Անդրադարձ

ՍԻԼՎԻԱ ՍԷՐԱՅՏԱՐԵԱՆ 2019 տարեշրջանը փակուեցաւ բաւական իրարանցում ստեղծելով զանազան լրատուամիջոցներու մէջ, խիտ տողեր լեցնելով միջազգային ու տեղական թերթերուն էջերը եւ խճողելով հանրային ցանցերու երթը... Իրարանցումին մեկնարկը եղաւ Ամազոնեան անտառներու հրդեհը, ապա` Լիբանանի լեռնային շրջաններուն մէջ ծագած հրդեհը, հասնելով մինչեւ Լիբանանի ներքին եւ պետական իրարանցում, իսկ ոմանք հետաքրքրուեցան Աւստրալիոյ հրդեհով եւ ցաւեցան քուալաներու մահուան համար... Այս բոլորին պատճառով Լիբանանի իւրաքանչիւր շրջան,...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Ամենահաս համաճարակը բացայայտում է ժամանակակից աշխարհի իրական էութիւնը: Ամէնից առաջ ակնառու է դառնում, թէ որքան փոքրացած է աշխարհը եւ փոխկապակցուած: Եթէ ամազոնեան անտառների եւ Աւստրալիայ մայրցամաքի հրդեհները բաւարար չէին համոզուելու համար, որ մեծ աղէտները երկրագնդի որ անկիւնն էլ պատուհասեն, ուղղակիօրէն առնչւում են մեզ, ապա նորայայտ գրիպը ամերիկեան ֆանտաստիկ ֆիլմի աշխարհակործան հրէշի պէս փաստում է մարդկութեան շաղկապուածութիւնը ճակատագրով: Աշխարհակալ...

Յ. Պ. Կիլիկիոյ Հայոց Զապէլ թագուհին (1215-1222) Պսակաձեւ ժահրը տնարգելութեան դատապարտած է մեծ ու պզտիկ: Կեանքին հետեւելու համար կա՛մ պէտք է պատուհանէն դիտել գարունը, որ կը հասնի քանի մը կանաչ տերեւներով, կամ կէս քուն վիճակով զաբբինկ ընել եւ հետեւիլ ընդարմացնող հեռատեսիլին:           Կը խօսին պսակաձեւ ժահրին մասին, գիտական մկրտութեամբ՝ «Քովիտ-19»-ի: Ես ալ, շատերու պէս, վարակներու գիտուն դարձայ, հեռատեսիլի առջեւէն չհեռացողներուն...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւ 4 մարտ 2020-ին մասնակցեցաւ բացումին հիւսիս արեւմտեան, Հայաստանի մերձակայ Թովուզ շրջանի պատմական ժողովրդագրական թանգարանին, ուր պատերուն վրայ ցուցադրուած քարտէսները զայրացուցին, մտահոգեցին եւ ահազանգի մատնեցին զայն: 1. Իլհամ Ալիեւ յանդիմանելով կը հրահանգէ Թովուզի շրջանի ղեկավար Մամետ Մամետովին փոխել քարտէսները՝ վայրերը ազրպէյճանական անուններով փոխարինելով: «Արմենփրես» 6 մարտ 2020-ին «Ալիեւը զայրացած է Ազրպէյճանի թանգարանի քարտէսներուն վրայ միայն...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն կուսակցութիւնը այս տարի կը բոլորէ իր հիմնադրութեան 130-ամեակը: ՀՅԴ-ի հիմնադրութեան 130-ամեակը բնականաբար առիթ է գօտեպնդուելու յոբելենական տարուան խորհուրդով, մասնաւորաբար վերանորոգելու մեր ուխտը, մեր հաւաքական յանձնառութիւնը, ինչպէս նաեւ հաւատարիմ մնալ ազգին ծառայելու նուիրական արժէքներուն ու անոր աւանդներուն: Անկասկած յոբելենական տարին առիթ կը հանդիսանայ նաեւ վերարժեւորելու, ինքնասրբաքրումի, ինքնաքննադատութեան եւ հաշուետուութեան տարի մը ըլլալու մեր համախումբ կեանքի եւ...

