Մշակութային եւ Այլազան

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ, Թէքէեան մշակութային միութեան հիմնադիրներու մարմինի միջոցներով 2016-ին լոյս տեսաւ Զաւէն Մսըրլեանի պատրաստած «Մկրտիչ Մսըրլեանի ազգային-քաղաքական գործունէութիւնը» հատորը, բաղկացած` 439 էջերէ: Գիրքը առաջին անգամ լոյս տեսած է 1981-ին: Իսկ երկրորդ տպագրութիւնը լոյս կը տեսնէ որոշ բարեփոխումներով: Երկու խօսքին մէջ հեղինակը կ՛ըսէ, որ որդիական պարտականութենէ մը աւելի, գիրքը կը նպատակադրէ արդար տուրք մը տալ իր հօր` Մկրտիչ Մսըրլեանին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երկիրներ կառավարող, իշխանութեան վրայ գտնուող կիներուն մասին տարածուած ենթադրութիւն մը կայ, թէ ղեկավարող կիները իրենց պաշտօնակից այրերէն աւելի հակուած են դիւանագիտական մօտեցումներու, որուն արդիւնքը կ՛ըլլայ աւելի խաղաղ աշխարհ մը: Բայց որքանո՞վ ասիկա ճշմարտութիւն է: Կան մասնագէտներ, որոնք հակառակին ապացոյցները ունին: Ն. Վերջին վեց դարերուն Եւրոպայի մէջ  թագուհիներու կառավարման  տարիներու տուեալները ուսումնասիրելով, քաղաքական գիտութիւններու երկու մասնագէտներ`  Նիւ Եորք...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բ. Համաշխարհային պատերազմի ընթացքին Կարմիր բանակին եւ Միացեալ Նահանգներու զինեալ ուժերուն մէջ պատկառելի եղած է հայ զինուորներու, բարձրաստիճան զինուորականներու եւ հերոսներու թիւը: Հայաստանի պատմագիտութեան թեկնածու, սփիւռքագէտ, Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող Քնարիկ Աւագեան «Նիւզ էյ. էմ.» կայքին մէջ ներկայացուցած է տուեալներ` Համաշխարհային Բ. պատերազմին ընթացքին Միացեալ Նահանգներու բանակին մէջ հայերու մասնակցութեան մասին: Ն. Ճակատագրի բերումով...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ  ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Աւրորա» մրցանակի դափնեկիրը կը ստանայ մէկ միլիոն տոլար` ընդարձակելու մարդասիրական գործունէութիւնը աշխարհի մէջ «Աւրորա» մրցանակի Ընտրող յանձնաժողովը վերջերս հրապարակեց  անունները  մրցանակի 2017 թուականի թեկնածուներուն, որոնք ընտրուած են բացառիկ ազդեցութեան, խիզախութեան եւ ցուցաբերած նուիրուածութեան համար` փրկելով մարդկային կեանքեր եւ իրականացնելով մարդասիրական գործունէութիւն: - Ֆարթուն Ատան եւ Իլվատ Էլման` «Էլման» խաղաղութեան եւ մարդկային իրաւունքներու կեդրոնի հիմնադիրներ, Սոմալի - Մարդկային ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ամերիկացի մարդասէր Անտրիւ Քարնէկի առիթով մը ըսած է. « Ոչ ոք ինքնիրեն կրնայ հարստանալ, առանց ուրիշները հարստացնելու: Հարուստ մահացող անձը անպատիւ կը մեռնի»: Բազմաթիւ յաջող առեւտրականներ, գործարարներ իրենց կեանքի որոշ հանգրուանի մը մտածած են բաժնեկցելու եւ իրենց հանրութեան վերադարձնելու, մարդասիրական գործունէութեան մասնակցելու մասին: Ոմանք կ՛ըսեն ատիկա վեհանձնութենէ, առատաձեռնութենէ կը բխի, ուրիշներ կը պնդեն, որ տուրքերէ խուսափելու համար...