Տօներ – Աւանդութիւններ. Ս. Սարգիս Զօրավար Երիտասարդներու Եւ Սիրոյ Տօնը

Պատրաստեց՝ ՇՈՒՇԻԿ ՄԱՒԻՍԱԳԱԼԵԱՆ

Ս. Սարգիս Զօրավարի տօնը Հայաստանի մէջ ընդունուած է նշել ոչ միայն եկեղեցական ծէսով, աղօթքով, այլեւ` ժողովրդական սովորութիւններով, որոնք նուիրական աւանդութիւններ դարձած են:

Ս. Սարգիս Զօրավարը երիտասարդներու արագահաս բարեխօսն է, իր միջնորդութեամբ հրաշքներ տեղի կ՛ունենան: Այդ օրը երիտասարդները կ՛աղօթեն սուրբին, որպէսզի իրենց աղօթքները հասցնէ Աստուծոյ:

Ս. Սարգիս հայ ժողովուրդին ամէնէն աւելի սիրած սուրբերէն է:

Ս. Սարգիսին մասին բազմաթիւ աւանդապատումներ կան, ինչպէս նաեւ` ժողովրդական սովորութիւններ:

Տօնին կը նախորդէ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչին կողմէ հաստատուած առաջաւորաց պահքը: Պահքը կը տեւէ հինգ օր:

Ժողովրդական սովորութիւններէն է Ս. Սարգիսի տօնին ալիւրով լեցուն ափսէ մը դնել տան տանիքը կամ պատշգամին եւ սպասել Ս. Սարգիս Զօրավարի ձիու պայտի հետքին: Ըստ աւանդութեան, Ս. Սարգիսը պէտք է հրեշտակներու ուղեկցութեամբ անցնի, եւ որու որ ափսէին մէջ դրուած ալիւրի վրայ ձգէ իր սպիտակ (մաքրութիւն եւ անաղարտութիւն կը խորհրդանշէ) ձիու պայտին հետքը, այդ տարի կ՛իրականանան երիտասարդին երազները:

Ամբողջ պատմական Հայաստանի տարածքին Ս. Սարգիսին անունով շատ սրբատեղիներ կան, եկեղեցիներ, մատուռներ, նոյնիսկ` լեռներ:

Ս. Սարգիսի Գաթայ

Մուսա Լերան աւանդական խոհանոցին մէջ, մինչեւ օրս պահպանուած է «գումպա» անունով ծիսական հաց-քաղցրեղէնի պատրաստութիւնը: Խմորը կը շաղեն երեկոյեան եւ անիկա ամբողջ գիշերը կ՛եփի մարած թոնիրի տաքութեամբ:

Գումպան կը բաժնուի ընտանիքի անդամներուն թիւով: Բաժիններէն մէկուն մէջ մետաղադրամ կը դրուի, եւ որո՛ւ որ ելլէ դրամը, ան կը համարուի տարուան բախտաւորը:

Ս. Սարգիս տօնին կը յաջորդէ Բարեկենդանը, ապա` քառասնօրեայ մեծ պահքը:

 

Փորձ-Հարցարան

Փոփոխութիւններու Կարիք Ունի՞ք

Եթէ դուք դեռ վստահ չէք, թէ ի՛նչն է ձեզ աւելի հարազատ` մնայուն եւ կայուն խաղաղութեան զգացումը, թէ՞ փոփոխութիւններու փոթորիկը, պատասխանեցէք 10 հարցումներէ բաղկացած այս փորձ-հարցարանին: 1, 5, 6, 9 եւ 10 հարցումներուն «այո» եւ 2, 3, 4, 7, եւ 8 հարցումներուն «ոչ» պատասխանները մէկական նիշ կ՛ապահովեն:

1.- Ամէն տարի ամրան արձակուրդը նո՞յն վայրին մէջ կ՛անցընէք:
2.- Յաճա՞խ ձեր սենեակին դուռը բաց կը ձգէք:
3.- Նոյնիսկ պայծառ եղանակին կը նախընտրէ՞ք տունը մնալ:
4.- Կը ջղայնանա՞ք, երբ անպատեհ ժամու կը ճաշէք:
5.- Հաճոյք կ՛առնէ՞ք անծանօթ փողոցներու մէջ թափառելէ:
6.- Շատ կը փափաքի՞ք օդապարիկով ճամբորդել:
7.- Չէ՞ք վախնար անծանօթ վայրի մէջ կորսուելէ:
8.- Լաւ չէ՞ք քնանար տեղ փոխելու պարագային:
9.- Ձեր տան գեղօրները դիւրաւ կը բաժնէ՞ք ուրիշներուն:
10.- Չէ՞ք ախորժիր անսպասելի կացութիւններու առջեւ գտնուելէ:

