Անդրադարձ

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Գործել առանց սկզբունքի` կը նմանի ժամացոյցին նայիլ անոր սլաքներու տեղը ճշդելով պատահականօրէն:ՏԻԿԻՆ ՄԱՆՈՆ ՌՈԼԱՆ*   Հայկական հարց: Եւ անկէ անդին: Ի՞նչ է այդ հարցի էականութիւնը, երէկուան, այսօրուան եւ վաղուան նշանակութիւնը` ազգի լինելութեան տեսանկիւնէ: Ի հարկէ ազգի վերաբերող բոլոր խնդիրները իրենց կարեւորութիւնը ունին, բայց անհրաժեշտ է առաջնահերթութիւններ ճշդել, ոչ թէ միայն ներկային համար, այլ մանաւանդ` գալիքի նախատեսութիւններով: Հայոց ցեղասպանութեան...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ Իրաքահայոց Ազգային իշխանութեան նախկին փոխատենապետ Հաւաքավայրերու Մէջ Առաջին հաւաքավայր` Պաքուպա Խումբ մը որբեր Պաաքուպայիմէջ Այսպէս, Վասպուրականէն վերջին նահանջողներուն համար, դառն ճակատագրով, Իրաքը դարձաւ հերոս ժողովուրդի կեդրոնական հաւաքավայրը եւ առաջին կայանը` Պաղտատէն արեւելք 45 քիլոմեթր հեռու` Պաքուպա կոչուած գիւղաքաղաքին կից, Տիալա գետի աջ ափին ընդարձակ անապատը, ուր իրար ետեւ բարձրացող անգլիական զինուորական մեծ վրաններու տակ շարան-շարան եկող  բազմահազար...

Կէօպեքլիթեփէն (Պորտասար, «Ակունք»-ի խմբ.) մարդաբանութեան մէջ մի նոր տեսակէտ է բերել: 12 հազար տարի առաջ կառուցուած պատմական կառոյցներն այս անգամ էլ սպասում են, որ պահպանուեն  երկրագնդի մակերեսին:  Ստորեւ ներկայացւում է DW լրատուական գործակալութեան աշխատակից Պաշաք Սեզէնի ստացած տպաւորութիւնները Կէօպեքլիթեփէից: Կէօպեքլիթեփէն Շանլըուրֆա (Ուրֆա, «Ակունք»-ի խմբ.) շրջանից մօտ 15 քմ հիւսիս-արեւելք ընկած շրջան է: Եթէ հնարաւոր լինէր ժամանակի մեքենայով 12 հազար տարի յետ գնալ, ապա...

Ա. Ա. Եւրոպական Միութեան դռները թակող Անգարայի իշխանութիւնները նոր յուսախաբութիւն եւ զայրոյթ ապրեցան, երբ միութեան ընդարձակման քաղաքականութեան մասին Եւրոպական յանձնաժողովի ընթացիկ տարուան զեկոյցին մէջ յստակօրէն նշուեցաւ, որ Եւրոպական Միութեան Թուրքիոյ անդամակցութեան բանակցութիւնները փակուղի մտած են, որովհետեւ Անգարայի իշխանութիւնները ոչ մէկ պարագայի կը յարգեն մարդու իրաւունքները եւ կ՛երաշխաւորեն խօսքի ազատութիւնները Թուրքիոյ մէջ, որ Եւրոպական Միութեան անդամակցելու ձգտումներ ունի: 2005-ին Պրիւքսէլի մէջ...

Հայաստանի  կառավարութիւնը նախատեսում է գործող եկամտային հարկի եռաստիճան պրոգրեսիւ սանդղակը համահարթեցնել եւ նախատեսել եկամտային հարկի միասնական մէկ դրոյքաչափ` 23 տոկոս: Արդիւնքում համեմատաբար ցածր վարձատրութեամբ աշխատողների եկամտային հարկի բեռը առնուազն սկզբնական շրջանում կը մնայ նոյնը` 23 տոկոս: Փոխարէնը` էապէս կը նուազեն բարձր եկամուտ ունեցողների եկամտային հարկի դրոյքաչափերը` 28 եւ 36 տոկոսից դառնալով 23 տոկոս: Նախատեսուած չէ եկամտի չհարկուող շեմ, ասենք, օրինակ`...

