Յօդուածներ

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Հայոց ցեղասպանութեան մասին վաւերագրական նոր ժապաւէնը կը ցուցադրուի Միացեալ Նահանգներու տարածքին, բազմաթիւ սրահներու մէջ, նաեւ, «ըստ պահանջի», հասանելի պիտի դառնայ 7 հոկտեմբեր 2017-էն սկսեալ: Ի տարբերութիւն այս նիւթով պատրաստուած միւս ժապաւէններուն` այս մէկը աւելի յարմար է մերօրեայ օտար հանդիսատեսներուն համար: Վաւերագրական ժապաւէնը, որ կը կրէ «Ցեղասպանութեան ճարտարապետները» խորագիրը եւ «Ժխտուող ցեղասպանութիւնը շարունակուող...

Ռ. Հ. Մեծ ճշմարտութեան մը գիւտը ըրած ըլլալ չեմ յաւակնիր, եթէ ըսեմ, որ մինչ «Մեզմէ վերջ»-ուան մասին մտածելը կը խոցէ մեր սիրտը. «Մեզմէ առաջ»-ուան մասին մտածելը ոչինչ կը շարժէ մեր սրտին ու մեր զգացականութեան մէջ: Ի՛նչ տարօրինակ ճակատագիր է, Տէ՛ր Աստուած: Եթէ «Մեզմէ վերջ»-ը պիտի չտեսնենք, ասիկա ահաւոր կորուստ մըն է մեզի համար: Բայց եթէ «Մեզմէ առաջ»-ը չտեսանք, ատիկա երբեք...

Թուրքիոյ մէջ նոյեմբերին տեղի պիտի ունենայ «Օսմանեան արխիւներու միջազգային 2-րդ համաժողով»-ը, որուն ընթացքին ի միջի այլոց պիտի քննարկուի նաեւ Հայոց ցեղասպանութեան հարցը: Յատկանշական է, որ համաժողովին բացումը պիտի կատարէ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան, ինչ որ Ցեղասպանութեան ուրացման արշաւը աւելի՛ եւս խորացնելու նպատակ կը յուշէ: Ըստ պաշտօնական յայտարարութեան,  համաժողովին պիտի մասնակցին` «մտաւորականներ, պատմաբաններ, արխիւագէտներ», որոնք` «հիմնուելով պաշտօնական փաստաթուղթերու եւ Օսմանեան կայսրութեան...

ՄԵԹՐ Գ. ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ Տասն տարիներէ ի վեր Լիբանանի հայոց Ազգային առաջնորդարանը գնահատելի նախաձեռնութիւնը առած է շաբաթական չորս էջանի թերթ մը հրատարակելու` «Ճրագ» անունով, որ ամէն կիրակի ժողովուրդին կը բաժնուի եկեղեցիներու բանկալին եւ Դիմատետրի վրայ, նշանաբան ունենալով` «Քու խօսքդ իմ ոտքերուս ճրագ է, ու իմ շաւիղներուս` լոյս» խիստ ողջունելի խոստումը, որուն յարգումին անհամբերացած կը սպասեն հաւատացեալները: Լարուած հետաքրքրութեամբ ուզեցինք առաջնորդուիլ այս...

ԵԱՀԿ ՄԽ ամերիկացի նախկին համանախագահ Ռիչըրտ Հոկլընտի ասածի մէջ իսկապէս նորութիւն չկայ. խօսքը` Մատրիտեան փաթեթի մասին է: «Թերթ»-ի հետ զրոյցում ասաց ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ դատի եւ քաղաքական հարցերի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանը: Վերջինս նշեց, որ անկախ նրանից` Հոկլընտն ի՛նչ է ասել, ի՛նչ չի ասել, գաղտնիք չէ, որ սեղանին դրուած փաստաթուղթը իրականում Մատրիտեան փաթեթն է, գուցէ` այլ անունով, բայց դա է, որտեղ...

