Յօդուածներ

Ն. Բ. Նախորդ շաբաթ «Ազդակ»-ին տուած իր հարցազրոյցին ընթացքին լիբանանահայ իրականութեան մէջ իբրեւ բեմադրիչ իր դերն ու ներդրումը ունեցած Ռոպերթ Առաքելեան, խօսելով ուրբաթ 19 եւ շաբաթ 20 փետրուարին «Յակոբ Տէր Մելքոնեան» թատերասրահին մէջ «Արեգ»-ի աւագ սերունդէն անդամներուն կողմէ  լիբանանահայութեան հրամցուելիք Ֆետերիքօ Կարսիա Լորքայի «Պեռնարտա Ալպայի տունը»  թատրերգութեան մասին` հաստատեց, որ աւագ արեգականները պէտք է ստեղծէին երիտասարդական նոր թատերախումբ մը, որ...

Հայկական ուսումնասիրութիւններու «Անի» կեդրոնին նախաձեռնութեամբ  վերահրատարակած է Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան վերջին վարչապետ Սիմոն Վրացեանի «Խարխափումներ» հատորը (190 էջ) եւ հրատարակուած է Արշակ Ջամալեանի «Յովհաննէս Քաջազնունին եւ ՀՅ դաշնակցութիւնը» հատորը, որ առաջին անգամն ըլլալով լոյս կը տեսնէ: «Խարխափումներ» հատորը լոյս տեսած էր 1924-ին Պոսթընի մէջ, արեւելահայերէնով եւ մեսրոպեան ուղղագրութեամբ: «Անի» կեդրոնը հատորը վերահրատարակած է արեւելահայերէնով, բայց` աբեղեանական ուղղագրութեամբ: Վրացեանի հատորը պատասխան...

Օրերս հրապարակուեցաւ ժամանակին հայաշատ Շուպրա թաղամասին եւ Գահիրէի կեդրոնի բնակչութեան հա մար նախատեսուած «Տալիտա» պարբերականի առաջին համարը, որուն հիմնական նպատակն է բազմամշակոյթ Գահիրէի վաղեմի նկարագիրը վերարծարծել եւ նպաստել բնակչութեան հաւաքական յիշողութեան վերականգնման, փոխճանաչողութեան եւ անոր վրայ հիմնուած համերաշխութեան: Մեծադիր 126 երեսներէ բաղկացած եւ ճաշակով կազմուած գունաւոր` պատկերազարդ պարբերականը Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակին առիթով ամբողջովին նուիրուած է հայութեան` ի Հայաստան, Եգիպտոս եւ...

ԱՆՆԱ ԳԷՈՐԳԵԱՆ Իւրաքանչիւր ժողովուրդի կեանքը բնութագրող ամենաազնիւ ու հարուստ բնագաւառներէն է երգարուեստը: Հայ երգը ունի հազարամեակներու պատմութիւն` ընդգրկելով հոգեւորէն մինչեւ աշուղական, ժողովրդականէն` հայրենասիրական, դասականէն` քաղաքային ֆոլքլոր եւ այլն: Մեզի հասած հայ անուանի եւ կամ անանուն հեղինակներու երգարուեստին մէջ արտացոլուած են թէ՛ իրենց ոճը, անհատական ձայնը, տարաբնոյթ ներքին մղումները, եւ թէ՛ տուեալ ժամանակաշրջանը բնորոշող գեղագիտական ըմբռնումները, բարքերն ու սովորոյթները: 2015 թուականին...

ԼԷՈՆԻԴ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ ժամանակն է վերադարձնել պարտքերը համաշխարհային շուկայում քարիւղի գների կտրուկ անկման եւ, որպէս հետեւանք, Ազրպէյճանում քարիւղատոլարային եկամուտների կրճատման հետ կապուած` տնտեսութիւնն այստեղ զգալի հետընթաց ապրեց, ինչը բերեց տոլարի նկատմամբ ազգային արտարժոյթի` մանաթի նշանակալի արժեզրկման: Մի պետութիւնում, որի պիւտճէն գլխաւորապէս ձեւաւորւում է ի հաշիւ քարիւղի վաճառքից ստացուած եկամուտների, գործընթացներն սկսեցին զարգանալ ձնագնդի սկզբունքով: Հակառակ իշխանութիւնների առոյգ եւ հանդարտեցնող յայտարարութիւններին` իրար...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Զօրավար Անդրանիկի Նուիրուած 65 Գործերու Ցուցահանդէս Ազգային Պատկերասրահին Մէջ 12 փետրուարին Հայաստանի ազգային պատկերասրահին մէջ տեղի ունեցած է Զօրավար Անդրանիկի ծննդեան 150-ամեակին նուիրուած ցուցահանդէսին բացումը: Երեւանի քաղաքապետարանին, Հայաստանեաց առաքելական եկեղեցւոյ Արարատեան Հայրապետական թեմին, Հայաստանի ազգային պատկերասրահին եւ Հայաստանի պատմութեան թանգարանին, ինչպէս նաեւ Աշխարհի հայ նկարիչներու միութեան կողմէ կազմակերպուած ցուցահանդէսին ներկայացուած 130 ստեղծագործութիւններէն ընտրուած եւ այցելուներուն ներկայացուած են...