«Հայե՛ր, հասել է ժամը, երբ բոլորս միասին` ծեր թէ երիտասարդ, կին թէ տղամարդ, պարտաւոր ենք հրապարակ իջնել, դէպի ճակատ վազել եւ բոլորանուէր զոհաբերութեան գնով փրկել Ազգն ու Հայրենիքը: Բոլորիս միասնական կամքով միայն կարող ենք ազատուիլ մահուան մղձաւանջէն, մահասփիւռ նենգ թշնամու եաթաղանէն: Կարգապահ, հնազանդ եւ հերոսական կեցուածքով` բոլորդ դէպի սրբազան գործ, դէպի անհաւասար պատերազմ»: ԱՐԱՄ ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Պատմութիւնն ու անցեալին արձանագրուած փորձութիւնները...

Տասնեակ մը օրեր թաւալած են այն օրէն, երբ Դիմատետրի միջոցով վարչապետ Փաշինեան թաւշեայ յեղափոխութեան երկրորդ փուլին ազդանշանը տուաւ... առաջինէն տարի մը ետք: Այս անգամ կիզակէտը արդարադատական համակարգն էր, գործունէութեան դաշտ մը, որ իր կառոյցով եւ խոր իմաստով միայն ու միայն լրջութիւն կը պարտադրէ: Կարելի չէ բաղդատութիւն մը կատարել յեղափոխութեան առաջին եւ երկրորդ փուլերուն (հաւանաբար` ներառեալ յաջորդող փուլերը) միջեւ: Եթէ առաջին...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Պատմութիւնը եւ առհասարակ պատմական նշանակալի իրադարձութիւնները գնահատւում-արժեւորւում են նրանով նաեւ, երբ դրանք սերտելու եւ, առաւել եւս, դրանցից դասեր առնելու ունակ է տուեալ պատմութեան կրող ժողովուրդը, ազգն ու պետութիւնը... Ահաւասիկ. 20-րդ դարասկզբի հայ ազատագրական պայքարի առաջատար քաղաքական ուժերը` Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւն եւ Սոցիալ դեմոկրատ հնչակեան կուսակցութիւնները 1906թ. դեկտեմբեր 15-ին նոյն պայքարի միջնաբերդ հանդիսացող Ատրպատականում ստորագրում են մի համաձայնագիր, որով...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու արդարութեան նախարարութիւնը ուրբաթ, 24 մայիսին 17 տեսակ ամբաստանագիր արձակեց «Ուիքիլիքս»-ի հիմնադիր Ճիւլիըն Ասանժի դէմ` զայն ամբաստանելով իբրեւ լրտես, զարտուղի միջոցներով պետական գաղտնիքներ կորզող ու հրատարակող եւ երկրի անվտանգութեան սպառնացող տարր: Եթէ Ասանժ Միացեալ Նահանգներու յանձնուի եւ դատուի, կրնայ ընդամէնը 170 տարի բանտարկութեան դատապարտուիլ: Ասանժին պատմութիւնը երկար է. ան շուրջ 9 տարի առաջ ձեռք բերած էր ու...

ՍՕՍԻ ՄԻՇՈՅԵԱՆ-ՏԱՊՊԱՂԵԱՆ Մայիս: Դիմատետրի «արեւմտեան կողմն աշխարհի»-ն մայրերու տօն կը տօնէ: Գեղեցիկ ու անձնազոհ մայրերու նկարներ կը տողանցեն: Բանաստեղծութիւններ ու քառեակներ կը նուիրուին սիրելի մայրիկներուն: Ու պահ մը կ՛անդրադառնաս, որ գեղարուեստական գրականութեան մէջ որքա՜ն հարուստ ատաղձ ունինք` մայրերգութեան վերաբերող: Արդարօրէն, մօր յուշարձանը կանգնեցուցած է Յովհաննէս Շիրազ իր քերթուածներու հատորով. թէեւ երբեմն գրիչը ծայրայեղութեան կը տանի, մանաւանդ երբ համեմատութեան տակ կ՛առնէ...

