Անդրադարձ

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ Ամիսներէ ի վեր, սկսեալ համաճարակի տարածման օրերէն, մշակութային հարցեր գրեթէ չենք քննարկած: Այսօր պիտի անդրադառնանք հայրենի ազգային մշակութային արժէքներու նսեմացման գործընթացին, որ վերջին տարիներու ընթացքին կը շարունակուի «անփութօրէն»: Պիտի հիմնուինք մեր անձնական փորձառութեան ու գետնի վրայ գործող տուեալներու վրայ, աւելի քան` մեր լսածներուն: Այս վերջին «յեղափոխութեան» նախորդած իշխանութիւններու օրով թէեւ մշակութային որոշ յառաջխաղացք տեղի ունեցաւ, սակայն համեմատած խորհրդային...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Նոր տարուան առիթով աշխարհի հեռատեսիլի կայանները զանազան նիւթերով ողողած էին իրենց յայտագիրները: Արդարեւ, երգով, պարով, նուագով, աղօթքով, հրավառութեամբ եւ պատգամներով ամբողջ աշխարհը դիմաւորեց Նոր տարին: Աշխարհի տարածքին կա՞յ երկիր մը, որ Նոր տարուան գիշերը ժողովուրդը զբաղեցնէ բախտագուշակներու ելոյթներով: Աշխարհի տարածքին կա՞յ ժողովուրդ մը, որ անհամբեր կը սպասէ գուշակին նախատեսումներուն: Աշխարհի տարածքին կա՞յ հաւաքականութիւն մը, որ ինքզինք այդքա՛ն անզօր...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մենք հայ ենք, Աստծու անէծքը գրած է մեր ճակատի վրայ: Անմիաբանութիւնը, երկպառակութիւնը, նախանձը, թշնամութիւնը եւ հազար ու մէկ այս տեսակ չարութիւններ շատ ժամանակներից բոյն են դրել մեր հոգու մԷջ, եւ մենք կրում ենք այդ մեղքերի պատիժը: Թշնամին մեղաւոր չէ, եթէ մեր մէջ սիրտ լինէր, միութիւն լինէր, յիմար թշնամին ի՞նչ կարող էր անել: ՐԱՖՖԻ Ելեկտրոնային նամակատուփիս մէջ գտայ հայրենի...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի 44-օրեայ պատերազմը, անոր յաջորդած անձնատուութեան համաձայնագիրը եւ անոր ետին թաքնուած իրողութիւնները աւերիչ երկրաշարժի նման ցնցում պատճառեցին իւրաքանչիւր հայրենասէր ու ազգասէր հայու (ի բացառեալ` բարոյաթափ եղած «իմքայլական»-ի, իշխանութեան ետեւէն կուրօրէն «քալող» հօտէն: Իշխանութեան կողմէ ամէն տեսակի ստապատիր լուրերով յագեցած իշխանամէտ լրատուական հայախօս աշխարհը, մանաւանդ` «Յաղթելու ենք» լոզունգով շպարուած (որուն պահ մը նուաստս ալ հաւատաց), Արարատի թէ Արագածի...

Մեզմէ շատ կանուխ բաժնուեցաւ մեր ազնիւ ընկեր Գառնիկ Մկրտիչեանը: Ընկեր Գառնիկը հաւատաւոր ու նուիրեալ կուսակցականն էր եւ գաղափարի մարտիկը. թէ’ որպէս պարզ շարքային, թէ’ ալ որպէս ղեկավար ան շարունակաբար դրսեւորած է իր ժողովուրդին եւ հայրենիքին հանդէպ հաւատքի ու նուիրումի լաւագոյն յատկանիշները. Եղած է միշտ կարգապահ, անշեղ սկզբունքներու տէր, համբերատար, լայնախոհ, նորարար, հաճելի զրուցակից, փոթորիկներու մէջ խաղաղ ափեր որոնող եւ մանաւանդ՝ իր...

ՀՐԱՆՈՅՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ ՀՄԸՄ-ի սգակիր իմ սիրելի քոյրերին ու եղբայրներին, Մկրտիչեան ընտանիքի բոլոր անդամներին, Լիբանանի հայ համայնքի իւրաքանչիւր վշտակիր անդամի Արցունքները խեղդում են կոկորդս, ցաւը պարուրել է հոգիս, քանզի Գառնիկի մասին պէտք է գրեմ անցեալ ժամանակով: Անկարող եմ նկարագրել սրտիս մորմոքն ու հոգեկան ապրումներս, երբ ստացաանսպասելի ու անհաւատալի բօթը մեր այնքա՜ն սիրելի, ազգային գործիչ  Գառնիկի մահուան մասին: Խորապէս վշտակցում եմ բոլորիս,...

ՍԱԳՕ  ԱՐԵԱՆ Մեր գիտակցական  կեանքի  ընթացքին եղած  են մարդիկ,  որոնց հետքը անջնջելի  պիտի  մնայ։  Ուր  ալ երթաս,  ինչ ալիքներու ալ  զարնուիս,  ինչքան  ալ  հեռանաս, անոնց ներկայութիւնը  կենարար   աւիշ կը դառնայ։  Տեսակ մը    թաղիք,   տեսակ մը   պատեան, որուն  կը յենիս  ամէն առիթի եւ որուն    կ’ուզես հասնիլ՝  քու  հին        յոյզերդ  կաթիլ առ  կաթիլ   գտնելու համար։ Գառնիկ Մկրտիչեանը  անոնցմէ էր ... Անոնցմէ,  որոնք...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Գերմանիոյ խորհրդարանը կը հրկիզուի Չորեքշաբթի, 6 յունուար 2021-ին Միացեալ Նահանգներու մայրաքաղաքն ու յատկապէս ժողովուրդի ընտրեալ ներկայացուցիչներուն պալատը բեմ դարձան խուժանային յարձակումներու, որոնց աւելի դաժան տարբերակը պատմութեան անցած է Գերմանիոյ մէջ, երբ Ատոլֆ Հիթլերի պաշտօնավարութեան առաջին օրերուն հրոյ ճարակ դարձաւ այդ օրերու խորհրդարանը եւ ճամբայ բացաւ նացիներու իշխանութեան ամրապնդման: Բարեբախտաբար ամերիկացի «նացիներու» այս փորձը ձախողութեան մատնուեցաւ: Տոնըլտ Թրամփ յաջողեցաւ...

ԶԱՐՄԻԿ ՊՕՂԻԿԵԱՆ 2020-ին, սուրիական պատերազմի բախումնային փուլերու աւարտին, տագնապին վրայ ազդեցութիւն բանեցնող ուժերու վերադասաւորման շարժումներ նկատուեցան: Յատկապէս` այն ուժերուն, որոնք առանց Սուրիոյ կառավարութեան համամտութեան` ներխուժեցին Սուրիա եւ հրահրեցին տագնապը: Յատկապէս Սուրիոյ հիւսիսային շրջանին հետ կապուած ճամբաներու վերաբացումով, թրքական ուժերուն շարք մը ապահովական գօտիներէն դուրս գալով` նկատելի էր, որ ռուս-թրքական համաձայնութիւնը որոշակի արդիւնքի հասած էր սուրիական կարգ մը տարածքները թրքական ուժերու...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի իշխանութիւններուն ծիծաղելիութիւնը (դուք կրնաք ըսել նաեւ անմտութիւնը, անհեթեթութիւնը կամ այլ) սահման չի ճանչնար եւ իւրաքանչիւր օրուան հետ նոր ողբերգութեամբ մը «կը հարստանցնէ» մեր նորագոյն պատմութիւնը: Նորագոյն գիւտը. պատերազմի օրերուն կորսուած նկատուողներուն՝ սպանեալ կամ գերի ինկած զինուորներուն մասին տեղեկութիւն տալը կարելի չէ (եղեր), որովհետեւ մէկուն խելապատիկէն ծներ է, թէ սա... պետական գաղտնիք է: Սկսելու համար, կրնանք, ուրեմն, ըսել,...