Այն պահուն, երբ միջազգային ընտանիքը սկսած էր թուականով խօսիլ Սուրիոյ մէջ զինադուլ հաստատելու մասին, Թուրքիոյ կողմէ սուրիական տարածքներու վրայ քրտական կեդրոններու դէմ իրականացուած յարձակումները մագլցողականութեան նոր աստիճանաչափ արձանագրեցին: Պարզ դարձած էր արդէն, որ ժընեւեան բանակցութիւնները խափանողը` նախապայմանային մօտեցումներով Անգարան էր, որ անընդհատ կը փորձէր խոչընդոտել քրտական մասնակցութիւնը: Արեւմուտքի պահուածքը այստեղ տարանջատում բերող էր` Թուրքիոյ քիւրտերը ահաբեկչական որակելով եւ այդ պիտակաւորումէն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիա խիստ զայրացաւ, երբ 30 յունուարին Միացեալ Նահանգներու նախագահի յատուկ ներկայացուցիչ Պրետ ՄքԿըրք Արաբ Բունար այցելելով հանդիպում ունեցաւ Սուրիոյ քրտական Ժողովրդավարական միութեան կուսակցութեան (ԺՄԿ) ղեկավարներէն Էլտար Խալիլի հետ, իսկ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարի օգնական Անթոնի Պլինքին միեւնոյն օրը հանդիպում ունեցաւ քրտական նշեալ կուսակցութեան ղեկավար Սալեհ Մուսլիմի հետ: Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան Էքուատորէն իր վերադարձի ընթացքին Ուաշինկթընին...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ 29 յունուար 1919-ին Արամի փողոցի թիւ 9 շէնքի իր բնակարանին մէջ մահացաւ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր եւ այն ժամանակ ներքին գործոց նախարար Արամ Մանուկեանը` բծաւոր տիֆ հիւանդութեան պատճառով (այս շէնքը Արամին նուիրած էր Ֆադէյ Քալանթարեանը ըստ http://aadmag.am/այս-տանն-է-1917-19թթ-ապրել-հհ-հիմնադիր-արամ-մ/): Անոր մարմինը ժողովրդային մեծ շուքով, ազգային յուղարկաւորութեամբ, կը թաղուի ներկայի Կոմիտասի անուան պանթէոնի վայրը գտնուող նախկին գերեզմանատան մէջ: Խորհրդային տարիներուն, գերեզմանատան վերացման...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հայաստանի Ա. անկախ հանրապետութեան անկումէն ետք հայ մտաւորականութեան մօտ գաղափարական ուղղութիւնը սկսաւ փոխուելու: Անկէ առաջ ընկերվարութիւնն ու ազատականութիւնն էին, որոնք կ՛իշխէին հայկական քաղաքական գաղափարաբանական դաշտին վրայ, սակայն անոնք փոխարինուեցան ծայրայեղ ազգայնամոլութեամբ եւ մարքսիզմ-լենինիզմով: Ազգայնամոլութիւնը քարացուց հայկական յառաջդիմական գաղափարական միտքը, հայ ազգը հեռու պահեց միջազգային քաղաքական զարգացումներէն եւ սպաննեց ազատ մտածումի ոգին: Միւս կողմէ` մարքսիզմ-լենինիզմը հայ ազգը ուզեց առաջնորդել...

