Յօդուածներ

ՇԱՆԹ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ IV.- Հայ Միջնադարեան Մշակոյթ 9-րդ դարու արաբական արշաւանքներուն դէմ հայ ժողովուրդի ազատագրական պայքարի դարաշրջանը կը ծնի մեր դիւցազներգութեան հերոսներէն` Սասունցի Դաւիթը: Միաժամանակ, հակառակ այդ արշաւանքներուն գործուած աւերին, հայ մշակոյթի գործիչները կը կերտեն իմացական դպրութեան հայկական կեդրոններ` Աղթամարի, Տաթեւի, Սեւանի, Հոռոմոսի, Նարեկի վանքերը: 10-րդ դարուն, Բագրատունեաց թագաւորութեան շրջանին գեղարուեստական եւ մտաւոր կեանքի վերակենդանութեան նոր էջ մը կը բացուի` պատմագրական,...

27 յունիսին Ստեփանակերտի «Վալլեքս կարտըն» պանդոկի համաժողովներու սրահին մէջ տեղի ունեցած է Երեւանի «Կովկաս» հիմնարկի փոխտնօրէն եւ քաղաքագէտ Սերգէյ Մինասեանի` «Զսպումը ղարաբաղեան հակամարտութեան մէջ» մենագրութեան շնորհահանդէսը: Բացման խօսքին մէջ մենագրութեան գիտական խմբագիր, «Կովկաս» հիմնարկի տնօրէն, քաղաքագէտ Ալեքսանդր Իսկանդարեան նշած է, որ գիրքին մէջ ուսումնասիրուած են ղարաբաղեան հակամարտութեան զսպումին ինչպէս քաղաքական-դիւանագիտական, նոյնպէս ալ ռազմական զսպումին մեքանիզմները: Ըստ խմբագիրին, մենագրութեան առանձնայատկութիւնը պէտք...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ ՀՅԴ-ն ԵՒ ՀՕՄ-ը Տարբեր Ծրագիրներ Կ՛իրականացնեն Արցախի Մէջ Այս օրերուն Արցախի մէջ տեղի կ՛ունենան ՀՅԴ-ի եւ ՀՕՄ-ի կողմէ իրականացուող տարբեր ծրագիրներ: «Մեր զինուորներուն հետ» արշաւի ծիրին մէջ Արեւմտեան Ամերիկայի Հայ երիտասարդաց դաշնակցութեան անդամները, ՀՕՄ-ի Հայաստանի եւ Արցախի միաւորներու ներկայացուցիչներուն ընկերակցութեամբ, մայիսէն մինչեւ օրս այցելած են Արցախի քառօրեայ պատերազմին ընթացքին զոհուած 83 զինուորներուն ընտանիքներուն` յայտնելու իրենց երախտագիտութիւնը մեծ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Լեռնային Ղարաբաղի մէջ ազերիներու կողմէ ծայր տուած բռնարարքները կը շարունակուէին, իսկ Ազրպէյճան վճռած էր հայերը արտաքսել շրջանէն, եւ այդպիսով միանգամընդմիշտ լուծել տագնապը: Ազրպէյճանի կողմէ հաստատուած պաշարումը չափազանց ծանր տառապանք ու չարչարանք կը պատճառէր արցախցի ժողովուրդին. ելեկտրականութիւն չկար, Ստեփանակերտէն կտրուած էր ըմպելի ջուրը, առողջապահական լուրջ հարցեր ծագած էին, իսկ ջուրի համար բնակիչները երկար ժամեր պէտք է սպասէին դոյլերով: Ալիւր,...

Էրեբունիի գործողութիւնն ու անոր հետեւած Խորենացիի եւ Սարի թաղի դէպքերը պիտի շարունակեն ունենալ իրենց իրաւական, քաղաքական, ընդհանրապէս հասարակական հետեւանքները: Եւ ինչպէս իւրաքանչիւր ցաւոտ կամ լրջօրէն վնասուած իրականութիւն, իրավիճակի փոփոխութեան համար անհրաժեշտ են վնասի վերահսկողութեան (Damage control) գործողութիւններու շարք մը: Ընդ որում ոչ միայն պետութենէն, այլ նաեւ հասարակութենէն ակնկալուած: Իսկ այստեղ առարկայականութիւնը, որ ընդհանրապէս իրադարձութիւնները ճիշդ գնահատելու ամէնէն ազդեցիկ եղանակն է,...

