Անդրադարձ

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Ընթերցողի ուշադրութեան կը յանձնեմ 30 յունիս, 2015 թուակիր յօդուածիս հետեւեալ հատուածը, որ կը խօսէր Թուրքիոյ խորհրդարանական ընտրութիւններու վաղորդայնին գոյութիւն ունեցող կացութեան մասին. «... Այս բոլորէն կը հետեւի մէկ յստակ իրողութիւն: Թուրքիան կը գտնուի քաղաքական մեծ տագնապի մը ոլորտին մէջ: Առայժմ ոչ թէժ, բայց նաեւ անգուշակելի եւ մտահոգիչ` Արեւմուտքին համար: Թուրքիոյ կայունութեան խախտումը յղի է ծանր հետեւանքներով` ամբողջ տարածաշրջանի...

Սուրիական պատերազմի վեցերորդ տարին թեւակոխեցինք: Անցնող տարիներուն հայկական վարժարանները դէմ յանդիման գտնուեցան բազում դժուարութիւններու: Տնտեսական, կենցաղային դժուարութիւնները մասամբ յաղթահարուեցան, սակայն պատերազմի շարունակուող թոհուբոհը պատճառ հանդիսացաւ գաղութի, այնուհետեւ աշակերտութեան թիւի եւ ուսուցչական մարդուժի նօսրացման: Ասիկա մեր ընդհանրական ցաւը եղաւ, սակայն հայկական վարժարանները շարունակեցին մարդակերտումի, հայակերտումի իրենց առաքելութիւնն ու, բաղդատաբար երկրիս այլ վարժարաններուն, ուսումնական բարւոք մակարդակի պահպանումը: Նախորդ օրերուն շրջանաւարտ հունձքերու կազմակերպուած...

«Ակունք» Պոլսոյ մէջ վերջերս տեղի ունեցաւ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Մշակութային ժառանգութեան կոմիտէի 40-րդ նստաշրջանը, որուն ընթացքին կատարուած քուէարկութեան արդիւնքով Անի քաղաքը ընդգրկուեցաւ համաշխարհային մշակութային ժառանգութեան ցանկին մէջ: Յիշեցնենք, որ 2012 թուականին Անին ընդգրկուած էր ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային մշակութային ժառանգութեան ժամանակաւոր ցանկին մէջ: Թուրքիոյ ներկայացուցիչը իր ելոյթին մէջ նշած է, որ Անի հին քաղաքը Թուրքիոյ տարածքին գտնուող 16-րդ շրջանն է, որ կ՛ընդգրկուի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային...

Դրական պէտք է ընկալել երկկողմանիօրէն` իրաւապահ մարմիններու եւ զինեալ գործողութիւնը իրականացնողներու լռութիւնը: Երեւոյթը պէտք չէ վերագրել անպայման կապի խզումին, նոր դաւադրութիւններու մշակման կամ գործողութեան վերջ տալու նպատակով նախապատրաստուող յարձակման: Ոչ ալ` հիւծել-յանկարծակիօրէն գրոհել տարբերակին: Երբ համեմատաբար լուռ են կողմերը, կը նշանակէ, որ բանակցութիւններ կան, իսկ այդ բանակցութիւններուն փակագիծերը չեն բացուիր, որովհետեւ մարդոց ճակատագիրը խնդրոյ առարկայ է, որովհետեւ կայ յայտնապէս արիւնահեղութիւնը...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Հայկական այսօրը տխուր պատկեր մը կը ներկայացնէ, որովհետեւ կը պատահի աներեւակայելին: Կը պատահի այն, որ Արցախի բանակցութիւններու ըստ երեւոյթին ամէնէն ճակատագրական հանգրուանին, ոմանք իրենց ընթացքով կը յաջողին հայկական ներքին կեանքը աննախընթաց կերպով պառակտել: Յանցաւորներ մատնանշելու համար չէ, որ ցաւով կը գրենք այս քանի մը տողերը: Ատիկա աւելի ուշ ընելը թէ՛ աւելի խելացի է, թէ՛ աւելի օգտակար: Հիմա այս...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 15 յուլիսին Թուրքիոյ մէջ կատարուած յեղաշրջումի ձախող փորձէն ետք, երկրին մէջ շղթայազերծուած ձերբակալութիւններու ալիքի ծիրին մէջ ձերբակալուածներուն թիւը հասաւ 6000-ի: Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան կիրակի օր յեղաշրջումի զոհերուն յուղարկաւորութեան ընթացքին ժողովուրդին կոչ ուղղեց` ամբողջ շաբաթը չհեռանալու փողոցէն, ինչ որ ենթադրել կու տայ, որ ձերբակալութիւններու արշաւի առնուազն ներկայ փուլը պիտի երկարի մէկ շաբթուան վրայ: Այն ինչ որ այսօր...

