Անդրադարձ

ԼԻԼԻԹ ԳԱԼՍՏԵԱՆ ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ անդամ Գրեթէ մէկ տարի մշակոյթի նախարարութիւն չունենալն, իսկ աւելի ճիշդ` ոլորտն արկածախնդրութեան, անհեռատեսութեան ու կիսագրագիտութեան ճիրաններում կաթուածահար անելն ու անգործութեան մատնելն իրեն երկար սպասել չտուեց: Օրերս Պաքւում մեկնարկեց ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի համաշխարհային ժառանգութեան կոմիտէի 43-րդ նստաշրջանը: Մենք կարող էինք այնտեղ լինել եւ ճիշդը ներկայ լինելն էր: Եւ ոչ միայն այն բանի համար, որ վաւերացրել ենք եւ անդամակցում...

Հայաստանի Հեռատեսիլի «Կենտրոն» Կայանի Հաղորդումէն Թելադրուած Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Երբ մանուկը մեզի կը նայի, կը զգանք, որ Աստուած մեզ կը պեղէ, Երբ ան կու լայ, կը լսեմ, որ որոտումը կը դղրդայ..» ՎԻՔԹՈՐ ՀԻՒԿՕ* Ա.- Հակազդեցութիւն Խորագիրը կրնայ ենթադրել տալ, որ խոստացուած, իրականացած եւ չիրականացած հրաշքներու մասին պիտի խօսիմ: Անոնք այս էջերու առարկան չեն: Հեռատեսիլէն սփռեցին ոչ քարոզչական ընդվզեցուցիչ պատկերներ, որոնք կը...

Ծառայասէր ՀՄԸՄ-ական մը եւս կը կորսնցնենք այսօր: Մահուան ահաւորութիւնը կը զգանք ու այս դառն իրականութեան դէմ յանդիման կը կանգնինք այն պահուն, երբ մեր մօտիկներէն ու հարազատներէն մէկը յանկարծ անվերադարձ կը մեկնի առյաւէտ` սուգի մատնելով իր շրջապատը: Այսպէս, անակնկալ ու ցնցիչ եղաւ նաեւ Վրէժ Թազեանի մահուան բօթը: Անոր անհաւատալի մեկնումով կը կորսնցնենք ազնիւ հայորդի մը, ընտանիքի բարի հայր մը, յոգնութիւն չճանչցող...

ՍՊԱՐՏԱԿ ՂԱՐԱԲԱՂՑԵԱՆ Երեւան-Պէյրութ թռիչքի տեւողութիւնը երկու ժամից մի քիչ պակաս է: Պէյրութը բարեբախտաբար դեռ հայահոծ է, իսկ մի ժամանակ բնակչութեան մէկ երրորդը հայեր էին: Հէնց այդ երանելի տարիներին էր, որ Պէյրութը «Արեւելքի Փարիզ» տիտղոսն էր կրում, եւ կէս լուրջ, կէս կատակ ասում էին. «Այն ինչ առաւօտեան Պէյրութն էր հագնում ու կրում, Փարիզը` երեկոյեան, կամ էլ յաջորդ առաւօտեան էր հագնում ու...

Սոյն յօդուածը խտացումն է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոսի եզրափակիչ պատգամին, արտասանուած հայ մամուլի տարուան առթիւ Կաթողիկոսարանէն ներս կազմակերպուած համագումարի փակման նիստին, 4 Յուլիս, 2019-ին Հայ մամուլին նուիրուած համահայկական համագումարը իր աւարտին հասաւ։ Արդարեւ, քննարկուած նիւթերը այնքա՜ն բազմազան էին ու այլազան, արծարծուած խնդիրները այնքա՜ն այժմէական էին ու հրատապ, հայ մամուլին դիմագրաւած մտահոգութիւններն ու մարտահրաւէրները այնքա՜ն բազմաբնոյթ էին, մեր հայեցակէտերն ու արժեւորումները...

