Անդրադարձ

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Հանրապետական Թուրքիայի պատմութեան ընթացքում (1923-ից մինչեւ այսօր) թուրքական զինուորականութիւնը` Գլխաւոր սպայակոյտը, երեք անգամ` 1960, 1971, 1980 թուականներին, տապալել է գործող կառավարութիւնները: Եւս մէկ անգամ` 1997-ին, Թուրքիայում տեղի է ունեցել անարիւն յեղաշրջում. 1997-ի յունիսին զինուորականների ճնշման տակ հրաժարական տուեց Նեճմետտին Էրպաքանի իսլամամէտ կառավարութիւնը: Աշխարհիկութիւն-իսլամ, աւելի ճիշդ` քեմալականութիւն-իսլամ պայքարն է նաեւ եղել այդ յեղաշրջումների հետեւում: 1960թ. մայիսի 27-ին Թուրքիայում տեղի...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 2 յունիս 2016-ին Գերմանիոյ խորհրդարանին մէջ Կանաչներու կուսակցութեան համանախագահ Ճեմ Օզտեմիր հանդէս եկաւ կրքոտ ելոյթով` ի պաշտպանութիւն Օսմանեան կայսրութեան կողմէ կատարուած Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման բանաձեւին, միաժամանակ ընդունելով Գերմանիոյ մեղսակցութիւնը այս զանգուածային ոճրագործութեան մէջ: Օզտեմիր ծնած է Գերմանիա, թուրք եւ չերքեզ գաղթականներու ընտանիքի մէջ: Թրքական ծագումով առաջին անձն էր, որ ընտրուեցաւ Պունտեսթակի անդամ...

Ըստ «Ակունք»-ին, իր հայ լինելու մասին միայն 40 տարեկանում իմացած յայտնի համշէնահայ ռոք երգիչը` Եաշար Քուրթ, նոր ալպոմ է թողարկել` «Համշէնի եայլաներ» վերնագրով: Քուրթը իր հետ հարցազրոյց իրականացրած «Ակօս»-ի լրագրողներից Վարդան Էսթուքեանին յայտնել է, թէ 5 տարուան ընդմիջումից յետոյ թողարկուած «Համշէնի եայլաներ» ալպոմի երգերում արտացոլուած են իր արմատների հետքերը, սեւծովեան շրջանի մեղեդիները: Յատկապէս վերջին շրջանում համշէնեան մշակոյթի եւ հայոց լեզուի`...

«Ազատութիւն» ձայնասփիւռի կայանի կայքը կը հաղորդէ, որ Միացեալ Նահանգներու մէջ հետաքրքրուած են Գիւմրիի պատմական շինութիւններու վերականգնումով: Ուաշինկթընի նահանգապետի օգնական Լիզա Հարփըրը վերջերս այցելած էր Հայաստանի երկրորդ մեծագոյն քաղաքը` ուսումնասիրելու «Կումայրի» արգելոց թանգարանի պատմական շէնք-շինութիւնները: «Գիւմրիի մասին ընդհանրապէս չէի լսած: Այցելութենէս առաջ իմացած եմ մասնաւորապէս «Կումայրի» արգելոց-թանգարանին մասին: Ինչ կը վերաբերի արգելոցի վերակառուցման, ապա անիկա շատ իրատեսական է», ըսաւ նահանգապետին օգնականը:...

