Անդրադարձ

ՀԱՅԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ ԵՊՀ Սփիւռքագիտութեան ամբիոնի ասիստենտ Ա. Համաշխարհային պատերազմի աւարտից յետոյ յաղթանակած Անտանտայի դաշինքի մեծ տէրութիւնները պատերազմի արդիւնքները ամփոփելու համար 1919թ. Փարիզում հրաւիրեցին խաղաղութեան վեհաժողով: Այդ վեհաժողովին որպէս Անտանտայի փոքր դաշնակից` հրաւիրուած էր նաեւ Հայաստանը: Հայաստանի Հանրապետութեան պատուիրակութիւնը, որը գլխաւորում էր Աւ. Ահարոնեանը, հայ-վրացական պատերազմի պատճառով չկարողացաւ ժամանակին հասնել Փարիզ, եւ միայն յունուարի 4-ից յետոյ Աւ. Ահարոնեանին յաջողուեց հասնել Փարիզ...

Լիբանան անցեալ հոկտեմբերի կէսերէն ի վեր կ՛ապրի իր բազմամեայ տագնապին ամէնէն վտանգաւոր ու ողբերգական փուլերէն մէկը. վտանգաւոր այն իմաստով, որ տնտեսական-ընկերային կացութեան անկումը դարձած է շա՛տ աւելի ճնշող ու համատարածօրէն քայքայող, քան ինչ որ էր վիճակը 15-ամեայ աւերիչ պատերազմի տարիներուն, երբ ռումբերն ու հրթիռները, ականուած ինքնաշարժները մահ ու աւեր կը սփռէին ամէն տեղ, երկիրը մատնած էին մասնատումի: Արդար ընդվզումէ ծնած...

ՀԱՅԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ ԵՊՀ Սփիւռքագիտութեան ամբիոնի ասիստենտ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան առաջին շրջանի պատմութիւնը,  իր դժուարին, բարդ ու հակասական իրադարձութիւններով հանդերձ, անխզելիօրէն կապուած է Յ. Քաջազնունու անուան հետ: Նա բարձր պետական մտածելակերպի տէր անձնաւորութիւն էր եւ իր վարած խոհեմ, չափաւոր եւ գործնապաշտ քաղաքականութեամբ կարողացաւ զերծ պահել Հայաստանի մանուկ հանրապետութիւնը թուրքերի, վրացիների եւ ազրպէյճանցիների քաղաքական թակարդներից, եւ այդ իսկ պատճառով անուրանալի են նրա...

«Փորձառութիւնը հաստատեց, որ լռութիւնը միշտ ոսկի չէ: Երբեմն արծաթ է, իսկ յաճախ ալ` թիթեղ: Այս երեքէն որո՞ւ կը համապատասխանէ համատարած լռութիւնը» ՇԱՒԱՐՇ ՄԻՍԱՔԵԱՆ (1884-1957, Փարիզի «Յառաջ»-ի խմբագիր ) Բաւական ժամանակ դադրելէ, բացակայելէ եւ մամլոյ աշխարհէն հեռու մնալէ ետք, ի վերջոյ վերստին կը ծածանի ՀՅ Դաշնակցութեան պաշտօնաթերթ «Դրօշակ»-ը` իր պրիսմակէն անցընելով խնդիրներ, վերլուծելով հարցեր, արծարծելով քաղաքական, գաղափարախօսական եւ ընկերային նիւթեր: Անոր...