ԱՐԱՄ ՓՈԼԱՏԵԱՆ Այս ընթացքում կատարուեց սելեկցիա ընտրում. մնացին նրանք, ովքեր իրօք հասկանում են, որ չի կարելի յանձնել ոչ մի կտոր հող: Սա Հայաստան է: Ինչ ասեն, կեդրոնական կամ ոչ կեդրոնական կամ միջազգային, ազգային գործիչները, սա Հայաստան է եւ վե՛րջ: Ոչ ոք չի կարող ասել, որ սա Հայաստան չէ, ոչ ոք իրաւունք չունի սա վաճառքի դնել, փոխանակման դնել, յանձման դնել... Վերոնշեալ...

Սեպտեմբերի 18-20 Երեւանում կայանալու է Հայաստան-սփիւռք 6-րդ համագումարը: Բնականաբար, ինչպէս նախորդ համագումարներում, այս համաժողովի ընթացքում եւս քննարկուելու են բազմաթիւ կարեւոր հարցեր, յատկապէս` կապուած այն ակնկալիքների հետ, որոնք ունեն Հայաստանի իշխանութիւնները սփիւռքեան կառոյցներից եւ համայնքների ներկայացուցիչներից: Այս ամէնի կողքին, բնականաբար, քարոզչական նիւթ են դառնալու Հայաստանի գրանցած առաջընթացը եւ յաջողութիւնները, այլ խօսքով` արածն ու չարածը: Այս ծաւալի սփիւռքեան ներկայացուցիչների համախմբումը հանդիսանում է...

Սեպտեմբեր 2014-ին գումարուած Հայաստան-Սփիւռք հինգերորդ համաժողովին Հայաստանի նախագահը փակման իր խօսքին մէջ առաջարկած էր գործօն պահել Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի միջոցառումները համակարգող պետական յանձնաժողովը եւ վերանուանել «Համահայկական խորհուրդ», որ այդպիսով պիտի դառնայ մնայուն հարթակ` համահայկական հրատապ խնդիրներու քննարկման: Հետեւաբար, Հայոց ցեղասպանութեան հարիւրամեակի ձեռնարկները համակարգող պետական յանձնաժողովի յաջորդող նիստին, այս ժողովականները, վերլուծելէ եւ քննելէ ետք հարիւրամեակի ձեռնարկները, քայլ մը աւելի առջեւ երթալով...

«Աշխարհը առանց ցեղասպանութեան» կազմակերպութեան կողմէ թուրք պատմաբան,  Մասաչուսեցի «Քլարք» համալսարանի պատմութեան դասախօս Թաներ Աքչամին մրցանակ շնորհուեցաւ: Ըստ «Ակօս» օրաթերթին, կազմակերպութեան նպատակներէն է` «Պաշտպանել անմեղ մարդիկ, կանխել այլատեացութեան եւ նախապաշարումի հիման վրայ իրականացուող ցեղասպանութիւնները, աշխատանքներ տանիլ, որպէսզի յանցանք գործած մարդիկ պատասխանատուութեան ենթարկուին դատական կարգով, ինչպէս նաեւ` յիշատակել անոնք, որոնց կեանքն ու մշակոյթը ոչնչացուած է»: Կազմակերպութեան ղեկավար Էլէն Քենետի Աքչամին շնորհուած մրցանակին...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Միջին Արեւելքի մէջ, յատկապէս Սուրիոյ եւ Իրաքի տարածքին ձեւաւորուած եւ գործող ՏԱՀԵՇ-ի ահաբեկչական խմբաւորումները տարիներէ ի վեր Իսրայէլի ու անոր կողմնակիցներու հովանաւորութեամբ արիւն ու աւեր սփռեցին տարածաշրջանին մէջ, ինչպէս նաեւ պատճառ դարձան, որ հազարաւոր բնակիչներ գաղթի ճամբան բռնեն: Միւս կողմէ` իսրայէլեան զինուորական օդանաւեր ամէն առիթի կը փորձեն սուրիական հողատարածքի ապահովութիւնը խախտել: Սիոնիստական Իսրայէլ բնականաբար կը փորձէ Միջին Արեւելքի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Սեպտեմբերի առաջին շաբթուան կարեւոր իրադարձութիւններուն մասին անդրադարձեր էինք մեր նախորդ յօդուածով` ընդգծելով այն տրամաբանութիւնը, որ լուրջ մօտեցումի եւ համապատասխան վերլուծումի կը կարօտին նոյն այդ իրադարձութիւնները: Բաներ, որոնք առհասարակ կը բացակային հայկական մամուլին մէջ: Այս յօդուածագիրը միշտ առաջնորդուած է այն սկզբունքով, որ երբ կը քննարկենք հայկական իրականութեան, կամ մասնայատուկ կերպով` Հայաստանի առնչուող խնդիրներ, մեզի մղում տուողը պէտք չէ ըլլայ...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Կան հանրութիւնը յուզող դէպքեր, որոնք ազգային արժանապատուութիւնը կը խոցեն: Նման դէպք մը պատահեցաւ քանի մը օր առաջ, սեպտեմբեր 12-ին, երբ Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի նախարարութիւնը որոշեց փակել Յովհաննէս Թումանեանի թանգարանի «Խաւարում» խորագրեալ բացօթեայ ցուցահանդէսը, որ նուիրուած էր խորհրդային բռնատիրութեան զոհերուն: Կան հանրութիւնը մտահոգող պահանջներ, որոնք ազգային պատմութիւնը սրբագրելու կը ձգտին: Նման պահանջ մըն էր Երեւանի մէջ պոլշեւիկ ղեկավարներու անունը...

