Անդրադարձ

ԴՈԿՏ. ԱՐԱ ՍԱՅԵՂ Հայոց ցեղասպանութեան մասին միջազգային աղբիւրները ընդհանրապէս եւ լեհական գրականութիւնը մասնաւորապէս հարստացան նոր երկու լեհերէն հատորներով: 2020 թուականի երկրորդ կիսուն լոյս տեսաւ «Բնաջնջել հայերը -  ցեղասպանութեան պատմութիւն» խորագրով գիրքը, որ կը պարունակէ 233 միջակ չափի էջ, հրատարակուած` Մարեք Տերեվիէցքի հրատարակչութեան կողմէ, Լեհաստանի Պոզնան քաղաքի մէջ: Գիրքին հրատարակութիւնը կը վայելէ Լեհաստանի մշակոյթի եւ ազգային ժառանգութեան նախարարութեան նիւթական աջակցութիւնը, մշակոյթը...

ՎԱՐԴԱՆ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արդէն սովորական են դարձել որոշ քաղաքական վերլուծաբանների դատողութիւններն այն մասին, որ աշխարհը գնում է դէպի մեծ պատերազմ: Դրանք անհիմն չեն թւում, եթէ համադրում ես այս կամ այն պետութեան կամ դրանց միութիւնների ղեկավարութիւնների դատողութիւններն ու քաղաքական վարքագիծը, երբ պատմական զուգահեռներ ես անցկացնում ու համեմատում նախկինում եղած նման իրադարձութիւններն ու իրավիճակները, դրանց պատճառներն ու հետեւանքները: Սիրիայում ծաւալուած իրադարձութիւնները, Ազրպէյճանի պատերազմը...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ «Այս ի՞նչ տարօրինակ վերնագիր է» մտածեցիք վստահաբար: Խօսքը ձկան ծովէն դուրս գալու մասին է: Ձուկը ինչպէ՞ս ծովէն (կամ պարզապէս՝ ջուրէն) դուրս պիտի ելլէ, ինչո՞ւ պիտի ելլէ. կը մեռնի, այսինքն ան կը մեղանչէ բնութեան հիմնական օրէնքին՝ կեանքի ինքնապահպանման սկզբունքին դէմ. սկզբունք եւ օրէնք, որոնք հաւասարապէս ի զօրու են բոլոր էակներու, բուսական թէ անասնական, ինչպէս նաեւ մարդկային մտքին եւ հոգիին...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հինգշաբթի, 11 փետրուարը Վարդանանց պատերազմի յիշատակի օրն էր: Ազգային ինքնուրոյնութեան, քրիստոնէական կրօնի եւ պետական ինքնավարութեան պահպանման համար մղուած պատերազմին, հայկական 60 հազարանոց փոքրաթիւ բանակը պարտութիւն կրեց անհամեմատ աւելի հզօր պարսկական 300 հազարանոց բանակին դիմաց: Հայկական բանակը տուաւ 1036 զոհեր, որոնց մէջ` սպարապետ Վարդան Մամիկոնեանը, բազմաթիւ նախարարներ եւ իշխաններ: Նախարարներ, իշխաններ, զօրականներ ու կրօնաւորներ գերեվարուեցան: Գերեվարուածներուն մէջ էր նաեւ...

Սիւնիք. «Բարի եկաք...» Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Հայաստանի քաղաքական բեմը նոր փոթորիկներ կ՛ապրի քանի մը օրէ ի վեր, մէկ մասը` իբրեւ նորագոյն զարգացումներ նախընթացներու: Խորհրդարանին մէջ, կառավարութեան ուղղուած հարցումներու իր պատասխանին մէջ, փոխվարչապետ Տիգրան Աւինեան ի միջի այլոց յայտարարեց, թէ 9 նոյեմբերի եւ 11 յունուարի ծանօթ համաձայնագիրներէն բացի` այլ համաձայնագիր չէ ստորագրուած, կամ` եթէ ստորագրուած է, ինք տեղեակ չէ. յետոյ աւելցուց, որ...

ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Այս տարուայ յունուարին լրացաւ հայոց նորագոյն պատմութեան մեծագոյն գործիչներից երկուսի` Արամ Մանուկեանի եւ Ռոստոմի մահուան 102-րդ տարելիցը, ինչը եւս մէկ առիթ է մէկ անգամ եւս յետադարձ հայեացք գցելու հայոց պատմութեան ոչ վաղ անցեալին, արժեւորելու մեր ազգային-ազատագրական պայքարի եւ հայոց պետականութեան հիմնադիր հայրերի անցած ճանապարհն ու նրանց թողած դասերը: Հայաստանի նորանկախ հանրապետութեան համար առանձնապէս ծանր անցաւ 1919թ. ձմեռը, երբ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հիմա դուն յաւերժ զինուոր ես, իսկ ես` յաւերժ զինուորի սպասող... Դուն հայրենիք ես, իսկ ես` հայրենապաշտ: Արցախի վերջին պատերազմին, երբ ազգ մը ամբողջ ակնդէտ կը հետեւէր ստեղծուած վիճակին եւ իրադարձութիւններուն, հեռատեսիլի պաստառներու թէ  համացանցի վրայ, մենք կը հանդիպէինք նաեւ այնպիսի գրառումներու, ինչպիսին է վերեւ յիշուածը, որոնց ընթերցումով` կ՛ալեկոծէր մեր յուզաշխարհը, կը փոթորկէին մեր սրտերը, մտքերը: Որովհետեւ, իւրաքանչիւր քսանամեայ...

