Անդրադարձ

Բժիշկ ՏԻԳՐԱՆ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ Գարունը իր իրերայաջորդ երկու՝ ապրիլ ու մայիս ամիսներով հակասական ապրումներու ու մտորումներու տեղիք կու տայ։ Մեր ազգի ցաւն ու տառապանքը մարմնաւորող ապրիլը, չսպիացող վէրք հանդիսանալով հանդերձ, չվերածուեցաւ ազգի ինքնակործանման ու ինքնաոչնչացման ազդակի, այլ եղաւ յառաջիկայ հայկական մայիսներու կերտման խորհրդանիշ։ Կարելի չէ անջատաբար դիտարկել 1918 թուականի Մայիսեան Արարատեան դաշտավայրի եկեղեցիներու թախծող ու արիւնաքամ, բայց միաժամանակ վճռական ու պարտաւորեցնող...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Նորանկախ Հայաստանի Հանրապետութիւնը ապրուստի դաժան պայմաններ դիմակայեց՝ մնայուն պատերազմական վիճակ, դաւադրութիւններ ներսէն եւ դուրսէն, սով, աղքատութիւն, համաճարակներ՝ բծաւոր տիֆ, ճահճատենդ (մալարիա), ժանտախտ (քոլերա) եւ այլն, որոնց պատճառով 1918-ի աշունէն մինչեւ 1919-ի գարուն՝ մահացաւ աւելի քան 150 հազար մարդ: Կամաւորական գունդերուն միացած մարտիկ, զօրավար Անդրանիկի ընկերակից եւ թարգման, Հայաստանի Հանրապետութեան մէջ ՀՄԸՄ-ի հիմնադիրներէն Վահան Չերազի մասին հետեւեալ վկայութիւնը տուած...

ԹԱԴԷՈՍ ԵՍԱՅԵԱՆ Ես ուզեցի երգեմ այնպէս որ ամէն հայ ուր որ է ան երգս երգէ, կենաց խմէ Ամէն հայու ով որ է ան․․․ Երգը իմ աւարտ չունի, սիրուն աղուոր տաղերն անոր հայրենքէս ես ժողվեցի ծաղիկներէն Հայաստանի․․․ Ու սիրեցի, ես պաշտեցի ստեղծագործ Արարիչին գոյնը երեք ծաղիկներուն կարմիր կապոյտ ծիրանագոյն․․․ Ես ուզեցի հայերն ամէն քսանըութ երաժիշտով երգեն քայլերս Մայիսով ծաղիկներուս եռագոյնով։

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Լիբանան բանակցելու սկսած է Միջազգային Դրամական Ֆոնտին (ՄԴՖ) հետ, եւ լիբանանեան քաղաքական հեղինակութիւն մը Ժումհուրիա օրաթերթին կը յայտնէ թէ բանակցութիւնները պիտի տեւեն առնուազն չորս ամիս, կը տեղեկացնէ Ազդակ Նիուզի արագ լրահոս մը Մայիս 23ին: ՄԴՖէն պարտք վերցնելու աննախընթաց այս քայլը կառավարութիւնը կ'առնէ երկրի ընկերատնտեսական ամբողջական փլուզման եւՔՈՎԻՏ-19 համավարակի դեռեւս շարունակուող ճգնաժամի պայմաններու մէջ: Ալ-Ժազիրայի կայքէջին վրայ նոյն...