Յարգա՛նք ձեզի, ընկերներ` Վաչէ Տաղլեան, Սագօ Աբրահամեան, Արա Քըրճլեան, Սեդրակ Աճեմեան եւ Սիմոն Եահնէեան: Մենք անգամ մը եւս հաւաքուած ենք ձեր շիրիմներուն կողքին, ո՛չ թէ սգալու, ո՛չ թէ սովորական հոգեհանգստեան արարողութիւն կատարելու եւ ո՛չ ալ ձեզ փառաբանելու կամ մեծարելու: Դուք այդ տղաքը չէիք: Դուք ձեր կեանքը մահի չվերածեցիք, այլ ձեր մահը` կեանքի: Դուք ձեր եսը արհամարհեցիք եւ առաջնահերթ դասեցիք հաւաքական...

Վենետիկի 73-րդ շարժապատկերի փառատօնի երեք միջազգային դատակազմերը արդէն ձեւաւորուած են: Ըստ «Կինօաշխարհ»-ի, հիմնական մրցոյթի դատակազմը պիտի գլխաւորէ բրիտանացի բեմադրիչ Սեմ Մենտես, որ առաջին ժապաւէնին համար «Օսքար»-ի արժանացած աշխարհի վեց բեմադրիչներէն մէկն է: Փառատօնի «Հորիզոններ» բաժինի դատակազմի նախագահն է ֆրանսահայ բեմադրիչ Ռոպեր Կետիկեան, որ անցեալ տարի «Ոսկէ ծիրան» փառատօնի հիմնական մրցոյթի դատակազմի նախագահն էր եւ անոր «Խենթի պատմութիւն» ժապաւէնով բացուեցաւ փառատօնը:...

«Ոսկէ ծիրան» շարժապատկերի միջագային փառատօնի ծիրին մէջ Շարլ Ազնաւուրի հրապարակին վրայ, որպէս շարժապատկերի գործիչներուն մատուցուող յարգանքի տուրք, բացուեցան շարժապատկերի գործիչ Ալպերթ Եաւուրեանի եւ շարժապատկերի բեմադրիչներէն Էտմոն Քէօսայեանի եւ Տմիթրի Քեսայեանցի յիշատակը յաւերժացնող աստղեր: Աստղերուն բացումը կատարեցին «Ոսկէ ծիրան» շարժապատկերի փառատօնի հիմնադիր-տնօրէն Յարութիւն Խաչատրեանը եւ Երեւանի թատրոնի ու շարժապատկերի պետական հիմնարկի վերատեսուչ, Հայաստանի Հանրապետութեան վաստակաւոր գործիչ Դաւիթ Մուրադեանը: Հայ անուանի երաժշտահան,...

ՍԵՒԱՆ ՏԷՅԻՐՄԵՆՃԵԱՆ Մայիսի 1-ին, առտուն կանուխ, գրեթէ հալածական, կը հեռանանք Պոլիսէն: Բարեխնամ կառավարութիւնը իր բոլոր զօրութեամբ իջած է փողոց` արգիլելու ոեւէ մէկուն` նշելու Աշխատաւորութեան տօնը, յայտնուելով Թաքսիմի հրապարակին վրայ: Ոստիկանները փակած են բոլոր ճամբաները, նոյնիսկ` հետիոտն անցորդներուն համար (մեր աննման նախագահը օրուան ընթացքին դեռ պիտի յայտարարէր, թէ նման միջոցառումներու կը դիմեն, որպէսզի քաղաքացիներուն առօրեան չխանգարուի: Ճի՛շդ այսպէս): Էսքիշեհիր պիտի երթանք:...