Աւետարանիչը կը վկայէ, թէ գիշեր մը դաշտին մէջ, երբ հովիւները իրենց հօտերուն պահակութիւնը կ’ընէին, Աստուծոյ հրեշտակը կ’երեւնայ. հովիւները կը վախնան. հրեշտակը կ’ըսէ անոնց` մի՛ վախնաք, այսօր Դաւիթի քաղաքին մէջ ձեր փրկիչը ծնաւ (Ղկ. 2.8-12): Պատահական չէր հրեշտակին տուած աւետիսը: Պատահական չէր Աստուծոյ Որդւոյն մարդեղացումը: Դրախտի կեանքէն արտաքսուած ու դժոխքի կեանքը ապրող մարդը կարիքը ունէր վերադառնալու դրախտի աստուածապարգեւ կեանքին: Իր կեանքը...

«Հերովդէս թագաւորի օրերուն էր‚ որ Յիսուս ծնաւ Հրէաստանի Բեթղեհէմ քաղաքին մէջ: Եւ ահա արեւելքէն մոգեր եկան Երուսաղէմ եւ հարցուցին. - Ո՞ւր է հրեաներու նորածին թագաւորը. մենք տեսանք անոր աստղը արեւելքի մէջ եւ եկանք երկրպագելու իրեն»: Մտթ. 2:1-2 Ծանր խոհերով փակեցինք 2020 թուականը եւ մեզ շրջապատող կեանքի տեսակաւոր դժուարութիւններուն մէջ բոլորս ալ կ՛անդրադառնանք, որ կարիքը ունինք Աստուծմէ եկող փրկաւետ լոյսին, որպէսզի...

... Որով ծագող արեգակը վերէն մեզի այցելութեան եկաւ` «խաւարի եւ մահուան ստուերի մէջ նստողներուն լոյս տալու» ու մեր ոտքերը խաղաղութեան ճամբուն մէջ շտկելու: Ղուկ. 1.78-79 Տէր Յիսուս Քրիստոսի Սուրբ Ծննդեան տօնին մէջ ամէնէն աւելի շեշտուած գաղափարը խաղաղութեան կարիքն է:  Հրեշտակներուն երգը` «Երկինքի բարձրութեան մէջ` Աստուծոյ փառք, երկրի վրայ խաղաղութիւն, մարդոց մէջ հաճութիւն», թէ՛ պատգամ է, թէ՛ մաղթանք, քանի որ մարդկութիւնը...

