Անդրադարձ

ՍԵԴԱ Պ. ՏԱՏՈՅԵԱՆ Իր տեսակին մէջ թերեւս առաջինը` Միացեալ Նահանգներու Արեւմտեան թեմի առաջնորդարանի մատենաշարի «Հիմնահարցեր եւ հանգրուաններ`  արեւմտեան հայաշխարհի  կազմաւորումին մէջ»  նիւթը եղաւ 25 փետրուարին առաջնորդարանի «Տիգրան եւ Զարուհի Տէր Ղազարեան» սրահին մէջ կայացած կլոր սեղանին, որուն նախագահն էր թեմի առաջնորդ Գեղամ արք. Խաչերեան, իսկ գլխաւոր բանախօսը` մատենաշարի հեղինակ փրոֆ. Սեդա Պ. Տատոյեան (Նիւ Եորքէն), ներկայ էին գաղութէն խումբ մը...

ԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Ինքնութիւն... 1.- 2022-ին «Բագին մատենաշար»-ը լոյս ընծայեց Քիւրքճեանի «Սփիւռք եւ ինքնացում» գիրքը: Արդէն գիրքին տիտղոսը կը թելադրէ հեղինակին ըմբռնումը ինքնութեան: Ըստ իրեն, ինքնութիւնը անփոփոխ երեւոյթ մը չէ: Ինք իր առաջին գիրքին մէջ ըսած էր. «Ինքնութիւնը կայուն, անշարժ էութիւն մը չէ» («Փորձ տարագրութեան մասին»): Նախորդ յօդուածին մէջ փորձեցի տալ իր ըմբռնումը Տարաշխարհի` օգտագործելով «Փորձ տարագրութեան մասին» էջեր:...

Թարգմանեց` ՄԵԼԻՆԷ ԱՆՈՒՄԵԱՆԸ Համշէնահայ գրող, լուսանկարիչ, մի քանի գրքերի հեղինակ Ուղուր Պիրեոլն իր ինսթակրամեան էջում ուշագրաւ լուսանկարներ է հրապարակել Համշէնում դեռեւս 1910 թ. դպրոց բացելու` համշէնահայերի նախաձեռնութեան մասին: Պիրեոլը նաեւ մեկնաբանել է այդ պատմական փաստը մասնաւորապէս գրելով. «Համշէնի առաջադիմութեան եւ փոխօգնութեան ընկերութիւն (Hemşin Terakki ve Teavün Cemiyeti) անուամբ միութիւնը (փաստացիօրէն 1910 թուականից, իսկ իրաւաբանօրէն 1912 թուականից գործող սոյն կազմակերպութիւնը համշէնցիների...

ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Ազատագրական պայքար մղելու իրաւունքը մաս կը կազմէ ժողովուրդներու ինքնորոշման իրաւունքներու սկզբունքներուն` ամրագրուած Միացեալ ազգերու կազմակերպութեան 1973-ի 3070 եւ 1982 37/43 բանաձեւերով: Հաւաքականութիւնները նշեալ բանաձեւերով իրաւունք կ՛ունենան «բոլոր հասանելի միջոցներով, ներառեալ` զինուած պայքարով» պաշտպանելու իրենց հողային եւ ազգային իրաւունքները: Բռնութիւններու, իրաւազրկումներու, անմարդկային արարքներու, տեղահանութիւններու եւ շահագործումներու ենթարկուած հաւաքականութիւնները երբ խաղաղ ու ժողովրդավար միջոցներով չեն կրնար տէր կանգնիլ իրենց արդար...

ՎԱՐԴԱՆ ԱԶՆԱՒՈՒՐԵԱՆ Պատերազմը միշտ ստիպած է մարդիկ կողմ ընտրելու:  Նոյնիսկ անոնք, որոնք հեռու են մարտադաշտէն եւ կռուի կողմերէն, յաճախ կը զգան անհրաժեշտութիւնը յայտարարելու, թէ ո՛ր կողմին կողքը կը կանգնին: Ոմանք բնազդաբար կը պաշտպանեն տկարը` մղուած կարեկցութենէ, համակրանքէ  (բնորոշեցէք ինչպէս որ ուզէք), թերեւս նաեւ` արդարութեան զգացումէն: Ուրիշներ կը միանան այն կողմին, որուն յաղթանակը աւելի հաւանական կը թուի, տարուելով անոր ուժէն ու...

