Անդրադարձ

Պատիւ ունեմ փոխանցելու ձեզ մայր հայրենիքի մեր կուսակցական ընկերների, նոյնպէս եւ նախնեաց  եզերքից բռնի տեդահանուած հայրենակիցներիս` Արցախի հայութեան գիտակից, ողջախոհ հատուածի ջերմ ողջոյններն ու շնորհաւորանքները Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան հիմնադրման հերթական տարեդարձի` 133-ամեակի առթիւ, միեւնոյն ժամանակ մեր համահաւաք որդիական ու եղբայրական խոնարհումն արտայայտել հայոց ազգային-ազատագրական պայքարում նահատակուած եւ Աստծոյ սահմանած ժամկէտում բնական մահով կամ թէ տարբեր հանգամանքների բերումով վաղաժամ կեանքին հրաժեշտ...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Նախորդ շաբթուան գլուխ գործոցը 12 երկիրներու կողմէ պաղեստինցի գաղթականներու օժանդակութեան եւ աշխատանքի գործակալութեան` ԵՈՒՆԵՐՈՒԱ-ի նիւթական օժանդակութիւններուն կասեցման որոշումն էր: Յիշեցնենք, որ Համաշխարհային Բ. պատերազմէն ետք Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան թիւ 302 բանաձեւով 8 դեկտեմբեր 1949-ին հիմնուած էր ԵՈՒՆԵՐՈՒԱ-ն, որ գործնապէս աշխատանքի սկսաւ 1 մայիս 1950-ին: Պաղեստինեան դատի լուծման բացակայութեան բերումով, պաղեստինցի գաղթականներու հարցերուն օժանդակող, կենցաղային, կրթական, առողջապահական, մշակութային օժանդակութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ - Բարե՜ւ,- լսեցի կատակասէր բարեկամիս ձայնը` հեռաձայնին միւս ծայրէն: Ե տառը տեւեց աւելի քան հինգ երկվայրկեան: -  Բարեւիդ` բարեւ ու կէս: Այս ո՞ւր ես, շատո՜նց ձայնդ չեմ լսած,- պատասխանեցի` Ո տառս իրեն չափ երկարելով: - Կը ներես, ճամբորդած էի, վերադարձիս ալ գործերու մէջ թաղուած էի,- բացատրեց կէս կատակ շեշտով: - Այսօր ըսի` ձայն մը տամ, հալդ-քէֆդ հարցնեմ, եթէ...

ՆԱԶՕ ՃԷՐԷՃԵԱՆ 18) Նոր Մարաշի Սրբոց Քառասնից Մանկանց Եկեղեցի Պատմական ակնարկ Ի յիշատակ պատմական Մարաշ քաղաքի համանուն եկեղեցւոյ` Ս. Քառասնից Մանկանց եկեղեցին հիմնուած է 1929-ին, իսկ եկեղեցւոյ օծումը կատարուած է 1930-ին` ձեռամբ Եղիշէ արք. Կարոյեանի: Եկեղեցւոյ հողը տրամադրուած է Մարաշի հայրենակցական միութեան կողմէ: 1962-ին եկեղեցին ենթարկուած է վերանորոգութեան: Երկրորդ նորոգութիւնը տեղի ունեցած է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի` 1981-1989 տարիներուն: Եկեղեցւոյ այժմու...

ՆԱԶՕ ՃԷՐԷՃԵԱՆ 17) Նորաշէնի Սրբոց Վարդանանց Եկեղեցի Պատմական ակնարկ 1924-28 իբրեւ դպրոց եւ եկեղեցի գործածուող տախտակաշէն մեծ սենեակը վերածուած է փայտաշէն եկեղեցւոյ մը` Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ անունով, որուն օծումը կատարուած է 17 մարտ 1929-ին` ձեռամբ Լիբանանի առաջնորդ Եփրեմ ծ. վրդ. Տոհմունիի: 1960-ին տախտակաշէն եկեղեցւոյ փոխարէն` կառուցուած է քարաշէն եկեղեցի մը Սրբոց Վարդանանց անունով, որուն օծումը կատարուած է 14 մայիս 1961-ին`...

