Անդրադարձ

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Այն հարցումը, զոր ես յաճախ ուղղած եմ ես ինծի, հետեւեալն է. ուրեմն, իմ մէջ կան երկու անձեր, ինչպէս կ’ըսէ սաղմոսը, մին կը ձգտի դէպի Աստուած, ըսել կ’ուզեմ` բանաստեղծութիւն, եւ ուրիշ մը, որ կը յաղթուի սատանայական փորձութենէն, ըսել կ’ուզեմ` քաղաքական գործունէութենէն, եւ կամ` կրնա՞նք պաշտպանել այն տեսակէտը, որ բանաստեղծութիւն եւ քաղաքականութիւն, ըսենք, հաշտելի են: ԺՈՐԺ ՓՈՄՓԻՏՈՒ* Ֆրանսայի վարչապետ եւ...

ՄԱՐԻԱՄ ԱԼԵՔՍԱՆԵԱՆ Դարձեալ, հայրենի եզերքի ու իր պապերի արեան կանչով, Հայաստանում է հալէպահայ, ամերիկաբնակ գրող, գրականագէտ-մատենագէտ, թարգմանիչ, հրապարակագիր-խմբագիր, բարերար, Հայաստանի եւ Արցախի գրողների միութիւնների անդամ, ազգային-հասարակական գործիչ Յովսէփ Նալպանտեանը: Այս թուարկումները, պատկերացրէք, բացարձակ իրականութիւն են: Եւ, ի հարկէ, ազգանուէր գործ անելու համար կարեւոր չէ, թէ մարդը որտեղ է ապրում: Ապրել Ամերիկայում եւ լինել ու մնալ այդքան հայ, երեւի քչերին է...

Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տան հետ կապուած հիմնական երկու իրադարձութիւն ուղենշային իմաստ կը ստանան` արցախեան հակամարտութեան բանակցային գործընթացին մէջ համանախագահող երկիրներէն մէկուն հետագայ դիրքորոշումներու ուրուագծման տեսանկիւնէն: Առաջինը. «Ազգային պաշտպանութեան նախահաշիւային յատկացումներու մասին» օրէնքին քննարկման ընթացքին քոնկրեսական Ճուտի Չուի ներկայացուցած փոփոխութեան ընդունումն է, որ կը վերահաստատէ «Էնկել-Ռոյս նախաձեռնութեան» կարեւորութիւնը` միտուած Արցախի եւ Ազրպէյճանի զինուած ուժերուն, միջեւ շփման գիծին լարուածութեան թուլացման: Մասնաւորապէս, փաստաթուղթը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Նախագահ Տանըլտ Թրամփ լուրջ սխալ մը գործելու եզրին է` վտանգի ենթարկելով Միացեալ Նահանգներու եւ ՕԹԱՆ-ի այլ անդամներու ապահովութիւնը, եթէ որոշէ պատժամիջոցներ չկիրարկել Թուրքիոյ դէմ` ռուսական Ս-400 հրթիռները ձեռք բերելուն համար. հրթիռներ, որոնք անհամատեղելի են ՕԹԱՆ-ի զինական համակարգին հետ եւ կը բացայայտեն ամերիկեան օդուժի նորագոյն Էֆ-35 հալածիչներու գործողութեան գաղտնիքները: Միացեալ Նահանգներու Ներկայացուցիչներու տունը...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Այն սիրահարներուն, որոնց ստորեւ պիտի անդրադառնանք, խորքին մէջ կայացած ու վաստակաւոր արուեստագէտներ են: Անոնցմէ իւրաքանչիւրը ծանօթ է հանրութեան իր երաժշտական գործիքին մասնագիտութեամբ: Աւելի՛ն. անոնք իրենց ուսերուն ունին տարիներու փորձառութիւն եւ մասնակցութիւն բերած են տարբեր համերգներու: Յատկանշականը այն է սակայն, որ անոնց ի մի բերողը եւ մէկ երդիքի տակ միաւորողը սէրն ու ծառայութիւնն է: Անխառն սէր` հանդէպ դասական երաժշտութեան...