Հակառակ անցնող Դեկտեմբերին, Բանտարկեալներու ազատ արձակման խորհուրդին՝ Համբիկ Սասունեանը ազատ արձակելու ի նպաստ առած որոշումին, Երեքշաբթի, 26 Մայիսին, նահանգապետ Կեւըն Նիւսըմ, մերժելով խորհուրդին որոշումը՝ արգելակեց Սասունեանի ազատ արձակումը: Իր որոշումին երկարապատում բացատրութեան մէջ, Նիւսըմ, ընդունելով հանդերձ, որ անցնող տասնամեակներուն Սասունեան լուրջ քայլեր առած է վերականգնելու համար իր վարքը՝ ան տակաւին չի հաւատար, որ Սասունեան պատրաստ է  ազատ արձակուելու: «Կը գնահատեմ...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Ծնողքը կը փափաքէր գրել, կարդալ սորվի, որպէսզի քահանայ ձեռնադրուի։ Այդ նպատակով, 1876ի Մայիսի 14ին, պատանի հասակին, զինք ղրկեցին Մշոյ Ս. Առաքելոց Վանքը։ Հոն հանդիպեցաւ Արաբոյին եւ այլ ֆետայիներուն։ Երկու տարի ետք, 1878ի Մայիսի 4ին, հրաժարեցաւ վանքէն, վերադարձաւ տուն։ Եւ, ինչպէս ան կը գրէ իր յուշերուն մէջ, «այնուհետեւ իմ գործը շարունակ զէնքերը եղան»: Այսպէս յայտնուեցաւ մեր ազատագրական պայքարի խիզախագոյն...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Համբերութիւնը դառն է, սակայն անոր պտուղը քաղցր է», կ՛ըսէ ֆրանսական առածը, ուստի իւրաքանչիւր լիբանանցի, ինչպէս որեւէ այլ մարդ արարած, համբերութեամբ կը սպասէ «ՔՈՎԻՏ-19»¬ի համաճարակի ստեղծած խաւարին աւարտը հռչակող արշալոյսին, որ սակայն կրնայ ուշանալ, որովհետեւ իրերայաջորդ զգուշացումներ կը հնչեն համաճարակի 2-րդ ալիքէ մը, որ ըստ նախատեսութեանց, պիտի ըլլայ աւելի աղէտալի: Բայց եւ այնպէս, բոլորս բնականաբար կը սպասենք արշալոյսին` յուսալով,...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Անգարայի եւ Պաքուի այդ հերթական մտայղացումը, ըստ երեւոյթին, ոչ միայն հիւանդ երեւակայութեան արգասիք է: Ելնելով իրադարձութիւնների զարգացման ներկայիս գործընթացից, կարելի է ենթադրել, այն արդէն յստակ մշակուած ու գործողութեան մէջ դրուած աշխարհաքաղաքական ծրագիր է, ինչի մասին վերջերս յայտարարել են Պաքուի իշխանամէտ լրատուամիջոցները: Խօսքը վերաբերում է «Արեւմտեան Ազրպէյճանի կամ Իրեւանի Հանրապետութիւն» կոչուած հերթական խամաճիկ կառոյցի ստեղծման գաղափարին, որը...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Բազմաթիւ երկիրներու մէջ, Պսակաձեւ ժահրին դէմ ճակատամարտը սկսած է արդիւնաւորուիլ, իսկ այլ տեղեր, դժբախտաբար նաեւ Հայաստանի մէջ, վարակակիրներու թիւը բարձրացում կ'արձանագրէ: Ամիսներ առաջ արեւու լոյսին պէս յստակացած ճշմարտութիւն մը ամէն օր եւ ամէն ժամ ինքզինք կը կրկնէ աշխարհի մէկ ծագէն միւսը... ականջ եւ ուղեղ գործածողին համար: Եւ այդ ճշմարտութիւնը կ'ըսէ. այնքան ատեն, որ ախտին դէմ պատուաստ ու դեղ...

