարացաւ հայոց ներկայութիւնը աշխարհի տարբեր երկրներում: Հայոց պետականութեան բացակայութեան պայմաններում, ինչպէս եւ` խորհրդային իշխանութեան հակասական տարիներին, սփիւռքահայ կեանքը կազմակերպել են հայկական աւանդական կուսակցութիւնները, զանազան միութիւններն ու կրթամշակութային կազմակերպութիւնները: Այսօր, անխօս, ոեւէ մէկը չի կարող...

ՊԵՏԻԿ Այո՛, այս յօդուածիս վերնագիրը ճիշդ կարդացէք, «Հա՞յը, թէ՞ մարդը Բ.», որովհետեւ մօտ երկու տարի առաջ գրած էի առաջինը` յստակօրէն «հայը» նախապատիւ նկատելով մարդէն, բարձրաձայն ըսելու համար, որ հայուն ներելի չէ այն, ինչ որ ընդունելի է սովորական ոեւէ մարդու, եթէ ան կը պատկանի ուրիշ որեւէ ազգութեան: Մենք հայ ենք եւ մեզի համար ունինք կեանքի հոսանքները սահմանող հատու սահմաններ, որոնք պէտք...

ԱՐԱԶ ԳԱՅՄԱԳԱՄԵԱՆ ՀՅ Դաշնակցութեան հզօրագոյն ուղեկից կազմակերպութիւններից մէկը` Հայ օգնութեան միութիւնը (ՀՕՄ), հաւատարիմ` իր առաքելութեանը, երէկ ամանորեայ խնճոյք էր կազմակերպել հայրենիքի սահմանները պաշտպանելիս վիրաւորուած մեր հերոսների համար: Հայրենիքի պաշտպանի վերականգնողական կենտրոնի զինուորներին ուղղուած բացման խօսքում ՀՕՄ-ի ատենապետ Համեստուհի Սասունեանը նշեց, որ անկախ Հայաստանի բանակի զինուորներից իւրաքանչիւրը հայկական պետականութեան հպարտ ներկայացուցիչն է, որը թէ՛ 90-ականներին, թէ՛ ապրիլեան պատերազմին եւ թէ՛ այս...

Հայաստանի մանուկներու հիմնադրամի (COAF) 15-րդ տարեկան ընթրիքին  ընթացքին, որ տեղի ունեցաւ շաբաթ, 15 դեկտեմբերին, հանգանակուեցաւ շուրջ 4 միլիոն տոլար, ինչ որ նոր մրցանիշ մըն է կազմակերպութեան համար, որ 2003-էն ի վեր կրցած է 44 միլիոն տոլար հաւաքել ի նպաստ Հայաստանի 44 գիւղերու մէջ ապրող մօտաւորապէս 75.000 քաղաքացիներու: Երեկոյթին ընթացքին հանգանակուած ամբողջ գումարը այս տարի եւս պիտի յատկացուի գիւղական շրջաններու մէջ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ազրպէյճանական «Թրենտ» լրատու գործակալութիւնը հաղորդած էր, թէ Եւրոպական խորհրդարանի պաշտպանութեան եւ անվտանգութեան հարցերով ենթայանձնախումբի նախագահ Աննա Ֆոթիկան (Լեհաստան) Եւրոպական Միութեան արտաքին քաղաքականութեան բարձրագոյն յանձնակատար Ֆետերիքա Մոկերինիին յղած է դիմում մը` նշելով, որ եւրոպական երկիրներու քաղաքացիները սկսած են աւելի յաճախ այցելել Արցախ, եւ այդ պատճառով ալ անոնք կը յայտնուին Ազրպէյճանի «անբաղձալի անձերու» ցուցակին վրայ: Ֆոթիկա Մոկերինիին կոչ ուղղած է...

