Յօդուածներ

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Ամբողջ գիշերը անդադար գրեցի: Գրեցի Լիբանան այցելութեանս օրագրութիւնը եւ առաւօտուն, երբ աչքերս բացի, նոր անդրադարձայ, որ երազ մըն էր, եւ բնականաբար ոչինչ յիշեցի այդ գրութենէս: Մոռցած էի այդ «երազային» գրութեանս  բովանդակութիւնը, սակայն մտքիս մէջ տակաւին թարմ են Լիբանանի մէջ անցուցած երազային օրերս: Օրագրութիւն պահելու սովորութիւն չունիմ, մասնաւորաբար երբ ընտանեկան արձակուրդով տարբեր վայրեր այցելենք: Դիմատետրի կամ այլ միջոցներով հանրութեան...

ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀՊԱԶԵԱՆ Գրեթէ ամէն օր լրատուական աղբիւրներից տեղեկանում ենք փտածութեան բնոյթի յանցագործութիւնների բացայայտման, համապատասխան քրէական գործերի յարուցման մասին: Փաստը, բնականաբար, վկայում է այն մասին, որ փտածութեան մեր երկրում չի վերացել, չնայած որ այդ մասին, իշխանութեան ղեկը ստանձնելուց շատ չանցած, յայտարարեց երկրի նոր վարչապետը: Աւելի՛ն. հրապարակուող փաստերը վկայում են ընդամէնը երեւոյթի գոյութեան մասին, իսկ ինչպիսի՞ք են դրա ծաւալները, մենք դեռ չգիտենք:...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Տէյվիտ Հըրսթ իր «Ուշադի՛ր եղէք փոքր երկիրներէն. Լիբանանը`ռազմադաշտը Միջին Արեւելքին» խորագրեալ գիրքին մէջ կը վերլուծէ, թէ ինչպէ՛ս փոքր երկիրներ ազդեցիկ ուժ ունին շրջանային քաղաքականութեան մէջ: Ըստ Հըրսթի, այսպիսի երկիրներ կ՛ազդուին շրջանային քաղաքական իրադարձութիւններէն եւ կ՛ազդեն անոնց վրայ: Քաղաքագէտին համաձայն, այսպիսի երկիրներ վտանգաւոր կը դառնան, եթէ շրջանային ռազմական եւ քաղաքական հաւասարակշռութիւնը խախտի, որովհետեւ այս խախտումը պիտի արտացոլայ երկրին ներքին...

ԴՈԿՏ. ՆՈՐԱ ՍԱԼՄԱՆԵԱՆ Ընկերա-մշակութային կեանքը ողողող ձեռնարկները, յոբելեաններ ոգեկոչելու ձգտումով, կը տարուբերին սովորաբար իրենց ոճով, որակով, խորքով, ձեւով ու գաղափարով: Երբեմն, սակայն, եղած են յոբելեաններ, որոնք իրենց բուն նպատակէն շեղելով` դատարկաբանութեան մէջ սուզուած են պարզապէս բեմեր զբաղեցնելու  սիրոյն: Յոբելեաններ, որոնք կու գան վերակենդանացնելու անցեալէն եկած փառք մը, ըլլա'յ անիկա հոգեւոր թէ այլ, ու կը միտին վերաշխուժացնել ներկայ առօրեան դիմագրաւող միտքն...

Հայրենի պատկերասփիւռի սփռուող մշակութային յայտագիրները թէեւ քանակով բաւականին շատ են, սակայն որակաւորները շատ քիչ են: Այդ շատ քիչերէն են Արփեն Մովսիսեանին ղեկավարած վաւերագրական ֆիլմաշարերը, որոնք յայտնի են «Հայից հայ», «Շրջադարձ» եւ «Մեր մեծերը» խորագիրներով: Վերջին երկու տասնամեակներուն իր ամուսնոյն` Վահանին հետ իրագործած է շուրջ 700 հաղորդումներ, նուիրուած` քաղաքական դէմքերու, հերոսներու, գրողներու եւ առհասարակ մշակոյթի գործիչներու եւ կերտիչներու: Անոնց շարքին են`...