ՎԱՉԷ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Արցախի առաջին յաղթանակէն ետք (1994) պատմութիւնը մեզի` հայերուս, 26 տարի առիթ ընծայեց (մինչեւ սեպտեմբեր 2020) , որպէսզի կերտենք արդիական հզօր բանակ եւ նոր օրերու ռազմական արհեստագիտութիւն: Մեր հայրենի ղեկավարները այդ չըրին: Արդեօք անկարելի՞ էր: Արդեօք երկրին հարստութիւնները բաւարար չէի՞ն: Արդեօք մեր հայրենի ղեկավարները շարժեցան անձնակեդրո՞ն տրամաբանութեամբ: Յամենայն դէպս մեր հայրենի ղեկավարները այդ չըրին, եւ երկիրը 2020-ի քննութեան ներկայացաւ...

ՀՐԱՉ ՎԱՐԺԱՊԵՏԵԱՆ Հայաստանի կրթութեան նախարարին՝ Հայոց պատմութիւնը Հայաստանի պատմութեամբ անուանափոխելու «առաջարկ»-ը ո՛չ տգիտութեան-անգրագիտութեան, ո՛չ ալ պարզամտութեան հետեւանք է, այլ՝ ՔՊ-ական քլանի ապազգային մտածողութեան ու քաղաքական վարքագիծի հարազատ մէկ դրսեւորումն է, զոր հետեւողականօրէն կը գործադրեն անոնք՝ իշխանութեան իրենց հասած առաջին պահէն սկսեալ, բոլոր ոլորտներուն մէջ: Պէտք կա՞յ մէկ առ մէկ թուելու օրինակներ. պահանջատէր սփիւռքի նկատմամբ մերժողական դիրքորոշում, սփիւռքի նախարարութեան ջնջում, պատմութեան...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 19 եւ 20 յունուար 2024-ին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի մայրավանքին մէջ գումարուեցաւ «Կիլիկիա վերլուծական հարթակ»-ի խորհրդաժողովը: Հարթակը նախապէս գումարած էր եօթը նիստեր առցանց եղանակով: Հարթակին կ՛անդամակցին Հայաստանէն, Արցախէն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներէն, Հարաւային Ամերիկայէն, Զուիցերիայէն, Ֆրանսայէն եւ Լիբանանէն տասը մասնագէտներ: Պատմաբան, իրաւագէտ, քաղաքագէտ եւ այլն: Խորհրդաժողովին քննարկման օրակարգը կ՛առնչուէր «Հայկական աշխարհը եւ տարածաշրջանային իրադարձութիւնները» բարդ խնդրին: Խորհրդաժողովի աւարտին...

ՆԱԶՕ ՃԷՐԷՃԵԱՆ 16) Նոր Սիսի Սուրբ Սարգիս Եկեղեցի Պատմական ակնարկ Փայտաշէն եկեղեցիի մը կառուցումը իրագործուած է 1931-ին` Եղիշէ եպս. Կարոյեանի նախաձեռնութեամբ. այս եկեղեցին միաժամանակ ծառայած է իբրեւ վարժարան` «Լուսինեան» անուանումով: 1949-ին, փայտաշէն կառոյցը փոխարինուած է քարաշէն եկեղեցիով, որուն օծումն ու անուանակոչութիւնը կատարուած է 8 փետրուար 1950-ին` հանդիսապետութեամբ Կիլիկիոյ կաթողիկոսական փոխանորդ Խադ արք. Աջապահեանի, զոր մատուցած է նորակառոյց եկեղեցւոյ անդրանիկ ս....

Կասկած չկայ, որ բախտորոշ օրերու մէջ կ՛ապրին հայրենիքն ու հայութիւնը այսօր.  ակնյայտ է, որ Հայաստանը յայտնուած է աշխարհաքաղաքական բարդ ու դժուարին կացութեան մէջ, ուր արտաքին ազդակները լարուած են իրեն դէմ. Թուրքիա եւ Ազրպէյճան դարձած են ինքնավստահ, ամբարտաւան եւ անզիջող` մեր նկատմամբ. Հարաւային Կովկասի մէջ տարածաշրջանային եւ համաշխարհային ուժերը մեծապէս աշխուժացած են, որովհետեւ քաղաքական փոփոխութիւններու նախանշաններն են նկատած ու մրցակցական հեւքի...

