Մշակութային եւ Այլազան

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այսօրուան աշխուժ, գերարագ եւ լայնատարած  հաղորդակցութեան աշխարհին մէջ հետզհետէ աւելի եւ աւելի դժուար կը դառնայ ոեւէ անձի համար իր մտերմիկ առանձնութիւնը պահպանելը:Արդեօ՞ք այժմ ժամանակն է ընդհանրապէս հրաժարելու այդ գաղափարէն: Երեւակայէ՛, որ կը մտնես անծանօթներով լեցուն սենեակ մը: Թերեւս ճամբորդած ես նոր քաղաք մը: Ոչ ոք կը ճանչնաս, եւ ոչ ոք քեզ կը ճանչնայ: Ազատ ես ընելու այն,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Մինչեւ 1960-ական թուականներու վերջերը Պէյրութը համեմատաբար փոքր քաղաք մըն էր, տակաւին չէր տարածուած իր սահմաններէն դուրս դէպի նորաստեղծ արուարձաններ` վերածուելու «Մեծն Պէյրութ»-ի: Շնորհիւ հանրակառքին եւ դէպի արեւելք ու հիւսիս տանող միակ ճամբուն` արուարձաններէն միայն Պուրճ Համուտը բնական շարունակութիւնը եղած է մայրաքաղաքին: 1956-ի որոշումով Պէյրութ գետը կը դառնայ մայրաքաղաքին արեւելեան սահմանը` բաժնելով զայն Պուրճ Համուտէն (1), (2): Հռոմէցիներուն ժամանակ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան հիմնարկի միջոցներով 2016-ին Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ Սեդա Տաճատ Օհանեանի «Իրաքի հայ համայնքը 20-րդ դարուն» գիրքը, բաղկացած` 292 էջերէ: Ներածականին մէջ հեղինակը կը խօսի Հայաստանէն գաղթականական հոսանքներուն եւ Միջագետքի մէջ կազմաւորուած հայկական հին գաղութներուն մասին: Ան կ՛ըսէ, որ հայերու գոյութեան մասին անառարկելի պատմական տուեալներ կան սասանեան տիրապետութեան ժամանակաշրջանին: Տիզբոն մայրաքաղաքին շուրջ հայկական...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու մէջ 2016-ին լոյս տեսաւ Համբարձում Աղպաշեանի հեղինակած «Յուշամատեան Իրաքի ՀԲԸՄ»-ի գիրքը, բաղկացած` 201 էջերէ: Հեղինակը գիրքը ձօնած է հօր` Մինաս Աղպաշեանի յիշատակին: Աղպաշեան նախ կը ներկայացնէ Իրաքը, պատմական ակնարկ մը նետելով անոր հազարամեայ պատմութեան վրայ, եւ այնուհետեւ կը խօսի հայ գաղութի մասին, ըսելով որ հայեր հինէն ի վեր եղած են Իրաքի մէջ: Ան կ՛ըսէ, որ իրաքահայ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ վերջերս նախաձեռնեց Միջին Արեւելքի եւ Եւրոպայի կարգ մը երկիրներ շրջապտոյտի, որ սկսաւ Սէուտական Արաբիայէն: Թրամփ նոյնպէս այցելեց Իսրայէլ, ապա` Հռոմ եւ Պրիւքսել: Այս շրջագայութեան տարբեր մեկնաբանութիւններով անդրադարձան արաբական եւ արեւմտեան լրատու միջոցները: Կը ներկայացնենք հատուածներ: Յատկանշական է Միացեալ Նահանգներու նախագահը «Արաբիոյ Թրամփը» անուանելը` յիշելով անցեալի «Արաբիոյ Լորանսը» (Lowrence օf Arabia): Ն. «Ալ...