Ա. Շ. Ներկայ իրականութիւնը մերժում է այն պատմագիտական տեսակէտը, ըստ որի` անհատների դերը վճռորոշ չէ պատմական գործընթացներում: Եթէ այսօրուայ եւ 100-102 տարի առաջուայ հայաստանեան իրականութիւնը զուգահեռենք, ապա ակնյայտ կը դառնայ, որ մի դէպքում դարերով պետականազուրկ երկրի մի սերունդ, ցեղասպանուած ազգի մէջ ոգի ներարկելով, կարողացել է պետականութիւն կերտել, իսկ միւս դէպքում, հարիւրամեայ պետականութեան ու ինքնազարգացման ճանապարհ անցած նոյն ժողովրդի մի զգալի...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Կրկնե՛նք անգամ մը եւս: Այնքան ատեն որ քննարկումը տեղի կ՛ունենայ խորհրդային ներքին սահմաններով ձեւաւորուած կեղծ աշխարհագրութեան տուեալներուն վրայ, հայկական կողմը անպայման տուժող պիտի հանդիսանայ նոյեմբեր 9-ի եռակողմանի յայտարարութեան կիրարկման գործընթացին մէջ: Հանճար ըլլալու պէտք չկայ այս պարզ ճշմարտութեան վերահասու ըլլալու համար: Երբեմնի ԼՂԻՄ-ի եւ շրջակայ տարածքներու սահմանները ճշդուած են պոլշեւիկեան Մոսկուայի կողմէ` բացէ ի բաց թշնամական դիտաւորութեամբ եւ...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Ընդհանուր քարտուղար` Արաբական Ծոցի Աստուածաշունչի ընկերութիւն «Բարի պատերազմը պատերազմեցայ, ընթացքը կատարեցի, հաւատքը պահեցի»: Բ. Տիմոթէոս 4:7 Տիմոթէոսը Պօղոս առաքեալին հոգեւոր զաւակն էր: Այս նամակը Պօղոս առաքեալ կը գրէ Տիմոթէոսի` իբրեւ յորդոր, երբ բանտն էր: Երեւի Պօղոս առաքեալին վերջին նամակն էր, ուր ան կը գիտակցէր, թէ շուտով մահուան պիտի դատապարտուէր եւ սպաննուէր: Այս տրամադրութիւններու մէջ էր, որ Պօղոս...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երկուշաբթի, 14 դեկտեմբերին Ազրպէյճանէն Երեւան հասաւ օդանաւ մը, որ պատերազմական 44 հայ գերի վերադարձուց Հայաստան: Ո՛չ մէկ կասկած, որ սա ուրախալի իրադարձութիւն է եւ դրական քայլ մը` Արցախի մէջ 44 օր տեւած պատերազմին ցաւալի հետեւանքներէն մէկուն դարմանումի ճամբուն վրայ: Հայկական գրեթէ բոլոր աղբիւրները` պետական, մարդասիրական թէ այլ միաւորներու, օրեր շարունակ կը հաղորդէին, որ գերիներու փոխանակումը տեղի պիտի ունենայ...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Անցեալների քաղցրութեամբ, Ու ներկայի բերկրութեամբ Երազում եմ Նոր տարուայ ձիւնոտ երեկոն, Երբ լոյսերը ցոլում էին, Քո աչքերը փայլում էին Սիրոյ պատմութեամբ: Իւրաքանչիւր մաղթանքիս հետ յիշում եմ Անցեալների Նոր տարուայ ձիւնոտ երեկոն, Եւ հրճուալի զանգակների ղօղանջը Աղջամուղջոտ լուսաբացի ժամերում: Ձիւնախռիւ երեկոյի ճամբեքում Զրնգում են սայլակների զանգերը Ուրախութեան քո ծիծաղի կարկաչով Իմ տեսիլքի Ձիւնածածան տեսարանը տարածւում է Մինչեւ ալքը երազներիս,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Սրտագին կոչ` հայրենաբնակ եւ աշխարհատարած բոլոր հայերուն. Մոռցէ՛ք փաշինեանական-հակափաշինեանական ու անկէ ծնած բոլոր հակադրութիւնները, բանավէճերը. Մոռցէ՛ք Հայաստանի այժմու իշխանութեան դէմ բարձրացած բոլոր կարգախօսներն ու քննադատութիւնները. Մոռցէ՛ք, մոռցէ՛ք, մոռցէ՜ք... Ձեր աչքերը լայն բացէք նոր աշխարհի իրականութիւններուն, տոգորուեցէք ապագայատեսիլ պատմագիտութեամբ, նոր աշխարհագրագիտութեամբ, նոր ռազմավարութեամբ, քանզի հոն են Հայաստան-Արցախի փրկութիւնն ու հայուն յաւերժութեան երաշխիքները: Իբրեւ առաջին քայլ` առանց սակարկելու ընդունեցէք նոր...

Ինչե՜ր պատահեցան անցեալ տարուան ընթացքին: Հազիւ երկու ամիս անցած, մարտին ծայր առած եւ ցայսօր շարունակուող ահաւոր համաճարակով «պսակուեցաւ» աշխարհը: Պսակաձեւ ժահրը` «Քովիտ-19»-ը մահ սփռեց ամէնուրեք: Հայաստանն ալ անմասն չմնաց այս զարհուրելի եւ սարսափելի պատուհասէն, մանաւանդ երբ սկզբնական օրերուն տղայական արհամարհանքով եւ անլրջութեամբ մօտեցան այս նորօրեայ ժանտախտին: Կարծէք թէ այդքանը բաւարար չէր հայուն եւ Հայաստանի համար. եւ ահաւասիկ վրայ հասաւ հայոց...