Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Քանի որ Թուրքիա դարձած է համաշխարհային դատապարտման թիրախ` երկրին մէջ արձանագրուած մարդկային իրաւունքներու խախտումներուն պատճառով, թրքական կառավարութիւնը որոշած է հսկայական գումարներ ծախսել քարոզչութեան եւ հանրային կապերու ուղղութեամբ` փորձելով մաքրել իր վարկաբեկուած հեղինակութիւնը: Ապրիլ 16-ի խայտառակ հանրաքուէն, որուն աւարտին հազիւ յաղթելով` Էրտողան ինքնիրեն  բռնապետական լայն լիազօրութիւններով օժտեց, իսկ ատկէ ետք տեղի ունեցած` Ուաշինկթընի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Երազած էինք ազատ եւ անկախ Հայաստան, երգեր յօրինուած էին եւ դեռ կը յօրինուին, սրահներ կը յուզուէին եւ դեռ կը յուզուին: Բայց կը թուի, թէ յուզումէն անդին երթալու երազները կը խամրին, «հայրենիք»-ը որպէս իրաւ գաղափար կը ճահճանայ երգի եւ ճառի պղտորութեան մէջ, երբ ամէն օր քիչ մը հմայքը կ’աղօտի: Հմայքը կ’աղօտենք բազմատեսակ մակերեսայնութիւններով, թեթեւսոլիկութիւններով: Հայրենատիրութիւնը, որ քարոզուած էր, եւ...

ՊԵՏՐՈՍ ՔՀՆՅ. ՇԻԹԻԼԵԱՆ «Եթէ կ՛ուզենք Հայոց ցեղասպանութիւնը պէտք եղած ձեւով նշել, պէտք է ցնցենք աշխարհը: Քաղաքականօրէն դժուար թէ այդ մէկը ի վիճակի ըլլանք ընելու: Բայց ուրիշ ասպարէզ մը կայ, ուր կարելի է նման բան իրագործել: Այդ մէկը արուեստն է, աւելի ճիշդ ըլլալու համար` այսօր արուեստի ամենատարածուած ու ազդող տեսակը` շարժապատկերը, Հայոց ցեղասպանութեան մասին շարժապատկերի մը ստեղծումը, շարժապատկեր մը, որ նախընտրելի...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Թաքսիին Մէջ Սփիւռքահայ կիներ թաքսի կը նստին: Թաքսին Երեւանի Հանրապետութեան հրապարակին կողքի փողոցէն կը շրջի: Անանցանելի է հրապարակ տանող պողոտան: - Ինչո՞ւ հոսկէ եկաք,- կը հարցնէ, վարորդին կողքը նստած սփիւռքահայ կինը: - Չէ՞ք տեսնում պրոպկան (խցանում, խճողում), Հանրապետութեան հրապարակում համերգ է տեղի ունենում,- կը պատասխանէ վարորդը: - Իսկ ի՞նչ է համերգին առիթը,- կը հարցնէ ուրիշ սփիւռքահայ կին մը:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Փոքր բերդաքաղաք` պատմական Պէյրութը ունէր միայն շուրջ 240 հազար քառ. մեթր ուղղանկիւն տարածութիւն` արեւելքէն արեւմուտք շուրջ 400 մեթր լայնքով, իսկ հարաւէն հիւսիս, ծով` շուրջ 600 մեթր երկայնքով եւ ութ դարպասներով: Մօտաւորապէս այժմ Պիէլի վերածուած ու անհետացած Այն Մրէյսիի եւ Զէյթունիյէի ծովեզերքէն` Նորմանտի պանդոկի շրջանի Աւընիւ Ֆրանսեզէն մինչեւ Ռիատ Սոլհ հրապարակ, Կրանտ Թէաթր եւ Ազարիէ շէնքեր: 1870-ական Պէյրութ բերդաքաղաքէն...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կրկին ուրախ լուր: Այս անգամ Հայկը մեր քովն է: Նոր խապրիկ: Վեց եւ քիչ մը աւելի տարիք ունեցող մեր թոռնիկը այս շաբթուան բոլոր օրերը մեզի հետ պիտի անցընէր, որովհետեւ իր հայրն ու մայրը, իր չար բախտէն, իսկ մեր բարի բախտէն` իրենց աշխատանքին կամ գործի բերումով քաղաքէն պիտի բացակայէին եւ իրարմէ տարբեր նահանգներու մէջ սեմինարներու ներկայ պիտի ըլլային պարտադրաբար:...