ՍԵՒԱԿ ՊԷԼԵԱՆ «Ազդակ» օրաթերթի 27 մայիս 1995-ի թիւին մէջ դաշնակցական մտաւորական եւ հրապարակագիր Վազգէն Էթիեմէզեան իր` «Եթէ հայ ժողովուրդը Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը յառաջացուցած չըլլար անցեալին, հայ ժողովուրդը ՀՅԴ մը պիտի յառաջացնէր հիմա» խորագրեալ յօդուածին մէջ կը գրէր. «Եւ այսպէս է, որ պատմութեան հոլովոյթին աչալրջօրէն մասնակիցի դիրքէ, առաջին հերթին հայ ժողովուրդի գոյատեւման կռուաններու ապահովման, ազգային-մշակութային աւանդներու պահպանման ու անոնց առանձնայատկութեանց առաւել...

ԱՆԺԵԼԱ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Փետրուարի 21-ը ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի գլխաւոր համաժողովի կողմից սահմանուել է Մայրենի լեզուի միջազգային օր: Որպէս յիշեցում այն մասին, որ լեզուն ոչ միայն հաղորդակցութեան միջոց է, այլեւ` ժողովուրդների գոյութեան, ինքնութեան եւ մշակութային բազմազանութեան պահպանման հիմնասիւն: Հայ ժողովրդի պատմութեան մէջ այս ճշմարտութիւնն ունի բացառիկ եւ կենսական նշանակութիւն: Լեզուն` որպէս գոյատեւման առանցք Հայոց լեզուի դերը հայ ազգային ինքնութեան պահպանման գործում եզակի է, քանի...

Վ. ԱԲԷԼԵԱՆ Դառնութեամբ կարդացի «Ասպարէզ»-ի փետրուար 21-ի թիւին մէջ գրուած կարճ յօդուած մը, որուն վերնագիրն էր` «Ալիեւ հայ գերիները նմանցուց նացի ղեկավարներուն»: Եկուր` հայ եղիր եւ պաղարիւնութեամբ կարդայ գրուածը: Ըստ թերթին, դէպքը կը պատահի Միացեալ Նահանգներու փոխնախագահին ներկայութեան, ուր ուրիշ հարցերու քննութեան կողքին, նաեւ հարց կը տրուի Պաքուի հայ գերիներու վերադարձին մասին: Վերջը, երբ Ի. Ալիեւ հարցազրոյց մը ունեցաւ «Ֆրանս...

ԱՐՇԱԿՈՒՀԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ 1915-ի Հայոց ցեղասպանութենէն վերապրած հայ գաղթականները ապաստանեցան Սուրիոյ զանազան քաղաքներուն, մասնաւորաբար Հալէպի եւ Տէր Զօրի մէջ: 1923-ին մեծ մաս մը գաղթականներ հասան Լիբանան` Պէյրութի նաւահանգիստի ու Քարանթինայի շրջանը, եւ հոն հաստատուեցան: Այս զանգուածը ժամանակի ընթացքին դիմագրաւեց զանազան հարցեր եւ ներքին խնդիրներ` դժգոհութիւն պատճառելով Լիբանանի կառավարութեան եւ շրջապատի բնակչութեան: Ուստի 1929-ին Ազգերու լիկային եւ առաջնորդարանի կարգադրութեամբ մաս մը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Ազրպէյճանն ու Թուրքիան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը յաջողութեամբ զինուորագրելէ ետք, կը փորձեն չէզոքացնել հայկական սփիւռքը, ինչ որ իրենց կողմէ Հայաստանը նուաճելու վերջին քայլն է: Ե՛ւ Ալիեւը, ե՛ւ Էրտողանը մեծապէս գոհ են Հայաստանի մէջ գործող հնազանդ վարչակարգէն եւ չեն ուզեր, որ սփիւռքը խոչընդոտէ իրենց հակահայկական ծրագիրները: 2 մարտ 2026-ին հանրային կապերու Լոնտոն հաստատուած «Ափոլլօ սթրաթիճիք քոմիւնիքէյշընզ» (Էյ. Էս. Սի.) ընկերութիւնը...