Պէյրութի մէջ, 2017-ին լոյս տեսաւ Սարգիս Նաճարեանի «Ֆրանչիսկոս. աղօթեցէք ինծի համար» հատորը, բաղկացած` 138 էջերէ: Գիրքը կը բացուի հայր Անդրանիկ ծ. վրդ. Կռանեանի սրտի խօսքով: Յառաջաբանին մէջ Սարգիս Նաճարեան կ՛ըսէ, որ գիրքը հրատարակուած է Ֆրանչիսկոս սրբազան քահանայապետի ընտրութեան երրորդ տարեդարձին եւ ծննդեան ութսունամեակին առիթով: Գիրքին նպատակն է պապին վարքին, գործին եւ խօսքին ընդմէջէն հայ հասարակութեան աւելի մօտէն ծանօթացնել կաթողիկէ եկեղեցւոյ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ 2017-ին լոյս տեսաւ Վահէ Էլմաճեանի «Հաշուեյարդար» հատորը, բաղկացած` 160 էջերէ: «Ապրելու ճակատագրուած վկայութիւն մը» խորագրեալ երկու խօսքով հանդէս կու գայ Ժիրայր Դանիէլեան: Գիրքը բաղկացած է 35 պատմուածքներէ: Հեղինակը կը խօսի Պուրճ Համուտի մէջ անցուցած իր մանկութեան, դպրոցական եւ ուսանողական, ինչպէս նաեւ տնօրէնութեան տարիներու կեանքին եւ տարբեր երեւոյթներու: Վահէ Էլմաճեան կ՛ըսէ, որ իրենց տունը կը գտնուէր Մարաշ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի մէջ, Թէքէեան մշակութային միութեան հիմնադիրներու մարմինի միջոցներով 2016-ին լոյս տեսաւ Զաւէն Մսըրլեանի պատրաստած «Մկրտիչ Մսըրլեանի ազգային-քաղաքական գործունէութիւնը» հատորը, բաղկացած` 439 էջերէ: Գիրքը առաջին անգամ լոյս տեսած է 1981-ին: Իսկ երկրորդ տպագրութիւնը լոյս կը տեսնէ որոշ բարեփոխումներով: Երկու խօսքին մէջ հեղինակը կ՛ըսէ, որ որդիական պարտականութենէ մը աւելի, գիրքը կը նպատակադրէ արդար տուրք մը տալ իր հօր` Մկրտիչ Մսըրլեանին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Երկիրներ կառավարող, իշխանութեան վրայ գտնուող կիներուն մասին տարածուած ենթադրութիւն մը կայ, թէ ղեկավարող կիները իրենց պաշտօնակից այրերէն աւելի հակուած են դիւանագիտական մօտեցումներու, որուն արդիւնքը կ՛ըլլայ աւելի խաղաղ աշխարհ մը: Բայց որքանո՞վ ասիկա ճշմարտութիւն է: Կան մասնագէտներ, որոնք հակառակին ապացոյցները ունին: Ն. Վերջին վեց դարերուն Եւրոպայի մէջ  թագուհիներու կառավարման  տարիներու տուեալները ուսումնասիրելով, քաղաքական գիտութիւններու երկու մասնագէտներ`  Նիւ Եորք...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Բ. Համաշխարհային պատերազմի ընթացքին Կարմիր բանակին եւ Միացեալ Նահանգներու զինեալ ուժերուն մէջ պատկառելի եղած է հայ զինուորներու, բարձրաստիճան զինուորականներու եւ հերոսներու թիւը: Հայաստանի պատմագիտութեան թեկնածու, սփիւռքագէտ, Գիտութիւններու ազգային ակադեմիայի պատմութեան հիմնարկի աւագ գիտաշխատող Քնարիկ Աւագեան «Նիւզ էյ. էմ.» կայքին մէջ ներկայացուցած է տուեալներ` Համաշխարհային Բ. պատերազմին ընթացքին Միացեալ Նահանգներու բանակին մէջ հայերու մասնակցութեան մասին: Ն. Ճակատագրի բերումով...