Ն. Պ. Յունիս 19-ին, 97 տարի առաջ, Ազրպէյճանի մուսաւաթական առաջին կառավարութեան նախագահը` Ֆաթալի Խան-Խոյսկի ահաբեկուեցաւ Թիֆլիսի Գոլովինսկի փողոցին (այժմ` Ռուսթաւելլի պողոտայ) վրայ: Ահաբեկիչը Արամ Երկանեան անունով դաշնակցական երիտասարդ մըն էր, որ իր յանդուգն գործողութեամբ առաջին եւ կարեւոր քայլ մը նետեց թուրքեւազերի հայասպան ջարդարարներուն արդար դատաստանի եւ մահապատիժի արժանացնելու ՀՅԴ 9-րդ Ընդհանուր ժողովին որոշած «Նեմեսիս» ծրագրի գործադրութեան ուղղութեամբ: Խան-Խոյսկի կը հանդիսանար...

Արցախի եւ Ազրպէյճանի սահմանագիծին վրայ միանգամայն երեք եւ ապա չորրորդ զոհ տալը ցնցիչ է անշուշտ եւ խորագոյն ցաւի կ՛առաջնորդէ համայն հայկական աշխարհը: Վերջին շրջանին նկատելի էր, որ շփման գիծի երկայնքին հայկական կողմը դիրքերը օժտած էր ռազմական արհեստագիտութեան համարժէք սարքերով, պաշտպանունակութեան աստիճանաչափը բարձրացնող եւ հակառակորդի շարժումներուն մինչեւ խորերը դիտարկող տեսանելիութեան գործիքակազմերով: Այս իրողութիւններուն իբրեւ անմիջական արդիւնք զգալիօրէն չէզոքացուած էր թշնամիի ոտնձգութիւններուն...

Համազգային «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատան գրատարածի տնօրէն Յակոբ Հաւաթեանի խօսքը Սրբազա՛ն հայր, Յարգելի՛ հովանաւորներ՝ տէր եւ տիկին Յովիկ եւ Մարալ Քիւրքճեաններ, Սիրելի՛ տնօրէններ, ուսուցիչներ, ծնողներ եւ աշակերտներ, Այսօր հաւաքուած ենք ուրախ ու ոգեշնչող առիթով մը: 2016 տարեշրջանին Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» հրատարակչատունը կազմակերպեց գիրքի պատրաստութեան միջդպրոցական մրցանք՝ «Դարձի՛ր գիրքի հեղինակ» խորագիրով։ Լիբանանահայ վարժարաններէ 17 աշակերտներ մասնակցեցան այս ձեռնարկին։ Յայտնենք, որ նախորդ տարիներուն...

Համազգայինի «Վահէ Սէթեան» տպարանի եւ հրատարակչատան «Դարձի՛ր գիրքի հեղինակ» մրցանքը շնորհաւորելի նախաձեռնութիւն մըն է  մէկէ աւելի պատճառներով. նախ՝ որովհետեւ մրցանքը կը մղէ մասնակիցները, որ իրենց երեւակայութենէն ծնին ստեղծագործական պատումի կացութիւններ, հոն տեղադրեն մարդկային թէ ազգային արժէքներ, եւ այդ բոլորը ագուցեն մտածուած կառոյցով մը։ Երկրորդ՝ մրցանքը կը քաջալերէ մասնակիցները, որ հայերէնով թէ այլ լեզուներով իրենց ուսած գրական ծանօթութիւնները ի մի բերեն...