ՎԱՀԷ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ «Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» անդամ Ինչ-որ տեղ լաւ էր, որ գրչի պատմութիւնը եղաւ: Սա երկար ժամանակով քաղաքական խօսքից հանեց նախաբանի անհրաժեշտութիւնը: Հիմա արդէն պէտք չէ նկարագրել իրավիճակի լրջութիւնը, տեղ-տեղ` ողբերգայնութիւնը: Հիմա ամէն ինչ պարզ է: Ինչքան էլ անհաւանական թուայ, բայց գրիչը դարձաւ սեւ ու սպիտակի հրէշաւոր բաժանման ազդու հակաթոյնը: Գրչի պատմութիւնից յետոյ հասարակութեան այդ բաժանումն այլեւս անցեալ է: Սա...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Խօսքը, ինչպէս երեւի կռահեցիք, վերաբերում է ազրպէյճանա-արցախեան հակամարտութեան կարգաւորման բանակցային գործընթացին, որը, եթէ մի պահ քաղաքականից տեղափոխենք մարզական ասպարէզ, ապա, ըստ էութեան, իւրօրինակ մրցավազք է յիշեցնում, որի մասնակիցները, սակայն, այդպէս էլ երբեք չեն հասնում վազքուղու վերջնագծին: Չեն հասնում, քանզի այն չի երեւում, չկայ, այսինքն` անյայտ է, անորոշ: Պարզապէս մրցութեան կազմակերպիչները, տուեալ պարագայում` ԵԱՀԿ Մինսքի խմբի համանախագահ...

ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ ԿԱԹՈՂԻԿՈՍՈՒԹԻՒՆ ՎԻԳԷՆ ՎՐԴ. ՏԱԼԳԼԸՃԵԱՆ Օրհ. ԱԿ. «Ամենասուրբ Երրորդութեան ընտրեալ եւ հաւատարիմ ծառայ, սպառազէն յաղթող եւ քաջ նահատակ եւ շնորհքներու օթեւան, արագահաս Սուրբ Սարգիս Քրիստոսի մօտ բարեխօս եղիր մեզի համար».  Շարակնոց Կանոն Սրբոյ Սարգսին: Այսօր հայաստանեայց առաքելական եկեղեցին կը նշէ «Սրբոցն Սարգսի զօրավարին եւ որդւոյ նորա Մարտիրոսին եւ չորեքտասան զինուորացն»: Քրիստոսի եկեղեցին պատմութեան ընթացքին բազմաթիւ նման վկայութիւններ ունի:...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Օրեր առաջ ընկերոջ մը հետ երկարատեւ խօսակցութիւն ունեցայ: Այս խօսակցութեան ընթացքին ի միջի այլոց արծարծուեցաւ մտաւորականութեան, հայ մտաւորականութեան հարցը, թէ իրաւ հայ մտաւորականը ինչպիսի՞ յատկանիշներ պէտք է ունենայ, մտաւորականի եւ ազատութեան կապը ի՞նչ է, պէ՞տք է յօդուած կամ գիրք գրէ որոշակի թելադրանքէ, պէ՞տք է էսթեպլիշմընթի մարդը ըլլայ, կա՞յ տարբերութիւն պարզապէս զանազան գաղափարներու փրոփականտիստի եւ իրաւ մտաւորականի միջեւ, ինչպիսի՞...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 5 յունիս 2019-ին տեղի ունեցած Դանիոյ խորհրդարանական ընտրութիւններուն արդիւնքները ի նպաստ ընկերվար-ժողովրդավարներուն էին, անոնք շահեցան քուէներուն 25,9 առ հարիւրը, հետեւաբար իրենք ստանձնեցին կառավարութեան կազմութիւնը: Ընկերվար-ժողովրդավարները, չյաջողելով ստանալ քուէներուն ջախջախիչ մեծամասնութիւնը, խորհրդարանական «վստահութիւն եւ մատուցում»-ի հիման վրայ կառավարութիւն կազմեցին Ընկերային-ազատական կուսակցութեան, Ընկերվարական ժողովուրդի կուսակցութեան (արմատական ձախ) եւ Կարմիր-կանաչ դաշինքին (կազմուած` համայնավարներէ եւ կանաչներէ) հետ: Դանիան ունեցաւ իր պատմութեան մէջ...

Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը վերսկսում է «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի հրատարակութիւնը: «Դրօշակ»-ի կենսագրութիւնը ձուլուած է ծնող կուսակցութեան անցած ճանապարհին այնքան, որ այս երկուսից մէկին անդրադառնալիս յաճախ յիշում ես միւսին: Սխալուած չենք լինի` պատկերաւոր ներկայացնելով, որ «Դրօշակ»-ը եղել է կուսակցութեան մաքառումի ու հերոսացման ուղին արտացոլող հայելին: Ազատագրական պայքարի շրջանի «Դրօշակ»-ի խունացած էջերից այսօր էլ զգացւում են պայքարի տաք շունչը, գողգոթայով անցնող ժողովրդի ապրումները, երրորդ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 28 յունուար 2020-ին նախագահ Թրամփ Սպիտակ տան մէջ հրապարակեց Իսրայէլի եւ Պաղեստինի միջեւ երկար սպասուած իր «Խաղաղութեան ծրագիր»-ը: Ծրագիրին ճարտարապետը նախագահի փեսայ եւ անոր աւագ խորհրդական Ճերըտ Քուշներն է: «Խաղաղութեան ծրագիր»-ը ունէր շարք մը թերութիւններ` նախքան զայն յայտարարելը: Նախ` ո՛չ Թրամփ, ո՛չ ալ անոր փեսան որեւէ տեղեկութիւն ունէին արաբա-իսրայէլեան պայքարի բարդութեան մասին:...

ՏԻԳՐԱՆ ՊԱՊԻԿԵԱՆ Այո՛, «ամէն բան մեզի համար է»: Այսպէս ըսած են մեր մեծերը, եւ այսպէս ալ կը շարունակեն ըսել խոհեմ մարդիկ: Եւ եթէ ճիշդ է այս ասացուածքը, ուրեմն աշխարհի վրայ այն, ինչ որ կը պատահի, անպայման պէտք է պատճառ մը ունենայ, եւ կամ ալ այս կամ այլ ձեւով բացատրելի ըլլայ: Չեմ կարծեր, թէ երկրագունդին վրայ կը գտնուի երկիր մը կամ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Տգիտութիւնը եւ տխմարութիւնը պատմութեան նկատառելի ազդակներն են» Ռէյմոն Արոն, ընկերաբան-իմաստաասէր, Ի. դար Ինչ որ ըսուի վերանկախացած Հայաստանի երեսուն տարիներուն եւ այսօրուան մասին, կարծէք պատկերներ են, երբեմն դիտուած խոշորացոյցի մէկ կողմէն, երբեմն` միւս կողմէն, յաճախ զգացումներ հովահարելու համար: Միշտ հակուած ենք լաւատեսական յուզիչ կամ յոռետեսական խօսքերով դիտել Հայաստանը: Պատմութեան թելադրութիւն, կամ` ներկայի կողմնապաշտական թեր-դէմ գնահատում: Երբեմն ներկայի թմբիրէն արթննալու...

Այսօր գումարուող կառավարութեան նիստին ընթացքին կը վաւերացուի աշխատանքային ծրագիրը: Ընթացակարգի համաձայն, անիկա կ՛ուղարկուի խորհրդարան` առ ի վաւերացում, որ քաղաքական եզրաբանութեամբ` կառավարութեան վստահութեան քուէով կը բանաձեւուի: Համակողմանի մօտեցումները կը նախանշեն, որ քննարկումի բովէ անցնելէ ետք, խորհրդարանը իր վստահութեան քուէն կու տայ իր ծրագիրով ներկայացող կառավարութեան: Ծրագիրի հիմնական առանցքային բաժինը անշուշտ հակաճգնաժամային շտապ գործողութիւններու յատկացուած է` երկիրը դուրս հանելու համար ներկայ փակուղիէն:...

Շաբաթ, 25 յունուարին, Էնսինոյի Ազգային Ֆերահեան վարժարանի «Տիգրանեան» սրահին մէջ 24 հայորդիներ միացան ՀՅ Դաշնակցութեան շարքերուն` ընկերական լայն շրջանակի մը ներկայութեան տալով իրենց երդումը: Երդման հանդիսաւոր արարողութեան բացումը կատարեց նորագիրներու կուսակցական նախապատրաստական աշխատանքները կազմակերպած յանձնախումբի անդամ Արամ Մանուկեան: Ան ներկայացուց նորագիրները եւ հրաւիրեց կնքահայրը` ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէի անդամ Արթօ Քէօլէեանը որ իր պատգամը ուղղէ եւ երդումը գլխաւորէ` Դաշնակցութեան...

