Յօդուածներ

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մայիս 17-ին Վանայ լիճի Աղթամար կղզին ապաստանած դաշնակցական ֆետայիներ, թրքական զօրքի ռազմանաւերուն կողմէ երկու օր պաշարման տակ իյնալէ եւ անհաւասար ուժերով կենաց-մահու կռիւ մղելէ ետք, հերոսական գրոհով յաջողեցան, ձկնորսական նաւակով, ճեղքել թշնամիին ռազմական ուժը եւ դուրս գալ ծովուն բացերը: Երկու օր շարունակ թրքական ռազմական նաւերէն ռումբերու եւ փամփուշտներու տարափով կրակ բացուեցաւ դաշնակցական ֆետայիներուն վրայ, որոնք, սակայն, ահեղ դիմադրութիւն...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ Մի օր, ինչ որ մէկը, գուցէ կը գրի «Քաջ Նազար» թատրերկի ժամանակակից տարբերակը: Ես նոյնիսկ կարող եմ յուշել մի պատկեր այդ թատրերկից: Այսպէս, Նազարը դիմում է նրանց` ում համարում է իր նազիր-վեզիրը. «Ուրեմն, ինչ եմ ասում, կը հաւաքուէք ու կ՛առաջարկէք, որ ես դառնամ թագաւոր: Ես կ՛ասեմ` թէ պէտքս չի: էդ ժամանակ, դուք երկրորդ անգամ կը հաւաքուէք ու նորից...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Մայիս 21ին, Պէյրութի մէջ, յետ-երկարատեւ հիւանդութեան, յոգնաբեկ ու մարած իր աչքերը առյաւէտ փակեց հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան մեծանուն կերտիչներէն Սիմոն Վրացեան։ 28 Մայիս 1918ին հիմնուած Հայաստանի Հանրապետութեան չորրորդ եւ վերջին վարչապետն էր Սիմոն Վրացեան՝ Հայաստանի անկախութիւնը կերտած սերունդին արժանաւոր ներկայացուցիչներէն մէկը։ Երկար ապրեցաւ եւ մինչեւ 87 տարեկան հասակը պատնէշի վրայ մնաց Վրացեան՝ գործելով եւ պատասխանատու առաքելութիւններ ստանձնելով ամէնուր...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 13 մայիսին «Նիւ Եորք Թայմզ» յօդուածով մը անդրադարձաւ, որ Միացեալ Նահանգներու վարչակազմը մտադիր է 120.000-նոց բանակ մը ուղարկել` յարձակողական քայլերու դիմելու համար Իրանի դէմ: 24 ժամ ետք Արաբական ծոցին մէջ Արաբական Միացեալ Էմիրութիւններու եւ Սէուտական Արաբիոյ քարիւղատար նաւերուն դէմ հրթիռային յարձակումները լուրջ մտահոգութիւններու դռներ բացին շրջանային կայունութեան առնչութեամբ: «Նիւ Եորք Թայմզ»-ի համաձայն, նախագահ Տոնալտ Թրամփ իր ազգային անվտանգութեան...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 12 մարտ 1999: Թուական մը, որ ո՛չ միայն Գերմանիոյ Ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութեան ընկերային, տնտեսական եւ գաղափարաքաղաքական ուղեգիծը փոխեց, այլ նաեւ միջազգային ընկերվար-ժողովրդավարական գաղափարախօսութեան մէջ աւելի ամրապնդեց կեդրոնամէտ երրորդ ուղին: Սոյն թուականին Կերհարտ Շրէօյտըր ընտրուեցաւ Գերմանիոյ Ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութեան ղեկավար` «Նոր կեդրոն» կարգախօսով: «Նոր կեդրոն»-ը ո՛չ միայն տարիներ շարունակ դարձաւ Գերմանիոյ Ընկերվար-ժողովրդավարական կուսակցութեան կարգախօսը, այլ նաեւ` գաղափարաքաղաքական, ընկերային եւ տնտեսական ուղեգիծը:...