ԲԻՒՐԱԿ Անկախացար ահռելի պայմաններու մէջ, դիմագրաւեցիր ցեղասպանութեան արհաւիրքը, յաղթահարեցիր սովն ու աւերը,արիւնաքամ վիճակէդ վերականգնեցար, ստեղծելով Սարդարապատ, Բաշ Ապարան ու Ղարաքիլիսա։Գերմարդկային ուժերով դէմ դրիր թշնամիին մեծաթիւ զօրքերուն։ Պայքարեցար բազմաթիւ ճակատներու վրայ,դնելով հիմը հայոց պետականութեան,կերտելով ազատ ու անկախ Հայաստան։ Հորիզոնը կրկին պայծառացաւ, խանդավառութիւնն ու ցնծութիւնը ամենուրէք տարածուեցան։ Յոյս ներշնչեցիր համայն հայութեան, վերջ մը դնելով վեց դարու ստրկութեան ու նուաստացման,շնորհիւ անձնուրաց մարդոց՝ ըլլան...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Մարթին Պերնալ իր «Սեւ Աթէնք» (տես՝ նախորդ ԺԴ. Մաս (1)) գիրքին մէջ, մէջբերելով Ռոպերթ Տրիւզի «Յոյներուն Գալուստը» գիրքէն հատուածներ (Էջ 181), կը գրէ. «Տրիւզ հնագիտական ապացոյցներու բացակայութեան՝ կը բացատրէ, թէ մարտակառք վարող հնդեւրոպացիները Հայաստանէն Յունաստան եկան նաւերու միջոցով: Ան համոզիչ կերպով կը վիճի, թէ՝ այնպէս ինչպէս կը տեսնենք, որ որեւէ դժուարութիւն չկար Ուշ Պրոնզէ դարուն (ՔԱ 1200–500*) ձիեր...

«Նա, ով հավատարիմ ընկեր ունի, կարող է հաշուել, որ ինքը երկու հոգի է»:                                                                                                                         GRAF Երբեմն Հարց կու տաս դուն քեզ, թէ ինչպէս կրնաս ընկերանալ, մտերմանալ եւ սրտակից դառնալ  անձնաւորութեան մը հետ, որուն հետ երեւելի ու  շօշափելի հասարակ յայտարար մը չունիս: Այդ համաչափութեան պրիսմակէն պէտք է դիտել ու հասկնալ՝ Հալէպահայ շատ մը ընկերներ, որոնք վայելեցին Կարպիս Գույումճեանի եղբայրութիւնը ու...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Կ՛ըսեն, որ ծնողքի, հարազատի ու բարեկամի կորուստը ծանր կը կշռէ. ճիշդ ու անառարկելի խօսք : Ըսուած է նաեւ, որ ազնուասիրտ ընկերոջ մահը, որուն հետ կապ ես ունեցեր տարիներ շարունակ, գերճնշող է, որովհետեւ անոր անակնկալ կամ անժամանակ մէկ պահու կեանքէ հեռանալը ձեւով մը ապշեցուցիչ հոգեվիճակի կը մատնէ շրջապատ մը ամբողջ, եւ պատահածին չհամոզուելու մտատանջութիւն մը կը հալածէ քեզ: Այսպէս`...

ՍԳԱԿԻՐ Վերջին երկու ամիսներու ապրելակերպն ու ընթացող կեանքը ինչպէս որ է (չէ), այնքան մը արմատախիլ կ՛ընէ անգիր թէ գրաւոր օրէնքները, որ մարդ էակը միօրինակութիւն կոչուած աշխարհ մուտք կը գործէ սովորականն ու արտասովորը իրարու խառնելով եւ, եզակի կացութիւններ ստեղծելով, կը բարձրանայ բեմահարթակ, կամ այս օրերուն աւելի մօտէն համընկնելու եւ իրապաշտ ըլլալու համար` կը սեղմէ առցանց պաստառ: «Ընկե՛ր ջան, բան չհասկցանք: Եթէ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Չորրորդ Ժամանակաշրջան Առաջին տարուան, առաջին թիւի առաջին էջը «Դրօշակ»-ի չորրորդ ժամանակաշրջանը սկիզբ կ’առնէ 1986-ին, Աթէնք (Յունաստան) եւ վերջ կը գտնէ 2005-ին: Այս հանգրուանին ՀՅԴ կեդրոնական պաշտօնաթերթին խմբագրութեան պաշտօնը կը վարէ Նազարէթ Պէրպէրեան: «Դրօշակ»-ի թուղթին չափը 27 X 20.5 սմ. է, իսկ թուղթին որակը` ճերմակ փայլունի զարնող, ծաւալը երբեմն` 42, երբեմն` 50 կամ 74 էջով: 1986 թուականին դարձեալ վերահրատարակուող...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ «Դուք էիք, որ բռնութեան ու արհաւիրքի խեղդող խաւարի մէջ Ձեր բոցավառ աչքերի փայլով մոլորուած ու լքուած հոգիների ուղիները լուսաւորեցիք: Ձեր երկաթ բազուկների գոռ հարուած­ները չարիքի խօլ կամարները դղրդեցին եւ տանջուած հոգիների մէջ ազատու­թեան յոյզեր փոթորկեցին։ Փա՜ռք Ձեզ»: Աւետիս Ահարոնեան Այս տարի, արժանի հպարտութեամբ, հայրենիքի եւ արտերկրի հայազգի զաւակները ամէնուրեք յետադարձ ակնարկով եւ անխառն զգացումներով պիտի յիշատակեն հա­մեստ ընտանիքի...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն ՅԱԿՈԲ ԱԲՂ. ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Հայաստանեայց առաքելական Ս. եկեղեցւոյ ամէնէն յատկանշական եւ ուրախ տօներէն մէկն է Համբարձումը, որ կը տօնախմբուի Քրիստոսի հրաշափառ յարութենէն քառասուն օր ետք, եւ որ կը զուգադիպի հինգշաբթի օրուան: Ի՞նչ կը նշանակէ համբարձում: Համբարձում կը նշանակէ վեր բարձրանալ, վերանալ: Աստուածաշունչ մատեանին մէջ կը գտնենք համբարձման զանազան դրուագներ: Առաջինը Ծննդոց գիրքին մէջ, ուր կը պատմուի, թէ...