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ 23 ապրիլ 2017-ին 11 թեկնածուներ պիտի մրցին նախագահական ընտրութիւններու առաջին հանգրուանին ընթացքին: Ըստ երեքշաբթի, 18 ապրիլին կատարուած հարցախոյզին, Էմանուէլ Մաքրոն եւ Մարին լը Փեն կը գլխաւորեն ցանկը 24 եւ 23 առ հարիւր քուէներով: Ֆրանսուա Ֆիյոն ստացած է քուէներուն 19,5 առ հարիւրը, Ժան Լիւք Մելանշոն` 18, իսկ Պենուա Համոն` 8: Կը ներկայացնենք 5 թեկնածուներուն ծրագիրներուն կարեւորագոյն կէտերը. Աջի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Անթիլիասի տպարանէն 2017-ին լոյս տեսաւ «Մեծ եղեռնի առաջին վաւերագրողը Շաւարշ Միսաքեան» խորագրեալ հատորը. բաղկացած` 483 էջերէ: Խմբագիր` Երուանդ Փամպուքեան: Գիրքը հրատարակուած է «Խաչիկ Պապիկեան հրատարակչական հիմնադրամ»-ի միջոցով: Յառաջաբանին մէջ Փամպուքեան ընդհանուր գիծերու մէջ ներկայացուցած է Շաւարշ Միսաքեանի կեանքն ու գործունէութիւնը: Աւազանի անունով Եղիազար, Միսաքեան ծնած է 1884 օգոստոս 15-ին, Սեբաստիա նահանգի Զիմառա գիւղը, Տիվրիկի շրջան: 1890-ին փոխադրուած է...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Այո»-ի համակիրներ «Ոչ»-ի համակիրներ Կիրակի, 16 ապրիլին Թուրքիոյ մէջ հանրաքուէի պիտի դրուի երկրի սահմանադրական փոփոխութեան ծրագիրը, որ ըստ ընդդիմադիրներու եւ բազմաթիւ պետութիւններու, երկիրը պիտի առաջնորդէ մենատիրութեան, մինչ Էրտողանի հետեւորդները կը պնդեն, որ Թուրքիա պիտի բարգաւաճի եւ զարգանայ... Միջազգային լրատու կայքերու հրապարակած յօդուածներէն բացի` նոյնպէս հետաքրքրական են հանրութեան կարծիքները: Ն. Հերոսի Պաշտամունքը Էրտողանը Կը Մղէ Դէպի Բացարձակ Իշխանութիւն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ միշտ Ռուսիոյ հանդէպ զգուշաւոր մօտեցում ցուցաբերած են պատմութեան ընթացքին: Այդ մօտեցումը, սակայն, ոմանց պարագային արտառոց  դրսեւորումներու առիթ հանդիսացած է: «Տէյլի Պիսթ» կայքը անցեալ շաբաթ հրապարակեց Նիքոլաս Ռէյնոլծի մէկ յօդուածը, ուր հեղինակը տարուելով այս օրերուն ռուսական լրտեսութեան եւ ցանցահէնութեան մասին տեղի-անտեղի վերագրումներէն, առասպելներէն, ինքն ալ իր կարգին կը փորձէ մասնակցութիւն բերել այդ հոլովոյթին` օգտագործելով Էռնեսթ Հեմինկուէյի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հակառակ Արցախ այցելել փափաքող օտար քաղաքական գործիչներուն, արուեստագէտներուն եւ լրագրողներուն ուղղուած Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն սպառնալիքներուն եւ այսպէս կոչուած «Սեւ ցուցակին», քիչ չէ թիւը անոնց, որոնք ամէն պարագայի կ՛այցելեն Արցախ, աւելի՛ն կը հրապարակեն իրենց տպաւորութիւնները: Ն. Թրքահայ Բեմադրիչ Օզճան Ալփեր. «Թուրքիա Կը Նմանի Բազմաբնակարան Շէնքի Մը, Ուր Փակ Են Բոլոր Դռները» Այս տարուան յունուարին սկսաւ ցուցադրուիլ թրքական «Ծիծեռնակի փոթորիկը»...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի Քեստենեան տպարանէն 2016-ին լոյս տեսաւ Երուանդ Հ. Քասունիի «Պատմա-բանասիրական քննարկումներ հայ ժողովուրդի պատմութեան ճանապարհին» գիրքը, բաղկացած` 320 էջերէ: Հեղինակը գիրքը ձօնած է հօրեղբօր` վեր. տոքթ. Տիգրան Ե. Քասունիի յիշատակին: Յառաջաբանին մէջ հեղինակը կ՛ըսէ, որ պատմա-բանասիրական քննարկումներու այս հատորը բերքահաւաքի փորձ մըն է` անցնող տասնամեակներու գիտահետազօտական իր աշխատասիրութիւններուն: * * * «Սումերներու եւ հայ սումերական յարաբերութիւններու հարցի մասին»...