Մերձաւոր Արեւելքի մէջ ժողովրդավարութեան նմուշ նկատուող Թուրքիան այսօր կը գտնուի մենատիրական իշխանութեան վերադառնալու սեմին: 2016 յուլիսի զինուորական յեղաշրջման ձախող փորձը յանգեցաւ ընդդիմադիրներու զանգուածային ձերբակալութեան... եւ մասնաւորաբար` Էրտողանի միահեծան իշխանութեան ամրապնդումին: Իր կողմնակիցներուն համար, որոնք մեծ թիւ կը ներկայացնեն, Էրտողան հայրական ոգիով գործող տիպար ղեկավարն է, որուն կարելի է վստահիլ երկիրը: Բայց իր հակառակորդներուն համար ան կը գտնուի ամբողջովին բռնատէր դառնալու...

«Նոր Յառաջ» Վերջին շրջանին ֆրանսական հանրախանութներու մէջ «նորաձեւութիւն» դարձած է խաչին վանումը: Այն ապրանքները, որոնք իրենց ծրարին վրայ խաչով պիտակ կը կրէին, հիմա կը «ձերբազատին» անկէ, քանի նորերու վրայէն կը ջնջուի «այդ անբաղձալի տարր»-ը եւ տուեալ արտադրութիւնը առանց անոր կը ներկայացուի սպառողին: Ասիկա պարագան է, օրինակ, «Քարֆուր» հանրախանութներու ցանցին, որուն մակնիշով, վաճառուող յունական մածուններուն վրայ նախապէս կար յունական եկեղեցիներու նկար...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան 19-25 սեպտեմբերին պիտի այցելէ Նիւ Եորք` մասնակցելու համար ՄԱԿ-ի Ընդհանուր ժողովի 72-րդ նստաշրջանին: Ան իր այդ այցելութեան ծիրին մէջ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի հետ պիտի ունենայ հանդիպում մը, որուն ընթացքին սեղանի վրայ պիտի դրուի թուրք-ամերիկեան կնճռոտած յարաբերութիւններուն հաստափոր թղթածրարը, որ կը բովանդակէ բազմաթիւ խնդիրներ, ինչպէս` Կիւլենի, Սուրիոյ քիւրտերու, Թուրքիոյ տնտեսութեան նախկին նախարար...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱՊՈՒՍԷՖԵԱՆ 1970-ական թուականներին Արամ Աշոտ Պապայեանը մի կատակերգութիւն հրատարակեց`  «Աշխարհը շուռ է եկե՛լ», որը մեծ յաջողութեամբ տեղ գրաւեց Սունդուկեանի անուան մայր թատրոնի խաղացանկում: Անշուշտ իմ ասելիքը կապ  չունի այս կատակերգութեան բովանդակութեան հետ, եւ ցաւօք կատակերգութեան ժանրին չի պատկանում իմ ասելիքը, միայն վերնագիրն եմ օգտագործելու, քանի որ այն պատկերաւոր կերպով ներկայացնում է այսօրուայ աշխարհի ներկայ իրավիճակը, տեղի ունեցող...