Դպրոցական տարեշրջանի ընթացքին աշակերտները առիթը կ’ունենան մասնակցելու հայերէնագիտական,  ընդհանուրզարգացման, մարզական եւ մշակութային մարզերուն մէջ զանազան մրցումներու: 2015-2016 տարեշրջանին կազմակերպուած «Դարձի՛ր գիրքի հեղինակ» խորագրով այս իւրայատուկ մրցանքը տարբեր եղաւ միւս բոլոր մրցումներէն. աշակերտները պիտի պատրաստէին մանկական գիրք մը եւ պիտի գրէին մանուկներու յատուկ պատմուածք մը, ստեղծէին տիպարներ, երեւակայէին. եւ, ինչո՞ւ չէ, տեղ հասցնէին նաեւ պատգամ մը: Հետեւաբար այս շատ շինիչ եւ...

ՖԵԼԻՔՍ ԲԱԽՉԻՆԵԱՆ Այս լուսաւոր 21-րդ դարում Հայաստանում մոլեգնում է ծեր ու զառամեալ մի չարիք` գաղափարների, կուսակցութիւնների պատերազմը: Թւում է, թէ բոլորս դէմ ենք այդ պատերազմին` Հայաստանում եւ սփիւռքում, բայց ոչինչ չենք անում, եւ դա ներսից քայքայում է մեզ, թուլացնում մեր վստահութիւնն ու ինքավստահութիւնը: Պարզւում է, որ պետութեան ձեռքերն էլ են թաթախուած այդ մեղքի մէջ, այն պետութեան, որը պիտի պայքարի բռնութեան,...

ԱՐԱ ԳԱԶԱՆՃԵԱՆ Վերջերս յաճախ կը գրուի արեւմտահայերէնի նահանջի մասին: Այս յօդուածով չեմ ուզեր Շահնուր «հոտիլ», բայց նահանջը առկայ է ամէն քայլափոխի: Ցեղասպանութենէն ետք մեր մեծագոյն մարտահրաւէրը եղաւ մեծնալ հայ, մնալ հայ. եւ քանի որ Արեւմտեան Հայաստանը ա՛լ անցած էր պատմութեան, մեր մտաւորական թէ ղեկավար մարմինները ամէն ճիգ թափեցին պահպանելու լեզուն իր ամէնէն մաքուր եւ ջինջ երանգներով: Այս բոլորին մէջ մեծ...

Դիւանիս 31 մայիս 2016 թուակիր հաղորդագրութեամբ տեղեակ պահեր էինք պատուական հասարակութիւնը, որ վերջին տասնամեակներու ընթացքին Մխիթարեան միաբանութեան դիմագրաւած տնտեսական եւ այլ կարգ մը հարցերուն առնչութեամբ, իբրեւ նեցուկ եւ օժանդակ նման հարցերու լուծման համար Հռոմի Ս. Աթոռին կողմէ կարգուած էին հերթաբար, 1977-էն սկսեալ, մասնաւոր խորհրդականներ եւ գործակատարներ` «այցելու» տիտղոսով եւ տարբեր իրաւասութիւններով օժտուած: Այս անձերը, ծանօթ` իրենց վարչական, գիտական, հոգեւոր կամ...

«Շողն ես արեւի Ու ծաղիկը գարնան, Ղամբարը ձեր տան, Իսկ սիրող սրտի, Կեանքն ես դու նրան»: ԱՏՐՈՒՇԱՆ 1980 Աննմա՛ն եւ կարօտալի Շողիկ, Մահուանդ քառասունքի օրերուն հաւաքուեցանք, որպէսզի մեզմէ մէկը յետմահու երախտագիր մը գրէ քու մասիդ: Չկրցա՛նք: Աւելի ճիշդ պիտի ըլլար ըսել, որ չհամարձակեցանք, որովհետեւ տակաւին չէինք համոզուած... չէինք կրցած կլլել... Նոյնը պատահեցաւ առաջին տարելիցիդ. տարօրինակ կերպով չկրցանք, որովհետեւ կարելի չէր...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Ձայնագրութիւնը աւարտած էինք եւ մեր նախապէս արձանագրած երգերուն նման, կը կարծէինք, որ դժուար մասը արդէն անցուցած ենք, սակայն այս անգամ դժուար մասը նոր պիտի սկսէր: Տարիներու ընթացքին աշխատակցած էինք ձայնապնակի տարբեր արտադրիչներու հետ: Ներկայիս համաձայնութիւն մը կնքած էինք «Ֆիլիփս» միջազգային արտադրութեան ընկերութեան հետ: Դիւրին չէր հոն հասնիլը, սակայն հասանք: Կը կարծէինք, որ ասկէ ետք ամէն ինչ աւելի հեզասահ...