Մայիսի առաջին տասնօրեակում արցախեան թեման միշտ էլ շօշափուել է: Դա առաջին հերթին պայմանաւորուած է Շուշիի ազատագրման օրուայ նշումով եւ արցախեան գաղափարի շուրջ յաղթանակի օրուայ առիթով համախմբման արտայայտիչ դրսեւորմամբ: Այս տարին եւս բացառութիւն չեղաւ: ՀՅ Դաշնակցութեան նախաձեռնութեամբ, դեռեւս Եռատօնի նախօրեակին` մայիսի 7-ին տեղի ունեցաւ Հայաստան-Արցախ ռազմավարական դաշինք ֆորումը: ԱՀ Ազգային ժողովի դահլիճում համախմբուեցին հայկական քաղաքական գունապնակում գոյութիւն ունեցող բոլոր քաղաքական ուժերի...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻՆԱ ՀԱՄԱՄՃԵԱՆ Ստեփանակերտի Աստուածամօր Սուրբ Հովանի Մայր Եկեղեցւոյ Մէջ Կայացած Է Զինծառայողներու Մկրտութեան Արարողութիւն Ստեփանակերտի Աստուածամօր Սուրբ Հովանի մայր եկեղեցւոյ մէջ կայացած է շուրջ 60 ժամկէտային զինծառայողներու մկրտութեան արարողութիւն: Մինչեւ արարողութեան սկսիլը`   զինծառայողները իրենց  կնքահայրերուն  հետ,  ապրիլեան քառօրեայ պատերազմի ժամանակ արիաբար զոհուած Ռոպերթ Ապաճեանի, Անդրանիկ Զոհրապեանի եւ Սասուն Մկրտչեանի հարազատները, ծնողներ, հիւրեր այցելած են  Ստեփանակերտի քաղաքային յուշահամալիր  եւ  իրենց...

ԱՆԻ ՏԱՔԷՍԵԱՆ Կազմակերպութեամբ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին, ուրբաթ, 29 մարտ  2019-ին տեղի ունեցաւ միջդպրոցական երգի մրցում մը` նուիրուած հանրայայտ արուեստագէտ, երաժիշտ ու յօրինող Զաքի Նասիֆին: Ամերիկեան համալսարանի «Էսեմպլի հոլ» սրահի մթնոլորտը աշխուժացած էր աշակերտներու խանդավառութեամբ, ինքնավստահութեամբ ու վճռակամութեամբ:  Մասնակից էին Լիբանանի տարբեր շրջաններէ ժամանած քառասունհինգ վարժարաններու երգչախումբեր, որոնց մէջ Կեդրոնական բարձրագոյն վարժարանը միակ մասնակից հայկական վարժարանը կը հանդիսանար: Մրցոյթը կը բաղկանար...

ԿԱՐԷՆ ՎԵՐԱՆԵԱՆ Տարածաշրջանային հարցերով փորձագէտ Ուաշինկթըն-Անգարա հակասութիւնները պահպանւում են Վերջին շրջանում Թուրքիայի նկատմամբ արտաքին ճնշումները ոչ միայն պահպանւում են, այլեւ նկատելի են դառնում ճնշումների ընդլայնման միտումներ: Առանձնակի կարեւորութիւն է ներկայացնում յատկապէս Ուաշինկթընի ու Անգարայի միջեւ քաղաքական բնոյթի տարակարծութիւնների հարցը: Փորձագէտներից ոմանք առաջ են քաշում այն համոզմունքը, թէ հէնց Միացեալ Նահանգների հետ հակասութիւններն են էական ազդեցութիւն թողնում Թուրքիայի միջազգային ու տարածաշրջանային...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Կ՛ուզեմ յիշեցնել, որ վարչապետ Փաշինեանի եւ իր համախոհներու իշխանութեան գալէն ի վեր բազում անգամներ շեշտած եմ կենսական կարեւորութիւնը ամբոխը տուն ճամբելու եւ վերջ տալու զայն որպէս քաղաքական խարիսխ գործածելու վտանգաւոր մոլորութեան: Ամբոխը քաղաքական ուժ չէ եւ պիտի չըլլայ: Ան միայն կրնայ թունաւորել երկրի քաղաքական մթնոլորտը եւ զայն մղել մէկ անգուշակելի ձախաւերութենէն դէպի միւսը: Պիտի նաեւ ըսեմ, որ խորապէս...

