Յօդուածներ

ԷԼԻՆԱ ՄԻՐԶՈՅԵԱՆ Թուրքագէտ, բանասիրական գիտութիւնների թեկնածու «Եթէ կ՛ուզէք լաւ բան մը ընել, կրնաք նեցուկ հանդիսանալ կամ թելադրել, որ Թուրքիոյ եւ Հայաստանի միջեւ դիւանագիտական յարաբերութիւնները հիմնուին եւ սահմանները բացուին»: Հրանդ Տինք Հայ-թուրքական յարաբերութիւններն ունեն հարիւրաւոր տարիների պատմութիւն, սակայն,  հայաստանի եւ թուրքիայի միջեւ այսպէս կոչուած «միջպետական յարաբերութիւնները», որպէս այդպիսին, դեռեւս շատ նոր են` չհաշուած 1918-1920թթ. Հայաստանի Ա. հանրապետութեան շրջանը: Այստեղ մեկնակէտը 1991թ. անկախ հայաստանի հանրապետութեան հռչակումն է: 1990թ. օգոստոսի 23-ին հռչակուել էր  Հայաստանի անկախութեան գործընթացի սկիզբը, որն, ի վերջոյ, աւարտուեց 13 ամիս յետոյ` 1991 թ.  սեպտեմբերի 21-ին անկախութեան վերականգնումով: Անկախութեան հռչակումով հայ-թուրքական յարաբերութիւնների կարգաւորման խնդիրը Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքականութեան ճառախօսութեան անքակտելի թեմաներից մէկն է դառնում: Իր հերթին Թուրքիան, որն առաջիններից մէկն էր, որ 1991թ. դեկտեմբերի 16-ին ճանաչեց Հայաստանի ...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Պոլսոյ «Ակօս» թերթի խմբագիր Հրանդ Տինք տասը տարի առաջ զոհ գնաց օրէ օր աւելի հիմնաւոր փաստերով ապացուցուող պետական ահաբեկչութեան: Տինքի սպանութիւնը ցնցեց ամբողջ Թուրքիան, եւ այդ ցնցումին ուժգնութիւնը հնարաւոր դարձուց սկզբնական շրջանին, ի հեճուկս թրքական ցեղապաշտ կառավարութեան, թուրք յառաջադէմ մտաւորականութեան նախաձեռնութեամբ լայնօրէն իրազեկել թուրք հանրային կարծիքը Հայոց ցեղասպանութեան մասին: Այս տասը տարիներուն ընթացքին էր, որ բռնի իսլամացած բազմաթիւ...

Պոլիս Ոգեկոչում Ամէնուրեք Ինչպէս անցնող ինը տարիներուն ընթացքին, այս տարի ալ Հրանդ Տինքի սպանութեան 10-ամեակին առթիւ զանազան միջոցառումներ պիտի կայանան բազմաթիւ կեդրոններու մէջ: Հիմնական ոգեկոչումը կը կատարուի 19 յունուարին հինգշաբթի օր Հրանդ Տինքի նահատակուած վայրը, նախորդող եւ յաջորդող օրերուն ալ Պոլսոյ զանազան թաղերու, Թուրքիոյ զանազան քաղաքներու եւ արտասահմանի մէջ հասարակական կազմակերպութիւններ միջոցառումներ կը կատարեն: Անշուշտ որ անցնող տասը տարիներու ընթացքին...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Օրերս Հայաստանի գիտամշակութային կեանքը հարստացաւ եւս մէկ ուշագրաւ երեւոյթով: Հայաստանի Պետական Մանկավարժական համալսարանի «Սփիւռք» գիտամշակութային կեդրոնն իր հիւրընկալ սրահում ներկայացրեց լիբանանահայ հրապարակագիր, մշակութային գործիչ Պայծիկ Արապեան-Գալայճեանի «Անմար կանթեղը լուսոյ» նորատիպ գիրքը, որ նուիրուած է Մելգոնեան Կրթական Հաստատութեանը: Ժողովածուն պատեհօրէն սկիզբ է առնում Մելգոնեան կրթական հաստատութեանը ձօնուած քայլերգով (խօսք` Օննիկ Մահտեսեան, երաժշտութիւնը` Վահան Պետելեան): «Մուտքի փոխարէն» իր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Ուաշինկթըն» Միջին Արեւելքի քաղաքականութեան հիմնարկը, յունուար 2017-ին «Միջին Արեւելքի մէջ Միացեալ Նահանգներու շահերու հետապնդման համար նոր վարչակազմերուն առողջ վերլուծում, շինիչ գաղափարներ եւ պիտանի յանձնարարութիւններ» ներկայացնելու իր աւանդութեան համաձայն, հրապարակեց «Թուրքիոյ վերաբերեալ Միացեալ Նահանգներու քաղաքականութեան» մասին առաջարկներ բովանդակող զեկուցում մը, որուն հեղինակները` Անգարայի մէջ Միացեալ Նահանգներու նախկին դեսպան Ճէյմս Ճեֆրի եւ թուրք գիտնական Սոներ Չաղափթայ, ի միջի այլոց կ՛առաջարկեն....