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ հայրապետին կողմէ հայ մամուլի տարուան հռչակման առիթով կազմակերպուած Համահայկական համաժողովը տեղի ունեցաւ 2-4 Յուլիս 2019-ին, Անթիլիասի մայրավանքին մէջ, նախագահութեամբ ու ներկայութեամբ Վեհափառ Հայրապետին։ Համաժողովին իրենց մասնակցութիւնը բերին Հայաստանի, Արցախի եւ Սփիւռքի զանազան երկիրներու մէջ գործող տպագիր եւ ելեկտրոնային մամուլի շուրջ 100 տնօրէններ, գլխաւոր խմբագիրներ եւ մամուլի գործիչներ։ Նորին Սրբութեան «Հայ Մամուլի Տարի» հռչակման կոնդակին եւ համաժողովին...

ԵԱՀԿ-ի Խորհրդարանական վեհաժողովին համար արցախեան հակամարտութեան մասին պատրաստուած զեկուցումին մէջ  օգտագործուած էր այնպիսի եզրաբանութիւն, որ  կը պաշտպանէր Ազրպէյճանի շահերը:  Եզրաբանութիւնը  բնականաբար միակողմանի էր  եւ համահունչ չէր հաւասարակշռութիւն պահպանող միջնորդական առաքելութեան օգտագործած բառապաշարին եւ ըսելաձեւերուն: ԵԱՀԿ-ի Խորհրդարանական վեհաժողովին զեկուցողը   նկատի պէտք է ունենար ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի համանախագահներուն օգտագործած եզրոյթները իրավիճակի գնահատական ձեւակերպելու ընթացքին եւ որեւէ կերպ հակասութիւն պէտք չէ ստեղծեր միեւնոյն...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Կրթական տարեշրջանը աւարտած է արդէն: Հանդէսներ, պետական քննութեանց արդիւնքներ, համալսարան մուտքի նախապատրաստական աշխատանքներ կլանած են ծնողներու առօրեան: Անդին, կրթական հաստատութիւններու պատասխանատուներ եւ մարմիններ ծանրաբեռնուած են նոր տարեշրջանի մտահոգութիւններով, սպասելիքներով, ակնկալութիւններով եւ տնտեսական անկանխատեսելի դժուարութիւններու յաղթահարման փնտռտուքով: Համալիբանանեան իմաստով կրթական մարզը կը գտնուի աննախընթաց մարտահրաւէրներու դիմաց, եւ նորահաս սերունդներու դաստիարակութեան խիստ կենսական աշխատանքը կը դիմագրաւէ առարկայական լուրջ դժուարութիւններ, որոնք...

 ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Ըստ երեւոյթին, ժամանակի սահանքը, այլ խօսքով` ժամավաճառութիւնը, մեր ազգին ուղեկցող ամենատխուր երեւոյթներէն մէկն է եղած դարեր շարունակ: Հակիրճ ակնարկ մը, վերլուծութիւն թէ քննական մօտեցում մը հայոց հասարակական կեանքի պատմութեան տարբեր ելեւէջներուն, ակներեւ կ՛ըլլան աչք ծակող երկու իրաւացի տուեալներ, անհերքելի ճշմարտութիւններ: Յայտնապէս, ազգին ու հայ մտքին պատկանող իրողութիւններու մասին է խօսքը, անշուշտ, առանց նսեմացնելու անոնց իմաստն ու անյեղլի արժէքը:...

ԱՐԱ ՆՌԱՆԵԱՆ «Ժողովրդավարութիւն» ասելիս յաճախ հասկանում ենք եւրոպական քաղաքակրթութեան ժամանակակից կառավարման համակարգը, սակայն ներկայիս աշխարհը ցոյց է տալիս ժողովրդավարութեան տարբեր դրսեւորումներ, որոնք ունենալով պետական եւ քաղաքական կառավարման տարբեր մոտելներ` գտնւում են եւրոպական ժողովրդավարական մոտելից դուրս: Որպէս ժողովրդավարութեան ակունք` առաջին հերթին յիշում ենք հին յունական ժողովրդավարութիւնը: Բազմաթիւ հետազօտողներ համարում են Աթէնքի ժողովրդավարութիւնը ժամանակակից եւրոպական ժողովրդավարութեան նախահայրը: Բայց եթէ ժողովրդավարութեան հիմնաքար համարենք...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Երեւանի «Զուարթնոց» օդակայանն ենք: Շուրջ երկու ամիս հայրենիքը «վայելելէ» ետք, տէր եւ տիկին Ամերիկա կը վերադառնանք: Առաւօտ շատ կանուխ էր: Այդպէս էր մեր թռիչքի ժամը: Ճամբորդներու յատուկ շարքին մէջ, մենք առաջինն ենք օդանաւային ընկերութեան յատուկ պատուհանին դիմաց  եւ մեր մեծ պայուսակներով կեցած` կը սպասենք, որ պաշտօնեան մեզ իր մօտ կանչէ: Ու երբ էրիկ-կնիկ ցած ձայնով սարէն ձորէն կը...