ՍԵՒԱՆ ՏԷՅԻՐՄԵՆՃԵԱՆ Արեւմտահայ յայտնի լրագրող ու հասարակական գործիչ Շաւարշ Միսաքեանի կողմէ 1925 թուականին Փարիզ հիմնադրուած «Յառաջ» օրաթերթը անկասկած սփիւռքի յառաջատար թերթերէն մէկն էր մինչեւ իր փակուիլը 2009-ին` հիմնադրին դստեր` Արփիկ Միսաքեանին կողմէ, որ թերթը երկար տարիներ հրատարակած էր անձնուիրաբար: Յառաջատար թերթ ըլլալ` հանրութեան լուր մատակարարելու նպատակ հետապնդելով չ՛ըլլար միայն (ինքնին հասկնալի առաքելութիւնը մամուլին), այլ կը կարօտի այլ բաղադրիչներու ալ, որոնց...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Արդէն տարի անցաւ, բայց կարծէք Հայաստանը եւ իր ղեկավարութիւնները դեռ կը շարունակեն իրենք զիրենք եւ դժուարութիւններու մէջ շնչահեղձ ժողովուրդին օրհնութեան գիրի պէս ջամբել յեղափոխութիւն եւ Նոր Հայաստան հոգեպարար բառերը: Ինչպէ՞ս չյուզուիլ: Իսկ յուզումներու պարագային, տրամաբանութիւն եւ իրատեսութիւն կանգ կ’առնեն: Աշխարհի ո՛չ առաջին, ո՛չ վերջին եւ ո՛չ ալ միակ ժողովուրդն ենք, որ դժուարութիւններու բովէն անցած ըլլանք: Ուրիշ ժողովուրդներ ալ...

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Մինչ Փարիզը տօնական հանդերձանք առած` կը նշէր քաղաքի խորհրդանիշները դարձած Էյֆել աշտարակի 130 եւ Լուվր բուրգի 30-ամեակները, Փարիզի միւս գեղեցկուհին` Նոթրը Տամ տաճարը կրակի լեզուակներու մէջ կ՛այրէր ողջ Եւրոպայի եւ աշխարհի աչքին առջեւ: Մարդիկ արցունքն աչքերուն անզօր եւ վհատ կը դիտէին 850 եւ աւելի տարիներու պատմութիւն ունեցող հսկային այրիլը... Աւագ շաբաթը Ֆրանսային եւ ողջ քաղաքակրթական աշխարհին համար սկսաւ...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ «Վասպուրականի ու Տարօնի գիւղերուն մէջ ժողովուրդը չունի անկողին մը` իր ամէնէն յարգելի հիւրին հրամցնելու իսկ: Ամբողջ գիւղական ժողովուրդը կը պառկի թաղիքներու մէջ պլլուած: Առած սնունդն ալ ասոր համեմատ է: Երբեմնի ցորենով այնքան հարուստ Մշոյ դաշտը այսօր կարօտը կը քաշէ կըլկըլի եւ կորեկի աւազանման հացին: Սասունը այդ ալ չունի: Իսկ Կառկառը եւ Խիզանը, ամբողջ ձմեռը կէս անօթի անցընելէ ետք,...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Վստահ եմ, որ մեր ժողովուրդին մեծամասնութիւնը, ինծի նման, կը խորհի, որ կեանքը Քեսապի մէջ,  ազատագրումէն  եւ ժողովուրդի վերադարձէն ետք, բնական դարձած է եւ, հետեւաբար, մտահոգուելու կարիք չկայ այլեւս: Հաւանաբար նաեւ այս համոզումին հետեւանք է վերջին տարիներուն հայութեան վերաբերումը քեսապահայութեան հանդէպ: Կարիք չի զգացուիր  առաջնակարգ օրակարգ նկատելու քեսապահայութեան վիճակը, որովհետեւ քեսապահայերը իրենց տուները վերադարձած են եւ` բնականոն  կեանքի լծուած:...