3 փետրուարին, Արցախի թեմի առաջնորդարանին մէջ, «Արցախ» մամլոյ ակումբին նախաձեռնութեամբ, տեղի ունեցաւ մամլոյ ասուլիս` Պաքուի ջարդերուն 30-րդ տարելիցին առիթով: Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգեւ արք.  Մարտիրոսեան խօսեցաւ Արցախի թեմի յառաջիկայ ծրագիրներուն մասին: Ըստ անոր, Արցախի թեմի ծրագիրները մնացած են նոյնը, ինչպէս էին իրենց սկսման ատեն` 1989-ին, երբ 60 տարուան դադարէ ետք վերաբացուեցաւ Արցախի թեմը: Ըստ սրբազանին, իրենց նպատակը եղած է վերադարձնել...

ՅԱՍՄԻԿ ՊՕՂՈՍԵԱՆ ...Նրա նախնիները պատմական Հայաստանից էին: Գաղթել էին Ալաշկերտից` իրենց ծինային յիշողութեան մէջ պահպանելով հայրենիքի պատկերը: Հայրը` Սուրէն Սահակեանը լեզուաբան էր, բարբառագէտ. սրբազան մասունքի պէս հաւաքում էր բռնազաւթուած Էրկրի բանահիւսութիւնը` սերունդներին ի պահ: Եւ դուստրը` Լուսինէ Սահակեանը, մեծանալով մտաւորականի ընտանիքում, գնալու էր հօր հետքերով, բայց` իր ճանապարհով: Լուսինէ Սահակեանն այսօր ԵՊՀ արեւելագիտութեան բաժանմունքի թուրքագիտութեան ամպիոնի դոցենտ է, բանասիրական գիտութիւնների...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան դարձեալ սպառնալիքներով կը խօսի Սուրիոյ դէմ. կը սպառնայ վրէժը լուծել այն թուրք զինուորներուն, որոնք սպաննուած են Իտլիպի շրջանին մէջ: Գործի անցնելով, ան փետրուարի առաջին օրերուն մեծ ուժ կեդրոնացուց Սուրիոյ սահմանին վրայ` պահանջելով Ռուսիայէն, որ արգելք չկանգնի Սուրիոյ դէմ իր հաւանական արշաւանքին (չմոռցաւ հին-նոր դաշնակից Ռուսիոյ դաս տալ, որ Խրիմը Ուքրանիոյ կը պատկանի): Ան նաեւ մտահոգ...

1 փետրուարին աշխատանքային այցելութեամբ Թիֆլիս գտնուող Հայաստանի սփիւռքի հարցերու գլխաւոր յանձնակատար Զարեհ Սինանեան եւ գրասենեակի համահայկական ծրագիրներու վարչութեան գիտական-կրթական բաժինի պետ Հայկ Ենգիբարեան, Վրաստանի մէջ Հայաստանի դեսպան Ռուբէն Սադոյեանի առաջնորդութեամբ եւ դեսպանութեան դիւանագէտներուն ընկերակցութեամբ, այցելեցին զանազան կառոյցներ: Վիրահայոց թեմի Թիֆլիսի Սուրբ Գէորգ առաջնորդանիստ եկեղեցւոյ մէջ անոնք դիմաւորուեցան առաջնորդական տեղապահ Կիրակոս վրդ. Դաւթեանի կողմէ, որ ներկայացուց թեմին գործունէութիւնը, պատմամշակութային կոթողներու պահպանութեան...

ԵՂՈՒԱՐԴ ԱՅՎԱԶԵԱՆ Վրաստանի Սամցխէ-Ջաւախք շրջանը գտնւում է շատ բարդ աշխարհաքաղաքական դիրքում: Այստեղ բախւում են Ազրպէյճանի, Թուրքիայի, Վրաստանի ու Հայաստանի շահերը: Այս տարածաշրջանի նկատմամբ հետաքրքրութիւններ ունի նաեւ Ռուսաստանի Դաշնութիւնը, ինչը արտայայտւում է տարբեր ձեւերով: Սակայն այստեղ գլխաւոր խաղացողները վերոնշեալ չորս պետութիւններն են, որոնց նպատակները տարբեր են: Թուրքիան ու Ազրպէյճանը այլ շահեր ու ծրագիրներ ունեն Ջաւախքի նկատմամբ, Հայաստանն ու Վրաստանը` այլ: Չնայած,...