Անդրադարձ

«ԱՍՊԱՐԷԶ» Հայաստանի Հանրապետութեան օրհներգ «Մեր հայրենիք»-ը փոխելու ձախաւեր միտումը տապալելու եւ այդ հարցը առնուազն այս փուլին (եւ յուսանք` առյաւէտ) Ազգային ժողովի օրակարգէն դուրս նետելու կամ նոյնիսկ օրակարգի հարց չդարձնելու իրողութիւնը, մեր գնահատումով, արդիւնքն էր այն արագ եւ կտրուկ հակադարձութեան, որ ցուցադրուեցաւ Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան գործիչներու եւ մամուլին կողմէ: Դաշնակցութեան համար արտախորհրդարանական ուժ ըլլալու իր վաւերական յայտը ներկայացնելու առիթ մը եղաւ...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Տպաւորութիւնս այնպիսին է, որ մեր  ժողովուրդը  աւելի հակամէտ է  քննադատելու, քան` գնահատելու: Մեր բծախնդիր (ծայրայեղութեան հասնող) մօտեցումը այլազան խնդիրներու պարագային գնահատելի է անշուշտ, սակայն մեր չափազանց  ժլատ ըլլալը գնահատանքի մէջ` կարծեմ տեղին չէ, չըսելու համար` անընդունելի: Պէ՞տք է սպասել, որ ուրիշը գնահատէ, կամ ենթական մահանայ, որ զինք արժանի նկատենք գնահատանքի: Հարազատներէս մէկը` կատակասէր Ողջոյն պապուկը, կատակելով կ՛ըսէր, որ`...

ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ 2018-ն յղի էր սուրիական եւ հայաստանեան քաղաքական կեանքի այնպիսի զարգացումներով, որոնք իրավիճակներու փոփոխութիւն երեւան բերին: Սուրիական տագնապի քաղաքական լուծումը տիրական դարձաւ: Անգամ մը եւս փաստուեցաւ, որ որեւէ երկրի զարգացման համար անհրաժեշտ է ապահովել ընկերային արդարութիւն, հասարակական համերաշխութիւն եւ ժողովրդավարութեան կիրարկութիւն: Փաստուեցաւ, որ զարգացման այս հոլովոյթը կ՛իրականանայ ժողովուրդին մասնակցութեամբ, անոր պահանջներուն իրականացումով: Արտաքին ուժերու զինուորական միջամտութիւնը ի վնաս տուեալ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Հայաստանի վարչապետը յունուարի վերջին, Գերմանիա պաշտօնական այցի ընթացքում Քէօլնի հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ հանդիպմանը յայտարարել է մէկ ամիս անց` փետրուարի 27-ին Իրան պաշտօնական այց կատարելու մասին, իսկ դա ինքնին ուշագրաւ է եւ կարեւորութիւն է հաղորդում Հայաստանի վարչապետի իրանական այցին: Արդէն իսկ իրանական թէ հայաստանեան փորձագէտ-վերլուծաբանները բուն այցին դրական գնահատականներ տալուց զատ, իրաւացիօրէն բարձրաձայնում են Հայաստան-Իրան բազմոլորտ համագործակցութիւնների ծրագրային...

ՎԱՐԴԱՆ Բ. ՎԱՐԴԱՆԵԱՆ Այսօրուան արդիականացած աշխարհին մէջ մարդկութիւնը տարբեր տեսակի փոփոխութիւններու ենթարկուած է: Մտային արդիականացումը մեզ անջատած է մեր մարդկային, աւանդական ու կրօնական պատկանելիութենէն եւ մեզ դէպի անորոշը առաջնորդած է: Երբ մարդը իր մարդկային եւ մտային արժանիքներէն կը հեռանայ, անասնական աշխարհին կը սկսի աւելի մօտենալ... Դժբախտաբար այս արդիականացման երեւոյթը, ազատութիւնն ու մարդկային իրաւունքները պաշտպանողները սուտ վերնագիրներու տակ մարդիկը կը խաբեն...

