Յօդուածներ

(Վիգէն Աւագեանի Արտասանած Խօսքը` Հայկազեան Համալսարանի «Լիբանանահայ Գիրքը 2012-2016» Ձեռնարկին) «Հայ գիրքի տպագրութեան անցեալն ու ներկան ուսանելի պատմութիւն մըն է, ուր միահիւսուած է նուիրումը մայրենիին հանդէպ, սէրը դէպի հայրենիքը եւ հաւատքը, ձգտումը դէպի լուսաւորութիւն եւ համամարդկային արժէքներու տարածում, յարգանքը կրթութեան եւ այլ ազգերու մշակոյթներու նկատմամբ», կը հաստատէր Հայաստանի Ազգային Գրադարանի տնօրէն Տիգրան Զարգարեան «Լիբանանահայ գիրքը 1894-2012» հատորին լոյս ընծայման առիթով...

Թուրքիոյ դէմ` Սիսի պատմական կաթողիկոսարանի վերադարձի պահանջքով, Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան բացած դատին մասին անցնող երեք տարիներու ընթացքին, զանազան առիթներով թէ՛ վեհափառ հայրապետը, եւ թէ կաթողիկոսարանի տեղեկատուութեան գրասենեակը որոշ տեղեկութիւններ փոխանցեցին մեր ժողովուրդի զաւակներուն: Հիմա, որ 6 դեկտեմբեր 2016-ին թղթածրարը Եւրոպայի Մարդկային իրաւանց դատարանը յանձնուած է, Արամ Ա. կաթողիկոսին թելադրանքով դատի թղթածրարի պատրաստութեան յանձնախումբի անդամներէն դոկտ. Նորա Պայրագտարեան-Գապաքեան հետեւեալ հարցազրոյցը...

ՀՐԱՆՈՒՇ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հայաստանի Սփիւռքի նախարար Մեր հայրերէն մեզի աւանդուած ժառանգութիւններէն ամէնէն շքեղը, ամէնէն իրականը մեր գեղեցիկ, հարուստ եւ մեծավայելուչ լեզուն է, պէտք է պահպանենք յուզումով, հրայրքով եւ խանդավառութէամբ: Ես վստահ եմ, որ կը պաշտպանենք: ԶԱՊԷԼ ԵՍԱՅԵԱՆ Կան համազգային արժէքներ, որոնց կարելի է անդրադառնալ միայն մեծագոյն ակնածանքով, մաքրամաքուր զգացողութիւններով, անափ սիրով ու նուիրումով: Նման արժէքների շարքում առանձնանում է մայրենի լեզուն: Իւրաքանչիւր...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հիմնուելով «Ազդակ»-ի 2016-ի ամավերջի խմբագրականին` «Յատկանշել 90-ամեակը. պահել աւանդականը` որդեգրելով նորարարը (90-ամեակին ընդառաջ - Դ.) (1) մէջ նշուած` «Լեզուական սխալներու ծանր թղթածրարով փոխանցուող հարցերու լուծման փորձերը» էական առաջնահերթութեան վրայ, եւ յարգելով արեւմտահայերէնի պաշտպան, լեզուական սխալներու դէմ պայքարող, վերջերս հանգուցեալ Տիրան Աղազարեանին (տես` «Հայ լեզուի արթուն պահակին` Տիրան Մ. Աղազարեանի յիշատակին» (2), «Առյաւէտ կորսնցուցինք արեւմտահայերէնի պահապաններէն Տիրան Աղազարեանը» (3) ...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Թէեւ Ազգային ժողովի ընտրութիւններու նախընտրական քարոզչութիւնը պաշտօնապէս դեռ չէ սկսած, սակայն դաշինքներն ու կուսակցութիւնները շատոնց արդէն լծուած են ընտրապայքարի: Բոլորն ալ կը գիտակցին, որ այս անգամ ընտրութիւնները տեղի պիտի ունենան շատ աւելի բարդ պայմաններու տակ, որովհետեւ նոր օրէնսգիրքը կը սահմանափակէ քուէարկութիւններու արդիւնքները զեղծելու հնարաւորութիւնը: Այժմ այլ միջոցներ պէտք են ընտրութիւններու արդիւնքներուն վրայ ազդելու համար: Այդ միջոցները վարչական լծակներն...