Լիզպոնի մէջ Հայ դատի զոհասեղանին իրենց կեանքը նուիրաբերած հինգ հայ երիտասարդներուն օրինակը 33 տարի վերջ կը շարունակէ ճաճանչել հայ իրականութեան մէջ, յուզել մեր հոգիներն ու հայրենասիրութեամբ լիցքաւորել մեր գոյերթը: Հայրենասիրութեան հուրով տոգորուած հինգ հայ նուիրեալները այդ տարիներուն իրենց ձայնը ողջ աշխարհին հասցնելու համար ընտրեցին ողջակիզման ուղին: Ցեղասպանութեան պատճառով, հայրենիքի մէջ ապրելու հնարաւորութենէն զրկուած այս կենսախինդ երիտասարդներուն թիրախը սովորական մահկանացուները չէին....

ԳԱՅԵԱՆԷ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ-ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ Երաժշտութիւնը կ՛ոգեշնչէ ամբողջ աշխարհը, թեւեր կու տայ հոգիին, իսկ երեւակայութեան` թռիչք: Ան կարելի է անուանել` վսեմի եւ գեղեցիկի մարմնաւորում: ՊՂԱՏՈՆ Լոնտոնի կրթական համակարգի աշխատակիցներու հետազօտութիւնները ցոյց տուած են, որ երաժշտական կրթութիւն ստանալը եւ երաժշտական գործիքի վրայ նուագելը կը նպաստէ  մարդու շարժումներու կողմնորոշման բարելաւման: Նկատի  ունենալով, որ նուագելու ժամանակ ձեռքերը եւ մատները կը կատարեն բազմաթիւ   մանր զգայական շարժումներ, աջ...

Բրիտանական «Տը Կարտիըն» պարբերականը իր «Իմ լաւագոյն լուսանկարս» շարքին մէջ այս անգամ ներկայացուցած է 55-ամեայ ֆրանսահայ լուսանկարիչ Անթուան Ակուճեանի լուսանկարը, ուր հայրը կը պարէ` ի յիշատակ կորսնցուցած զաւակին: «Ես կը պարէի նախքան լուսանկարիչ ըլլալս: Ծնած եմ Ֆրանսա` Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրածներու ընտանիքի յարկին տակ, ինծի համար պարը այն քիչ կարելիութիւններէն մէկն էր, որով կրնայի կապուիլ իմ հայրենիքիս հետ, ուր երբեք չէի...

ՇԱՆԹ ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Ինքնութիւն` իսկութիւն- էութիւն իմաստով. Այս յօդուածը հայ մշակոյթին ուղղուած ակնարկ մըն է միայն. շատ հաւանաբար բացթողումներ, չափազանցումներ եւ յատուկ անուններով ծանրաբեռնուած ըլլայ` հայ մշակոյթի խորունկ եւ բազմածաւալ ըլլալուն: Լաւ կ՛ըլլայ, որ հայ մշակոյթի տարբեր մարզերուն մէջ մասնագէտներ կատարեն ծաւալուն ուսումնասիրութիւններ, որոնց հաւաքագրումը վստահաբար բազմաթիւ հատորներ խլէ: Յօդուածը կ՛ընթանայ հետեւեալ բովանդակութեամբ.- 1.- Մշակոյթ` սահմանում եւ արուեստներու դասաւորում 2.- Հայ...

«Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանը կը հաղորդէ, որ աշխարհահռչակ պոլսահայ լուսանկարիչ Արա Կիւլերը համաձայնութեան եկած է թրքական «Տողուշ հոլտինկ» ընկերութեան հետ` Պոլսոյ մէջ իր լուսանկարներու միջազգային պատկերասրահ բանալու հարցին շուրջ: «Ակօս» պարբերականը յղում կատարելով թրքական «Էն.Թի.Վի» կայքին, կը հաղորդէ, որ Պոլսոյ կեդրոնական Պէյօղլու թաղամասին մէջ գտնուող շէնքը, ուր անուանի լուսանկարիչը ծնած, մեծցած եւ ապա ստեղծագործած է, պիտի վերածուի պատկերասրահի, ուր պիտի ցուցադրուին...