Յարգելի՛ հայրենակիցներ, Հայաստանի տօնացոյցում յունուարի 28-ը նշւում է որպէս Հայոց բանակի տօն: Այս տարին յոբելեանական է եւ մենք ազգովի նշելու ենք բանակի կազմաւորման 25-ամեակը: Այս 25 տարիների ընթացքում մենք կարողացանք ստեղծել հզօր, կուռ եւ մարտունակ բանակ, որն, անկասկած, համայն հայութեան հպարտութիւնն է, մեր յաղթանակների ու վերածննդի մարմնաւորումը, մեր անվտանգութեան եւ անկախութեան երաշխաւորը, մեր յաջողութիւնների անառարկելի գրաւականը:  Հայ զինուորն ու սպան,...

2016 տարին չբոլորած, Ազգային Յառաջ-Գ. Կիւլպէնկեան քոլեճի աշակերտութիւնը գեղարուեստական յայտագիրով հանդէս եկաւ Այնճարի «Գ. Կիւլպէնկեան» սրահին մէջ` Կաղանդի ու Ս. Պօղոս եկեղեցւոյ անուանակոչութեան զոյգ տօներուն առթիւ: Ներկայ էին գիւղին հոգեւոր պետերն ու ազգային երեսփոխանը, ԼՕԽ-ի Շրջանային վարչութեան, ՀՅԴ «Կարմիր Լեռ» ու «Արամ» կոմիտէներու, եկեղեցւոյ թաղական խորհուրդի ու տիկնանց միութեան, պատկան մարմիններու ու միութիւններու ներկայացուցիչներ, վարժարանին խնամակալութիւնը, տնօրէնը, ծնողներ ու հարազատներ:...

2016-ին Ճինիշեան յիշատակի ձեռնարկը (ՃՅՁ) արժանավայել կերպով նշեց Լիբանանի մէջ իր գործունէութեան 50-ամեակը: 50 տարուան ծառայութիւնը իր անջնջելի դրոշմը ունեցած է եւ կը շարունակէ ունենալ լիբանանահայութեան կեանքին մէջ: Այդ գործունէութեան մէջ իրենց օժանդակ ներդրումը ունեցած են նաեւ նուիրատու անհատներ, որոնք հաւատացած են կառոյցին դերակատարութեան կարեւորութեան: Արդարեւ, Միացեալ Նահանգներէն Լիւսի Ճանճիկեան`գիտակցելով Ճինիշեան հաստատութեան նիւթական դժուարութիւններուն, նաեւ կարիքաւորներուն անսահման պէտքերուն, յատկացուց գումար...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ «Ես հաւատում եմ, հայ ժողովուրդ, քո Դարձին,... վասնզի կամրջընկէց Արաքսի ափերին, Մասիսի խորհրդաւոր հայեացքի տակ մեր Հայրենիքը կայ,... որ ակնդէտ ու խռովայոյզ` նայում, նայո՜ւմ է ճամբաներին...»: Քառասնամեայ յոբելեանի ճառէն (1930, մայիսի 10) Վերջին տասնամեակին հայրենի գրական-ակադեմական գործունէութիւնը զգալի աճ մը ճանչցաւ` կապակցաբար հրատարակչական գործին, ու յատկապէս` խորհրդային տասնամեակներու արգիլուած-անտեսուած հեղինակներու եւ երկերու: Աճ մը, որ հակում ունի շարունակուելու....

