Անդրադարձ

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Հեռացող աստղունքը ցոլում է, Երկինքը ընկալում է լոյսը, Մաքրում է ծաւալը, Մինչեւ լազուրի ակունքները, Ծալը ու մնացեալը... Գուբում պատռւում է պատանքը, Կեանքը տրոփում է անաւարտ, Մղում, գլորում է քարը. Բացում է գերեզմանը, Որպէս կենդանութեան մահիճ, Կենսաւոր, տրոփող սիրտ: Եռօրեայ է տեւում տաճարի վերակառուցումը, Ինչպէս ասել էր: Սգաւոր կանայք եկել, Մեռելների մէջ են փնտռում Յարեալին... Ասում է` հանդիպեն վերնատանը:...

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ ՊԱՏԻՇԱՀ Այսօր այս մշակութային խորհրդակցական հանդիպման յարկին տակ համախմբուած ենք ո՛չ միայն պատմական հատորի մը էջերը թերթելու, այլ նաեւ` վերյիշելու եւ վկայակոչելու այն վէրքը, որ արձանագրուած է մայրերու արցունքներով ու սովամահներու հեծեծանքով: Այս աշխատասիրութիւնը գիտական պտուղն է այն համագումարին, զոր հիւրընկալեց Լիբանանեան համալսարանի Գրականութեան եւ մարդկային գիտութիւններու բաժանմունքը` 2024 ապրիլին, որպէսզի հանդիսանայ մոռացումը դատապարտող եւ ճշմարտութեան յաղթանակը հաստատող...

ԱՐԱՄ ՉԱՓԱՐԵԱՆ Լիբանանը սուղ գին վճարեց իր ներքին խաղաղութիւնը պահպանելու համար եւ պահելու համար այն, ինչ որ մնացած է իր ազգային մշակոյթէն: Անկախութենէն ի վեր համայնքային քաղաքականութիւնը դարձաւ կործանումի օղակներ պատճառող խաղ մը, որ կը նորոգուի, ամէն անգամ որ լիբանանցիները կարծեն, թէ հասած են կայունութեան: Մշակութային այլազանութիւնը հարստութեան աղբիւր մը ըլլալու փոխարէն, երբեմն անիկա կ՛ըլլայ զէնք կամ միջոց մը` իշխանութեան...

ԳՐԻԳՈՐ ԱՐՔ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Առաջնորդ Ատրպատականի հայոց թեմի Տաթեւ սրբազանը դպրեվանքի մէջ` քարոզի պահուն Քառասուն օրեր առաջ մայր հայրենիքի հողին յանձնուեցաւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան երիցագոյն միաբաններէն երանաշնորհ Տաթեւ արք. Սարգիսեանին անշնչացած մարմինը: Վերջին շուրջ երեք տասնամեակներուն, վերանկախացեալ Հայաստան հաստատուած եւ Ս. Էջմիածնի հոգեւոր ճեմարանին մէջ կրօնական ու պատմական նիւթեր դասաւանդող մեր սրբազանը, իր երիտասարդ օրերէն մինչեւ հասուն տարիքի սկիզբը, անձնդիր...

ՆԱՐԵԿ Ա. ՔՀՆՅ. ԹՐԹՌԵԱՆ Արդէն լրջօրէն սկսած եմ նեղանալ այն տեսերիզներէն, որ երբեմն մեր եկեղեցականները, կամ եկեղեցւոյ երիտասարդ սպասաւորները կը ներկայացնեն` բացատրականներ տալու Աւագ շաբթուան խորհուրդին մասին: Գաղափարը գնահատելի է, սակայն զիս նեղացնողը Աւագ հինգշաբթիի մասին տրուած թերի բացատրողականն է: Ըստ այս տեսերիզներուն, Աւագ հինգշաբթին կարեւոր է, որովհետեւ առաւօտուն տեղի կ՛ունենայ կարգ ապաշխարողացը, յետմիջօրէին` ոտնլուայի արարողութիւնը, իսկ գիշերը` կարգ չարչարանացը:...