Շատ յայտարարուած, գրուած ու խօսուած է այն մասին, որ լիբանանեան բանակը մայրիներու երկրին անգերազանցելի այն հաստատութիւնն է, որ իրօք կը ներկայացնէ ամբողջ երկրին եւ ժողովուրդին խորհրդանիշը: Այնտեղ միջհամայնքային համակեցութիւնը ամէնէն վառ օրինակներով բացատրուած է եւ ձեւ ու մարմին ստացած: Փաստօրէն միեւնոյն զօրակայաններուն, զինուորական դպրոցներուն, ճակատներուն թէ խրամատներուն մէջ Լիբանանը բաղկացնող բոլոր համայնքներու երիտասարդները կ՛ապրին, կը մասնագիտանան, կը պատերազմին եւ ի...

Պատրաստեց ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ 1 օգոստոս է. բանակը պիտի նշէ իր հիմնադրութեան 71-ամեակը, սակայն երրորդ տարին ըլլալով` ան իր տօնը պիտի յիշէ առանց աւանդական զինուորական տողանցքին ու սպայից վարժարանի աւարտական հանդիսաւոր արարողութեան: Ճիշդ է, որ տհաճ ու անախորժ է կացութիւնը, սակայն հակառակ երկու տարիէ ի վեր ինքզինք պարտադրած նախագահական թափուր աթոռի կացութեան` բանակը տիրական դարձուց իր «Պատիւ, զոհողութիւն եւ հաւատարմութիւն» նշանաբանը,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Խորքին մէջ ան ոչ թէ միա՛կ, այլ նաեւ` անփոխարինելի եւ յուսադրիչն է քաոսի մը մէջ ապրող ժողովուրդի մը համար: Քաոս, որ ունի աշխարհագրական տարածք, ուր կ՛ապրին ուրախ եւ տխուր, գերհարուստ եւ գերաղքատ, բարեպաշտ եւ մարդակեր, ազգասէր եւ ազգադաւ խմբաւորումներ (համայնքներ): Ժողովուրդ, որ ունի նաեւ սեւ եւ ճերմակ պատմութիւն, քաղաքակրթական եւ մշակութային յաւակնոտ երազներ, խաղաղ ապրելու եւ արարելու անհուն...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Օրը` հինգշաբթի, 28 յուլիս 2016: Յետմիջօրէի ժամը 3:00: Նստած հեռատեսիլին դիմաց` կը սպասեմ, որ ժամը 5:00 հասնի, որպէսզի Քեսապի հնամենի, վերանորոգ Ս. Աստուածածին հոյակերտ եկեղեցւոյ առջեւ դիմաւորենք Մեծի Տանն Կիլիկիոյ վեհափառը: Ասիկա վեհափառ հօր երկրորդ այցելութիւնն է Քեսապ: Առաջինը` 2010-ին, Գարատուրան գիւղի նորակերտ, քառաշէն Ս. Աստուածածին (երկրորդ) եկեղեցւոյ օծման արարողութեան համար: Երեք օրեր քեսապահայութիւնը պատւուեցաւ անոր այցելութեամբ,...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ  «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Այժմ, երբ Հիլըրի Քլինթըն եւ Տանըլտ Թրամփ ընտրած են փոխ նախագահի պաշտօնի իրենց թեկնածուները, հայ դեմոկրատականները կը պնդեն, որ ծերակուտական Թիմ Քէյն աւելի լաւ դիրքորոշում ունի Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման վերաբերեալ, իսկ հանրապետական հայերը կը պնդեն, որ այս հարցով կը նախընտրեն նահանգապետ Մայք Փենսը: Սակայն, աւելի կարեւոր է հարց տալ, թէ այդ ի՞նչ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Միշտ զարմացած եմ հայ գաղութներու «միօրեայ դպրոց»-ներու պատկերին ի տես: Ինչո՞ւ «դպրոց» ըսել, երբ կրթական հաստատութեան մը յատուկ ծրագիր չկայ, այլ հոն կ’աւանդուին հայերէն դասեր, շաբաթական մէկ կամ երկու ժամ, ըստ ուսուցիչին հայեցողութեան եւ նախասիրութիւններուն: Այս մէկժամեայ դասերը հասկնալի են, երբ համայնքը փոքրաթիւ է, դպրոցական տարիքի սերունդն ալ: Բնական է, որ մէկ ձեռքի մատներուն վրայ համրուող տղոց համար...