ԱՐՏԱ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Դոկտոր ընկերալեզուաբանութեան Ներածական Նախորդ յօդուածին մէջ (https://www.aztagdaily.com/archives/673619) ներկայացուած տուեալները մեզ կը հրաւիրեն լուրջ խորհրդածութեան. արեւմտահայերէնի կենսունակութեան պահպանումը այսօր մեր համազգային առաջնահերթութիւնն է: Մեր նպատակն է արեւմտահայերէնը հասցնել հոն, ուր կը բաբախէ նոր սերունդին սիրտը` թուային հարթակներէն մինչեւ առօրեայ ստեղծագործական շփումներ: Այս յօդուածով լուսարձակի տակ պիտի առնենք այն գործնական եւ խոստմնալից քայլերը, որոնք կրնան լեզուի ուսուցումը վերածել ներշնչող, ժամանակակից...

ՍԵՊՈՒՀ ԱՐՄԵՆԱԿԵԱՆ Մեր հայ­րե­նի­քին մէջ տե­ղի ու­նե­ցող իրա­դար­ձու­թիւն­նե­րը այս օրե­րուն մտա­ծել կու տան, որ ամէն պետական վար­չա­խումբ ստեղ­ծու­ած է առաջ­նոր­դե­լու, ծա­ռա­յե­լու եւ հար­ցեր լու­ծե­լու հա­մար։ Իշ­խա- ­նու­թիւն­ներ կը գո­յա­տեւ­են իրենց ար­ժա­նա­հաւ­ատու­թե­ան, վս­տա­հե­լի­ու­թե­ան, խո­նար­հու­թե­ան եւ պա­տաս­խա­նա­տու­ու­թե­ան գի­տակ­ցու­թե­ան շնոր­հիւ։ Երբ իշ­խա­նու­թիւն մը կը կա­ռա­վա­րէ մե­նա­տի­րա­կան սկզ­բունք­նե­րով, եսա­սի­րու­թե­ամբ, ամ­բար­տա- ւ­ա­նու­թե­ամբ, անազ­նու­ու­թե­ամբ եւ ստա­խօ­սու­-     թե­ամբ, ինք­նի­րեն իրաւ­ունք կու տայ մեր­ժե­լու նոյ­նիսկ ամէ­նէն սուրբ ու...

Ստորեւ կը ներկայացնենք Ժողովրդավարութեան մշտադիտարկում իրականացնող միջազգային նախաձեռնութեան նախնական գնահատականը, որ հրապարակուած է քաղաքացիական հասարակութեան, քաղաքական կուսակցութիւններու եւ պետական կառոյցներու ներկայացուցիչներուն հետ մէկ շաբաթուան հանդիպումներէ ետք: Հայաստանի մէջ քաղաքական եւ քաղաքացիական իրաւունքներու միջավայրի վատթարացումը լուրջ մտահոգութիւններ կը յառաջացնէ այն ժողովրդավարական պայմաններուն վերաբերեալ, որոնք անհրաժեշտ են արդար եւ ազատ ընտրութիւններ կազմակերպելու համար: Այս մասին Երեւանի մէջ կայացած մամլոյ ասուլիսի ընթացքին յայտարարած...

