Անդրադարձ

40 օրեր առաջ Լոս Անճելըսի մէջ անժամանակ կեանքին հրաժեշտ տուաւ հայ մամուլին եւ յատկապէս «Ազդակ» օրաթերթին հետ իր անունը նոյնացուցած Սարգիս Մահսէրէճեանը, որ երկար տարիներ լիովին նուիրուած էր «Ազդակ»-ին` վարելով պատասխանատու խմբագիրի, խմբագրապետի եւ տնօրէնի պաշտօններ: Նախապէս յայտարարած էինք, որ «Ազդակ»-ի խմբագրութիւնը որոշած է անոր նուիրել «Ազդակ»-ի յաւելուած մը, որ պիտի ներառնէ մամլոյ վաստակաւոր գործիչին մասին յուշագրական նիւթեր եւ անոր...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Գ. Ճաթած Դոյլը Չին ծեր կին մը երկու մեծ դոյլ ունէր եւ զանոնք ձողի մը երկու ծայրերուն ամրացուցած ու վիզէն կախած` կը քալէր: Դոյլերէն մին ճաթած էր, մինչ միւսը կատարեալ էր եւ ամբողջ ջուրը տեղէ-տեղ կը փոխադրէր` առանց նոյնիսկ կաթիլ մը թափելու. իսկ ճաթած դոյլը մինչեւ աղբիւրէն տուն հասնէր, ջուրին կէսը թափած կ՛ըլլար: Ամբողջ երկու տարի, ամէն...

ՊԱՐՈՅՐ Ծ. ՎՐԴ. ՇԷՐՆԷԶԵԱՆ Անցնող շաբաթ աշակերտներուս կը բացատրէի Ղազարոսի յարութեան հրաշալի հատուածը, որ արձանագրուած է Յովհաննու Աւետարանին մէջ: Երբ հասայ դէպքին այն հատուածին, ուր աւետարանիչը կը նկարագրէ, թէ  Յիսուս ինչպէ՛ս իր բարեկամին` Ղազարոսին գերեզմանին առջեւ կը կենայ եւ կու լայ, ինքզինքս գտայ նոյն դէպքին վայրին մէջ: Աստուա՞ծ ալ կու լայ: Եթէ ոեւէ անծանօթին դէմքին արցունք տեսնես, սիրտդ կը ճմլուի,...

Ֆրանսայի մէջ 5 մարտ 2026-ին իր մահկանացուն կնքեց տնտեսագէտ Ժիրայր Աշճեան: Ժիրայր Աշճեան ծնած էր 4 հոկտեմբեր 1939-ին, Լիբանան: Ամուսնացած էր Շաքէ Պրունսուզեանի հետ եւ ունէր երեք զաւակ ու եօթը թոռ: Մասնագիտութեամբ տնտեսագէտ, Ժիրայր Աշճեան եղած էր լիբանանեան դրամատան աշխատակից եւ դասախօս Սէն Ժոզէֆ համալսարանին մէջ: Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներուն ան Ֆրանսա փոխադրուեցաւ եւ Անկէրսի համալսարանին մէջ դասախօս եղաւ: Աշճեան...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Ա. Խոհեր Ծերութեան Մասին Նշմարա՞ծ ես, թէ կը ցանկանք ծեր ըլլալ միայն այն ատեն, երբ մանուկ ենք: Երբ տակաւին տասը տարեկան չենք եղած, մեծապէս կը խանդավառուինք ծերութեամբ: Բացատրեմ, թէ ինչպէ՛ս. երբ տակաւին տասը տարեկանը չես թեւակոխած, եւ քեզի հարցնեն` «Քանի՞ տարեկան ես», կը պատասխանես` «Չորսուկէս տարեկան եմ». այսինքն ըսել կ՛ուզես` «Չորսուկէս տարեկան եմ եւ հինգ պիտի ըլլամ»:...