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Յուլիս 4-5 լուսցող գիշերը, 108 տարի առաջ, իր վերջին շունչը փչեց հայ գրականութեան ամէնէն գեղապաշտ բանաստեղծը` Միսաք Մեծարենց: Գեղեցիկի պաշտամունքը կատարելութեան հասցնող բառերու, պատկերներու, խոհերու եւ զգայնութիւններու առինքնող աշխարհ մը արարեց Մեծարենց, որ միայն 22 տարի ապրեցաւ... որովհետեւ անողոք հիւանդութիւնը վաղաժամ կտրեց անոր կեանքին թելը: Որքան ժամանակը կ՛անցնի, այնքան հայոց նորահաս սերունդներու կազմաւորման մէջ միտք ու հոգի ազնուացնող...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Հայաստանէն տեղի ունեցած եւ շարունակուող արտագաղթը կարելի է դիտել դուրսէն, Փարիզէն եւ շրջակայքէն, Մարսէյէն, Նիւ Եորքէն, Լոս Անճելըսէն, Աւստրալիայէն, Նոր Զելանտայէն, լսուած եւ չլսուած անուններով քաղաքներէն: Տասնեակներով եւ հարիւրեակներով չեն համրուիր արտագաղթողները: Ոչ ոք կրնայ թուական գնահատում ընել: Անոնք բիւրաւոր են: Մեկնողները կը վաճառեն, ինչ որ ունին: «Նոր հայրենիք»-ի մէջ հին տան պէտք չունին: Տուներ ալ կան, երկրի...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 14 յուլիսի կէս գիշերին թունուզցի մը բեռնակառքով վրայերթի ենթարկեց Նիսի մէջ Ֆրանսայի ազգային տօնին առթիւ հրավառութիւնները դիտող ժողովուրդը: Իսկական թիրախը, սակայն, այդ անմեղ զոհերը չեն: Մոլիէրի երկիրը 2015-էն ի վեր հաւատադրժողական իսլամականներու յարձակումներուն թիրախ դարձած է, եւ պատահական չէր, որ Նիսի մէջ դժոխային ծրագիրի գործադրութեան համար ընտրուած էր Պասթիյի գրաւման օրը, որովհետեւ նպատակը հարուածելն էր Ֆրանսայի Հանրապետական արժէքները`...

Անհաւատալի էր մահուանդ գոյժը բոլորիս համար, սիրելի՛ ընկեր Սահակ, սակայն իրականութիւն ըլլալէ չէր դադրեր: Չհաւատացինք, բայց եւ այնպէս ահա արդէն քառասուն օրեր անցած են, որ մեզի հետ չես: Կեանքդ չապրեցար դուն քեզի համար, այլ զայն բաժնեկցեցար ընտանիքիդ եւ ընկերներուդ հետ: Կազմեցիր ընտանիք եւ եղար հայր հինգ զաւակներու, իսկ դուն եղար զաւակը այն մեծ ընտանիքին (Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան), որուն համար ոչինչ...

 Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ապրիլի առաջին օրերուն, Արցախի սահմանային գօտիներուն մէջ արձանագրուած ծանօթ ճակատումներէն ետք, բանակցութեանց ու անոնց մասին մեկնաբանութիւններու սակարանը բաւական ելեւէջ արձանագրեց Վիեննայի ու Ս. Փեթերսպուրկի մէջ կայացած ծանօթ հանդիպումներուն լոյսին տակ` վերաքաղի ենթարկելով մատրիտեան ու նման հանգրուաններու թղթածրարները: Բանակցային եռուզեռին մասին Պաքուէն «սպրդում»-ները հերքուեցան պաշտօնական Երեւանի կողմէ` «այդպէս չէ» իմաստով լակոնական բառերով, սակայն դիւանագիտական սեղաններու շուրջ եւ քուլիսներու մէջ...