ԳԷՈՐԳ ԱՂՋԱՅԵԱՆ Մեր պատմական հայրենիքում կատարած իմ բազմաթիւ շրջագայութիւնների ընթացքում մեր հին եկեղեցիների աւերակներում ականատես եմ եղել ողբերգական եւ տարածուած տեսարանի. եկեղեցիները վերածուել են գոմերի, մզկիթների կամ ամբողջովին քանդուած են: Խիստ հազուադէպ այլ դէպքեր էլ են պատահում: 2013 թ., երբ ճանապարհորդում էի Մալաթիայից դէպի Կեսարիա, առիթ ունեցայ կանգ առնելու Կիւրինում: Մինչեւ Հայոց ցեղասպանութիւնը Կիւրին քաղաքը, որը գտնւում է Սեբաստիա նահանգում, բազմաթիւ...

ՄԱՐՔ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ «Եւ ամբոխամիտ ու ամբոխավար մարդիկ երբեմն ամբոխի գլուխն անցնելով, որ մի շատ հեշտ բան է, տիրում են ժողովրդին ու նրան գցում զանազան կրակների ու կռիւների մէջ, որ նա չի էլ երազել»: Յովհաննէս Թումանեան Այնքա՜ն բազմաթիւ են Յովհաննէս Թումանեանի 150-ամեակը նշող հանդիսութիւնները... Բայց ինչե՜ր ըսած է ան, խօսքեր, որոնց քովէն կ՛անցնինք եւ չենք լսեր... Ասմունքի հանդիսութիւնները յուզիչ են եւ...

Ընթացիկ շաբթուան մէջ կրօնական օրակարգը առանցքային հանգամանք ունեցաւ ամերիկեան Քոնկրեսի եւ Միացեալ Նահանգներու արտաքին գործոց նախարարութեան շրջանակներուն մէջ: Աղօթքի միջազգային հանդիպում, կրօնական եւ ազատութեան վերաբերող խորհրդաժողով,  զուգահեռ` «Միջին Արեւելքի քրիստոնեայ համայնքներուն ի պաշտպանութիւն» կարգախօսով կատարուած նախաձեռնութիւն: Կրօնական տարազին տակ տարբեր ուղղութիւններ ներառած այս աշխատանքներուն բերումով Ուաշինկթընը համախմբած է շուրջ հարիւր երկիրներու ներկայացուցիչներ, որոնք կրօնական հետապնդումներէ եւ յարձակումներէ վերապրածներու հետ կը...

ՄԻՀՐԱՆ ՔԻՒՐՏՕՂԼԵԱՆ Քառասուն օրեր անցան առանց Յովսէփի... Դժուար եղան այս քառասուն օրերը: Ինչպէս անձիս, նոյնպէս իր մտերմութեան մէջ եղած շատերուն համար դժուար պիտի ըլլայ երկար ժամանակ, որ վարժուին առանց Յովսէփի ժողովական միջավայրին թէ ընկերական կամ կենցաղային հանդիպումներուն, որոնք նոյն «համը» պիտի չունենան երբեք, ինչպէս որ կ’ունենային անոնք, երբ ներկայ էր ինք: Ամէն անգամ որ երէկի մտերիմները կամ գործակիցները քով-քովի գան,...

ՍԻՐՈՒՆ ՍԻՍԵՌԵԱՆ-ՀԱՃԷԹԵԱՆ - Չէ՛, չեղաւ, չէ՛, այս անգամ չյարգեցիր խոստումդ: Ո՞ւր է երրորդ գիրքդ: Դուն առհասարակ քու խօսքիդ տէրն էիր միշտ, իսկ գործերդ` գրաւականը քու խօսքերուդ: Ես կը սպասէի քու երրորդ գիրքիդ ու հետաքրքրուած էի, թէ ի՛նչ պիտի ըլլար այս անգամ քեզ մտահոգող թեման: Հայութեամբ տրոփող սիրտդ իր սլաքը վստահաբար պիտի դնէր ներկայ հայկական հասարակական կեանքի մտահոգութիւններուն եւ դժուարութիւններուն վրայ:...