ՂԵՒՈՆԴ ՌՈՊԷՐ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Շա՛տ սիրելի եւ անմոռանալի Գէորգ ծ. վ. Եղիայեան, Քառասուն օրեր առաջ, Սպանիոյ հեռաւոր ափերուն, խոր ցաւով եւ մեծ կսկիծով իմացայ մահուանդ գոյժը: Օտարութեան ափերու վրայ պլպլացող, Զմմառու Տիրամօր հրաշագործ պատկերի կանթեղին դիմաց կանգնած` աչքիս առջեւ կը տողանցեն քու քահանայական երկար ու բեղուն տարիներու քրիստոսաշէն ու ազգանուէր ծառայութիւններդ: Իմ քահանայական կեանքի առաջին օրերէն մօտէն ճանչցայ քեզ եւ քու...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ 2018-2019 կրթական տարեշրջանի վերջին զանգը կը մօտենայ: Անցնող տարուան ընթացքին հայկական բոլոր վարժարանները դիմագրաւեցին տնտեսական դժուարութիւններ,  աշակերտական թիւի նուազումներ, հայրենաւանդ նիւթերու ուսուցիչներու, կազմակերպչական եւ վարչական տագնապներ: Ճիշդ է` միշտ ալ հայ դպրոցը ունեցած է եւ պիտի ունենայ տագնապներ, սակայն հայ դպրոցի տագնապներու լուծումներու ճամբան անկեղծ արժեւորումներն են միայն: Այսօր մեր հայ աշակերտներու կարեւոր մէկ մասը օտար վարժարան կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Յետցարական Հայաստանի հնութիւններու պահպանումի աշխատանքը կը սկսի 1918-ին, երբ Հայոց ազգային խորհուրդի նախագահ Աւետիս Ահարոնեանին յանձնարարութեամբ, հնագէտ-պատմաբան Աշխարհբէկ Լոռիս-Մելիք Քալանթար կը կազմակերպէ Անիէն շուրջ 6000 հնագիտական իրերու փրկութիւնը, որոնք այժմ կը պահուին Հայաստանի Պատմութեան պետական թանգարանին մէջ: Մինչ այդ, 1917-ին, ան Նիկողայոս Ադոնցի հետ Վանի հնագիտական երկրորդ խումբին մասնակցած էր (1): Կառավարութիւնը ապա զինք կը նշանակէ հանրային կրթութեան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 28 մայիսին, Սարդարապատի յուշահամալիրին մէջ տեղի ունեցած պաշտօնական արարողութեան ընթացքին Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան յայտարարեց, թէ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան պետական այրերուն երազանքը կ՛ապրի եւ պիտի իրագործուի: Իրաւամբ ալ այդ երազանքը տակաւին կենդանի է, սակայն իր թուած չորս վարչապետներուն երազանքը, որ իրականութեան մէջ անոնց կուսակցութեան` ՀՅԴ-ի ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստան կերտելու երազանքն է եւ ոչ թէ պարզապէս...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Ազատութեան հրապարակի վրայ ՀՅ Դաշնակցութեան հանրահաւաքը ազգային հրամայականն էր` ի դէմ երկիրը շրջապատող այն համայնապատկերին, ուր աստիճանաբար կը զարգանայ վտանգաւոր իրավիճակ` իր բոլոր տեսանելի եւ անկանխատեսելի ճգնաժամերով: Ներկայ պայմաններու տակ վստահաբար միայն Դաշնակցութիւնն էր, որ իր քաղաքական փորձառութեամբ եւ ազգային բծախնդրութեամբ կարող էր ներկայացնել հարցերը իրենց ամբողջ մերկութեամբ` ի հեճուկս վարչապետին վայելած ժողովրդականութեան եւ Ազգային ժողովի մէջ ամբարած...