«Բազմութիւնը, որ միասնաբար գործելու մղուած չէ, խառնաշփոթութիւն է Այն միասնութիւնը, որուն արմատը բազմութեան մէջ չէ, բռնակալութիւն է»: Պլեզ Փասքալ (1623-1662, ֆրանսացի փիլիսոփայ եւ բնագէտ) Մահաքուն բառը հաւանաբար պատշաճ է բնորոշելու համար Հայաստանի քաղաքական կեանքի ներկայ իրավիճակը: Օրուան սովորութեան մաս կը կազմեն փոխադարձ ցեխարձակումները, բիւզանդական վէճերը, զրպարտութեանց փոխանակումը եւ մասամբ նորին: Տեսանելի է խառնիճաղանճ մը, ուր եթէ «հիներ»-ը կառչած են հնութեան,...

ՄԵՍՐՈՊ ԵՊՍ. ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Հայ ժողովուրդի պատմութեան անմոռանալի եւ ճակատագրական պատերազմներու շարքին մեծ կարեւորութիւն եւ արժէք կը ներկայացնէ 451 թուականին մղուած Վարդանանց պատերազմը, որ խորքին մէջ  մեծ դաս մը ունի փոխանցելիք մեր ազգի գոյութեան ու հաւատքի պահպանման գոյատեւման: Հակառակ պարտութեան եւ մեծ վնասներուն` մեր ազգն ու եկեղեցին կարողութիւնը ունեցան յաղթական ձեւով դուրս գալու այս ճակատամարտէն: Երեւոյթ մը, որ հաւանաբար անկրկնելի իրականութիւն...

ԷՎԵԼԻՆԱ ՊԱՂՏԱՍԱՐԵԱՆ Իրիկունը կռուած տղերքը մեր տուն եկան, թաս-թասի ետեւից թունդ օղի խմեցին, հարբեցին, լաց եղան, հայհոյեցին, էդ գիտունները, խիզախները, որ  44 օր անցել էին դժոխքի բոլոր պարունակներով, որ պինդ գրկել էին ջահելների արիւնոտ, սառչող մարմինները, լսել էին նրանց վերջին մրմունջները:  Մի բուռ կսկիծ դարձած հրամանատարը` անփայլ աչքերով կամանդիրը, ասեց. «Չգիտեմ, ո՞նց ապրեմ, ախր թշնամուն թողած, բորենիների ու վայրի խոզերի...

ՎԱՐՈՒԺԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ Բարեմիտ  եւ սիրամէտ սրընթաց եւ հապճեպ ճամբուդ վրայ անակնկալ այս շրջադարձդ յանկարծ բացուած առաւօտը գիշերի վերածեց՝ աւելի եւս խորացնելով մղձաւանջն ու տիրող անցուկ վիճակը, որ երբեւիցէ պատած է օրերը, ուր կ՛ապրինք ես եւ իմ նմանները։ Հայրենի մտալլկող տագնապը, Լիբանանի թախծոտ վիճակը, համաճարկի սարսափը կը կրծեն իմ եւ շատերու միտքը։ Այս շփոթահար  պահուն ու քու անհարկի այս շրջադարձը նոր...

https://www.aztagdaily.com/wp-content/uploads/2021/02/Karnig-Mgerdichian-Havelvadz-1.pdf  

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Թերեւս շատեր տեղեակ չեն Վազգէն Շուշանեանի մասին: Փետրուար 9, անոր ծննդեան օրն է: Արձակագիր, հրապարակագիր թէ քննադատ, Շուշանեան սփիւռքահայու կերպարը դարբնեց իր մտքով ու գրիչով: Այն կերպարը, որ անքակտելիօրէն կապուած է մեր պատմութեան, մեր տառապանքին եւ մեր յեղափոխութեան: Սփիւռքահայուն պահանջատիրութեան եւ քաղաքականացման արմատները հասկնալու համար պէտք է դիմել Շուշանեանի գրութիւններուն: Սփիւռքահայ երիտասարդի հոգեկան զարկերը հաշուելու համար պէտք է...

«Հայ դատի գրասենեակները պէտք է աշխատեն այնպէս, ինչպէս իտէալական արտաքին դիւանագիտութեան դէպքում է, որովհետեւ միայն այդ դէպքում կարելի կը լինի արդիւնքների հասնել» ՎԱՀԱՆ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Տասնամեակներէ ի վեր աշխարհասփիւռ Հայ դատի յանձնախումբերու գործունէութեան կիզակէտը հանդիսացած է հայ ժողովուրդին ոտնահարուած իրաւունքներու պաշտպանութիւնը, ազգային ձգտումներու իրագործումը եւ պատմական հայրենիքի հողատարածքին վրայ պետութիւն ունենալու հայ ազգի իրաւունքը: Միացեալ հայրենիքի տեսլականով գործող ՀՅԴ Հայ դատի...