Շաբաթ, 18 մայիս 2019-ին, կէսօրէ առաջ ժամը 10:00-ին, «Ազդակ»-ի «Փիւնիկ» սրահին մէջ տեղի ունեցաւ այժմէական նիւթով խորհրդաժողով մը` «Հայ դպրոցը` հայկական դիմագիծի պաշտպան» խորագիրով, կազմակերպութեամբ ՀՅԴ ԼԵՄ-ի Կեդրոնական վարչութեան: Սոյն խորհրդաժողովին մասնակցեցան գաղութի հայկական երկրորդական վարժարաններու տնօրէններն ու հայոց լեզու եւ պատմութիւն դասաւանդող ուսուցիչները, ինչպէս նաեւ` երկրորդական կարգերէն աշակերտներ: Յովիկ Ադամեան Սեւակ Պեքերեճեան Հայաստանի քայլերգի ունկնդրութենէն ետք ՀՅԴ ԼԵՄ-ի Կեդրոնական...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Լուսանկարներ՝ Սարօ Պաղտասարեան (ՀԵՏՔ) Արցախեան ազատագրական պայքարին հանդէպ այնքա՜ն որձեւէգ վերաբերում ունին երթեւեկող համանախագահները: Հետեւելով Խորհրդային Միութեան սահմանադրութեան օրէնքներուն` Արցախը հանրաքուէով որոշեց դուրս գալ Ազրպէյճանի կազմէն, որուն կցուած էր մենատէրի կամայականութեամբ: Պատմական հայաքաղաք Շուշին, ժողովուրդի հաւաքական կռիւով, 9 մայիս 1992-ին ազատագրուեցաւ: Հայ ժողովուրդը տեւաբար հող կորսնցնելու պատմութեան պարտադրած աղէտին վերջ տուաւ: Անկէ ի վեր Ազրպէյճան կը զինուի եւ...

ԱՆՈՒՇ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Լոնտոն Ձեզ համար նշանակութիւն ունե՞ն Թուրքիայի իսլամացուած հայերը: Րաֆֆի Պետրոսեանի համար ունեն. նա քաջ քանատահայ է, որ տասնամեակից աւելի զբաղուած է այս քիչ յայտնի ու շատ սխալ հասկացուած հայերի պաշտպանութեամբ: Նրա կատարած աշխատանքը ներկայացուել է մի քանի տասնեակ յօդուածների տեսքով, որոնք հիմա ընդգրկուել են մէկ գրքում` բացայայտելով անցած երկար ճանապարհի մանրամասները: Շնորհաւորում ենք ձեզ, պարո՛ն Պետրոսեան, «Թրաումա ու...

ԷԴԻԿ ԱՆԴՐԷԱՍԵԱՆ Մարդիկ, որ մի քանի ամիս առաջ Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոպէրթ Քոչարեանի կալանաւորումը համարում էին քրէական հետապնդում, այսօր արդէն հանգիստ խղճով խօսում են այն մասին, որ Քոչարեանի նկատմամբ խափանման միջոցի փոփոխութիւնը քաղաքական որոշում է: Այդ մարդկանց մտածողութեան մէջ տեղի ունեցած ակնյայտ փոխակերպումը, թերեւս, կարելի է բացատրել նրանց քրոնիկ փոփոխամտութեամբ, իսկ ոմանց պարագայում էլ նոյնիսկ ակնյայտ տգիտութեամբ: Ռոպէրթ Քոչարեանն առաջին...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 18 մայիսին Երեւանի Ազատութեան հրապարակին վրայ տեղի ունեցած յարձակումը լրջագոյն զարգացում մըն է, որ կը յորդեցնէ համբերութեան բաժակը: Անիկա շատ լուրջ զարգացում մըն է` նկատի ունենալով Հրանդ Մարգարեանի հանգամանքը` իբրեւ Արցախի ազատագրութեան պայքարին մէջ անուրանալի ներդրում ունեցած անձ, ՀՅԴ Բիւրոյի 19 տարիներու ներկայացուցիչ ու կուսակցական գործիչ, այլ խօսքով` դէպքը կը վերաբերի քաղաքական կշիռ, 128-ամեայ աւանդ ունեցող եւ կառուցողական...