ԱՐԴԻՒՆՔ

– Եթէ 8-էն աւելի միաւոր հաւաքեցիք, դուք բնածին ճանապարհորդ էք, ապրելավայրի փոփոխութիւնները օդի պէս անհրաժեշտ են ձեզի, տեւական փոփոխութեան կարիքը ունիք:

– Եթէ 4 – 8 միաւոր հաւաքեցիք, դուք փոփոխութիւնը սիրող էք, բայց տան մէջ ալ դուք ձեզ լաւ կը զգաք: Գիտէք յարմարիլ կացութիւններուն:

– Եթէ 4-էն պակաս միաւոր հաւաքեցիք, նստակեաց մարդ էք: Փոփոխութիւնները կը մտահոգեն ձեզ: Ապահով կը զգաք ձեր տան մէջ, կառչած կը մնաք նոյն կահոյքին, իսկ ճամբորդութեան մասին երբեք չէք մտածեր:

 

Եղանակի Պտուղներէն

Պանան

Պանանը սննդարար պտուղ է, կը պարունակէ կենսանիւթ Ա, Պէ, Փէ, Սէ: փոթասիոմ, քալսիոմ, երկաթ, մակնեզիոմ, հարուստ է բնաթելերով: Պանանը օգտակար պտուղ է բոլոր տարիքի մարդոց համար: Ըստ արեւելեան բժշկութեան, պանան ուտելէ ետք կը բարձրանայ տրամադրութիւնը, կը փափկի չոր հազը, կը բարձրանայ սեռական կարողութիւնը: Պարունակած փեքթինին շնորհիւ` կը կարգաւորէ քոլեսթերոլի քանակը արեան մէջ, իսկ փոթասիոմը կը նպաստէ սրտի կշռութաւոր աշխատանքին, կը կարգաւորէ արեան զարկերակային ճնշումը: Միւս կողմէ, ոչ հասուն պանանը պնդութիւն կը յառաջացնէ, իսկ հասուն պանանը փորհարութեան դէմ բուժիչ ազդեցութիւն ունի: Անիկա կը կանոնաւորէ քունը, կարեւոր է ոսկորներու աճման եւ անոնց զօրացման համար: Պանանը, համեմատած միւս պտուղներուն հետ, դանդաղ կը մարսուի: Գիրութեան, շաքարախտի պարագային, սահմանափակել պանանի գործածութիւնը` անոր բարձր քալորականութեան պատճառով: Երբ պանանը հասունցած է, անոր պարունակած ածխաջրատները կը վերածուին շաքարի: Սեւ կէտերով ծածկուած հասուն պանանի կեղեւը ունի հզօր հականեխիչ ազդեցութիւն վէրքերու եւ բորբոքած մորթի համար: Երբեք չգնել վնասուած կեղեւով պանան` խուսափելու համար անոր մէջ ոչ ցանկալի մանրէներու առկայութենէն:

 

Խոհագիր

Պանանով Խմիչք

Բաղադրութիւն 4 անձի համար

– 4 պանան
– 3 ճիւղ թարմ անանուխ
– 1 ապուրի դգալ մեղր
– Հանքային ջուր (առանց կազի)

Պատրաստութիւն

 

 

Պանանները, անանուխը եւ մեղրը հարիչի մէջ հարել, լեցնել բաժակներու մէջ, քիչ մը նօսրացնել` հանքային ջուրով եւ հրամցնել:

Պանանները կեղուել եւ կտրտել: Անանուխը լուալ, չորցնել եւ տերեւները ընտրել:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Բաժակը զարդարել անանուխի տերեւով կամ պանանի շերտով:

 

ՇԱԲԹՈՒԱՆ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆԸ

ՍԻՐՈՅ ԵՐԳ

Թէ ես չեմ սիրում, չեմ սիրում քեզ:
Ինչո՞ւ է ձմեռն այսքան գարուն,
Ձմրան արեւը այսքան անհուն,
Եթէ ես չեմ սիրում, չեմ սիրում քեզ:

Եթէ դու չես սիրում, չես սիրում ինձ,
Հապա ինչո՞ւ են ձեր փողոցում
Այդքան սիրով ինձ ճամբայ բացում
Անցորդներ, տներ, մայթեր ու ձիւն,
Եթէ դուն չես սիրում, չես սիրում ինձ:

Ու եթէ չենք սիրում մենք իրարու,
Ինչո՞ւ են աստղերն այսքան անթիւ,
Այսքան գեղեցիկ գիշեր ու տիւ,
Աշխարհը այսքան հաշտ ու ազնիւ,
Եթէ չենք սիրում մենք իրարու:`

ՍԻԼՎԱ ԿԱՊՈՒՏԻԿԵԱՆ

Share This Article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
CATEGORIES

COMMENTS

Wordpress (0)