Տօնախմբութեան եւ ցնծութեան մթնոլորտի մէջ չէ, որ հաւաքուած ենք այսօր միասնաբար նշելու ՀՅ Դաշնակցութեան 133-ամեակը: Ցաւ ու կսկիծ կայ մեր սրտերուն մէջ: Ներկայի ու ապագայի նկատմամբ խոր եւ անբացատրելի մտահոգութիւն կայ մեր մտքերուն մէջ: Մեր հոգիներուն մէջ յուսախաբութիւնն ու հիասթափութիւնը, քէնն ու անճրկած մարդու ծանրութիւնը կան: Մեր աչքերով կը տեսնենք աշխարհի գերեզմանային լռութեան դիմաց Արցախի յանձնումը, Արցախի ժողովուրդին հեռացումը իր...

ՔՐԻՍՏ ԽՐՈՅԵԱՆ 2020 թուականին «Էջ» հարթակը տակաւին գաղափար մըն էր եւ ծրագիր մը, որ գոյութիւն ունէր միայն անոր հիմնադիրներուն մտքին մէջ: Իսկ այսօր ան արդէն ունի կոկիկ բովանդակութիւն մը, որ կրցած է ուշադրութիւնը գրաւել տարբեր տարիքի եւ սերունդի դիտորդներու: Զայն կարելի է գտնել Դիմատետրի վրայ «Էջ» անունով, ինչպէս նաեւ Ինսթակրամի վրայ` @etch.platform: Այս հարթակի հիմնադրման կենսագրականը քանի մը տողերով ամփոփելու...

ՆԱԶՕ ՃԷՐԷՃԵԱՆ 15) Այնճարի Սուրբ Պօղոս Եկեղեցի Պատմական ակնարկ Սկզբնական շրջանին եկեղեցական արարողութիւնները եւ շրջանի փոքրիկներուն համար ամէնօրեայ դասաւանդութիւնները կատարուած են սեւ մեծ վրանի մը տակ: Այնուհետեւ, 1942-ին Այնճարի Ազգային Յառաջ վարժարանին կից սրահի մը մէջ շուրջ 15 տարիներ մատուցուած են եկեղեցական արարողութիւններ: Այնճարի Սուրբ Պօղոս եկեղեցւոյ շինութեան ծրագիրը յառաջ եկած է 1958-ին, եւ եկեղեցւոյ հիմնարկէքը կատարուած է 1 հոկտեմբեր...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Բանակը հայրենիքը պաշտպանելու համար է: Տղայ գնում են, տղամարդ վերադառնում. կոփուած, թրծուած: Ժամանակին երեք զաւակ ճանապարհեցի հայոց բանակ, այսօր` թոռնիկս կը ճանապարհեմ: Հպարտ եմ:  ՅԱՍՄԻԿ ՄԽԻԹԱՐԵԱՆ (ԶԻՆՈՒժ  - 13.1.2024) Եօթանասունամեայ տատիկի այս խօսքերը միայն պատիւ ու հպարտութիւն կը ներշնչեն բոլորիս: Սրբազան խօսքեր են անոնք` մխիթարութեամբ յագեցած ու աղօթքի համազօր: Հայրենասէր հայու սրտէն ու հոգիէն ճառագայթող մտածումներ են անկասկած,...

ՎԵՐ. ԴՈԿՏ. ՎԱՀԱՆ Յ. ԹՈՒԹԻԿԵԱՆ «Ազգ» կը նշանակէ ժողովուրդ մը, որ կը բնորոշուի իր հողին, մշակոյթին եւ լեզուին նոյնութեամբ: Ազգ մը կազմող մարդիկ  իրարու  կապուած  են արենակցական, ազգականական եւ ժառանգական կապերով: Անոնք պատմական ծագում մը, հայրենիք մը եւ հասարակաց մշակոյթ մը ունին, ինչպէս նաեւ` որոշ տոհմիկ աւանդութիւններ: Իսկ «ազգային» կը նշանակէ` ազգին վերաբերող, ազգին յատուկ եւ ազգով բնորոշուող: Ինչ կը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ 10 յունուար 2024-ին Պաքուի բռնակալ Իլհամ Ալիեւ 2,5 ժամ տեւողութեամբ մամուլի ասուլիս տուաւ ազրպէյճանցի լրագրողներուն եւ այդ ընթացքին ոչ միայն իր հերթական սուտերը օդը նետեց, այլ նաեւ սպառնաց նոյնինքն Հայաստանի գոյութեան: Ահա՛ 2020 եւ 2023 թուականներու արցախեան պատերազմներու ընթացքին ռազմական յաղթանակներով ոգեւորուած Ալիեւի չափազանց ամբարտաւան եւ ահազանգող  խօսքերու ուշագրաւ կէտերը: Սկսինք անկէ, որ Ալիեւ...