1976-ին, Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի օրերուն, յանկարծ ակումբ կը մտնէ յաղթանդամ երիտասարդ մը, որ հազիւ կրցած էր խոյս տալ արեւմտեան շրջանէն դէպի Պուրճ Համուտ: Ընկեր Սերոբը Պաղտատէն եկած` առանձին երիտասարդ մըն էր: Հարազատ չունէր Լիբանանի մէջ: Սարդարապատ ակումբը եղաւ իր տունը, իսկ ընկերները` իր հարազատները: Ան շատ արագ կրցաւ ընտելանալ մեր ակումբի մթնոլորտին ու դաշնակցական ոգիով ստանձնեց պարտականութիւններ եւ խիզախօրէն մասնակցեցաւ...

Խօսքի ազատութեան իրաւունքը ժողովրդավարական հասարակութեան ձեւաւորման հիմնական երաշխիքն է: Ազատ խօսքով իր մտքերը արտայայտելու, ինչպէս նաեւ ազատօրէն տեղեկատուութիւն փնտռելու, ստանալու եւ տարածելու իրաւունքէն օգտուելով` որեւէ հասարակութիւն երկրէն ներս տեղի ունեցող իրադարձութիւններուն, ազգային շահերուն «հսկող» արթուն պահակը կը դառնայ: Այս պատճառով ալ խօսքի, տեղեկատուութեան փոխանցման ազատութիւնը ամրագրուած է օրէնքով: Իրազեկ քաղաքացին ոչ միայն արթնամտութեամբ կը հետեւի երկրին կամ համայնքին մէջ կատարուող...

Լեզուի պետական կոմիտէի նախագահ Դաւիթ Գիւրջինեանը յայտարարեց, որ շուտով գործելու պիտի սկսի Լեզուի կոմիտէի պաշտօնական կայքը` langcom.am-ը, որ պիտի ծառայէ իբրեւ կոմիտէի պաշտօնական լրատու եւ լեզուական հարթակ` յագեցած զանազան տեսակի նիւթերով, նոյնիսկ` խաղերով: Ամփոփելով առաջին կիսամեակի աշխատանքը` Դաւիթ Գիւրջինեանը ըսաւ. «Ստեղծուած է կոմիտէի տարբերանշանը, մշակուած են գունային լուծումներ, անոնց հիման վրայ կազմուած են Լեզուի կոմիտէի պաշտօնական ձեւաթուղթերն ու այցեքարտերը: Աշխուժ...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ 900 թեկնածուներէ 23 ուսանողներ, հետազօտողներ եւ քաղաքական գործիչներ տասը օրուան վրայ երկարող Միջազգային երկխօսութեան եւ միջնորդութեան ծրագիրին հետեւեցան Շուէտի Ուփսալա համալսարանին մէջ: Ծրագիրը հովանաւորուած էր Տակ Համարշոլտ հաստատութիւնը եւ Ուփսալա համալսարանի խաղաղութեան հիմնարկին կողմէ: Ուրեմն, այս ծրագիրին Լիբանանէն, Իրաքէն, Եմէնէն, Հայաստանէն, Վրաստանէն, Աբխազիայէն, Քոլոմպիայէն, Մեքսիքայէն, Կուաթեմալայէն, Միանմարէն, Հնդկաստանէն, Նեփալէն, Հարաւային Ափրիկէէն, Քոնկոյէն, Եթովպիայէն, Ուկանտայէն եւ Լիպերիայէն մասնակցեցան 23...

Շաբաթ, 13 եւ կիրակի 14 յուլիսին Պիքֆայայի քաղաքապետարանի հանրային պարտէզին մէջ երեկոյեան ժամը 5:00-էն 10:00-ը տեղի պիտի ունենայ «Հմայիչ Հայաստանը Պիքֆայայի մէջ» փառատօնը` կազմակերպութեամբ եւ հովանաւորութեամբ Վահէ Գալինճեանին եւ գործակցութեամբ Պիքֆայայի քաղաքապետարանին: Այս ձեռնարկին նպատակն է հայկական մշակոյթը իր բոլոր երեսներով ներկայացնել լիբանանեան եւ հայ հասարակութեան: Հայաստանէն ժամանած պատուիրակութեան մաս կը կազմեն «Ժողովրդական արուեստի հանգոյց» կրթամշակութային հիմնադրամը` հայկական գորգերու  ցուցադրութեամբ...