Հարաւային Քալիֆորնիոյ համալսարան Հինգշաբթի, փետրուար 4-ին, հայ ուսանողական միութիւններու համախմբումը հանդիսացող Համահայկական ուսանողական միութիւնը (All-ASA), Հայոց ցեղասպանութեան ուրացման դէմ բողոքի լուռ ցոյցեր կազմակերպեց Միացեալ Նահանգներու շարք մը համալսարաններուն մէջ` համագործակցութեամբ ՀԵԴ-ի Արեւմտեան եւ Արեւելեան Ամերիկայի մարմիններուն, ՀՅԴ «Շանթ» ուսանողական միութեան, ինչպէս նաեւ «Ալֆա Կամա Ալֆա» եւ «Ալֆա Էփսիլոն Օմեկա» ուսանողական ընկերակցութիւններուն: Քալիֆորնիոյ նահանգային համալսարանի Նորթրիճի մասնաճիւղ «Ուրացման արատ» ընդհանուր խորագիրին...

ՆԱՅԻՐԻԱ ՀԱՅՐԱՊԵՏԵԱՆ «Համշէնի լեռներուն, կեդերուն (գետերուն - Ա.), ձովերուն հեքիաթներ» Հայաստանի ծեն (ձայն - Ա.) կու գայ, մեր սիրդերնիս, ծեր սիրդերուտ գաբ էլլի... Համշէնցի Մահիր Օզքանին առաջին անգամ հանդիպել եմ 2008թ. Երեւանում, երբ գործընկերներիս հետ կազմակերպում էի Համշէնի մշակոյթին եւ պատմութեանը նուիրուած շաբաթը Հայաստանում: Այդ ընթացքում ներկայացուեց ցուցահանդէս, կազմակերպուեց գիտաժողով, եւ առաջին անգամ կայացան համշէնական «Վովա» խմբի համերգները: Հայաստանում առաւել...

Սուրէն Խանամիրեան ազգային քոլեճի կամարներուն տակ տօնական աշխուժ եռուզեռ մը կար: Երեխաներուն զուարթ ու զիլ ճլվլոցը լեցուցած է ո՛չ միայն դպրոցին սրահը, այլ` միջանցքներէն աջ ու ահեակ դուրս կը տարածուէր որպէս կոչնակ.- «Է՜յ հէ՜յ, եկան հայոց ազգին օրերը, հանեցէք հիները, հագէք նորերը, Եկանք ի Բարեկենդան, կ՛երթանք ի Զատիկ»: Սրահին վառ գոյները, երաժշտութիւնն ու փոքրիկներուն բերկրանքը բոլորովին չքացուցած էին ձմեռը. ալ...

            «Աւարայրի դաշտը ներկեց արիւնդ, Անմահ Վարդան, հզօր Վարդան, քաջ Վարդան» Այս եւ նման վարդանաշունչ երգերով սկսաւ չորեքշաբթի, 3 փետրուարի օրը Ս. Խաչ-Հարպոյեան վարժարանին մէջ: Առաւօտուն Ս. պատարագ մատուցեց Վարդան վրդ. Գազանճեանը, որ իր քարոզին մէջ աշակերտներուն փոխանցեց անմահ սպարապետ Վարդան Մամիկոնեանի անժամանցելի պատգամը` ուղղուած բոլոր ժամանակներու հայութեան: Հայ կաթողիկէ պատրիարքութեան Ս. Խաչ-Հարպոյեան վարժարանի աշակերտութիւնը Վարդանանց տօնը յիշատակեց 3 փետրուար...

Հռիփսիմեանց բարձրագոյն վարժարանի տնօրէնութիւնը Տեառնընդառաջի, Ղեւոնդեանք քահանայից եւ  Վարդանանք  հերոսներու երեք տօները համադրելով` երեքշաբթի, 2 փետրուար 2016-ին վարժարանի հանդիսասրահին մէջ ստեղծեց աննախընթաց յիշատակութեան օր մը: Յատկանշական էր նաեւ հովուական այցելութիւնը նորընտիր Գէորգ եպս. Ասատուրեանին, որ իր կարգին Ս. պատարագը մատուցեց` առընթերակայութեամբ վարժարանի հոգեւոր դաստիարակներ  Եղիա ծ. վրդ. Եղիայեանի եւ Սեպուհ վրդ. Կարապետեանի: Այս առիթով նաեւ տեղի ունեցաւ մոմերու օրհնութեան արարողութեան...