ՀՐԱՅՐ ԵՍԱՅԵԱՆ Նախանցեալ շաբաթ  Երեւանի մէջ տեղի ունեցած մարդասպանութեան դէպքով մը Հայաստանի մէջ ընտանեկան բռնութեան հարցը դարձեալ լուսարձակի տակ առնուեցաւ: Ուրբաթ,  8 յուլիսին, Վլադիկ Մարտիրոսեան անունով քաղաքացի մը կացինահարած էր իր կինը, աներն ու զոքանչը` սպաննելով վերջինս եւ ծանրօրէն վիրաւորելով միւսները: Ըստ շրջանառութեան մէջ եղող նախնական տեղեկութիւններուն, Վլադիկ, որ քանի մը տարիէ բաժնուած է իր կնոջմէ`Թագուհիէն, Արցախէն Երեւան կու գար...

ԱԲՕ ՊՈՂԻԿԵԱՆ Հող մտնել` արդար վաստակ մը ետին թողած ըլլալու գիտակցութեամբ: Այս գիտակցութիւնը խաղաղութիւն բերած պէտք է ըլլայ ընկեր Քրիստափոր Բագրատունիի հոգիին, երբ ան կը մաքառէր հիւանդութեան դէմ: Մենք գիտենք ու վստահ ենք, որ ինք եւս գիտէր, որ լրիւ կատարած էր իր պարտականութիւնները իր կուսակցութեան, եւ անոր ճամբով` իր ազգին ու հայրենիքին հանդէպ: Երիտասարդական տարիներու իր շրջապատով, Դրոյի, Վրացեանի, Սասունիի...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Արդէն տարի մը անցաւ այն օրէն, երբ մահուանդ բօթը լսեցինք: Անողոք հիւանդութիւնը չարչարած էր մարմինդ եւ հոգիդ, սակայն քու լաւատես եւ անմեղ ժպիտովդ կը դիմագրաւէիր ցաւերդ: Փաստօրէն ճակատագիրդ այդպէս էր եւ կանուխ հեռացար: Ազգային, կուսակցական, միութենական, կրթական, մշակութային եւ գրական վաստակդ մեծ էր: Բոլոր մակարդակներու վրայ պերճախօս եւ ուղղամիտ Սարգիս Կիրակոսեանի բացակայութիւնը զգալի է մեր կեանքին մէջ: Ձեռնարկի...

Կ'ըսեն թէ նամակը իր հասցէէն կը կարդացուի, նոյնն է նաև գիրք մը: Որովհետև, իր կարգին ան ալ նամակին նման՝ խօսք մը, պատգամ մը է գրուած որոշ նպատակով մը, որոշ ժամանակի մը մէջ, և ուղղուած որոշ անձի-խումբի մը:  Ճիշդ է որ Եղեռնի Հարիւրամեակին առիթով գրուած է  այս գործը, սակայն անիկա կը վերաբերի ամբո՛ղջ հայ վիճակին բոլոր ժամանակներու և տեղերու մէջ:  Իբրև...