10 Վայրկեանէն Ամէն Ինչ Իմանալու Համար Անգիտացուող Պետութեան Մը Մասին «ՆՈՐ ՅԱՌԱՋ» Փետրուար 22-ին Ֆրանսայի խորհրդարանի Ֆրանսա-Արցախ բարեկամութեան շրջանակի նախաձեռնութեամբ տեղի ունեցած է Արցախի նուիրուած «15 հարցում-15 պատասխան` 10 վայրկեանէն ամէն ինչ իմանալու համար անգիտացուող պետութեան մը մասին» ֆրանսերէն գրքոյկի շնորհահանդէսը: Ստորեւ կը ներկայացնենք գրքոյկին բովանդակութիւնը` թարգմանաբար. 1.- Ի՞նչ է Արցախը: Արցախ, նախապէս` Լեռնային Ղարաբաղ, ինքնորոշուած հանրապետութիւն մըն է Հարաւային...

ՌՈԼԱՆՏ ՇԱՐՈՅԵԱՆ Ես վախենում եմ տուն գնալուց - Առաւօտեան, կէսօրին, երեկոյեան Վախենում եմ ինձանից առաջ ընկնելուց Եւ գինարբուքի մէջ ըմբոշխնուած կեցուածքից Վախենում եմ հեռացոյցից, սերիալից ու պոռալոց Իբրեւ թէ հայերէն արտայայտութիւններից Վախենում եմ այն լեզուից, որ ես եմ ընկալում Չեմ հասկանում հրամցուող բարբաջանքներից: Լեզուս թլպատում են օրաւուր ծին` աստղերը Ես վախենում եմ նրանցից փախչել Վախենում եմ կորցնել վերջին յոյսս -...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Համազգայինի գեղարուեստի դպրոցներուն մէջ մեծաթիւ է «Գայեանէ» պարի դպրոցը, որ կը պատրաստուի շուտով իր ելոյթը ունենալ: Այս տարի «Գայեանէ»-ն կը յատկանշուի անով, որ իր պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով յատուկ ելոյթով եւ ծրագիրով բեմ պիտի հանէ պալէի դասարանը: Այս մասին յաւելեալ տեղեկութիւններ ունենալու նպատակով «Ազդակ» հարցազրոյց մը ունեցաւ Համազգայինի «Գայեանէ» պարի դպրոցի պարուսոյցներ Կարէն եւ Ժաքլին...

Ն. Պ. Այս տարի կը լրանայ ծննդեան 135-ամեակը հայ քաղաքական մտքի մեծավաստակ մշակներէն Ռուբէն Դարբինեանի, որ յունիս 14-ին, 49 տարի առաջ, 86 տարեկան ծերունազարդ հասակին, Պոսթընի մէջ վախճանեցաւ` հայ ժողովուրդի հոգեմտաւոր գանձարանին կտակելով հայ մամուլի կոթողական փառքերէն մէկը հանդիսացող «Հայրենիք Ամսագիր»-ի անմահական հարստութիւնը: Նոյնինքն Պոսթընի «Հայրենիք» օրաթերթին ամէնէն երկարակեաց խմբագրապետը եղաւ Ռուբէն Դարբինեան: 1922-1968, մինչեւ իր վերջին շունչը, Ռ. Դարբինեան...