ՅԱՐՈՒԹ ՏԷՐ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեանի այն տեսակէտը, թէ Հայաստանի նոր սահմանադրութիւնը պէտք չէ յղում կատարէ Անկախութեան հռչակագիրին, խոր մտահոգութիւն կը յառաջացնէ: Ասիկա պարզ իրաւական կամ սահմանադրական փոփոխութիւն մը չէ, այլ հարց է Հայաստանի պետական ինքնութեան, պատմական յիշողութեան եւ ազգային ուղղութեան: Առաջին մտահոգիչ կէտը Արցախի հարցն է: Անկախութեան հռչակագիրը պատահականօրէն չէ, որ կ՛անդրադառնայ Արցախի ազգային իրաւունքներուն: Անիկա կ՛արտայայտէ հայ ժողովուրդի պատմական...

ՊԻԱՆՔԱ ՍԱՐԸԱՍԼԱՆ Պատմութեան ընթացքին մարդկութիւնը բազմիցս երազած է խաղաղ աշխարհի մը մասին, բայց հարցումը կը մնայ նոյնը, արդեօք երբեք եղա՞ծ է ժամանակ մը, երբ աշխարհի վրայ ընդհանրապէս պատերազմ չէ բռնկած: Պատասխանը, որքան ալ տխուր հնչէ, պատմական փաստերու լոյսին տակ յայտնի է` ո՛չ: Ժամանակակից դարաշրջանը, որ կը պարծենայ իր գիտական եւ մշակութային յառաջընթացով, նոյնպէս չկրցաւ կոտրել պատերազմի շղթան: 20-րդ դարը ականատես...

 ՀԱՄԲԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Բարե՛ւ: Չեմ գիտեր` ի՞նչ կոչեմ քեզ: Անծանօթ ընկե՞ր, բարեկա՞մ, զբօսաշրջի՞կ, թէ՞ այլ... Ճիշդը` քեզ անձամբ չեմ ճանչցած, չեմ տեսած, հետդ չեմ խօսած, սակայն դէմքդ շատ ծանօթ կը թուի ինծի: Ես քեզ տեսած եմ քանի մը անգամ փոքր պաստառի վրայ, երբեմն ալ` մամուլի էջերուն մէջ, եւ միշտ ալ հիացած եմ քու կարմիր ու ճաշակաւոր փողկապիդ: Ամիսներ առաջ, երբ քեզ...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Իրանի դէմ իսրայէլեան - ամերիկեան պատերազմը եւ անոր ածանցեալ Իսրայէլի պատերազմը լիբանանեան Հըզպալլայի դէմ թեւակոխեց երրորդ շաբաթը եւ երկար շաբաթներ շարունակուելու միտում ցոյց կու տայ: Պատերազմական այս առօրեան մոռցնել տուաւ, աւելի ճիշդ` լուսարձակներէ հեռացուց, ռուս-ուքրանական անվերջանալի ճակատումը եւ քանի մը աւելի փոքրածաւալ ընդհարումներ: Մեր լուսարձակներէն առժամապէս հեռացան նաեւ հայաստանեան իրադարձութիւնները, մեզի համար հիմնականէն դառնալով ոչ առաջնային: Սակայն, նոյնիսկ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Ներում խնդրելու ինը եղանակներ գոյութիւն ունին, որոնցմով անկեղծ ներում խնդրելու կենսականութիւնը կ՛ընդգծուի եւ մեզ պարզ, եւ յաճախ` մակերեսային, «Ներող եղիր»-էն անդին կը տանի: Առաւել` մեր մարդկային փոխյարաբերութիւնը իմաստալից եւ հեզընթաց կը դարձնէ: Ա.- ԽՆԴՐԱՆՔ` ԻՍԿԱԿԱՆ ՆԵՐՈՒՄԻ: Այս ներողութիւն խնդրելու «ոսկի կանոն»-ն է: Բոլորս ալ կը ձգտինք զայն տալ եւ ստանալ: Օրինակ` «Կը գիտակցիմ, որ վիրաւորեցի քեզ, եւ...