ՄԱՆՆԻԿ ՊԷՕՐԵՔՃԵԱՆ-ԱՇՐԵԱՆ Մահու եւ կենաց հարցականները, որոնք յաճախ կը զբաղեցնեն մարդկային ուղեղը, կարծես ներխուժեցին յանկարծ մտքիս մէջ, երբ տեղեկացայ ընկ. Յովսէփի վաղաժամ մահուան գոյժը: Մարդ արարածս, ըլլայ ան հաւատացեալ քրիստոնեայ, անաստուած կամ այլ կրօնի պատկանող, միշտ ալ գիտակցօրէն կամ նոյնիսկ իր ենթագիտակցութեան մէջ, զգալով իր մարդկային էութեան սահմանափակ իրողութիւնը, կը փորձէ ըմբռնել կեանքի իմաստը եւ ըստ այնմ ընտրել երկրային իր...

ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Կ. Խոցուած էր, լոյսն եւ ուրախութիւնը` մանկական ուրախութիւնը փնտռել-տեսնելու նոյնինքն իղձին, այրած ըլլալով... Խոցուած էր ծայրայեղ թշուառութեան արհաւիրքներէն, յամեցող մանկական բարիքները չտեսած ըլլալու ոտնակոխուած իղձէն, այրող իր սրտէն... Երեխայական կեանք մըն իսկ երեւակայելու լիութենէն լրիւ զրկուած ըլլալէն... Ու շատ շուտով «մեծցած», «հասունցած» ըլլալու չքմեղանքով մը պարուրուած ըլլալով` իր լաւագոյնը ամբողջ հոգիով նուիրեց սնուցած ու ճանչցած իր ժողովուրդին... Հոն ճառագայթիլ...

Անհաւատալի, անսպասելի էր մահուանդ լուրը բոլորին համար: Ոչ ոք հաւատաց, թիւրիմացութիւն կարծուեցաւ, մանաւանդ որ կը յաջորդէր հօրդ կորուստին` հազիւ տասը օրուան տարբերութեամբ: Տակաւին բոլորս կը յիշենք, ցաւակցութիւններու ընթացքին, երբ վիշտդ զսպելով` աշխուժ ձեւով կը պատմէիր հօրդ` Սարգիս Տեմիրճեանի վաստակին մասին` իբրեւ ֆութպոլի իրաւարարի, որ «Կինես»-ի մրցանիշներու մէջ յիշատակուած էր որպէս միջազգային իրաւարարներու ֆետերասիոնին ամէնէն շատ մրցումի մասնակցած անդամ: Տոքթ Անդրանիկ...

Զրուցեց ՄԱՐԻԱՄ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆԸ Վենետիկի յանձնաժողովի 119-րդ նստաշրջանի զեկոյցում (յունիսի 21-22) յոյժ կարեւոր նկատառումներ են ներառուել Հայաստանում ընթացող գործընթացների վերաբերեալ: Այսօր պարզ դարձաւ, որ հայաստանեան մի շարք հասարակական կազմակերպութիւններ Վենետիկի յանձնաժողովի զեկոյցի կապակցութեամբ նամակով դիմել են Հայաստանի իշխանութիւններին, որում ասւում է. «2019 թուականի յուլիսի 15-ին Վենետիկի յանձնաժողովի միայն անդամներին հասանելի եւ ոչ հրապարակային աշխատակարգային փաստաթղթերին պաշտօնապէս հասանելիութիւն չունեցող կազմակերպութեան կողմից հրապարակուել...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր «Պրէյթպարթ» (Breitbart) կայքէջին վրայ հրապարակուած Ֆրենսիս Մարթելի յօդուածը կը նկարագրէ թրքական լոպիիստական ջանքերը Քոլոմպիայի Արմենիա քաղաքին մէջ, որ հիմնուած է 1889 թուականին եւ նախապէս կրած է Վիլլա Հոլկին անունը: Ըստ Ուիքիփետիայի հարաւամերիկեան այս քաղաքը իր անունը փոխած եւ անուանուած է Արմենիա` «Ի յիշատակ հայ ժողովուրդին, որ կոտորուած է թուրք օսմանցիներու կողմէ` 1894-1897...