ՄԱՐՏԻԿ ՄԱՏԵՆՃԵԱՆ Հայաստան անունով երկիր մը կայ, ուր հայեր կը բնակին հազարաւոր տարիներէ ի վեր: Հայերը շատ հին պատմութիւն ունեցող ժողովուրդ են, եւ հայ թագաւորը քրիստոնէութիւնը պետական կրօն հռչակած է Յ.Ք. 301 թուականին, ուրիշ ազգերէ շա՜տ ու շա՜տ առաջ: Լենինական քաղաքը, որ այսօր կը կոչուի Գիւմրի, 1988-ի դեկտեմբերին, Նոր տարիէն հազիւ երեք շաբաթ առաջ, ենթարկուեցաւ ահաւոր աղէտի` երկրաշարժի մը, որուն...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ 1981 թուականն էր երբ ես քաղաքացիական պատերազմի խառնակ օրերուն ձեւով մը աւարտեցի համալսարանը: Քանի մը ամիս անց ստացայ «Սեռական քաղաքականութիւն» գիրքը` 400 էջէն աւելի հաստ հատոր մը: Հրայր Մարուխեանը ինծի ներկայացուց Քէյթ Միլլեթի աշխարհը: Ո՞վ էր այս կինը: Այս  գիրքը ի՞նչ գործ ունի ինծի  հետ, ինչո՞ւ ես: Ահա այսպիսի տափակ հարցեր  էին , որոնք կը զբաղեցնէին միտքս: Միայն...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Վերջին շաբաթներուն Հայաստանի արտաքին քաղաքականութիւնը ցոյց կու տայ, որ վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեանը ամէն ջանք ի գործ կը դնէ, որ լաւ երեւի Քրեմլինի առջեւ: Ասիկա որոշ մտահոգութիւններ կը ստեղծէ, որովհետեւ Արեւմուտքի եւ Ռուսիոյ միջեւ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսեանի հաւասարակշռուած քաղաքականութիւնը կրնայ կորսնցնել իր ուղին: Անշուշտ դէմ չեմ, որ Հայաստանը ռուսամէտ արտաքին քաղաքականութիւն վարէ, ասիկա կը բխի մեր ռազմաքաղաքական...

ԱՐԹՈՒՐ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Չքնէ՛ք, տղանե՛ր, չքնէք, Կեանքը ձեր նոր ընթացք կ՛ունենայ, Չքնէ՛ք, տղաներ, չքնէք, Ով քնի, հազիւ թէ արթնանայ... Գ. ԳԱԲՐԻԷԼԵԱՆ Մենք հիւանդանում ենք, երբ ընկնում է մեր օրկանիզմի դիմադրականութիւնը: Այն ուժը, ներքին այն դիմացկունութիւնը, որը կայ ու ամէն օր պայքարում է մեր օրկանիզմի վրայ արշաւող հազար տեսակ ախտ-աղարտի դէմ, թուլանում է, ու մենք դառնում ենք խոցելի: Սովալլուկ մանրէներն ու հիւանդածին...

Պոլսոյ մէջ գործող Տէրսիմի ուսումնասիրութիւններու կեդրոնի` Թաքսիմ հրապարակին վրայ գտնուող շէնքին մէջ անդամներուն կողմէ կազմակերպուած է Կաղանդին նուիրուած տօնակատարութիւն: Այդ մասին, ըստ «Ակունք»-ին, կը յայտնէ «Բիրհա» կայքէջը: Աղբիւրին յայտնելով` տօնակատարութեան շրջանակներուն մէջ համտեսուած է Տէրսիմի Բերդակ գաւառի ջրաղացին մէջ աղացուած 150 տարուան ցորենի ալիւրով պատրաստուած ճաշատեսակ մը: Տօնակատարութեան ընթացքին ելոյթ ունեցած է կազմակերպութեան անդամ Սոնկիւլ Եալչընը, որ մասնաւորապէս նշած է....

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ «Ազդակ-ի ընթերցողները եւ ընդհանրապէս լիբանանահայութիւնը լաւապէս կը ճանչնան «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի փորձագէտ եւ հայկական ուսումնասիրութեան «Անի» կեդրոնի համակարգող, լրագրող Թաթուլ Յակոբեանը: Անցնող 10 տարիներուն ան յաճախ հրաւիրուած է Լիբանան, մասնակցած` ՀՅԴ Հայ դատի խորհրդաժողովներուն, ունեցած է լսարաններ «Ազդակ»-ի «Փիւնիկ» սրահին մէջ, այցելած է հայկական վարժարաններ, իր հրատարակութիւններուն տպագրական աշխատանքի կարեւոր մէկ մասը իրագործուած է Լիբանանի մէջ, ինչպէս նաեւ մօտէն...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Ամէն անգամ երբ կը մտածեմ գրել մահացած  ընկերներէս մէկուն մասին, մանաւանդ երբ` կորուստի ցաւը սրտիս մէջ, կը փորձեմ ամփոփել ցրուած տպաւորութիւններս, անմիջապէս մտքիս մէջ կը սկսին զիրար հրմշտկել ենթական յատկանշող ածականներու շարք մը: Կարգ մը պարագաներու անոնք կը սահմանափակուին քանի մը բառով, մինչ ուրիշ պարագաներու ստիպուած կ’ըլլամ բառերու շարքը կրճատելու` ընթերցողներուն անհաւատալի չթուելու համար: Ճիշդ այս վիճակին մէջ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Կարօ Սասունի Կարօ Սասունի (Վիգէն Գլակ). բանասէր, արձակագիր, խմբագիր, իրաւաբան, ուսուցիչ, քաղաքական-պետական գործիչ եւ ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Ծնած է 15 յուլիս 1888-ին, Սասունի Խուլբ գաւառակի Ահարոնք գիւղը: Մայրը (Աննա մայրիկ) զինք աշխարհ բերած է դէպի Սուրբ Կարապետ վանքի ուխտագնացութեան ճամբուն վրայ, ուրկէ ալ` իր Կարապետ անունը (Կարօ): Իր ազգական Հրայր Դժոխքէն եւ Գէորգ Չաւուշէն կը ներշնչուի եւ կ՛որակուի...