ԳԱՅԵԱՆԷ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ-ՄԱՐԿՈՍԵԱՆ Ժամանակակից երեխաները կը շրջապատէ հնչիւններու հարուստ աշխարհ, որուն աղբիւրը կը հանդիսանան` պատկերասփիւռը, ձայնասփիւռը, համացանցը... Երեխաները կ՛ունկնդրեն բազմատեսակ երաժշտութիւն` ընկալելի եւ ոչ ընկալելի իրենց հասկցողութեան, որ յաճախ նախատեսուած չէ իրենց տարիքին: Այս պատճառով երաժշտա-գեղագիտական դաստիարակութիւնը նախադպրոցական հաստատութիւններու մէջ պէտք է ըլլայ նպատակադրուած: Գեղագիտական կրթութիւնը նպատակաուղղուած, համակարգուած ընթացքն է երեխայի անհատականութեան ազդեցութեան վրայ: Անոր նպատակն է զարգացնել երեխային ունակութիւնը` տեսնելու...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ 2014 սեպտեմբերին թրքական «Հիւրրիէթ» թերթի խմբագիրներէն Պուրաք Պեքթիլը իր մէկ յօդուածին մէջ ակնարկելով ՏԱՀԵՇ-ի ստեղծման եւ զարգացման մասին` կ՛ըսէր, որ Թուրքիոյ կողմէ ստեղծուած այս շարժումը «Ֆրանքշթանեան հրէշ» է, որ ոչ միայն դէպի Սուրիա թափանցելու մէջ ազատութիւն ունի, այլ նաեւ ամբողջ Թուրքիոյ տարածքին ազատ եւ անկաշկանդ գործունէութիւն ծաւալած է: Յօդուածագիրը կը պնդէ, որ պաշտօնական Անգարան կազմակերպութեան ստեղծման մէջ պատասխանատու...

ՆԱՅԻՐԻ ԱՂԱՃԱՆԵԱՆ-ՊԱԼԱՆԵԱՆ Լիբանան գացինք` այցելելու մեր հարազատներուն մասնաւորապէս, որովհետեւ մեր սանուհին` Լոռին, զոր մկրտած էինք մէկ տարեկանին, հինգ տարիներ առաջ, կը գանգատէր, որ ինք իր կնքահայրն ու կնքամայրը չէր ճանչնար: Շատ հանգիստ ճամբորդութենէ մը ետք, բացի Փարիզի «Շարլ տը Կոլ» օդակայանի մասէն, որ այնքան բարդ ու հսկայ օդակայան մըն է, որ նոյնիսկ մեզի պէս յաւիտենական ճամբորդներու համար ալ դժուար էր,...

Ռ. Հ. Եղանակը  ցուրտ էր: Միջոցէ մը ի վեր երկինքը ամէն օր ամպամած  էր, կ՛ապրէի արեւ տեսնելու կարօտը: Չորեքշաբթի առաւօտ մը, երբ աչքերս բացի, տեսայ, որ դուրսը լուսաւոր էր: Երկինքը կասկապոյտ էր, ու արեւը կամաց կամաց կը բարձրանար հորիզոնէն: Ուրախացայ: Անդրադարձայ, թէ արեւը որքան գեղեցիկ էր մեզի համար, եւ թէ ան ինչպիսի կարեւոր դերակատարութիւն մը ունէր մեր ֆիզիքական գոյութեան մէջ:...

ՍԱՐԳԻՍ ՏԱՂՏԷՎԻՐԵԱՆ Ապրիլեան քառօրեայ պատերազմին յաջորդող օրերուն թէ՛ հայ բանակի զինուորականները, թէ՛ կամաւորները «Ո՛չ մէկ թիզ հող հակառակորդին» եզրը լոզունգի նման գործածեցին տպագիր եւ եթերային մամուլի թղթակիցներուն. միւս կողմէ, մեր քաղաքական-դիւանագիտական վերնախաւը ընդունելէ ետք ազրպէյճանական կողմէն եկած զինադուլի առաջարկը, սկսաւ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի միջնորդներուն կողմէ խմբագրուած Մատրիտի (յուլիս 2007) եւ ապա Քազանի (յունիս 2011), գրեթէ համաձայնեցուած, բայց ձախողած հայ-ազրպէյճանական խաղաղութեան...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Երեւանի կեդրոնը, Արամ 9 փողոցի վրայ կը գտնուի կիսաւեր շէնք մը, որ տարիներէ ի վեր լքուած է անհոգատար: Շէնքին վիճակը վթարային է: Շէնքին յատակը, միջնայարկն ու տանիքը քանդուած են: Կը մնայ պատերուն մէկ մասը: Պատերու ներքեւի տարածքը վերածուած է աղբանոցի: Այսպիսի շէնքերու յաճախ կը հանդիպինք այլ քաղաքներու մէջ եւս: Բնական երեւոյթ է, երբ անցեալին ճոխ ու շէն կառոյցի...