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ  ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Աւրորա» մրցանակի դափնեկիրը կը ստանայ մէկ միլիոն տոլար` ընդարձակելու մարդասիրական գործունէութիւնը աշխարհի մէջ «Աւրորա» մրցանակի Ընտրող յանձնաժողովը վերջերս հրապարակեց  անունները  մրցանակի 2017 թուականի թեկնածուներուն, որոնք ընտրուած են բացառիկ ազդեցութեան, խիզախութեան եւ ցուցաբերած նուիրուածութեան համար` փրկելով մարդկային կեանքեր եւ իրականացնելով մարդասիրական գործունէութիւն: - Ֆարթուն Ատան եւ Իլվատ Էլման` «Էլման» խաղաղութեան եւ մարդկային իրաւունքներու կեդրոնի հիմնադիրներ, Սոմալի - Մարդկային ...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ամերիկացի մարդասէր Անտրիւ Քարնէկի առիթով մը ըսած է. « Ոչ ոք ինքնիրեն կրնայ հարստանալ, առանց ուրիշները հարստացնելու: Հարուստ մահացող անձը անպատիւ կը մեռնի»: Բազմաթիւ յաջող առեւտրականներ, գործարարներ իրենց կեանքի որոշ հանգրուանի մը մտածած են բաժնեկցելու եւ իրենց հանրութեան վերադարձնելու, մարդասիրական գործունէութեան մասնակցելու մասին: Ոմանք կ՛ըսեն ատիկա վեհանձնութենէ, առատաձեռնութենէ կը բխի, ուրիշներ կը պնդեն, որ տուրքերէ խուսափելու համար...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ 23 ապրիլ 2017-ին 11 թեկնածուներ պիտի մրցին նախագահական ընտրութիւններու առաջին հանգրուանին ընթացքին: Ըստ երեքշաբթի, 18 ապրիլին կատարուած հարցախոյզին, Էմանուէլ Մաքրոն եւ Մարին լը Փեն կը գլխաւորեն ցանկը 24 եւ 23 առ հարիւր քուէներով: Ֆրանսուա Ֆիյոն ստացած է քուէներուն 19,5 առ հարիւրը, Ժան Լիւք Մելանշոն` 18, իսկ Պենուա Համոն` 8: Կը ներկայացնենք 5 թեկնածուներուն ծրագիրներուն կարեւորագոյն կէտերը. Աջի...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Անթիլիասի տպարանէն 2017-ին լոյս տեսաւ «Մեծ եղեռնի առաջին վաւերագրողը Շաւարշ Միսաքեան» խորագրեալ հատորը. բաղկացած` 483 էջերէ: Խմբագիր` Երուանդ Փամպուքեան: Գիրքը հրատարակուած է «Խաչիկ Պապիկեան հրատարակչական հիմնադրամ»-ի միջոցով: Յառաջաբանին մէջ Փամպուքեան ընդհանուր գիծերու մէջ ներկայացուցած է Շաւարշ Միսաքեանի կեանքն ու գործունէութիւնը: Աւազանի անունով Եղիազար, Միսաքեան ծնած է 1884 օգոստոս 15-ին, Սեբաստիա նահանգի Զիմառա գիւղը, Տիվրիկի շրջան: 1890-ին փոխադրուած է...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ «Այո»-ի համակիրներ «Ոչ»-ի համակիրներ Կիրակի, 16 ապրիլին Թուրքիոյ մէջ հանրաքուէի պիտի դրուի երկրի սահմանադրական փոփոխութեան ծրագիրը, որ ըստ ընդդիմադիրներու եւ բազմաթիւ պետութիւններու, երկիրը պիտի առաջնորդէ մենատիրութեան, մինչ Էրտողանի հետեւորդները կը պնդեն, որ Թուրքիա պիտի բարգաւաճի եւ զարգանայ... Միջազգային լրատու կայքերու հրապարակած յօդուածներէն բացի` նոյնպէս հետաքրքրական են հանրութեան կարծիքները: Ն. Հերոսի Պաշտամունքը Էրտողանը Կը Մղէ Դէպի Բացարձակ Իշխանութիւն...