ՆԱԶՕ ՃԷՐԷՃԵԱՆ 13) Զոքաք Պլաթի Սուրբ Նշան Մայր Եկեղեցի  Պատմական ակնարկ Եկեղեցւոյ այժմու կալուածը, որ կը պատկանէր Երուսաղէմի Ս. Յակոբեանց միաբանութեան եւ 1820-ական թուականներուն կը ծառայէր իբրեւ Երուսաղէմ մեկնող ուխտաւորներու իջեւան, գնած է Յովհաննէս պատրիարքը` Յակոբոս եպիսկոպոսի վախճանումէն ետք, 1845 թուականին, ներքնայարկի սենեակները մատուռի վերածելով: Ժամանակ մը ետք կառուցուած է փոքր եկեղեցի մը: Համաշխարհային Ա. պատերազմին` 1916-ին, եկեղեցին թրքական կառավարութեան...

ՄՈՎՍԷՍ ԾԻՐԱՆԻ   Այնճար,1977, դեկտեմբերի վերջը Իմ սիրելի՛ եւ պարտաճանաչ ընթերցող, Գասատուրինց Խիչէյր Որովհետեւ պատերազմական դաժան օրեր էին, Նոր տարուան արձակուրդներուն Երեւանէն Այնճար հասայ... առանց կարենալ սկիզբէն լուր տալու ծնողներուս: Միայն մայրս տունն էր: Իմացայ, որ երկու եղբայրներս` Փոլն (Պօղոսը) ու Պետիկը Պէյրութ են... («Ազդակ» կ՛աշխատէին), իսկ հայրս (Որսորդ Սըդդանը)` ակումբ: Որոշ չափով կազդուրուելէ ետք շտապեցի ակումբ, ուր տեղեկացուցին, թէ հայրս...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Պէյրութի Հարաւային արուարձանին մէջ 2 յունուար 2024-ին Իսրայէլի կողմէ շէնքի մը յարկաբաժինին մէջ անօդաչու սարքի մը միջոցով Համասի ղեկավարի մը ահաբեկչական սպանութիւնը կը փաստէ, որ Իսրայէլի նպատակը Կազայի բնակչութեան ոչնչացումն է` ցեղասպանութիւնն է եւ Արցախի նման տեղահանութիւնը, այս պարագային` դէպի Եգիպտոս, եւ ո՛չ թէ` Համասի անդամներուն ոչնչացումը, ինչպէս Իսրայէլ կը ձեւացնէ, կը ստէ: Եթէ Պէյրութի մէջ գիտեն, թէ`...

Փաստաթուղթերուն մէկ մասը օտարալեզու է եւ գնահատելի է Հ. Վահան Ծայրագոյն Վարդապետ Օհանեանի ջանքը՝ օտարալեզու բնագիրներէն թարգմանել տալու, համադրելու եւ ներկայացնելու փաստաթուղթերը՝ իբրեւ հերթական վաւերական արժէքը մեր պատմութեան: Այս մէկը Մխիթարեան միաբանութեան հայագէտ անդամի առաջին գիրքը չէ։ Ան նախորդ տարիներուն նոյնպէս հայոց պատմութեան վերաբերեալ եզակի աշխատութիւններ հրատարակած է եւ անցեալ տարի, Հայաստանի նախագահ Վահագն Խաչատուրեանի հրամանագրով հայագիտութեան զարգացման եւ հայապահպանութեան...