ՅՈՎԷԼ ՇՆՈՐՀՕՔԵԱՆ Մեծ հետաքրքրութեամբ տեղեկացայ Համահայկական խորհուրդի ծրագիրի երկրորդ տարբերակին մասին, որ, ըստ պաշտօնական մամլոյ հաղորդագրութեան մը, պիտի արծարծուի Երեւանի մէջ տեղի ունենալիք յաջորդ Հայաստան-սփիւռք համահայկական յաջորդ համաժողովին ընթացքին: ................................................. Մի կարապ, մի խեցգետին, մի գայլաձուկ Բարձած սայլը տեղից քաշել ուզեցին. Եւ երեքով եկան սայլին լծուեցին, Ինչ են անում, ինչ չեն անում, Սայլը տեղից չի էլ շարժւում.  Շատ թեթեւ է...

ՍԵԴԱ ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ-ԽՏԸՇԵԱՆ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 100-ամեակի նախաշեմին կայանալիք «Փոխադարձ վստահութիւն, միասնականութիւն եւ պատասխանատուութիւն» խորագիրով  Հայաստան-սփիւռք 6-րդ համագումարին վերնագիրը կը մատնանշէ երկու մեծ միաւորներու` Հայաստանի եւ սփիւռքի միջեւ գոյութիւն ունեցող անջրպետը կամրջելու փորձերը, որոնք կը յուսանք աւարտել  յստակ, գործնական եւ իրատեսական առաջարկներով, որոնք անմիջականօրէն գործադրելի կ’ըլլան յառաջիկային: Հայաստան-սփիւռք 6-րդ համաժողովին առաջադրուած բոլոր նիւթերն ալ կենսական եւ  հրամայական հարցեր են, եւ կարելի...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Ժամանակի ընթացքին կարգ մը սխալ  տեղեկութիւններ կրնան  տարածուիլ որեւէ  ընկերութեան մէջ: Այս մէկը անշուշտ «բնական» երեւոյթ կրնայ նկատուիլ: Այս երեւոյթը  կրնայ պատահիլ որեւէ ժողովուրդի եւ որեւէ բնագաւառի ծիրին  մէջ: Հայ ժողովուրդի պատմութեան հետ կապուած` տարածուած են անստոյգ տեղեկութիւններ, որոնք ժամանակի ընթացքին «ճիշդ» սկսած են նկատուիլ: Այս ձեւի «սխալներ» տարածուած են նաեւ` Մուսա Լերան ժողովուրդի պատմութեան հետ առնչուող: Անուշադրութեան...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Տէր Զօրը` ազատագրուած... Կը յիշեմ 2009 թուականը, երբ լիբանանահայ վարժարաններու աշակերտներով այցելեցինք Տէր Զօր, անապատ մը, որուն տաք աւազը մօտ մէկ դար առաջ շաղախուած էր հայ գաղթականներու արիւնով: Բազմաթիւ պատմութիւններ լսած ենք գաղթականներու տառապանքներուն մասին: Մարդիկ, որոնք օրերով եւ ամիսներով այդ անապատին մէջ տեսած են անմարդկային տանջանքներ, սակայն դիմադրած են բոլոր դժուարութիւններուն: Կրնամ ըսել, որ բախտաւոր եմ Տէր...