Ստորեւ տեղ կու տանք Գէորգ Թորոյեանի նամականիին` միաժամանակ անհրաժեշտ նկատելով ընդգծել, որ չենք բաժներ այնտեղ խմբագրուած որոշ բացարձակացումի գացող միտքեր, յատկապէս այն, որ «Մեր դպրոցներու հանդէսները աւելի նման են երգ ու պարի շոուերու»: Որոշ բացթողումներով հանդերձ, մեր դպրոցներու հանդէսները ընդհանրապէս առնչուած են հայ մշակոյթի եւ երգի այս կամ այն երեւոյթին հետ: Յարգարժան խմբագրութիւն «Ազդակ» օրաթերթի Վերջին տարիներուն ամէն առիթի կը...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ ՀՄԸՄ-ի հայելին, պաշտօնաթերթը «Մարզիկ» ամսաթերթն է, որ 35 տարիէ լոյս կը տեսնէ անխափան, 400 թիւերու ծանրութեամբ, զոհողութեամբ, յարատեւութեամբ, անկարելին կարելի դարձնող յամառութեամբ եւ այն բոլոր տուեալներով, որոնք թերթ մը կը պահեն թերթ: 35 տարի կ՛ըսենք, ու չեն երեւիր տարիներու յոգնութիւնը, թափուած ճիգը, աշխատանքը եւ նուիրումը բոլոր անոնց, որոնք հիմնադիրները եղան, կամ անոնց հետ, ու անոնցմէ ետք` շարունակողները եղան...

ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ «Մարզիկ»-ի 400-րդ Թիւի Յոբելենական տարեդարձները ձեւական խանդավառութեան առիթներ չեն: Ծափի եւ ողջոյնի առիթներ չեն: Որքան ալ սիրենք խանդավառութիւնը եւ հաւատանք անոր կարեւոր դերին` հաւաքական մեր կեանքին մէջ, պէտք է հաշուեյարդարը կատարել մեր անցեալի գործունէութեան: Պէտք է փորձել այդ անցեալէն դէպի ապագայ երկարող ճամբուն վրայ խարխափումներէ խուսափիլ եւ յստակ նպատակներու ձգտիլ: Այս տեսակէտով, «Մարզիկ»-ի հրատարակութեան 35-ամեակին եւ 400-րդ թիւի հրատարակութեան...

 ԳՐԻԳՈՐԻՍ ՊՈՂԱՐԵԱՆ «Մարզիկ»-ի 400-րդ թիւն է այս: 400-ը սովորական ու թերեւս ալ աննշան թիւ մը կարելի է նկատել տպագիր մամուլի որեւէ ներկայացուցիչի համար, եթէ ան օրաթերթ կամ շաբաթաթերթ է եւ կամ, այլապէս, լոյս կը տեսնէ զուտ շահադիտական մօտեցումով: Նման նկատառումներ սակայն ո՛չ մէկ աղերս ունին «Մարզիկ»-ին հետ, որ 34-ամեայ իր երթը կը պարտի հաւատաւորներու հոյլի մը անշահախնդիր եւ ամբողջական նուիրումին:...

Արցախեան հարցին ուղղութեամբ Ազրպէյճանի նախագահին ելոյթը իր երկրի կառավարութեան նիստին, շատ արագ հայեացքով քանի մը մտածում կ՛ուրուագծէ: Բայց նախ` Ալիեւի ամփոփած բանաձեւը, որուն մէջ պէտք է յատուկ ուշադրութիւն կեդրոնացնել բովանդակայինին առընթեր ոճին եւ օգտագործուած քաղաքական եզրաբանութեան: «Հակամարտութիւնը պէտք է լուծուի կարճ ժամանակուան ընթացքին, սթաթիւս քոն պէտք է փոխուի: Հակամարտութեան լուծման միակ տարբերակը փուլային տարբերակն է»: Շարունակելով մնալ իր առաւելապաշտական պահանջներու...