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Միացեալ Նահանգներ միշտ Ռուսիոյ հանդէպ զգուշաւոր մօտեցում ցուցաբերած են պատմութեան ընթացքին: Այդ մօտեցումը, սակայն, ոմանց պարագային արտառոց  դրսեւորումներու առիթ հանդիսացած է: «Տէյլի Պիսթ» կայքը անցեալ շաբաթ հրապարակեց Նիքոլաս Ռէյնոլծի մէկ յօդուածը, ուր հեղինակը տարուելով այս օրերուն ռուսական լրտեսութեան եւ ցանցահէնութեան մասին տեղի-անտեղի վերագրումներէն, առասպելներէն, ինքն ալ իր կարգին կը փորձէ մասնակցութիւն բերել այդ հոլովոյթին` օգտագործելով Էռնեսթ Հեմինկուէյի...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Հակառակ Արցախ այցելել փափաքող օտար քաղաքական գործիչներուն, արուեստագէտներուն եւ լրագրողներուն ուղղուած Ազրպէյճանի իշխանութիւններուն սպառնալիքներուն եւ այսպէս կոչուած «Սեւ ցուցակին», քիչ չէ թիւը անոնց, որոնք ամէն պարագայի կ՛այցելեն Արցախ, աւելի՛ն կը հրապարակեն իրենց տպաւորութիւնները: Ն. Թրքահայ Բեմադրիչ Օզճան Ալփեր. «Թուրքիա Կը Նմանի Բազմաբնակարան Շէնքի Մը, Ուր Փակ Են Բոլոր Դռները» Այս տարուան յունուարին սկսաւ ցուցադրուիլ թրքական «Ծիծեռնակի փոթորիկը»...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի Քեստենեան տպարանէն 2016-ին լոյս տեսաւ Երուանդ Հ. Քասունիի «Պատմա-բանասիրական քննարկումներ հայ ժողովուրդի պատմութեան ճանապարհին» գիրքը, բաղկացած` 320 էջերէ: Հեղինակը գիրքը ձօնած է հօրեղբօր` վեր. տոքթ. Տիգրան Ե. Քասունիի յիշատակին: Յառաջաբանին մէջ հեղինակը կ՛ըսէ, որ պատմա-բանասիրական քննարկումներու այս հատորը բերքահաւաքի փորձ մըն է` անցնող տասնամեակներու գիտահետազօտական իր աշխատասիրութիւններուն: * * * «Սումերներու եւ հայ սումերական յարաբերութիւններու հարցի մասին»...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Արդի ժամանակներուն փտածութիւնը համատարած երեւոյթ դարձած է: Դժբախտաբար կրթական ասպարէզն ալ զերծ չէ մնացած այդ կործանարար ախտէն: Այն աստիճան, որ ատոր դէմ պայքարը երբեմն երկսայրի սուրի կը վերածուի: Ատոր կողքին,  բարեբախտաբար կան ոգեշնչող երեւոյթներ, որոնք իսկապէս դաստիարակիչ եւ օրինակելի են հակամարտութիւններով հարուստ մեր դարուն: Կեանքը միշտ ալ արդար չի գտնուիր ուսումնատենչներուն հանդէպ, սակայն անոնք կը դիմագրաւեն բոլոր...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Ներկայ ժամանակներու մէջ, երբ արժէքները այլեւս շատ յարաբերական դարձած, երբեմն ալ անհետացած են, առասպել կը թուին այսպիսի անձնաւորութիւնները: Աշխարհի ամէնէն աղքատ նախագահը. ինչպէ՞ս կրնայ ըլլալ: Ընդունելի՞ է անոր ապրելակերպը, դիւանագիտական ձեւականութիւններուն կը համապատասխանէ՞: Մարդիկ կ՛ընդունի՞ն ատիկա: Իսկ հայերուն լաւ, անկեղծ բարեկամը աշխարհի ամէնէն աղքատ նախագահը եղած է: Բարեբախտաբար կան այնպիսի անձեր, որոնք իրենց հոգիներուն մէջ պահպանած են...