Ինչե՜ր պատահեցան անցեալ տարուան ընթացքին:
Հազիւ երկու ամիս անցած, մարտին ծայր առած եւ ցայսօր շարունակուող ահաւոր համաճարակով «պսակուեցաւ» աշխարհը: Պսակաձեւ ժահրը` «Քովիտ-19»-ը մահ սփռեց ամէնուրեք:
Հայաստանն ալ անմասն չմնաց այս զարհուրելի եւ սարսափելի պատուհասէն, մանաւանդ երբ սկզբնական օրերուն տղայական արհամարհանքով եւ անլրջութեամբ մօտեցան այս նորօրեայ ժանտախտին:
Կարծէք թէ այդքանը բաւարար չէր հայուն եւ Հայաստանի համար. եւ ահաւասիկ վրայ հասաւ հայոց պատմութեան էջերուն արձանագրուած նորագոյն սեւ ու կարմիր թուականը` 27 սեպտեմբերը:
Արցախի վրայ Ազրպէյճանի, Թուրքիոյ եւ ծայրայեղական ահաբեկիչներու շղթայազերծած յարձակումը մոռցնել տուաւ համաճարակը: Եթէ դիմակով եւ յատուկ նախազգուշական միջոցներով կարելի էր պայքարիլ Պսակաձեւ ժահրին դէմ, նոյնը կարելի չէր ընել պատերազմին պարագային: Այո՛, դիմակներ վար առնուած էին ոճրածին յարձակողներուն եւ ներխուժողներուն կողմէ, որոնց գերագոյն նպատակն էր համաթուրանական երազը իրագործել: Այս բոլորին դիմաց ողջ աշխարհը ո՛չ միայն դիմակով ծածկած էր իր բերանն ու կզակը, այլ նաեւ ամբողջ գլուխը, ներառեալ` տեսողական ու լսողական համակարգը…
Եւ պատահեցաւ ԱՀԱՒՈՐը:
Այս իրականութեան դիմաց տեղին է շեշտել, որ մաղթանքէ աւելի մարմաջի, ձգտումի՛ մասին պէտք է խօսուի Նոր տարուան այս օրերուն:
Մաղթանքի բացատրութիւնը հպանցիկ եւ դիւրաթեք է: Մէկ խօսքով, կարելի է մաղթել, անցնիլ ու մոռնալ: Կարիք չկայ հետապնդելու, վերստին քննելու հարցը, շարունակ քննելու եւ ի վերջոյ բարւոք լուծում մը, վերջնական դարման մը գտնելու:
Քառասուն օրերէ աւելի տեւողութեամբ պատերազմը, ապա, անոր յաջորդած` աւելի քան քառասուն օրերու շարունակուող անորոշութիւնը դուռ բացած են ալեկոծ մտածումներու` հայն ու հայրենիքը դնելով «լինել-չլինելու» կացութեան դէմ յանդիման:
Եւ դեռ ԱՀԱՒՈՐը կը շարունակուի:
Կան բաներ, որոնք պէտք է նշել, պէտք չէ մոռնալ եւ շարունակ յիշել ու յիշել:
Առաջին հերթին, մեր մարմաջն է յարատեւօրէն ահազանգ հնչեցնել աթոռին կառչած վարչապետին եւ անոր լծակը հանդիսացող ներկայ ղեկավարութեան, որպէսզի հրաժեշտ առնէ քաղաքական բեմէն` նկատի ունենալով, որ պատերազմի առաջին օրերէն հետզհետէ սխալներ – մերթ տարրական, մի՛շտ աններելի – գործելով, երկիրը հասցուց ո՛չ միայն պարտութեան, այլ կործանման: Եւ թող ո՛չ ոք չափազանցութիւն նկատէ կործանում բառը, երբ աչքի առջեւ ունինք Սոթքի եւ յատկապէս Սիւնիքի մէջ թշնամիին յանձնուած հողատարածքները, որոնք վաղը կրնան վարչապետին կողմէ արձանագրուիլ «տժգոյն Շուշի»-ի ցանկին…
Մեր մարմաջն է նաեւ արթնցնել ժողովուրդը, տեղեկացնել եւ բացատրել, թէ կարելի չէ հանդուրժել ամբոխավար եւ ամբոխահաճ իշխանաւորներուն պարտուողական ընթացքը, որ մեզ բոլորս, մեր հայրենիքին հետ, կը շարունակէ տանիլ դէպի ԱՀԱՒՈՐ կործանում:
Մեր մարմաջն է նաեւ գերադասել գաղափարը` անհատէն… իւրայատուկ «Աքիլլէսեան կրունկ» մը, որուն հլու կամակատարն է հայորդին:
Հուսկ, մեր մարմաջն է չմոռնալ այդ երիտասարդ եւ անփորձ կորիւնները, որոնք ամենայն խիզախութեամբ, անվախութեամբ եւ անաչառութեամբ մեկնեցան ճակատ` քաջատեղեակ ըլլալով, թէ, հակառակ իրենց հազիւ բուսած պեխ-մօրուքին եւ կուտակած քանի մը գարուններուն` պիտի հեռանան այս աշխարհէն: Դեռ շատ բաներ պիտի գրուին անոնց դիւցազնութեան մասին: Անմար խունկ եւ անմար մոմ անոնց յիշատակին:
Նոր տարին թեւակոխած ենք եւ դեռ ԱՀԱՒՈՐը կը շարունակուի: Սակայն չենք մոռցած, պիտի չմոռնանք, որ մեր սեփական բազուկներով պիտի շրջենք մեր պատմութեան անիւը եւ պիտի վերականգնենք մեր արդար իրաւունքներուն վերահաստատման երթը:
31 դեկտեմբեր 2020