ԽԱԺԱԿ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Ինչպէս Հայաստանն ու Արցախը, սփիւռքը եւս այսօր կը կրէ Հայաստանի իշխանութեան վարած քաղաքականութեան պատճառով արձանագրուած այն ծանր կորուստներու եւ անձնատուութեան յայտարարագրի հետեւանքները: Ինքնարդարացման ուղիներ որոնող ՀՀ իշխանական վերնախաւի այն պնդումը, թէ իշխանութեան աթոռին կառչած ուժի հրաժարական տալու հարցը չունի հանրային պահանջ, ակնյայտ սուտ է, որովհետեւ հայ քաղաքական ու ազգային բեմին վրայ գործող գլխաւոր բոլոր ուժերը, ներառեալ` սփիւռքեան, հրապարակային...

Մ. Ս. ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Րաֆֆի՛ ջան, Տրուած ըլլալով, որ ես կը հաւատամ հոգիի անմահութեան, գիտեմ, որ դուն կաս, եւ ես կրնամ զրուցել հետդ, թէկուզ` միակողմանիօրէն: Միայն վեջերս էր, որ լսեցի մահուանդ  գոյժը... եւ լաւ ու հաւատարիմ ընկեր մը եւս կորսնցուցած ըլլալու ցաւը ապրեցայ: Գիտես, սկսեալ Արցախէն մինչեւ Լիբանան եւ այլուր, վերջին ամիսներուն պատկառելի թիւով ազգային գործիչներ, հոգեւորակակններ ու այլ արժանաւոր հայորդիներ...

«Այս հաւատքէն մեզ ոչ ոք կրնայ հեռացնել, ո՛չ հրեշտակները եւ ո՛չ մարդիկ, ո՛չ սուրը եւ ո՛չ հուրը, ո՛չ ջուրը եւ ո՛չ ալ որեւէ այլ դառն հարուած...»: Սիրելի՛ հայրենակիցներ, Այսօր կը յիշատակենք Հայոց պատմութեան ամէնէն շքեղ դէպքերէն մին եւ այս առիթով նաեւ կը մեծարենք մահէն չվախցող մեր ազգի քաջերն ու առաքինի այն կտրիճները, որոնք պարսկական հսկայ կայսրութեան դէմ ծառանալով, առանց յաղթանակի...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ո՛չ, երիցս ո՛չ, պէտք չէ ստորագնահատել պատմութեան դասերը, որոնք, ճիշդ է, որ կը պատկանին հեռաւոր անցեալին եւ տեղի ունեցած են տարբեր պայմաններու ու քաղաքական հանգամանքներու բերումով, այդուհանդերձ, տուեալ դիպաշարերէն անկախ, անոնց խորհուրդն է, որ թելադրելի կը մնայ հետագայ սերունդներու` իբրեւ պատմագիտական եւ անժամանցելի ճշմարտութիւն: Հապա եթէ այդ խորհուրդները խորապէս կ՛առնչուին ազգին, պետութեան ու առհասարակ հաւաքական կեանքին, այլ խօսքով`...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Գեղեցիկ սովորութեան մը համաձայն, Նոր տարուան առաջին իսկ օրը, երբ սենեակիս պատէն կախուած հին տարուան հայկական մեր օրացոյցը նորով կ՛ուզեմ փոխարինել, անպայման նախ հինը էջ առ էջ աչքէ կ՛անցընեմ, ապա հոն տեղ գտած զաւակներուս, թոռներուս եւ մտերիմ բարեկամներուս ու զարմիկներուս ծննդեան կամ ամուսնութեան թուականները եւ այլ նօթերս «նորին» վրայ կ՛արտագրեմ` ամէն տեսակի մոռացութիւններու եւ թիւրիմացութիւններու առաջքը առնելու համար`...

Ա. Ա. «Գորշ գայլեր» կազմակերպութիւնը, որ Եւրոպայի տարածքին աւերներ կը գործէ թմրեցուցիչի մաքսանենգութեան, կազմակերպուած յանցագործութիւններու եւ աւազակախմբային գործունէութեամբ, Ֆրանսայի մէջ արգիլուած է, որովհետեւ արցախեան պատերազմին ընթացքին կազմակերպութեան անդամներ Հայոց ցեղասպանութեան Լիոնի յուշարձանը պղծեցին եւ կազմակերպութեան ու Ռեճեփ Թայիպ Էրտողանի անուններուն սկզբնատառերը գրելով` սպառնալիքներու տարափ մը տեղացուցին հայութեան հասցէին: Այս արարքը մէկն էր ահաբեկչական բնոյթի այն գործունէութիւններէն, որոնք կը կատարուին «մշակութային...