Հռիփսիմեանց բարձրագոյն վարժարանի տնօրէնութիւնը, համախորհուրդ` ծնողական վարչութեան, երկուշաբթի, 8 փետրուար 2016-ին կազմակերպեց հարցազրոյցի երեկոյ մը` «Աշակերտը այսօր» խորագրով: Հարցազրոյցի երեկոյին ընդառաջելով` ներկայ էին` ծնողներու հոծ բազմութիւն մը, ուսուցիչներ եւ վեցերորդէն մինչեւ աւարտական դասարաններու աշակերտները: Նախաձեռնութիւնը լաւագոյն ձեւով յաջողցնելու համար ցուցադրուեցաւ «Վերջին խօսք» տեսերիզը` արաբերէն լեզուով, այս առիթով հրաւիրուած էր նաեւ ժապաւէնի բեմադրիչ Եուլիոս Հաշեմը: Ձեռնարկի սկիզբը տեղի ունեցաւ բեմադրիչի ծանօթացում,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արեւմտեան Պէյրութի մէջ կռիւները անպակաս էին հակամարտ խմբակցութիւններուն միջեւ: 1985 ապրիլին Ամալ, ընկերվարական յառաջդիմականները եւ համայնավարները միանալով յարձակման անցան մուրապիթուններուն դէմ եւ յաջողեցան հաշուեյարդարի ենթարկել անոնց կռուող ուժերը: Այնուհետեւ սկսաւ գաղթակայաններու պատերազմը` Ամալի եւ պաղեստինցիներուն միջեւ: Ամալի միացաւ նաեւ մեծամասնութեամբ շիիներէ բաղկացած լիբանանեան բանակի վեցերորդ զօրագունդը, որ կը գտնուէր զօրավար Ապտէլ Հալիմ Քանժի հրամանատարութեան տակ: Կռիւները մերթ սաստկացան,...

Հարցազրոյցը վարեց ԼՈՒՍԻՆԷ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ «Արեւմտահայերէնը 21-րդ դարուն. քննարկումներ արեւմտահայերէնով մտածելու և ստեղծագործելու հարցերուն շուրջ» խորագիրով` Օքսֆորտ համալսարանի հայագիտական ամպիոնը գործնական համաժողով մը կազմակերպած էր 21-23 յունուար 2016-ին, «Գ. Կիւլպէնկեան» հիմնարկութեան նիւթական աջակցութեամբ: Սփիւռքի նախարարութեան կայքը` «Հայերն այսօր»-ը,  հետեւեալ հարցազրոյցը կատարած է ծրագիրի մտայղացող, գլխաւոր կազմակերպիչ ու Օքսֆորտ համալսարանի արեւելագիտութեան բաժնի ընկերաբան դասախօս դոկտ. Հրաչ Չիլինկիրեանին հետ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Ի՞նչ  էր համաժողովիՆ...

Պատրաստեց` ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Վերջերս շրջանառութեան մէջ դրուած են լուրեր, թէ միջազգային ընտանիքը Լիբանանի տնտեսութեան պիտի զօրակցի` սուրիացի գաղթականները Լիբանանի մէջ բնակեցնելու ծրագիրին գործադրութեան դիմաց: Այս առումով, ամբաստանութեան հիմնական թիրախը դարձաւ Սուրիոյ տագնապին հետեւանքները կրող պետութիւններուն համար Լոնտոնի մէջ նուիրատու երկիրներուն խորհրդաժողովը: Սակայն անկախ այդ տարաձայնութիւններէն, գետնի վրայ տակաւին ոչինչ յստակ է Լոնտոնի խորհրդաժողովին լոյսին տակ Լիբանանի տրամադրուելիք օժանդակութեան իմաստով: Մինչդեռ...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Գէորգի Կուտոյեան Նախագահ Սերժ Սարգսեանի հրամանագրով 2016թ. փետրուարի 12-ին Ազգային անվտանգութեան ծառայութեան (ԱԱԾ) նոր տնօրէն է նշանակուել 34-ամեայ Գէորգի Կուտոյեանը: Այս նշանակումը պայմանաւորուած էր նրանով, որ ԱԱԾ արդէն նախկին տնօրէն Գորիկ Յակոբեանը 70 տարեկան է, եւ օրէնքը թոյլ չէր տալիս նրա հետագայ պաշտօնավարումը: Նշանակումից անմիջապէս յետոյ հայկական ընդդիմադիր լրատուամիջոցները գրեցին, որ Կուտոյեանը Սերժ Սարգսեանի փեսայի` Վատիկանում Հայաստանի դեսպան...