Հայեր միշտ ալ նախասիրութիւն ունեցած են ամառնային հանգիստը անցընել Տհուր Շուէրի, Մրուժի եւ Պոլոնիայի մէջ: Այս առումով ալ Տհուր Շուէրի քաղաքապետարանը առաջարկած է, որ իր հրապարակին վրայ հայ մշակոյթի օր մը կազմակերպել, որպէսզի կարելի ըլլայ վերականգնել անցեալի օրերու յիշողութիւնը: Այս մասին Պուրճ Համուտի քաղաքապետարանի  խորհուրդի անդամներ Յովիկ Գարապաճաքեանը եւ Դաւիթ Գազանճեանը ըսին, որ այս երեւոյթը առիթ է հաստատելու հայերու խաղաղ...

«ԱԶԱՏ ՕՐ» Տարաբախտ Գայեանէի ողբերգութիւնը խոր սպի մը բացաւ յունահայութեան սրտին մէջ: Հայաստան ու ընտանիք ետ ձգած, կեանքի անողոք պայմանները ճաշակած եւ աւելի քան 25 տարիներ Յունաստանի մէջ չարաչար աշխատած` հիւանդներու եւ տարիքաւոր անձերու խնամք տանելով, պարկեշտ ու ազնիւ Գայեանէն մէկ վայրկեանի մէջ խուճապի մատնուեցաւ եւ վախէն իրար անցած` հիւանդանոցի առաջին յարկէն վար ցատկեց. ի վերջոյ, ան չդիմացաւ իր կրած...

ՏՈՔԹ. ՎԵՀՈՒՆԻ ՄԻՆԱՍԵԱՆ 1922-ի յունիսէն տեղւոյն կիզիչ արեւի տակ գաղթականներու մնացորդը ձեռնարկեց իրեն համար բնակարաններ շինելու` ջանալով հաշտուիլ շրջանի աննպաստ պայմաններուն, իսկ աշխատաւոր ձեռքեր Պասրա կամ շրջակայքը գործեր որոնեցին` իրենց ընտանեկան պարագաներուն օգնելու, շաբաթը, 15 օր կամ ամիսը անգամ մը քանի մը օրուան համար տնեցիներուն հանդիպելով: Ամէն աշնան ժողովուրդին երեք քառորդը զանգուածօրէն շրջանի հասունցած արմաւները մաքրելու եւ երկրէն արտադրելու համար...

 ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ «Ազգային ժողովը այսուհետեւ ամբողջովին կ՛ոչնչացնէ աւատապետական համակարգը: Ան կը վճռէ, որ գոյութիւն ունեցող իրաւունքներուն եւ պարտականութիւններուն մէջ, անոնք ըլլան թէ՛ աւատական եւ թէ՛ մարդոց հաշուարկի իմաստով, բոլոր գոյացած կամ  ներկայացուած իրական կամ անձնական ստրկական վիճակները պէտք է ջնջուին առանց որեւէ փոխհատուցման»: Ազգային սահմանադրական ժողովի հրամաններու թիւ մէկ յօդուածը, 4 օգոստոս 1789: Այս տարին կը զուգադիպի թէ՛ Ֆրանսական յեղափոխութեան...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Երկուշաբթի, 8 յուլիսին քաղաքական բեմը աչքերը բացաւ` բռնուած երկու փոթորիկներու մէջ, որոնք ալեկոծումի մատնեցին արեւմտեան եւ արեւելեան կողմն աշխարհի, մոռացութեան մատնելով... Հարաւային Քալիֆորնիան երկու-երեք օր առաջ ցնցած զոյգ մը երկրաշարժերը: Երկու փոթորիկներն ալ ունէին աննախընթաց բնոյթ եւ կ՛արտայայտէին այն (ան)մակարդակը, որուն մէջ ինկած են քաղաքական, դիւանագիտական ու մամուլի ասպարէզները: ԱՐԵՒՄՈՒՏՔի մէջ փոթորիկ պայթեցաւ, երբ ի յայտ եկաւ, որ...