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Հաշիւ չգիտցողին հակապատկերն է այն անձը, որ իր հաշիւը լաւ գիտէ: Հաշիւը գիտնալ` ո՛չ թէ միայն կը նշանակէ տնտեսագէտ ըլլալ կամ թուաբանութեան կանոնները լաւ գիտնալ, այլեւ` «գործը գիտցող» ըլլալ: Մարդկութեան կեանքը լեցուն է երկու տեսակներով: Այսինքն «գործը գիտցող» մարդոցմով եւ հակառակը` «գործը չգիտցող»-ներով: Այս երկու տեսակներուն որակաւորումը պարզ ժողովուրդը կը կատարէ` առաջինները համարելով խորամանկ, երբեմն` ագահ կամ...

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ ՀՅԴ ԳՄ անդամ Օրեր առաջ, խուսափելով իրաւական գնահատական տալուց եւ այն թողնելով սահմանադրագէտներին, տարակուսանքս էի յայտնել Վահէ Գրիգորեանի ինքնահռչակման պահուածքի, նրա արկածախնդրութիւնը նախադէպային դարձնելու վտանգաւորութեան եւ, առհասարակ, այսպէս մտածելու որակների ու գործողութիւնների շուրջ: ՔՊ-ն` քաղաքական մեծամասնութիւնը, ըստ էութեան, ոչ միայն չկանխեց ընթացքը, այլեւ ընթացք տուեց, իսկ որոշ ՔՊ-ական «մասնագէտ» պատգամաւորներ այնքան ոգեւորուեցին իրենց «ձիու քայլով», որ շտապեցին խորհուրդ...

ԺԻՐԱՅՐ ՉՈԼԱՔԵԱՆ «Նոր Յառաջ» թերթի գլխաւոր խմբագիր Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Արամ Ա.-ի նախաձեռնութեամբ կազմակերպուած Հայ մամուլի համահայկական համաժողովը, Անթիլիասի մէջ, Հայաստանէն, Արցախէն եւ սփիւռքէն համախմբեց զանազան քաղաքական հոսանքներու պատկանող մամուլի շուրջ հարիւր գործիչներ: Արամ Ա. վեհափառը 2019 տարին հռչակած էր Մամուլի տարի` ընդգծելու համար հայ մամուլին եւ անոր գործիչներուն կարեւոր դերակատարութիւնը համազգային զարթօնքին մէջ, ինչպէս նաեւ` անոր հանդէպ հոգատար...

ՄԱԿԱՐ, ի Պերիտոն Կեդրոնականցի Արմենակ եւ Էլպիս Պէյրութ եկած էին օր մը առաջ: Փոխանակ ծով երթալու` զիրար գտանք Անթիլիասի մայրավանքի շրջափակը: Էլպիս եւ Մակարուհի դրախտէն տեղ ապահովելու համար տաճար մտան աղօթելու: Արմենակ եւ ես հովասուն անկիւն մը գտանք: Կը լսուէին շարականները` գրաբարի հնչիւններով, անցեալը բերելով ներկայի մէջ: - Արմենա՛կ,- ըսի,- ինչո՞ւ այսքան լուռ ես: - Գիտես` ամէն օր քիչ մը...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վերջին երկու տարիներուն սփիւռքի եւ Հայաստանի մամուլէն, տպագիր եւ առցանց, հաւաքած եմ անուանացանկերը բոլոր այն անհատներուն, որոնք ուղղակի Հայաստանի եւ Արցախի մէջ տարբեր ծրագիրներ ու նուիրատուութիւններ կատարած են: Բաւական մեծ թիւով սփիւռքահայեր, մանաւանդ` Միացեալ Նահանգներէն, Եւրոպայէն եւ Ռուսիայէն, տարբեր ծրագիրներու իրենց նիւթական օժանդակութիւնը բերած են: Այս երեւոյթը ուրախալի եւ քաջալերական ըլլալով մէկտեղ` յստակ ընթացք մը կայ, որ հայ...