Արցախեան ազատամարտի սկզբնաւորութեան հերթական նշումը բազմահայեացքային մօտեցումներ կը ներառէ` գաղափարականէն քաղաքական, մարտականէն տեղեկատուական, հայրենիքի անվտանգութենէն մինչեւ տարածաշրջանային խնդիրներ, բանակցային գործընթացներ, նշելու համար ամէնէն կարեւոր մարզերը: Տրուած ըլլալով սակայն, որ ժամանակի իմաստով  անմիջականօրէն մենք բաժնուած ենք Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդարանական ընտրութիւններէն, քաղաքական դիտարկումի մօտեցումը կը կեդրոնանայ ընտրութիւններուն ընթացքին արցախեան նիւթին արծարծման վրայ: Անմիջապէս կը նկատենք, որ նախընտրական արշաւի սկիզբէն բաւական ժամանակ առաջ...

Փետրուար 1988-ին, երբ դեռ գարնան նշոյլն անգամ չէր երեւցած, ծնունդ առաւ արցախեան շարժումը` գլխաւոր նպատակ ունենալով սրբագրել 1923-ին Համայնավար կուսակցութեան կովկասեան բիւրոյի որդեգրած ստալինեան կամայական մէկ որոշումը եւ Արցախի սուրբ հողաշերտը վերամիացնել մայր հայրենիքին: Այսպէս, 20 փետրուար 1988-ը հայոց ժամանակակից պատմութեան մէջ պիտի մնայ իբրեւ անմոռանալի թուական: Այդ օր Երեւանի այժմու Ազատութեան հրապարակին վրայ համախմբուեցան շուրջ մէկ միլիոն հայորդիներ, որոնք...

Զարեհ Ա. Կաթողիկոս Փայասլեան (1915-1963). Հայոց Սրբակեաց Կաթողիկոսի Լուսապսակ Ճակատը Փետրուար 18-ին, 54 տարի առաջ, յաւիտենական իր անդորրը գտաւ Հայաստանեայց եկեղեցւոյ նոր ժամանակներու սրբակեաց կաթողիկոսը` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ երջանկայիշատակ Զարեհ Ա. վեհափառ հայրապետը: ՀՅԴ պատմութեան եւ ազգային-քաղաքական ուղիին երախտաշատ ուսուցիչներէն, այլեւ ղեկավար գործիչներէն հանգուցեալ Հրաչ Տասնապետեան, որ նաեւ անձնապէս մօտէն ճանչցած ու գործակիցը եղած էր 48 տարեկանին վախճանած տարաբախտ վեհին,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ     2008-էն Գրողներու միութեան նախկին նախագահ Լեւոն Անանեանի նախաձեռնութեամբ եւ Հայաստանի կառավարութեան որոշումով փետրուար 19-ին կը նշուի Գիրք նուիրելու օրը: ...1869 թուականին այս օրը ծնած է Ամենայն հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեան: «Ազդակ», 24 փետրուար 2016  Իմանալով նշեալ օրուան խորհուրդը, մեր շրջապատի համեստ ընթերցասէրն ու գրասէրը պիտի բացագանչէ. «Գիրք կարդացող կը փնտռուի ամէնուրեք, ալ ուր մնաց որ գիրք նուիրելու օր...

ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Բարի սովորութեան մը վերածուեցաւ տպագիր մամուլի տասնամեակային նշումները:  Այս տարի լիբանանահայ երեք օրաթերթերն ալ կը նշեն իրենց տարեդարձներ.  «Ազդակ»-ը (90)‚ «Արարատ»-ը (80)‚ Զարթօնք'-ը (80): Ժամանակակից տպագիր մամուլին սպառնացող իրավիճակը նկատի ունենալով` լոյս տեսնող լիբանանահայ բոլոր թերթերն ու հանդէսներն ալ արժանի են նշելու իրենց տարեդարձները. «Աւետիք»-ը (85)‚  «Հասկ»-ը (85)‚  «Պատանեկան Արձագանգ»-ը (81)‚  «Ջանասէր»-ը (80)‚  «Խօսնակ»-ը (60)‚ «Բագին»-ը (55)‚  «Հայկազեան...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատունէն 2015-ին լոյս տեսաւ Պօղոս Սնապեանի «Յուշագիրներ... (2007-2014) հատորը, բաղկացած` 144 էջերէ: Գիրքը լոյս տեսած  է Սիտնի բնակութիւն հաստատած Հրաչ եւ Զոհրապ Գըւըրեան եղբայրներու մեկենասութեամբ, Պօղոս Սնապեանի մահուան առաջին տարելիցին առիթով: «Յուշագիրներ»-ը կը կազմեն «Ազդակ»-ի գրական յաւելուած` Ազդակ գրական-Ազդակ արուեստ»-ի պարբերականի առաջին էջերուն լոյս տեսած խմբագրականները, 2007-էն 2014 թուականներուն վրայ երկարող: «Ազդակ գրականը արդի մարտահրաւէրների...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» տպարանէն 2015-ին, լոյս տեսաւ Շահանդուխտի «Ճամբորդութիւն` առանց հասցէի» գիրքը, բաղկացած` 119 էջերէ: Խմբագիր` Կարօ Յովհաննէսեան: Գիրքին մեկենասութիւնը ստանձնած են հայ գիրքի բարեկամներ: Գիրքին նիւթը` Պէյրութի «Միտք» գրախանութի պաշտօնեայ Սոնայի եւ Դամասկոսէն Պէյրութ ժամանած ուսանող Սուրէնի պատմութիւնն է: Սուրէն, ընդհանուր զարգացման տէր երիտասարդ, կ՛այցելէ «Միտք» գրախանութ, գիրքեր կ՛առնէ, կը ծանօթանայ Սոնային եւ կը համակրին իրարու: Յետոյ...

Նուսրեթիէ մզկիթ «Թիւրքիյէ» թերթի յօդուածագիր Էրքեմ Պուղրա Էքքինճի յօդուածով մը անդրադարձած է հռչակաւոր Պալեան ընտանիքի պատմութեան ու ստեղծագործութիւններուն, նշելով, որ Վոսփորի մզկիթներու մէջ նամազ ընողներուն մեծամասնութիւնը չի գիտեր, որ այդ կառոյցներուն հեղինակները Պալեան արքունի ճարտարապետներն են: Պէյլերպէյի պալատ «Ծագումով կեսարացի Պալեաններու ընտանիքը ինը սերունդ շարունակ ճարտարապետներ կրթած է: 18-19-րդ դարերուն Պոլսոյ եւ անոր շրջակայքը կառուցուած բոլոր պալատները, մզկիթները, եկեղեցիները, ամարանոցները,...

Մտածել Հասնումի Կէտին Նայելով Եթէ Ազգային-քաղաքական որեւէ հարց եւ նպատակ անմիջականէ եւ անհատականէ անդինը չսեւեռեն, առանց ամբոխավարական աղմկարարութեան` նկատի չունենան ազգի գալիք սերունդները, կը ծանծաղին տօն օրերու հրավառութեան ակնթարթին մէջ: Սփիւռք(ներ)ի եւ Հայաստանի ղեկավարութիւնները շատ կը սիրեն խօսիլ «հզօր» սփիւռքի կամ անոր «հզօրացման» մասին: Յուզիչ եւ յուզական: Ո՞ր ռազմավարութեան հետեւելով պէտք է ամրացնել սփիւռք(ներ)ը: Ան կրնա՞յ սոսկ մարտավարութենէ աւելին ըլլալ,...

ԼՕԽ-ի դաստիարակչական յանձնախումբի կազմակերպութեամբ, երկուշաբթի, 13 փետրուար 2016-ին, առաւօտեան ժամը 11:00-ին, ԼՕԽ-ի «Արաքսի Պուլղուրճեան» ընկերաբժշկական կեդրոնի «Թնճուկեան» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Հայկական ճարտարապետութիւնը Հայաստանէն Լիբանան եւ սփիւռք» նիւթով դասախօսութիւն մը`  հիւր դասախօս ունենալով Րաֆֆի Չերչեանը: ՀՕՄ-ի քայլերգի ունկնդրութենէն ետք դաստիարակչական յանձնախումբին անունով ողջոյնի խօսք արտասանեց Վարդիթեր Մարտիրոսեան: Ան իր խօսքին մէջ ըսաւ, որ մշակութային նիւթերով հանդէս գալու նպատակը դաստիարակչական բնոյթ...