Այնթուրայի որբանոցը. հայ որբերու նուագախումբը ՆԱՐԻՆԷ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութիւնը իր ամբողջութեան մէջ ունի բազմաթիւ մանրամասնութիւններ: 1915 թիւը հայ ժողովուրդի իրողութեան մէջ անհամեմատօրէն բարձր թիւերով որբերու յայտնութեան երեւոյթ մըն է նաեւ: Արդարեւ, կ՛արտատպենք այս մասին ուշագրաւ յօդուած մը, որ լոյս տեսած է «Ասպարէզ»-ի 24 ապրիլ 2019 թիւին մէջ: Ցեղասպանութեան տարիներուն հայ որբերու նկատմամբ թրքական որբանոցներուն մէջ կիրարկուած է պատժամիջոցներու ու բռնութիւններու...

Ա. Ա. Արցախի տագնապի բանակցութիւններուն Արցախի Հանրապետութեան ներկայացուցիչներուն մասնակցութեան խնդիրը բանակցութիւններու շարունակման կամ դադրեցման դրդապատճառի վերածելու Պաքուի իշխանութիւններուն միտումները արդէն իսկ երեւան եկած են արտաքին գործոց նախարար Էլմար Մամետիարովի` Պրիւքսէլի մէջ կատարած յայտարարութիւններուն լոյսին տակ: Արցախի պետութեան ներկայացուցիչները Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն համար պարզ է, որ Լեռնային Ղարաբաղի հայ համայնքին ներկայացուցիչներն են, իսկ Ազրպէյճանի հետ Արցախի սահման գոյութիւն չունի, այլ` շփման գիծ:...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Զանգ»-ի 12 յունուար 1919-ի թիւին մէջ Գ. Շահինեան «Հայ գրականութիւնը 1918-ին» (1) խորագիրով երկար յօդուածով կ՛ամփոփէ անկախութեան տարուան հայերէն գրականութիւնը: Ստորեւ ամփոփումը` արեւմտահայերէնի վերածուած. «Հայ գրականութիւնը 1918-ին», «Զանգ», 12-1-1919 «Բացի «Գեղարուեստ»-էն (Թիֆլիս հրատարակուող ամսաթերթ, շուրջ 300 էջ,  1908-1921*), զանազան պարբերականներու մէջ, մեծ մասամբ «Հորիզոն»-ին մէջ լոյս տեսած է (Աւետիս*) Ահարոնեանի «Մենութեանս մէջ» տաղանդաւոր յօդուածաշարքը` լեցուն հաւատքով ու «հրաշքով»:...

Չորեքշաբթի, 15 մայիսին, Փարիզի քաղաքապետ Անն Իտալկօ ԹՈՒՄՕ-ի տնօրէն Մարի Լու Փափազեանին յանձնեց Ֆրանսայի Հանրապետութեան պատուաւոր «Palmes Académiques» մրցանակը ու «Ասպետ» կոչումը: «Առանց քեզի, Մա՛րի Լու, ԹՈՒՄՕ-ն գոյութիւն կ՛ունենար` ո՛չ Հայաստանի, ո՛չ Փարիզի մէջ: Եթէ այս մետալը պէտք է ստեղծուէր, անիկա պէտք է ըլլար քե՛զի համար: Դուն աշխարհի քաղաքացի ես: ԹՈՒՄՕ կը նշանակէ ազատութիւն: Անիկա աշխարհի լաւագոյն դպրոցն է: ԹՈՒՄՕ-ի...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ 1919-ի սկիզբը հանրապետութիւնը կը գտնուէր համատարած սովի ճիրաններուն մէջ: Կառավարութեան սկզբնական փորձերը` արտաքին աշխարհէն օգնութիւն ստանալու, լուրջ արդիւնք չտուին: Կովկասեան տարածաշրջանը կը գտնուէր անգլիական ուժերու գրաւման ծիրին մէջ եւ, բնականաբար, Հայաստանի կառավարութիւնը կը յուսար, որ անգլիացի՛ք ըլլային գործնականօրէն արձագանգողը ստիպողական այս կացութեան, բայց անգլիացիք մնացին բոլորովին կրաւորական: Այն օգնութիւնը, որ տրամադրուեցաւ անգլիական ուժերու պահեստներէն, շատ հեռու էր լուծում...