ՎԱՐՈՒԺ ԲԱԲՈՒՄԵԱՆ Հայաստանի մէջ Իրանի դեսպանատուն այցելած ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Արսէն Համբարձումեան (աջին) եւ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինի ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթէլեան ցաւակցական գրառում կը կատարեն այաթոլլա Ալի Խամենէիի սգոյ մատեանին մէջ: Միջին Արեւելքի մէջ վերջին շաբաթներուն տեղի ունեցող զարգացումներուն լոյսին տակ, Հայաստանի հարաւային դրացի եւ բարեկամ Իրանը վերջապէս ներքաշուեցաւ Իսրայէլի դաւադրական պատերազմին մէջ: Պատերազմ մը, որ ո՛չ արդարացում ունի եւ...

ՎԱՐԱՆԴ ՔՈՐԹՄՈՍԵԱՆ Այնքան ատեն որ մարդ տակաւին կ՛ապրի այս աշխարհի վրայ, ապա ենթակայ է թէ՛ ֆիզիքական եւ թէ՛ հոգեւոր դժուարութիւններու, նեղութիւններու, փորձութիւններու եւ յարձակումներու, որոնց դէմ մարդ պարտաւոր է պայքար մղելու` կարենալ տոկալու եւ յաղթանակած դուրս գալու համար այդ բոլորին մէջէն: Ոմանք կը տկարանան այս պայքարին մէջ, ուրիշներ չե՛ն ալ ուզեր մտնել այս պայքարին մէջ, ընդհակառակը, կը յանձնուին դիւրութեամբ` ըսելով,...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ Գարնանային պայծառ կիրակի մըն էր։ Այն հազուագիւտ օրերէն մէկը, երբ բնութիւնը երկար ձմեռնաքունէ ետք կամաց-կամաց կ՚արթննայ, կը բանայ իր քնահար աչքերը ու կը քաշէ զարթօնքի նոր շունչ մը։ Ժընեւի եկեղեցիներու զանգերուն մեղմ եւ թախծոտ ղօղանջը տակաւին կը մնայ ականջներուս մէջ, երբ Ս. Պատարագէն ետք ընտանիքով դուրս եկանք քաղաքէն։ Ինքնաշարժին մէջ կինս կողքս նստած էր, իսկ ետեւի...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Չգիտեմ, ի սկզբանէ՞ այսպէս է եղել` աշխարհում սուտն ու կեղծիքն է տիրել, իւրաքանչիւր սերունդ ապրել է մի քանի պատերազմների արհաւիրք, թէ՞ աշխարհն է խենթացել, մարդկութիւնն է անտարբեր դարձել իր շուրջ բռնկուող պատերազմներին, ցեղասպանութիւններին... Դեռ քանի՞ սերունդ պիտի խեղաթիւրուի կեղծ տեղեկութիւններով, հասունանայ ու առաջնորդուի սուտի քարոզչութեամբ: Յիշում եմ` ի՜նչ հաւատով էինք վերաբերւում «Պի.Պի.Սի.»-ի լուրերին, որն այսօր շնորհիւ...