  ՄՈՎՍԷՍ Ս. ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ   Ժողովուրդ մը դագաղին մէջ Ու դագաղը Ալլահին բեռ Եւ չընդհատուող, չվերջացող Անօրինակ թաղման թափօր... ՊԵՏՐՈՍ ՀԵՐԵԱՆ Սիրելի՛ ընթերցող, Ես ո'չ համաճարակաբան եմ եւ ո՛չ ալ բժիշկ: Հոգեբան ալ չեմ: Եւ բնականաբար իմ նմաններուս վերապահուած չէ համաճարակներու մասին կարծիք տալ կամ խրատաբանութիւն ընել, որուն ի սկզբանէ չեմ հաւատացած: Սակայն իբրեւ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի անդոհանքը ապրած մարդ, կրնամ...

Պսակաձեւ ժահրին դէմ երկրագունդի յայտարարած պատերազմը տեղ մը աւարտ պիտի արձանագրէ անպայման: Աւելի ճիշդը` ճակատամարտը: Պատերազմը աւելի երկարատեւ հասկացողութիւն է եւ յայտնաբար կենսագիտական հարթութեան վրայ մարդկութիւնը պիտի շարունակէ դիմագրաւել համավարակներու դէմ պայքարելու  տարբեր տեսակի մարտահրաւէրները: Երկարատեւութեամբ համոզուիլը ունի քանի մը հիմնաւորում: Նախ այն, որ, շրջանցելով դաւադրական տեսութիւններու խայտաբղէտ պատկերը, ընդունինք, որ ժահրի ծնունդը, այս պարագային փոխակերպումը, չունի իր գիտական բացատրութիւնը:...

Ամբողջ աշխարհը ճգնաժամի մէջ է։ Իսկ Արցախը, բնութեան գիրկին մէջ բազմած այդ դրախտը, շարունակ ճգնաժամի մէջ եղած է։ Չկայ բնութեան կողմէ պարտադրուած համաճարակը, սակայն շարունակ ներկայ է թշնամին՝ արցախցիին պսակաձեւ ժահրը՝ Ատրպէյճանը։ Դեռ քանի մը օր առաջ, ճիշդ թուականը նշելու համար, Մարտ 23-ին, նշուեցաւ աննման «պարիսպներու քաղաք» Շուշիի կոտորածին հարիւրերորդ տարելիցը։ Արցախի Հ․Յ․ Դաշնակցութեան կառոյցը գործի լծուած է այս ընտրութիւններուն,...

ԹԱՄԱՐԱ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ Օրերս Քարվաճառ քաղաքի «Սիդնէյ» բնակելի թաղամասի տներից մէկի հիմքը փորելիս վարպետները խաչազարդուած քար են յայտնաբերել: «Տներից մէկի հիմքը փորելիս, մօտաւորապէս 3 մետր խորութեան վրայ գտանք քարը», մեզ հետ զրոյցում պատմեց շինարարութեան պատասխանատուներից Գէորգ Գրիգորեանը: «Միանգամից մտածեցինք, որ կամ խաչքար է, կամ` եկեղեցու պատի քար: Տարածքում միայն այս մի քարն ենք գտել եւ մի կուժի մնացորդ` վրան փոքրիկ խաչ»,...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ՊՕՂՈՍ ՎՐԴ. ԹԻՆՔՃԵԱՆ Թէեւ ուխտի հասկացողութիւնը լայնածաւալ ովկեան մըն է, սակայն եկեղեցւոյ կեանքին մէջ ուխտագնացութիւն եզրը միշտ յստակ բացատրութիւն ունեցած է հաւատացեալներուն համար: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան ուխտի օրը հաւատքի եւ յոյսի վերանորոգման օր մըն է` անոր բոլոր զաւակներուն համար: Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Հայրապետին Խոր Վիրապ մտնելու տօնի յիշատակը մեզմէ իւրաքանչիւրիս համար վերանորոգութեան եւ հզօրացման աղբիւր...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Վերանկախացումէն ետք Հայաստանի մէջ ԱՄՆ կառուցեց իր երկրորդ մեծագոյն դեսպանատունը։ Այս փաստը ինքնին կարելի էր համարել ապացոյցը ԱՄՆ-ի համար Հայաստանի ներկայացուցած աշխարհաքաղաքական կարեւորութեան։ Հանգրուանաբար նկատելի կը դառնային այս տարածաշրջանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի վարքագծին մէջ բացայայտուող ամերիկեան անվտանգութեան հարցերը: Հետեւաբար կ’ակնկալուէր ԱՄՆ-ի կողմէ Հայաստանի նկատմամբ այնպիսի ռազմավարութիւն, որ կը համապատասխանէ Հայաստանի աշխարհագրական դրուածքին եւ աշխարհաքաղաքական կարեւորութեան։  Դժբախտաբար, Հայաստանի նկատմամբ այդպիսի...