ԼԵՆԱ ԱՐԱՊՕՂԼԵԱՆ Ուսուցչաց տօնին առիթով յաճախ առիթը ունեցած եմ երախտագիտութիւնս յայտնելու իմ ուսուցիչներուս, որոնք պատերազմի քաոսին մէջ, իրենց ահ ու սարսափը մէկդի դրած, ոմանք մեծ հոգածութեամբ ու մանկավարժական մօտեցումով, ուրիշներ` երբեմն անտեղի խստութեամբ ու հակամանկավարժական մեթոտներով փորձած են ուսում ու կրթութիւն ջամբել մեր սերունդին: Այսօր կ՛ուզեմ իմ երախտագիտութիւնս յայտնել աւագ պաշտօնակիցներուս, որոնց շուքին տակ հասակ առինք մենք` երիտասարդ ու նորեկ...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Կար ժամանակ մը, երբ մարտունակ բանակը, ապահովական մարմինները, մարտական խումբերը, քաջ զինուորները եւ մանաւանդ ինքնանուիրումը մեծ հրամայական էին: Այսօր Լիբանանի մէջ ծայր առած պատերազմն ու նախորդողները եկան ապացուցելու, որ դիմադրութեան մարտունակ բանակը, պատերազմի կամք ունեցող կազմակերպութիւնը, անձնազոհութիւնը, անանձնական նուիրումի պատրաստ մեծ ուժը, մարտունակութեան ոգին եւ կամքը, քաջութիւնն ու անձնազոհութեան տրամադրուածութիւնը, ամբողջական նուիրումը առանձինն բաւարար չեն: Յստակ է ու...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Ուսուցիչներու տօնը այս տարի անշուք անցաւ: Պատերազմական գործողութիւններու պատճառով դպրոցները փակ էին մարտ 9-ին, իսկ նախորդող օրերը` շաբաթ եւ կիրակի, արդէն արձակուրդային էին: Աշակերտներ եւ ծնողներ չկրցան իրենց երախտագիտութիւնը, անկեղծ կամ թուացեալ, յայտնել ուսուցիչներուն, որոնք լծուած են նորահաս սերունդի ուսման եւ կրթութեան դժուար գործին: ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէն Լիբանանի հայկական վարժարաններու բոլոր ուսուցիչները հրաւիրած էր «Մտերմիկ ընթրիքի» մը,...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Քաղաքավարական եզրերու տեղին գործածութիւնը մարդկային յարաբերութիւններուն վրայ դրական ներգործութիւն կ՛ունենայ: Երբ տեղ մը պիտի մտնենք եւ դուռը կը բանանք` անձ մը ներս հրաւիրելով, մեր ետին գտնուող անձն ալ նոյնը կ՛ընէ մեզի, եւ այսպէս` շարունակաբար. բոլորս ալ կը գիտակցինք, թէ զիրար յարգելով` իրարու մէջ Աստուծոյ պատկերով ստեղծուած մա՛րդը կը գնահատենք: Եօթը քաղաքավարական եզրեր այս գիտակցութիւնը առաւե՛լ կը խորացնեն...

Վերջին շրջանում առաւել մեծ ծաւալ ու յարձակողական բնոյթ է ստացել իշխանութեան եւ նրան ծառայող ուժերի յարձակումն ազգային ուժերի դէմ: Քննադատութիւնները յաճախ համեմւում են կամ վերածւում սպառնալիքների, թէ` ընդդիմադիր ուժերի յաղթանակի դէպքում խաղաղութիւն չի լինի, պետութիւնը կը յայտնուի աղէտալի իրավիճակների մէջ, եւ թէ` իրենք թոյլ չեն տայ ընդդիմութեան յաղթանակը: Այլ պարագաներում այս խմբակի գործիչների ու արբանեակ ուժերի բերանով հրապարակ է նետւում...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ 5 մարտի յետմիջօրէին ծրարներուս մէջէն գտայ նկար մը, որ կարծես ակնթարթի մը համար քնածու ազդեցութիւն ունեցաւ վրաս, եւ ահաւասիկ զիս փոխադրեց հոգեկան տարբեր ոլորտներ: Նկարը անցեալէն գեղեցիկ պատկեր մըն էր յատուկ ընթրիքի մը առիթով, պանդոկի մը մէջ, Ապու Տապի: Այո՛, լաւ կը յիշեմ այդ օրը. տարիներ առաջ, երբ ատենապետն էի Ազգային վարչութեան եւ ուզած էինք ժողովականներու եւ...

Արդէն իսկ կարելի է համացանցի վրայ կարդալ ՀՅԴ «Դրօշակ» պաշտօնաթերթի 2026-ի երկրորդ թիւը: Նկատի ունենալով փետրուարին հայութեան կեանքին մէջ արձանագրուած իրադարձութիւնները, յատկապէս հայութեան համազգային պոռթկումները` յանուն ազգային ազատութեան եւ արժանապատուութեան, Անի Մելքոնեան իր գրութեամբ կ՛անդրադառնայ ազգային պայքարի այս հերոսական էջերուն` հակադրութիւն տեսնելով Հայաստանի այսօրուան հայրենադաւ իշխանութեան ազգային շահերուն դաւաճանելու պարտուողական քաղաքականութեան հետ: Պատմաբան Տարօն Յակոբեան արցախեան ազատագրական շարժման առիթով մանրամասնօրէն...