ԶԱՒԷՆ ԽԱՆՃԵԱՆ ԱՀԱԸի Գործադիր Տնօրէն «Կատարեալ սէրը կը վանէ վախը»: (Ա. Յովհաննու 4. 18) Լիբանանահայութիւնը ճգնաժամային օրեր կ՛ապրի: Այս անգամ սուրացող փամփուշտները չեն տագնապին աղբիւրը: Չքաւորութիւնը, անգործութիւնը, աշխատանքէ հեռացումը կամ կէս աշխատավարձերը, որոնք զգետնած են հասարակութեան գոյատեւման կարողականութիւնը, նաեւ ասոնց վրայ գումարելով «Քորոնա» ժահրը, ստակի կախարդական խաւարումը, քաղաքական ճգնաժամը եւ եթերացած պատեհութիւնները, որոնք համատարած դարձած են: Մեր ժողովուրդը գործունեայ է,...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ 1984ին, Արժանթինի մէջ ժողովրդավարութեան վերադարձէն մէկ տարի յետոյ, նախագահ Ռաուլ Ալֆոնսինի կառավարութիւնը դէմ յանդիման կու գար իր առաջին ճգնաժամին: Այդ տարուայ Ապրիլ 24ին, հրապարակային ելոյթի մը ընթացքին, Ալֆոնսին առաջին անգամ ըլլալով շրջաքայութեան կը դնէր «լիբանանացում» (libanización) յղացքը. «Կը կարծեմ որ կամ մենք մեր դրօշակները կը պարզենք մեր երկրին մէջ կամ ալ ուրիշներ կու գան մեր երկրին մէջ...

ԱՀԱՐՈՆ  ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Թերթելով   Հայոց  ցեղասպանութեան յաջորդող   ժամանակաշրջանի զարգացումները, մարդ  շփոթի կը մատնուի մեր ժողովուրդին իրաւունքներուն վերաբերալ արեւմտեան  պետութիւնները ներկայացնող պաշտօնակատարներու յայտարարութիւններէն: Յստակացնելու  համար պատմական  դէպքերու այս   ժամանակահատուածը, յաջորդաբար պիտի  շօշափեմ հետեւեալ  փուլերը. Ա.  Հայաստանը  1914-1918-ի Համաշխարհային  պատերազմի նախօրեակին. Բ. Հայ  ժողովուրդին  դերակատարութիւնը Առաջին համաշխարհային  պատերազմի ընթացքին. Գ.  Մուտրոսի զինադադարը (18 հոկտեմբեր 1918). Դ.  Սեւրի դաշնագիրը եւ Թուրքիոյ կողմէ այս  դաշնագրին...