Երեւանի մէջ արձանագրուող իրադարձութիւնները կը մտահոգեն բոլորս: Համահայկական լուսարձակներու տակ են գրաւուած ոստիկանութեան պարեկապահակային ծառայութեան գունդի տարածքը, գրաւողները, պատանդները, զոհի պարագան, վիրաւորները, պահանջները, պաշտօնական հաղորդագրութիւնները եւ ընթացող-չընթացող բանակցութիւնները: Մէկ կողմէ կան իրաւապահ եւ անվտանգութեան համապատասխան մարմիններու պաշտօնական հաղորդագրութիւններն ու անոնց ընկերացող կոչերը` սնուելու միայն պաշտօնական լրահոսէն, անուղղակիօրէն ապատեղեկատուութեամբ չնպաստելու համար վտանգաւոր կացութիւններու ստեղծման: Միւս կողմէ` ժողովուրդը փողոց դուրս հանելու կոչեր,...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Յուլիս 17-ի առաւօտեան խումբ մը զինեալ անձեր գրաւեցին Երեւանի Էրեբունի շրջանին մէջ գտնուող պարեկապահակային ծառայութեան գունդի կեդրոնատեղին: Բախումներուն պատճառով սպաննուեցաւ ոստիկան մը, ուրիշներ վիրաւորուեցան եւ քանի մը ոստիկաններ կը շարունակեն մնալ պատանդի կարգավիճակին մէջ: Դէպքը ինքնին ընդվզեցուցիչ է, որովհետեւ «խրամատին» երկու կողմերուն վրայ ալ հայեր են, իսկ «խրամատ»¬ն ալ` Հայաստանի Հանրապետութեան մայրաքաղաքին մէջ: Այս ցաւալի հարցը պէտք չէ...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Ասկէ երեք տասնամեակ յետոյ, 2046 թուականին, եթէ աննախատեսելի որեւէ աղէտ չպատահի, եւ մարդկութիւնը շարունակէ իր աճի ներկայ կշռոյթը, մասնագէտներու գնահատումով, մեր երկրագունդի բնակչութեան թիւը պիտի անցնի 9 միլիառը: Իսկ այսօր արդէն կ՛ապրինք աւելի քան 7 միլիառ մարդ ապրեցնող երկրագունդի մը վրայ, որ կը դիմագրաւէ ոչ միայն մարդկութեան թուական աճը հակակշռելու եւ համահաւասար զարգացում ու բարեկեցութիւն ապահովելու մեծ մարտահրաւէրը,...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Վերջերս հայկական մամուլին եւ ընկերային ցանցերուն վրայ կրկին սկսան շրջանառութեան դրուելու Արամ Մանուկեանի տան (Երեւան, Արամի թիւ 9) ճակատագիրին մասին որոշ- անորոշ լուրեր, որ իբր թէ այդ շէնքին տեղ ինքնաշարժներու կայանատեղի պիտի կառուցուի: Այնպիսի շեշտադրումով, որ կարծէք, եթէ կայանատեղիի փոխարէն ըսենք` աշխատատեղի կամ տնտեսապէս այլ շահաբեր հաստատութիւն մը ըլլար կառուցուելիքը, հարցը կը փակուէր. կամ Քալիֆորնիոյ հայերէնով` ՕՔԷՅ կ՛ըլլար......