Լոյս տեսաւ Վրէժ-Արմէնի այս նոր առցանց հատորը, որ կը բաղկանայ 60 յօդուածներէ, 131 էջ՝ ընդգրկելով աւելի քան երեսուն տարիներու վրայ տարածուած գրութիւններ, որոնք լոյս տեսած են «Դրօշակ»ի ու «Հորիզոն»ի մէջ։ Նիկոլ Աղբալեանի յիշատակին նուիրուած է այս գիրքը, որուն «Ինչու ա՛յս հատորը» ներածականին մէջ կը կարդանք. Ես Աղբալեանը ճանչցած եմ իր երկու գործերով, զորս կարդացած եմ շատ կանուխ. մէկը՝ «Մտածումներ Հ....

ՍԵՊՈՒՀ ԱՐՇԱԿԻ ՏԱՆԱԿԷՕԶԵԱՆ Սիրտս պարուրող այս հարիւրամեակը ետ կը տանի  զիս  յիսուն  տարուան շրջան մը վերյիշելու: 1968-69-ին  ամառնային երեկոյ մը առաջին անգամ ըլլալով մտայ «Քրիստափոր» գրադարան, հօրս՝ Արշակին ձեռքը բռնած, որ օրին գրադարանին դասաւորումը ստանձնած էր: Դրան վերը ցուցատախտակին՝ գրադարան, ներսը պահարաններուն ամրացուած խաւաքարտի շերտերուն վրայ իմաստուն խօսքեր, որոնցմէ կը յիշեմ «ծանիր զքեզ»ը, պատերուն՝ քանի մը նկար, անոնցմէ մէկը մեզի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ -     Ուզենք-չուզենք՝ ինկած ենք այս Պսակաձեւ ժահրին ճիրաններուն մէջ։ Ե՞րբ պիտի ազատինք այս աղէտալի վիճակէն... Ե՞րբ եւ ինչպէ՞ս վերջ պիտի գտնէ խուճապի եւ յուսահատութեան մատնող այս մթնոլորտը,- հարցուց բարեկամս, բնականաբար՝ հեռաձայնէն. բացառութիւն չենք, բոլորին պէս կամովին բանտարկուած ենք մեր բնակարաններուն մէջ, առտու-իրիկուն կը հետեւինք լուրերուն, որոնց ջախջախիչ մեծամասնութիւնը՝ ծանօթ վարակին ու անոր գործած աւերներուն մասին է։ -     Ամէնէն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ, «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Աշխարհը կտրուկ կերպով փոխուած է վերջին քանի մը շաբթներուն ընթացքին՝ մահացու «Քորոնա» ժահրին անսպասելի տարածման պատճառով: Ամբողջ աշխարհի տարածքին, հարիւր միլիոնաւոր մարդիկ մեկուսացած են իրենց տուներուն մէջ՝ վախնալով շփուելէ ոեւէ մէկուն հետ, որ կրնայ վարակակիր ըլլալ: Բռնակալական քանի մը պետութիւններու ղեկավարներ չշտապեցին արձագանգել ժահրին՝ հերքելով, որ այդ մէկը լուրջ հարց է իրենց...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Անցեալ ամիս` փետրուարին, Երեւանի եւ Արցախի Ստեփանակերտի մէջ կայացաւ Հայ դատի աշխարհատարած յանձնախումբերու խորհրդաժողովը։ Այս խորհրդաժողովը այն միջավայրն է, ուր գնահատականը տրուեցաւ անցնող ժամանակաշրջանին կատարուած աշխատանքներուն, եւ ՀՅԴ վերջին Ընդհ. ժողովին (կայացած 2019ի յունուարին Ստեփանակերտի մէջ) ճշդած ռազմավարութեան լոյսին տակ կատարուեցան մարտավարական ճշդումներ, յստակացուց օրակարգեր։ Աչքի առջեւ ունենալով այն հանգամանքը, որ Հայ դատի յանձնախումբերու աշխարհագրական սփռուածութիւնը տարաբնոյթ է...