Ծառայասէր ՀՄԸՄ-ական մը եւս կը կորսնցնենք այսօր: Մահուան ահաւորութիւնը կը զգանք ու այս դառն իրականութեան դէմ յանդիման կը կանգնինք այն պահուն, երբ մեր մօտիկներէն ու հարազատներէն մէկը յանկարծ անվերադարձ կը մեկնի առյաւէտ` սուգի մատնելով իր շրջապատը: Այսպէս, անակնկալ ու ցնցիչ եղաւ նաեւ Վրէժ Թազեանի մահուան բօթը: Անոր անհաւատալի մեկնումով կը կորսնցնենք ազնիւ հայորդի մը, ընտանիքի բարի հայր մը, յոգնութիւն չճանչցող...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Անկախ այն բանէն, թէ գաղափարախօսական ի՛նչ դիրքերէ կը փորձենք վարել ՀՀ տնտեսութիւնը, կարեւոր է, որ մեր տնտեսական քաղաքականութիւնը հիմնուի ոչ գնաճային (non-inflationary) միջոցառումներու համակարգուած փաթեթի մը վրայ: Առանձին նախաձեռնութիւններ կրնան որոշ գնաճային ռիսքերու առաջնորդել եւ տակաւին ընդունելի ըլլալ (ազգային պաշտպանութեան, ընկերային եւ մշակութային շարժառիթներէ մղուած), այնքան ատեն որ տնտեսական փաթեթը, իր ամբողջութեանը մէջ, յստակօրէն միտի ներքնապէս հաւասարակշռելու յիշեալ...

Յունիս 10-13 Համազգայինի «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը հիւրախաղերով ներկայացաւ հայաստանեան հանդիսատեսին` ամերիկացի թատերագիր Նիլ Սայմընի «Տը կուտ տաքթըր» կատակերգութեամբ, Յակոբ Տէր Ղուկասեանի բեմադրութեամբ: «Տը կուտ տաքթըր»-ը ներկայացուեցաւ Գիւմրիի (Վ. Աճեմեանի անուան պետական տրամաթիքական թատրոն), Վանաձորի (Յովհ. Աբելեանի անուան պետական դրամատիկական թատրոն) եւ Երեւանի մէջ (Սօս Սարգսեանի անուան Համազգային պետական թատրոն): Այս առիթով հրապարակուած հաղորդագրութեան մէջ կը նշուի, որ «Գասպար Իփէկեան» թատերախումբը...