Արցախեան հիմնախնդրի կարգաւորումը Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին քաղաքականութեան հիմնական առանցքներից է: Վերը նշուած հաստատումը աւելի քան երեսուն տարի է, որ կրկնւում է Հայաստանի Հանրապետութեան իշխանութիւնների քաղաքական բոլոր ուժերի եւ, ինչո՞ւ չէ, նաեւ հայ ժողովրդի իւրաքանչիւր միաւորի կողմից` լինի դա Հայաստանում, Արցախում կամ սփիւռքում: Սա բնական երեւոյթ է, քանի որ միջազգային բեմահարթակում հայն ու Հայաստանը ներկայանում են երկու օրակարգով` արցախեան հարցի կարգաւորման...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Քսանամեակն է ընկ. Հրայր Մարուխեանի մահուան։ Սակայն չենք սգար մահը, այլ կ՚ոգեկոչենք իր գործին վաստակը եւ կամքին յեղափոխականութիւնը։ Հաւաքական կեանքի մէջ կան ժամանակաշրջաններ որոնք մարդուն կը տաշեն, կը ձեւաւորեն ու համակերպիլ կը պարտադրեն։ Բայց կայ մարդ, որ նոյնիսկ ամենէն դաժան ժամանակաշրջանը կը յղկէ, կը կոփէ ու կը սեփականացնէ, որպէսզի հաւաքականութիւնը տէրը ըլլայ իր ճակատագրին ու լիագործէ իր ազգային...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Դեկտեմբեր 21ի այս օրը, Խորհրդային Միութեան ծայր աստիճան «վտանգաւոր» նկատուած «բանտարկեալ»ներու Վլատիմիր բանտին մէջ, իր վերջին շունչը փչեց Հայկական Ազատամարտի անկրկնելի հերոսներէն Գարեգին Նժդեհ։ Հայ ժողովուրդը միայն յաւուր պատշաճի յարգանքի տուրք ընծայելու մղումով չէ, որ կþոգեկոչէ Նժդեհի մահուան տարելիցը։ Ոչ ալ տարուան միայն այս օրը կը ստեղծէ պատեհութիւնը, որպէսզի ամենայն հաւատքով ու երկիւղածութեամբ իր մտքին ու հոգիին կիզակէտին...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ ՀՅ Դաշնակցութեան նորագոյն պատմութեան մէջ ընկ. Հրայր Մարուխեան կը պատկանի այն փաղանգին, որ իւրայատուկ դրոշմ եւ ուժականութեամբ յատկանշուած կշիռ տուած է ո՛չ միայն Դաշնակցութեան, այլ նաեւ Դաշնակցութեան ճամբով համայն հայ ժողովուրդին: Իր ծննդեան 90-ամեակին եւ մահուան 20-ամեակին առիթով եղող արտայայտութիւնները ընկ. Հրայրի անձին փառաբանանքը չեն վստահաբար, այլ իր անձին ընդմէջէն մեր ժողովուրդի կեանքին հիմնական մէկ փուլին լուսարձակումն են,...

20 տարի առաջ, 21 դեկտեմբերին իր վերջին շունչը փչեց հայու եւ դաշնակցականի տիպարը հանդիսացող Հրայր Մարուխեան, որուն այս աշխարհէն առյաւէտ հեռացումով խոր սուգ ապրեցաւ Դաշնակցութեան ողջ ընտանիքը, որուն վշտակից եղան հայ ժողովուրդի աշխարհասփիւռ զաւակները` ո՛չ միայն սփիւռքի մերձաւոր թէ հեռաւոր ափերուն, այլեւ նոյնինքն հայրենի ոստաններուն մէջ: Սակայն նման անձնաւորութիւններու ֆիզիքական հեռացումը ոչ մէկ ազդեցութիւն կ'ունենայ անոնց հաւատամքին, գաղափարներու տարածման եւ...