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ 2018-ին տեղի ունեցած, այսպէս կոչուած յեղափոխութիւնը հազիւ կայացած, մայիս ամսուան կիսուն այցելեցի Երեւան մայրաքաղաք՝ նախ ներկայ ըլլալու Համազգայինի Պատգամաւորական ընդհանուր ժողովին, ինչպէս նաեւ անոր կազմակերպած գիտաժողովին, երկրորդ՝ Երեւան բնակող զաւակներուս հետ ժամանակ անցընելու, իսկ երրորդ՝ ներկայ գտնուելու Հայաստանի Հանրապետութեան մայիս 28-ի հարիւրամեակի տօնակատարութիւններուն։ Զաւակներուս հետ ըլլալ, որքան որ կարօտս պիտի յագեցնէր, սակայն նոյնքան հոգերպարար պիտի ըլլար (այդպէս...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ֆրանսայի ելեւմուտքի նախարար Պրիւնօ Լը Մեր «Քորոնա» ժահրին դէմ պայքարը նկատեց «տնտեսական եւ ելեւմտական պատերազմ»: Ան այդպիսով մատնանշեց այդ պայքարին բնոյթներէն մէկը, սակայն ոչ`  արդիւնքը: Աշխարհի համաշխարհայնացուած ներկայ համակարգը մեծապէս նպաստեց այս ժահրի տարածումին, մանաւանդ Եւրոպայի մէջ, ուր «անտեսանելի թշնամի»-ին տարածման կշռոյթը շատ արագ է, իսկ մահերուն ու վարակուածներուն թիւը` բարձր: Թիւերը թերեւս երկրէ երկիր տարբեր են, սակայն...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Այո՛, լիբանանահայութիւնը դարձեալ եկաւ փաստելու, որ ինքնուրոյն է իր կազմակերպուած ուժով, կուսակցութիւններով, համայնքներով, միութիւններով եւ բարեսիրական հաստատութիւններով: Եթէ հետեւինք հեռու եւ մօտ գտնուող գաղութներու վիճակին, կը տեսնենք, թէ մենք որքա՛ն կազմակերպուած, միակամ եւ ժողովուրդին կողքին մնացող  գաղութ ենք տակաւին: Այսօր, իբրեւ համաշխարհային աղէտ հռչակուած «Քորոնա»-ն նոր մարտահրաւէրներու առջեւ դրաւ ամբողջ մարդկութիւնը: Սակայն, մենք քաջութիւնը ունեցանք ըսելու, որ տունը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Միջին-արեւելքցի հայերը, որոնք տասմանեակներ առաջ նաեւ թրքախօս էին, չեմ գիտեր թէ ճիշդ ե՞րբ եւ ի՞նչ պայմաններու բերումով, բանաձեւած են մտածում մը, որ թարգմանի. «Ամերիկայի մէջ մանկապարտէզ կը փնտռէ...»: Ենթիմաստը այն է, որ Ամերիկայի մէջ մանկապարտէզ չկայ: Այս օրերուն, երբ Պսակաձեւ ժահրը իր դրօշը անարգել կը տարածէ ցամաքամասէ ցամաքամաս, այդ խօսքը նորացուած է եւ ժամ առ ժամ կ՛ապացուցուի, թէ...