Վենքի Էրմենիեանից Յեշիլիւրթ Դարձած Գիւղի Պատմութիւնը ՄՈՒԶԱՖԵՐ ԻՐԻՍ Էրզինճանի (Երզնկա-«Ակունք», խմբ.), Թունճելիի (Տէրսիմ-«Ակունք», խմբ.), Գիրեսունի (Կերասոն-«Ակունք», խմբ.), Սուասի (Սեբաստիա-«Ակունք», խմբ.), Մալաթիայի, Էրզրումի (Կարին-«Ակունք», խմբ.) շրջանում ու Թուրքիայի բազմաթիւ այլ վայրերում հնարաւոր է հանդիպել այդ անուանը: Վերոյիշեալ Վենքը գտնւում է Տաւրոսի լեռնաշղթայի հարաւարեւելեան մասում, Ատըեամանից 90 քմ, Քահթայից 60 քմ, իսկ Գերգերից 3 քմ հեռաւորութեան վրայ:  2016 թ. դրութեամբ գիւղը բաղկացած էր 46 տնից: Շրջանի քիւրտ գիւղացիներն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահի բանբեր Իպրահիմ Քալըն անդրադարձաւ Ֆրանսայի նախագահ Էմանուէլ Մաքրոնի` Ապրիլ 24-ը Ֆրանսայի մէջ Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակման ազգային օր հռչակելու մտադրութեան մասին յայտարարութեան: Թուրքիոյ նախագահի բանբերը այդ յայտարարութիւնը «բուռն կերպով» դատապարտելէ եւ Մաքրոնի կողմէ «իր երկրին դիմագրաւած քաղաքական խնդիրներէն ինքզինք փրկելու նպատակով պատմական դէպքերը իբրեւ քաղաքական նիւթ օգտագործելը» մերժելէն ետք յայտարարեց. «Ենթադրեալ Հայոց ցեղասպանութիւնը քաղաքական սուտ մըն է,...

Ամիս մը առաջ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. կաթողիկոսը  2019-ը հռչակեց «Հայ մամուլի տարի»: Ակնարկելով հայ մամուլի ծագման ու պատմական հոլովոյթին առնչուած կարգ մը հիմնական երեւոյթներուն` անկասկածօրէն կը տեսնենք մամուլին արժէքը, որ իր աննախընթաց եւ ազդու դերը ունի հայ կեանքէն ներս: 2019 թուականը նաեւ կը զուգադիպի Հայ օգնութեան միութեան «Հայ Սիրտ» պարբերաթերթի 80-ամեակին, որ իր կարգին որպէս հրատարակութիւն իր եզակի...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ 29 յունուարին Քալիֆորնիոյ մէջ հայկական մեր դպրոցներու սրբապղծումը թուրքերու կողմէ նոր փուլ մըն էր գրգռութեան: Այս արարքը կը նշանակէ բացայայտ, քողազերծ ճակատում` հայ սփիւռքին դէմ: Այո՛, թէեւ տակաւին խնդրոյ առարկան չէ ձերբակալուած ոստիկանութեան կողմէ, բայց արդիւնքէն դատելով` մեզի համար խիստ յստակ է, որ ան թուրք-ազերիական մղումով աշխատանք մըն է: Շատ գէշ, յոռի եւ վատ լուր մըն էր...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Իրաքահայոց Ազգային իշխանութեան նախկին փոխատենապետ «Մենք առիւծասիրտ ժողովուրդի շառաւիղ ենք...» Հօրս կրկնած խօսքերէն Ճակատագրական Նահանջը Մարտ 21-ին (1918) Վան վերահաստատուած ժողովուրդը վերջնականապէս լքեց սրբազնագոյն հայրենի աշխարհը եւ բռնեց նահանջի ճամբան, որուն հետեւանքը նահանջող ընտանիքներու եւ անոնց շառաւիղներուն համար աղէտալի եւ ճակատագրական եղաւ: Զինուորական մարմինը, օրուան ղեկավարները Բերկրիի կողմէն, ուրկէ ռուսական սահմանը պիտի դիմէին անցեալի իրերայաջորդ նահանջներուն նման,...