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արդի ժամանակներուն փտածութիւնը համատարած երեւոյթ դարձած է: Դժբախտաբար կրթական ասպարէզն ալ զերծ չէ մնացած այդ կործանարար ախտէն: Այն աստիճան, որ ատոր դէմ պայքարը երբեմն երկսայրի սուրի կը վերածուի: Ատոր կողքին,  բարեբախտաբար կան ոգեշնչող երեւոյթներ, որոնք իսկապէս դաստիարակիչ եւ օրինակելի են հակամարտութիւններով հարուստ մեր դարուն: Կեանքը միշտ ալ արդար չի գտնուիր ուսումնատենչներուն հանդէպ, սակայն անոնք կը դիմագրաւեն բոլոր...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ներկայ ժամանակներու մէջ, երբ արժէքները այլեւս շատ յարաբերական դարձած, երբեմն ալ անհետացած են, առասպել կը թուին այսպիսի անձնաւորութիւնները: Աշխարհի ամէնէն աղքատ նախագահը. ինչպէ՞ս կրնայ ըլլալ: Ընդունելի՞ է անոր ապրելակերպը, դիւանագիտական ձեւականութիւններուն կը համապատասխանէ՞: Մարդիկ կ՛ընդունի՞ն ատիկա: Իսկ հայերուն լաւ, անկեղծ բարեկամը աշխարհի ամէնէն աղքատ նախագահը եղած է: Բարեբախտաբար կան այնպիսի անձեր, որոնք իրենց հոգիներուն մէջ պահպանած են...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ճարտարագիտական արհեստագիտութիւններու ասպարէզին մէջ այլեւս ամէն օր նորութիւններ, նոր գիւտեր կան, որոնք կու գան շատ յաճախ բարելաւելու, դիւրացնելու մարդկութեան կենցաղը, աշխատանքը, նոյնիսկ` մտածելու եղանակը: Ճարտարագիտական նորութիւններու հետ քայլ պահելը գլխապտոյտ պատճառող հեւք մըն է, որ կրնայ նաեւ անհատին եւ հաւաքականութեան նկարագիրը խաթարել: Նկատի պէտք է ունենալ, որ նոր սարքը այլեւս շատ շուտ ժամանակավրէպ կը դառնայ, երբեմն ալ`...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Անշուշտ պիտի ուզէինք հաւատալ, որ Օսմանեան կայսրութեան իրաւայաջորդ Թուրքիոյ Հանրապետութիւնը իր իշխանութիւններով եւ թուրք ժողովուրդը ընդհանրապէս, ժամանակի ընթացքին կը փոխուին, կ'անդրադառնան սուլթանական թերութիւններուն եւ կը ներդաշնակեն իրենց կեանքը մարդկային հիմնական արժէքներուն հետ: Ասիկա անշուշտ մեզի համար ալ օգտակար պիտի ըլլար:Սակայն բազմաթիւ օրինակներ, կը հաստատեն, որ տակաւին շատ հեռու են այդ ժամանակները: Թէեւ կան բացառութիւններ, բայց, ինչպէս կ՛ըսուի,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի եւ Հայաստանի սահմանային շրջաններուն վրայ ազերիական ցամաքային եւ օդանաւային յարձակումները հետեւողականօրէն կը բախէին հայ ազատամարտիկներու ուժեղ դիմադրութեան եւ ետ կը մղուէին ծանր կորուստներով: Ազրպէյճան կը փորձէր երեք ճակատներու վրայ զբաղեցնել հայկական ուժերը. Արցախի մէջ, Հայաստանի հիւսիս-արեւելքը եւ Նախիջեւանի սահմանին վրայ: Արցախի մէջ, ազերիական ուժերը 1994-ի ապրիլի կիսուն դարձեալ փորձեցին յառաջխաղացք արձանագրել հիւսիսային եւ հիւսիս-արեւելեան ճակատներուն վրայ, սակայն...