ԹԱՄԱՐ ՏՕՆԱՊԵՏԵԱՆ-ԳՈՒԶՈՒԵԱՆ Արեւը իր հրեղէն շունչը փչեց դէպ՛ երկինք, Ու կարմիր շղարշը նետեց լեռներու ետին: Դաշտերուն մէջ, զեփիւռը քնքուշ` Ցորեանները մեղմ օրօրելով, Թռչնակի չուերթին հետ օրուան հրաժեշտը տուաւ: Գիշե՛ր բարի, Մարիա՛մ. Գոցէ աչքերդ փայլուն. թող մանուկ հոգիդ ճախրէ՜ անկաշկանդ Դէպի երազդ ծաղկաւէտ, ուր իշխան-իշխանուհի, Ձեռք ձեռքի տուած` արեւի պայծառ շողերուն ներքեւ, Թիթեռներուն հետ կ՛երգեն գարունքը մեր աշխարհի: Քուն եղիր, Մարիա՛մ....

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամը Կը Շարունակէ Աջակցիլ Հայաստանի Ազգային Գրադարանին Եւ Չայքովսկիի Անուան Երաժշտական Դպրոցին Այս օրերուն «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը, արժանթինահայ բարերար Յովսէփ Թահթայի ֆինանսաւորումով սըրվըր եւ 5 համակարգիչ նուիրած է Հայաստանի Ազգային գրադարանին: Ձեռք բերուած սարքաւորումները պիտի համալրուին գրադարանի թեքնիք համակարգը, պիտի աւելնան գրադարանին մէջ տպագիր տեղեկատուութեան թուայնացման ու պահպանման կարելիութիւնները: «Անցեալ տարի, երբ պարոն Թահթան այցելեց...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Վարձկաններու Հաւաքագրում Ազրպէյճանական Բանակին Համար Արցախի արեւելեան, հիւսիսային եւ հարաւային ճակատներուն վրայ շղթայազերծուած ազերիական յարձակումները զսպուած էին հայկական ուժերուն կողմէ եւ ազերիներ 1994-ի յունուարի կիսուն դադրեցուցին լայնածիր յարձակումները: Սակայն «Արցախը ամէն գնով գրաւելու» Ազրպէյճանի նախագահ Հայտար Ալիեւի յայտարարութիւնը կը մնար Ազրպէյճանի բանակին տրուած հրահանգ եւ հակառակ իրենց կրած հսկայական կորուստներուն եւ վնասներուն, ազերիական ուժերը յաջորդող օրերուն վերսկսան...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին հովուապետական այցելութիւնը Սուրիա ու մանաւանդ Հալէպ անկիւնադարձային եւ պատմական նշանակութիւն ունեցաւ աւելի քան հինգ տարի պատերազմի ճիրաններուն մէջ տուայտող սուրիահայութեան կեանքին մէջ: Քաղաքական առումով յատկանշական էր նորին սրբութեան հանդիպումը Սուրիոյ վսեմաշուք նախագահ Պաշշար Ասատի հետ: Այս հանդիպումին վերահաստատուեցաւ սուրիահայութեան գոյերթի շարունակականութիւնը, անոր` սուրիական հայրենիքին կառչած մնալու կամքը եւ Սուրիոյ վերականգնումի ու վերաշինութեան...

ՀՈՒՐԻ ԱԶԵԶԵԱՆ Բերիոյ հայոց թեմի առաջնորդ Շահան արք. Սարգիսեանի եւ թեմի Ազգային իշխանութեան հրաւէրով, Արամ Ա. կաթողիկոս Մեծի Տանն Կիլիկիոյ, Քրիստոսի Ծննդեան եւ Աստուածայայտնութեան խորախորհուրդ տօնին առիթով, հովուապետական պատմական այցելութիւն մը շնորհեց սուրիահայութեան կեդրոն` թեմի նստավայր Հալէպի հայ համայնքին (6-8/01/2017): Այցելութիւն մը` Վաստակաբեռն հովուապետին հայրական նայուածքով սկիզբ առած, Սիրոյ, հաւատքի ու յոյսի ճամբով շարունակուած, Վերանորոգութեան կամքով զսպանակուած, Եւ ՎԵՐԱԿԱՆԳՆՈՒՄԻ հրամայականով...

ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ Դաշնակցութեան զինանշանով բաճկոն հագած մարդու նկարին շատերը հանդիպած կը լինեն ընկերային ցանցերում: Ղարաբաղի Այգեստան համայնք մտնողներն էլ հաւանաբար նկատած կը լինեն գիւղի գլխին ծածանուող Դաշնակցութեան կարմիր դրօշը: Սական քչերը գիտեն զինանշանով բաճկոն կրող եւ դրօշի «տէր»` այգեստանցի Էդուարդ Աւագիմեանի, նոյն` «Փարթիզան» մականունը վաստակած մարդու պատմութիւնը: Այգեստանի, Ուքրանիայի եւ Թունտրայի խաչմերուկում... 1951 թ. ծնուած Էդուարդ Միրզոյեանը Խըրխըզստանում ծառայութիւնն աւարտելուն...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Այն հաւանականութիւնը, որ Հրեղէն աքաղաղը  խաղաղ տարի չի ժառանգել Հրեղէն կապիկից, ակնառու է 2016-ի վերջին եւ նորընծայ 2017-ի առաջին իսկ օրերից: Ընդ որում, խնդիրը վերաբերում է ոչ միայն հայ-ազրպէյճանական սահմանագծին, որտեղ արձանագրուեց  ազրպէյճանական զինուժի խափանարարական ներթափանցման հերթական փորձը` երկկողմ զոհերով հանդերձ եւ ոչ միայն ազրպէյճանա-ղարաբաղեան հակամարտութեան գօտուն, որտեղ անցնող տարեվերջից նոր տարեմուտի անցումն աւետող Ամանորեայ տօնական ազդականչերը, աւանդոյթի...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Հիւրասէր էր մայրս: Շա՜տ հիւրասէր: Տան մէջ իր մասնաւոր անկիւնը ունէր: Պատի ժամացոյցը իր ետեւը գտնուելուն` ժամէն շատ գաղափար չէր ունենար, սակայն երեկոյեան, հազիւ ժամը 10:00 հնչած, ինքնաբերաբար կ’ուղղուէր դէպի անկողին քնանալու, բացի` երբ տունը այցելուներ ունենայինք, եւ անոնք ժամը 10:00-էն աւելի ուշ մեկնէին, քունը հաճոյքով կը զոհէր եւ մինչեւ հիւրերուն մեկնիլը` կը նստէր մեզ հետ: Հիւրասէր էր...

Մակար, ի Գաղիա Ինչո՞ւ Կեդրոնականցի Արմենակ հայկական թերթի աշխատակից չէ եղած: Նոյնիսկ երբ համացանցը չկար, ան ազգին եւ համայնքին վերաբերող ամէն դէպքէ եւ դիպուածէ տեղեակ կ’ըլլար: Դէպք եւ դիպուած իրեն կը հանդիպին: Ձմրան ուրբաթ: Պատուհանէն կ’որսայի երբեմն յայտնուող արեւու ճառագայթ մը: Քիչ ետք երեկոն պիտի հասնէր եւ հեռատեսիլի պատուհանին առջեւ նստած` երկար գիշերուան ձանձրոյթը պիտի յաղթահարէինք: Դրան զանգը հնչեց: Նամակաբաշխը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Քաղաքական գիտութիւններն ու արուեստը իր անձին մէջ մէկտեղող երիտասարդ ուսումնասիրողի մը` Տիգրան Ե. Քասունիի լոյս ընծայած այս հատորին խորագիրն իսկ բազմաթիւ թելադրանքներ ունի ընթերցող-ակնդիրին: Ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով պատրաստուած հատոր մը` որ 85 ընտրովի որմազդներու ճամբով ուրուագիծ մը կը ներկայացնէ Ցեղասպանութեան տարբեր արձագանգներուն մասին, սկսելով նոյնինքն Ցեղասպանութեան օրերէն, հասնելով մինչեւ մեր օրերը, ընգրկելով մէկ դարու ժամանակաշրջան մը: Զուգադիպութի՞ւն, թէ...

Ռ. Հ. Սա կեանքը կ՛ապրինք, լաւ օրեր կը տեսնենք, ընդհանրապէս երջանիկ ենք, որ կանք ու կ՛ապրինք, բայց նաեւ ամէն օր ի՜նչ փորձանքներ կը տեսնենք հոս ու հոն, կամ ինչպիսի՛ փորձանքներու մէջէն կ՛անցնինք: Ամէն օր կը տեսնենք, որ մեր շուրջ մարդիկ կը զոհուին հիւանդութիւններու, արկածներու, բնական աղէտներու, չարագործական արարքներու, սպանդներու եւ դեռ ինչերու պատճառով: Սոսկում կը զգանք, կը վախնանք: Կարծես պահ...