ԿԱՐԷՆ ՄԱՆՈՒՋԱՐԵԱՆ Էլֆիք Զոհրաբեանի «Բիւրեղապակէ մարդը» հեքիաթների ժողովածուն նշանաւորում է ժանրի զարգացման նոր մակարդակը: Պահպանելով դասական հեքիաթի կաղապարային ինչ-ինչ յատկանիշներ` հեղինակը ժանրը հարստացրել է ե՛ւ բովանդակային, ե՛ւ կառուցուածքային տեսանկիւններից: Է. Զոհրաբեանի հեքիաթագրութեան առանձնայատկութիւններն ըմբռնելու համար անհրաժեշտ է յիշել Մ. Բախտինի` ժանրերի տեսութեանը վերաբերող դիտարկումները. «Գրական ժանրն իր բնոյթով արտացոլում է գրականութեան զարգացման ամենահաստատուն, «մշտնջենական» միտումները: Ժանրում պահպանւում են հնամենիութեան չմեռնող...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նորանկախ Հայաստանի Հանրապետութեան ապրուստի դաժան պայմաններուն մասին ուղղակի եւ անուղղակի անդրադարձ կատարուեցաւ այս յօդուածաշարքին ընթացքին` սով, համաճարակներ` բծաւոր տիֆ, մալարիա, քոլերա եւ այլն, որոնց պատճառով 1918-ի աշունէն մինչեւ 1919-ի գարուն` մահացաւ աւելի քան 150 հազար մարդ: Առաւել եւս, կային 45 հազարէ աւելի որբեր, հարիւրհազարաւոր գաղթականներ (6 դեկտեմբեր 1918-ին` 350 հազար (1))` Արեւմտահայաստանէն եւ պատերազմի գօտիներէն, անգործութիւն եւ մնայո՛ւն...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ԶԱՒԷՆ ԱԲՂ. ՆԱՃԱՐԵԱՆ Հայաստանեայց առաքելական սուրբ եկեղեցին տարուան ընթացքին երեք անգամ կը տօնախմբէ ու կը նշէ Սուրբ Գրիգոր Լուսաւորիչի յիշատակը: Այսպէս, մեր եկեղեցին ունի իր Վիրապ մուտքի, Վիրապէն ելքին եւ նշխարներու գիւտին նուիրուած երեք տօներ: Համայն քրիստոնէական եկեղեցւոյ պատմութեան մէջ ունինք բազմաթիւ տօներ, որոնք կը ծառայեն` յիշեցնելու մեզմէ իւրաքանչիւրին, որ ժամանակին ապրած է սուրբ մը, ճգնաւոր...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր «Երազումս մի մաքի Մօտս եկաւ հարցմունքի. - Աստուած պահի քո որդին, Ո՞նց էր համը իմ  ձագի...» ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԹՈՒՄԱՆԵԱՆ                 Տողեր, բխած հանճարեղ Յովհաննէս Թումանեանի մտքից եւ սրտից, տողեր` տիեզերական անընդգրկելի ողբերգութիւն... Ողբերգութիւն, որն ըստ էութեան մեծապէս յարում է մայր արմատին, մօր սրտին: Մայրական յաւերժող ողբերգութիւն, որ ապրում է մարդկութեան հետ համաքայլ աշխարհի արարման օրից: Իր զաւակի...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Ապրիլ 2018-էն ի վեր նկատելի երեւոյթ է Լիբանանի մէջ հայ երիտասարդ ընտանիքներու ներգաղթի ալիքը դէպի Հայաստան: Լիբանանը` իբրեւ ինքնուրոյն գաղութ, յառաջադէմ իր կեցուածքով դարձեալ  կու գայ սփիւռքահայ համայնապատկերին մէջ իր ուրոյն դիմագիծը արձանագրելու: Ո՛չ ապահովական, ո՛չ տնտեսական եւ ո՛չ ալ քաղաքական պատճառներու իբրեւ արդիւնք կ՛արձանագրենք այս իրողութիւնը: Ճիշդ է` տնտեսական ճգնամաժի մէջ է Լիբանանը, սակայն Հայաստանն ալ յուսադրիչ...

ՄԱՐՔ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Բանն ասանկ եւ ոչ  բամբասանք: Հայաստանի մամուլը, տպագիր թէ հեռատեսիլային, անդադար կը սփռէ տեղեկութիւններ` ոճիրներու, պատահարներու, կուսակցութիւններու, դատերու, ցոյցերու, ամբաստանութիւններու, մրցակցութիւններու, փոխադարձ անհատնում քննադատութիւններու, չարաշահումներու մասին: Պա՛րզ. կարծէք` երկիրը անհակակշռելի է, եւ սովորական է, որ ամէն ոք կը փորձէ ինքնիրեն իրաւունքներ տալ, իշխանութիւն ձեռք բերել: Տասնեակներով կուսակցութիւններ կան, նորեր կը յայտնուին: Լրատուամիջոցները կը յորդին դատաւորի, տնօրէնի եւ այլ...