ՍԻՒԶԱՆ ԽԱՐՏԱԼԵԱՆ Մինչ անօդաչու թռչող սարքերու հարուածներու  ծուխը կը տարածուի Հարաւային Կովկասի  ամբողջ տարածքին, Հայաստանի մէջ   խօսակցութիւնները հասկնալիօրէն, ուղղուած են դէպի երկինք: Բոլորը կը խօսին հրթիռային պաշտպանութեան, «Թրամփի ուղի» (TRIPP) առեւտրային միջանցքի եւ պատերազմի մէջ գտնուող Մերձաւոր Արեւելքի փոփոխուող դաշինքներու մասին: Սակայն անտառագէտները կ՛ըսեն, որ անտառային հրդեհը հազուադէպ պարագաներու կը յառաջանայ միայն կայծակէն: Իսկական աղէտը կը յառաջանայ գետնի վրայ  առկայ...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Անցնող 2025-ի ընթացքին Բերիոյ թեմի առաջնորդ Մակար արք. Աշգարեան հրատարակեց իր սեփական հայացումներէն կամ թարգմանութիւններէն շուրջ 10 հատոր ու զանոնք դրաւ հետաքրքրուողներու տրամադրութեան տակ: Այո՛, տասը հատոր` մէ՛կ տարուան ընթացքին: Սրբազանը անմրցելի ռահվիրայ մըն է կարծէք «հայացում»-ներու այս մարզին մէջ: Իր հետաքրքրութիւնները, սկիզբէն եւեթ, կը դառնան Աստուածաշունչին ու հոգեւոր ապրումներու առանցքին շուրջ, ինչ որ ամէնէն բնական հակումն է...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Պայքարը եւ ըմբոստութիւնը միշտ ունին որոշ չափով յոյս, մինչ յուսահատութիւնը համր է» (Շարլ Պոտլեր, ֆրանսացի բանաստեղծ, Ի. դար) Խորագրի չորս բառերու իւրաքանչիւրին տակ ի՞նչ կրնանք դնել, որ մենք մեզ հասկնանք, զիրար հասկնանք, մեզ հասկնան: Ո՞վ կրնայ ճիշդ սահմանում տալ ՀԱՅ անուան տակ յայտնուող մարդուն եւ մարդոց: Ո՞ւր են անոնք: Ինչպէ՞ս կը զանազանուին մոլորակի ութ կամ տասը միլիառ իրենց...

ԿԱՐԷՆ ՅԱՐՈՒԹԻՒՆԵԱՆ Բրիտանական Palgrave Macmillan հրատարակչատունը տպագրել է Հրայր Պալեանի «Anatomy of Peacemaking: Nagorno-Karabakh Conflict and Missed Opportunities» ծաւալուն աշխատութիւնը: «Նիւմէկ» հրատարակչատունը շուտով լոյս կ՛ընծայի այս գրքի հայերէն հրատարակութիւնը, որը վերնագրուած է` «Անաւարտ խաղաղութիւն. ղարաբաղեան հակամարտութիւնն ու բաց թողնուած հնարաւորութիւնները» (700 էջ): Պալեանը հակամարտութիւնների կարգաւորման ոլորտում աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններում տասնամեակների աշխատանքի փորձ ունի եւ այս գրքում լաւագոյնս համադրում է իր...

ՇԱՀԱՆ ԳԱՆՏԱՀԱՐԵԱՆ Դաշնակցութեան օրուան կամ մեր կուսակցութեան հիմնադրութեան 135-ամեակի նշումը կ՛ենթադրէ ամէնէն շատ մեր այսօրուան խնդիրները լոյսին բերելն ու մանաւանդ հետագայ գործունէութեան հիմնական ուղղութիւնները ճշդելը: Յունաստանի Թեսաղոնիկէ քաղաքին մէջ այս բոլոր առաջադրանքներուն մասին խօսիլը նախ կը յուշէ, որ մենք պէտք է անդրադառնանք այս միջավայրին մէջ Դաշնակցութեան կատարած պատմական գործունէութեան` իբրեւ կուսակցութեան հիմնադրութեան ժամանակներուն  խումբերու յառաջացում, իբրեւ տարանցիկ  կէտ ծառայելով Պոլիս-Մակեդոնիա-Եւրոպա...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Հետաքրքրական է յիշել, որ իմ տարիքիս մարդիկ երբեմն համարձակ, յաճախ ալ ցած ձայնով կ՛արտայայտուին, որ արդէն ծերացած են: Իմ կարգիս, չեմ ուզեր այդ «բառը» գործածել: Կը գոհանամ` մենք ալ «մեծցանքով» մը: Որովհետեւ չեմ ուզեր ծերանալ եւ կամ ծերերու շարքին դասուիլ: Ճիշդ է, որ 80-եւ աւելին ենք ու շատեր կամաց-կամաց իրենց շարժումներուն, խօսակցութեան կամ յիշողութեան մէջ կը սկսին դանդաղիլ,...