Փետրուարեան ապստամբութեան նշումը երկար ատենէ ի վեր չ՛ունենար համարժէք արձագանգ: Կար ժամանակ, երբ փետրուարեան խորհուրդին ամրօրէն կառչած, յատկապէս սփիւռքեան ամէնէն կազմակերպ համայնքներուն մէջ փետրուարեան այս խորհրդանշական օրը կը նշուէր, կը տօնուէր, կ՛արժեւորուէր արժանավայել կերպով, երբ մանաւանդ խորհրդային պատմաքաղաքական շրջանակները զայն նսեմացնելու եւ իրողութիւնները խեղաթիւրելու իրենց քաղաքականութեան մէջ  ապստամբութիւնը կ՛որակէին աւանդուրա (արկածախնդրութիւն): Աւելի ուշ, երբ քաղաքական իրադարձութիւններու ելեւէջները համեմատաբար խաղաղ բնոյթ...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Լիբանանէն մինչեւ Եւրոպա, Ծոցի երկիրներէն մինչեւ Միացեալ Նահանգեր արուեստի աշխարհին մէջ համբաւ կը վայելէ լիբանանահայ արուեստագէտ Գէորգ Խաչերեան անունը, որ իւրայատուկ գործերով արժանի տեղ նուաճած է աշխարահռչակ արուեստագէտներու շարքին: Անոր ձեռքբերումները արդիւնք են ինքնաշխատութեան ու ստեղծագործելու մեծ ցանկութեան, իսկ յաջողութեան գաղտնիքը` լաւատեսութեան եւ կեանքը բոլոր կողմերով սիրելու մէջ: Աշխարհ դարձած Գէորգ Խաչերեանին համար Հայաստան կը մնայ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Բուն անունով` Ռոզի Յովհաննէսեան, հետագային` Պետրոսեան: Հայրը նախիջեւանցի էր, իսկ մայրը` Անգարայի ծնունդ: Ցեղասպանութենէն փրկուած երկու գաղթական հայեր ընտանիք կազմած են Փարիզի մէջ, ուր հայախօս ընտանիքի մէջ ծնած ու հասակ առած է Ռոզի: «4 տարեկան էի. այնքան կ’երգէի, աւելի ճիշդ` կը պոռայի, որ շատ յաճախ ձայնս կը քաշուէր: Ծնողքս մտահոգուած` բժիշկի տարած են զիս. վերջինս ժպտելով ըսած է,...

«Ազդակ»-ի 90-ամեակի ծրագիրներու ընդհանուր ծիրին մէջ  Հայաստանի Ազգային գրադարանի եւ «Ազդակ»-ի համագործակցութիւնը կը շարունակուի` հայ մամուլի թույանցման ծաւալային աշխատանքներ իրականացնելու ողղութեամբ: 10 փետրուարին «Ազդակ»-ի տնօրէն եւ գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեան տեսակցութիւն ունեցաւ Հայաստանի Ազգային գրադարանի տնօրէն Տիգրան Զարքարեանին հետ: Հանդիպումին ներկայ էին նաեւ Աղասի Ազիզեան, որ իր նպաստը կը բերէ յատկապէս դաշնակցական մամուլի նկարահանուած թիւերը «Ազդակ»-ին հասցնելու աշխատանքին, ինչպէս նաեւ`...

Թատրերգութիւն մըն է, որ պատահեցաւ փետրուար 8-9-ին, Պիելոռուսիոյ մայրաքաղաք` Մինսքի մէջ: Ողբերգութի՞ւն, եղերե՞րգ, թէ՞ ողբերգակատակերութիւն, այսինքն թրաժիքոմետի: Եթէ հայոց բանաստեղծ եւ թատերագիր Մուշեղ Իշխանի համար «Մեռնիլը որքան դժուար է», ըստ երեւոյթին, շաբաթներէ ի վեր լրագրող Ալեքսանտր Լափշինի առնչութեամբ, ստեղծուած թնճուկը տարբեր նիւթեր արծարծող թատրերգութիւններու դուռ կը բանայ` «Ամբաստանուիլը որքան հեշտ է», կամ «Դատապարտուիլն ալ` որքան դիւրին»: Այսպէս, փետրուար 8-9-ի լուսցող...