Ս.Մ. Չորեքշաբթի, 13 յուլիսին, երեկոյեան ժամը 9:00-ին պատկերասփիւռիս դիմաց տեղաւորուած եմ, ըստ սովորութեանս, կը սպասեմ Հայաստանէն օրուան լուրերու հաղորդումին, որ սովորաբար կը տեւէ շուրջ 30 վայրկեան: Իբրեւ առաջին լուր, ու մօտաւորապէս երեք վայրկեան, խօսնակը կը ցուցադրէ ու կը խօսի Երեւանի մէջ միջազգային ընկերութեան մը կողմէ նոր պանդոկի մը բացման մասին. շփոթի կը մատնուիմ. առեւտրական ծանուցո՞ւմ է, թէ՞ լուր...: Ուրեմն, այսօր,...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ ՏԱՆԻԷԼ ՕՀԱՆԵԱՆ Այն բոլոր պատմական միջավայրերը, որոնց հետ կ՛առնչուի Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան պատմութիւնը, Օսմանեան կայսրութեան 19-րդ ու 20-րդ դարերը վստահաբար ամէնէն կարեւորներն են: Իբրեւ ուշագրաւ քաղաքական կուսակցութիւն` ՀՅԴ-ն ներօսմանեան քաղաքական դաշտին մէջ յառաջատար դեր խաղցաւ յատկապէս 1908-ի երիտթուրքերու սահմանադրական յեղափոխութենէն անմիջապէս ետք: Հակառակ անոր որ, մինչեւ այդ, ՀՅԴ-ն ունէր իր գաղտնի ու ընդյատակեայ կազմակերպական ցանցն ու հաւաքատեղիները, Պոլսոյ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Մեր մշակոյթի մէջ արեւը տարբեր է: Մեր բառերն արեւահամ են մեր ժողովրդի բերնում, արեւը հոտ էլ ունի: Երբ հայ տանտիկինը հագուստներ է փռում չորացնելու, ասում է` արեւի հոտ ունի: Աւետիս Ահարոնեան (1866-1948) Երբ Աւետիս Ահարոնեանի անունը կը տրուի, մեքենաբար կը յիշուի «Սեւրի դաշնագիր»-ը, որ ինք ստորագրած էր` յանուն  Հայաստանի Հանրապետութեան, յաղթական դաշնակիցներուն եւ Թուրքիոյ հետ: Հայաստանի անկախ հանրապետութիւնը...

  Թուրքիոյ մէջ զինուորական չկայացած յեղաշրջումի ուղղութեամբ վաղ է հետեւութիւններ ընելը: Անշուշտ կան բազմաթիւ դիտարկումներ, վերլուծումներ եւ տարատեսակ մեկնաբանութիւններ, սկսած` բեմականացուած յեղաշրջման տարբերակէն, որուն նպատակը նախագահ Էրտողանի տիրական հաստատումն ու կայացումն է, վերջացած Թուրքիոյ մասնատումը առաջադրող հեռակառավարուող քաոսացման քաղաքականութեամբ: Հայկական կողմը, պաշտօնական հանգամանքները նկատի ունենալով, թէ՛ պետական, եւ թէ հասարակական առումներով զսպուածութեամբ ու երբեմն կրաւորականութեամբ մեղադրուող լռութեամբ, տեղին եւ ակնկալելի...

  ՀՄԸՄ-ի մայր կանոնագրին «Միջոցներ» բաժնին չորրորդ կէտը կը հաստատէ, որ միութիւնը իր նպատակը կ’իրագործէ «Հրատարակութիւններով, հայոց լեզուի, պատմութեան եւ ՀՄԸՄ-ի աշխատանքներուն նպաստող մշակութային ձեռնարկներով»: Հրատարակութիւնները թերթը, գիրքը եւ ալպոմ-յուշամատեաններն են, որոնք յատուկ տեղ եւ կարեւորութիւն ունին ՀՄԸՄ-ի պատմութեան մէջ: ՀՄԸՄ-ը ի՛նք ծնունդն է թերթի մը` Պոլսոյ «Մարմնամարզ»-ին: ՀՄԸՄ-ի հիմնադիրները «Մարմնամարզ»-ի շուրջ բոլորուած մտաւորականներն էին` Շաւարշ Քրիսեան, Յովհաննէս Հինդլեան, Գրիգոր...

Հայ մամուլի որեւէ ներկայացուցիչի հիմնադրութեան նշումը, մանաւանդ այս օրերուն, խորիմաստ պատգամներով, այժմէական թելադրականութեամբ ու ժամանակակից հնչեղութեամբ կը ներկայանայ մեզի: Այսօր մամուլը ընդհանրապէս կը գտնուի մեծ մարտահրաւէրներու դիմաց: Օրէ օր նահանջ կ՛արձանագրէ հայ մամուլի ծառայողներու, աշխատակիցներու, խմբագիրներու եւ ընթերցողներու թիւը: Առկայ է չափանիշներու յստակ անկում եւ միջազգային մամուլը հետաքրքրական ու քաշողական դառնալու իր ճիգին մէջ այսօր սկսած է շեղիլ իր հարազատ...