ԱՐԹՈՒՐ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Լուսանկարում` Վանի վարժապետանոցի նուագախումբն է` ֆանֆառը, որ 1915-ի ապրիլ, մայիսի ինքնապաշտպանական կռիւների ամենաթէժ պահերին «Մեր հայրենիք»-ը հնչեցնելով` մարտիկներին հերոսութեան ու սխրանքի էր մղում: Յունուարի 29-ին լրացաւ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի մահուան 100-րդ տարելիցը: Մարդ, ով խորհրդանշում է հայոց պետականութեան վերակերտումը, դարաւոր նիրհից մեր արթնացումը, մեր նուիրումն ազգ-հայրենիք գաղափարին: Արամը պետական գործչի իսկական կերպար է, պետականութեան գաղափարի անձնազոհ...

ԱՐԱՐԱՏ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Պատմ., գիտ., դոկտոր, փրոֆեսէօր Օրերս հեռուստատեսութեամբ դիտեցի ԱԺ փոխխօսնակ Ալեն Սիմոնեանի ելոյթ-առաջարկը Հայաստանի Հանրապետութեան պետական օրհներգը փոխելու եւ, փաստօրէն, Խորհրդային Հայաստանի օրհներգը վերականգնելու մասին: Լսեցի եւ խիստ մտահոգուեցի ու զայրացայ: Վերջին երկու-երեք տասնամեակում այս էլ քանի անգամ, երբ իշխանափոխութիւն է կատարւում, նման մի հարց է բարձրացւում: Ժողովրդական մի յայտնի խօսք կայ, թէ` ա՛յ տղայ, երկրի բոլոր երգերը երգել...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Անցնող շաբաթներուն Հայաստանի եւ հայ իրականութեան մէջ տեղի ունեցած հրապարակային ելոյթները ընկերային ցանցերու վրայ բաւական աշխուժ հակադարձութիւններ արձանագրեցին: Հայաստանի գրաւոր, տպագիր եւ լսատեսողական կայքերն ալ կլոր սեղաններով թէ վերլուծական յօդուածներով այս կամ միւս հարցը քննարկեցին: Այսօր, բոլոր ժամանակներէ աւելի, անհրաժեշտ է, որ իւրաքանչիւր նիւթի հրապարակային քննարկումէ առաջ ենթահող պատրաստել, լուրջ քննական եւ քննարկման փուլէ անցընել, ստուգել, ծրագրել եւ...