Պ ատրասետց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Իրողութիւն է, որ արուեստագէտները որքան վաւերական ըլլան, այնքան դժուար կ՛ըլլայ անոնց հետ ապրիլը, որովհետեւ արուեստագէտը ի՛ր օրէնքով, բնազդով ապրող էակ մըն է, որ շատ յաճախ բախումներ կ՛ունենայ իր շրջապատին, նոյնիսկ ինքն իրեն հետ: Սակայն յաճախ իսկական եւ մնայուն սէրն է, որ կիները կը կապէ այդպիսի արուեստագէտներու, այս պարագային` երաժիշտ-երգիչներու: Ներկայիս, երբ յաճախ ականատես կ՛ըլլանք ամուսնալուծումներու եւ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի մէջ պատերազմը դարձած էր ապրելակերպ եւ թշնամի դիրքերէն քանի մը քիլոմեթր հեռաւորութեան վրայ կեանքը կը շարունակուէր. գիւղացիք կը զբաղէին երկրագործութեամբ եւ անասնապահութեամբ: Պատերազմի ծանրութիւնը իրենց վրայ կը կրէին բոլորը` թէ առաջին գիծի վրայ գտնուողները եւ թէ թիկունքին գտնուողները: Թիկունքի կամաւորները ստանձնած էին  ռազմաճակատ առաջին գիծին զէնք մատակարարելու պատասխանատուութիւնը: Ճակատի առաջին գիծին վրայ կռուողները յաճախ դիրքերուն վրայ կը...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Տեղեկատուութեան մարզին եւ վերջին շրջաններուն ընկերային ցանցերուն մէջ շատ տարածուած երեւոյթ է զանազան երկիրներու առաջին դէմքերուն միջեւ նմանութիւններու եզրեր գտնելու փորձերը: Նոյնիսկ վաւերական պատմաբաններ անցեալի հանրածանօթ ղեկավարներու վերաբերմունքին, մարմաջներուն եւ գործելաոճին միջեւ առնչութիւններ յայտնաբերած են: Եթէ ներկայի զուգորդութիւններէն ոմանք կը կրեն զուտ ենթակայական բնոյթ եւ կատարուած են խծբծանքի նպատակով, սակայն նաեւ չեն պակսիր բացայայտ նկատուող առարկայական տուեալները,...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ - Օմարի Լեռնանցքին Ռազմագիտական Նշանակութիւնը Ազերիական ուժերը 1994 փետրուարի 20-էն սկսեալ յարձակումներ շղթայազերծեցին Մարտակերտի Մատաղիս գիւղին ուղղութեամբ: Հայ ազատամարտիկները ծանր կորուստներ պատճառեցին նախայարձակ ուժերուն: Ազրպէյճանի ղեկավարութիւնը չէր ուզեր համակերպիլ այն իրողութեան հետ, որ պետութեան բոլոր հնարաւորութիւնները, մարդկային եւ նիւթական բոլոր միջոցները ռազմաճակատին համար հրապարակ նետելէ ետք, բոլոր յարձակումներն ալ ձախողած էին: Հետեւաբար, օրը օրին, նորակոչ զինուորագրուողներ կը նետուէին...