ՎԱՐԱԳ ԳԵԹՍԵՄԱՆԵԱՆ Սփիւռքահայ ինքնութեան հիմնական բաղադրիչներէն մէկը կը hանդիսանայ Ցեղասպանութեան պատճառով կազմաւորուած գաղութներու մօտ երեւակայական «Արեւմտեան Հայաստան»-ի մը տածած սէրն ու հոգեմտաւոր կառչածութիւնը: Անկախ զանազան համայնքներու մէջ գոյութիւն ունեցող հասարակական-մշակութային տարբերութիւններէն, «կորուսեալ հայրենիք»-ի մը խօսոյթը` որպէս միջսերնդային հայեցի դաստիարակութեան եւ կապի հիմնական օղակ, հարիւր տարուան ընթացքին պահեց իր հիմնական բովանդակութիւնը` կրելով միայն որոշ ոճային ձեւափոխումներ: Յետցեղասպանական դարը այն ժամանակաշրջանն էր,...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Ֆրանսական դատարանների վերջերս կայացրած վճիռների ուժով, ինչպէս յայտնի է, չեղարկուել են Ֆրանսայի տարբեր քաղաքների եւ Արցախի բնակավայրերի միջեւ կնքուած բարեկամութեան ու ապակենտրոնացուած համագործակցութեան մասին հռչակագրերը: Ֆրանսական դատարանների այդ, ըստ էութեան, միանշանակ աղմկայարոյց վճիռների արձագանգները, բնականաբար, չուշացան: Անսպասելի չէր, որ առաջին արձագանգները հնչեցին Պաքւում: «Մեր դիւանագիտութիւնը ազդեցիկ յաղթանակ է տարել: Ընդ որում` մի դաշտում, որը Հայաստանը տասնամեակներ շարունակ համարում...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Համազգայինի «Գայեանէ»-ի տարեկան ելոյթէն ետք երբ վերադարձայ տուն, հոգեպէս բաւարարուած էի ելոյթին պատրաստութեամբ, տարազներով, երաժշտութեամբ, թեմայով, քորեկրաֆիով եւ աշակերտներու թիւով: Զգացումներս զիս տարին տարիներ առաջ, եւ սկսայ մտաբերել Գրիգոր Շահինեանը, Կարինէ Ալեքսանտրեանը եւ Ֆելիքս Յարութիւնեանը, որոնք հաւատացողներն էին «Գայեանէ» դպրոցի առաքելութեան, որոնք հիմնադիրները եւ տեսիլք ունեցողները հանդիսացան: Փաստօրէն իւրաքանչիւր աշխատանքի հիմը եթէ լաւ դրուի, յաջորդական սերունդներ այդ գործը...

Լեռնալիբանանի պատահարի տարողութիւնը ակնկալելիօրէն մագլցում արձանագրած է եւ վերածուած քաղաքական ճգնաժամի: Ճգնաժամ` լիբանանեան պետութեան համար կ՛ենթադրէ անդամալուծման գործընթաց կամ այս պարագային գործադիր իշխանութեան ժողովականութեան առկախում: Քաղաքական ճգնաժամներու պարագային ընդհանրապէս արտակարգ իրավիճակներու ստեղծման զուգահեռ-համաքայլ` պետական -իրաւապահ մարմինները կամ այս պարագային կառավարութիւնը կը գումարէ արտահերթ նիստ` կանխարգիլելու համար հետագայ որեւէ վտանգաւոր զարգացում: Լիբանանեան իրավիճակը յատուկ է. պայթունավտանգ նոր իրավիճակներէ խուսափելու համար կառավարութիւնը...

ԿԱՐԷՆ ՎԵՐԱՆԵԱՆ Տարածաշրջանային  հարցերով փորձագէտ Յունիսի 25-ին Պահրէյնում կայացած երկօրեայ միջազգային համաժողովին Միացեալ Նահանգների նախագահ Տոնալտ Թրամփի վարչակազմը ներկայացրեց այդքան յետաձգուած` պաղեստինա-իսրայէլեան հակամարտութեան կարգաւորման առաջարկ-փաթեթի տնտեսական բաղադրիչը, որը յայտնի է նաեւ «Դարի գործարք» անուանումով: Փաթեթի հրապարակման հարցն ուշանում էր` պայմանաւորուած Իսրայէլում անցկացուած արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններով: Թէեւ այդ ընտրութիւնների արդիւնքում դեռեւս չի ձեւաւորուել մերձաւորարեւելեան այդ երկրի նոր խորհրդարանը` Քնեսէթը, այդուհանդերձ, Միացեալ...