ՍԵՐԺ ՄՈՒՐԱՏԵԱՆ Յարգելի՛ ընթերցող, սոյն յօդուածիս մէջ արտայայտուելիք տեսակէտս կրնայ վիճելի, թերեւս ալ քննադատելի թուիլ, բայց եւ այնպէս այս գրութեամբ կ՛ուզեմ բոլորին մտածելու նիւթ տրամադրել: Արդէն քանի տարիներէն ի վեր ականատես եւ ականջալուր կ՛ըլլանք հայրենադարձութեան եւ ներգաղթի կոչերուն: Այո՛, ամէն գիտակից եւ ազգային կեանքին կառչած հայուն փափաքն է օտար միջավայրի մաշեցնող ճիրաններէն ձերբազատիլ եւ նետուիլ հայրենիքին գիրկը, ուր այլեւս չստիպուի...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Շաբաթէ մը ի վեր ընկերային ցանցերն ու տեղեկատուական հաղորդակցութեան միջոցները` թերթ, ձայնասփիւռ թէ պատկերասփիւռ, յորդած են ազգային մեր խորհրդանիշներէն «Մեր հայրենիք» քայլերգը փոխելու կամ չփոխելու տեսակէտներով: Տեսակէտներու փոխանակումները ընթացիկ քննարկումներէն քիչ մըն ալ անդին անցնելով, չափ ու սահման կորսնցուցած են եւ վերածուած` վէճ-վիճաբանութեան, փոխադարձ վարկաբեկումի, անարգանքի եւ վիրաւորանքի: Հարցը լուրջ երկփեղկում յառաջացուցած է ֆէյսպուքահայութեան մէջ` «Մեր հայրենիք»-ը պաշտպանողներու...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Հայ մամուլի տարի»-ն պարտաւոր է քննել դեռ շարունակուող հայկական դասական մամուլի եւ հաղորդակցական նոր եւ համատարած միջոց դարձած թուայնացման եւ համացանցային լրագրութեան փոխյարաբերութեան բազմերես խնդիրները: Դասական բառը չեմ գործածեր բացասական իմաստով: Հարցը քննութեան առարկայ է բոլոր երկիրներուն մէջ: Մամուլի հարցը առանձին չէ: Թուայնացման եւ համացանցային կարելիութիւնները կը վերաբերին նաեւ գիրով յատկանշուող բոլոր մարզերուն. պատմութիւն, ընկերաբանութիւն, գրականութիւն, հրատարակութիւններ, տնտեսութիւն,...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Խօսքը, այո՛, ազրպէյճանա-արցախեան հակամարտութեան կարգաւորման ընթացքի մասին է, աւելի ճիշդ` կարգաւորման տեղապտոյտի մասին: Քանզի որպէս ընթացք` այն առ այս պահը յստակ տեսանելի չէ, երբ պատմութեան թափանիւն արդէն հատել է հին ու նոր տարիների` 2018 եւ 2019 թուականների  օրացուցային ջրբաժանը  եւ հակադիր զօրքերի շփման գծի, երեւի թէ աւելի ճիշդ կը լինի ասել` ճակատային գծի երկու կողմում էլ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 4.- Յաջորդ յօդուածը այլասիրութեան դէմ է, «Զանգ»-ի 6 ապրիլ 1919-ի համարին մէջ` «Գրական գեղարուեստական «Սալոնը»» խորագիրով (1). հեգնօրէն` լատինատառ «Գոմունարէ» (հասարակ մահկանացու) ստորագրութեամբ, արեւմտահայերէնի վերածուած. «Երեւանի «ազնուականութիւնը» կը խմբուի, կը գործէ եւ կը նպաստէ հայերէն տառի ու լեզուի, ճաշակի եւ գրականութեան «զարգացումին»: Այս «սալոնը» (դահլիճ, յատուկ ակումբ) երկար ատենէ կը գործէ, եւ շատերը նոյնիսկ չեն գիտեր անոր գոյութեան...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ - Եկեղեցու համար ի՛նչ էլ հարկաւոր լինի,  անպայման կ՛ասէք, սիրով կ՛անեմ: Ըսած էր բարերարը տարիներ առաջ ու ընթացքին, ամէն մանրամասնութենէ տեղեակ, ան քար առ քար հետեւած էր եկեղեցւոյ կառուցման: Հիմա, ահաւասիկ ամիսներէ ի վեր եկեղեցին հաւատացեալներ կ՛ընդունի, արարողութիւններ տեղի կ՛ունենան: Յաճախ երբ անցնինք հոնկէ, ականատես կ՛ըլլաք պսակեալ զոյգի մը լուսանկարուելուն, երբեմն նաեւ մկրտուած մանուկի մը` հարազատներով շրջապատուած: Մինչ...

ՀՅԴ 33-րդ Ընդհանուր ժողովը կայացաւ Արցախում: Սա արդէն պատմական իրողութիւն է: Պատմական իրողութիւն, որը հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի այս հանգրուանում առաւել ուշադրութեան արժանի է, զուգահեռների դիտարկման եւ շահերի զուգակցման ու հակադրութեան պարզորոշման առիթ: Հայ ժողովրդի ազգային ազատագրական պայքարի կիզակէտը վերջին 30 տարիների ընթացքում եղել է Արցախը, իսկ Դաշնակցութիւնը ազատագրական պայքարի ակունքներում է եւ գաղափարակիրը: 1890-ական թուականներին, երբ հիմնադրուեց Հայ...