Արցախեան շարժումը հայ ժողովրդի նորագոյն պատմութեան յաղթական էջերից է: Այն միայն տարածքային պայքար չէր, այլ` ինքնութեան, արժանապատուութեան եւ պատմական արդարութեան վերականգնման վճռական քայլ: Շարժումը ձեւաւորեց մի սերունդ, որը հաւատում էր, որ սեփական ճակատագիրը կարելի է կերտել միասնական կամքով եւ ազգային նպատակների շուրջ համախմբմամբ: Սակայն այսօր, երբ ՀՀ իշխանութիւնների կողմից հնչում են հրաժարման, զիջման եւ «փակուած էջեր»-ի մասին յայտարարութիւններ, առաջանում է...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Վստահաբար բոլորիս համար բացայայտ է, որ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփի` թմրեցուցիչի ու հիւլէական կարողականութեան դէմ պատերազմները պարզապէս միջոց են ու պատճառաբանութիւն, որպէսզի ան կարենայ տնտեսական, մանաւանդ քարիւղի իր հսկողութիւնը եւ շահերը ապահովել: Ոչ ոք համոզուած է, որ Վենեզուելլայի նախագահին ձերբակալութեամբ թմրեցուցիչի մաքսանենգութիւնը վերջ գտած է, ոչ ալ Իրանի դէմ այս լայնածաւալ արշաւը պիտի դադրեցնէ Իրանի հիւլէական արտադրութիւնը:...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Հայաստանի Ազգային ժողովի ընտրութիւնը տեղի պիտի ունենայ 7 յունիս 2026-ին: Ընտրութեան թուականէն աւելի քան երեք ամիսներ առաջ ընտրութեան նիւթը տիրապետող դարձաւ թէ՛ յայտարարութիւններու եւ թէ՛ կառավարական որոշումներու մակարդակին: Օրինակ: 2026-ի ամավարկի քննութեան ատեն, երբ կ՛առաջարկուէր կենսաթոշակները բարձրացնել, Նիկոլ Փաշինեան կը մերժէր ըսելով, թէ... ի՞նչ պիտի ընեն թոշակառուները այլ յաւելեալ գումարը: Ամավարկը որդեգրուեցաւ առանց յաւելման: Սակայն, ամիս մը առաջ...

Պէյրութի մէջ 2023-ին լոյս տեսաւ Զաւէն Մսըրլեանի «Հայ դատին համար» (For the Armenian cause) անգլերէն աշխատութիւնը, բաղկացած` 184 էջերէ: Հեղինակը գիրքը նուիրած է իր եղբայրներուն` Դաւիթ եւ Հայկ Մսըրլեաններու: Նախաբանին մէջ Զ. Մսըրլեան կը յայտնէ, որ համալսարանական բարձրագոյն կրթութիւնը մագիստրոսի աստիճանով ստանալէ ետք Հայաստանի, Հայոց պատմութեան եւ Ցեղասպանութեան վերաբերող որեւէ սխալ տեղեկութիւն տեսնելով միշտ հակազդած է նամակներով` հեղինակներու, խմբագիրներու կամ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Քրիստոսի Սուրբ Յարութեան տօնի նախօրեակին կը գտնուինք, եւ կը խորհրդածեմ, որ երբ մեր հարազատներուն հետ պիտի ըլլանք Սուրբ Զատիկը շնորհաւորելու կամ շնորհաւորութիւն ընդունելու համար, մեր արդար իրաւունքն է նոր հագուստ ու կօշիկ գնել, հիւրասիրութիւն պատրաստել եւ այլ անհրաժեշտ ծախսեր կատարել: Եկէ՛ք, այս թոհուբոհին մէջ պահ մը կանգ առնենք եւ մենք մեզի հարց տանք. «Մանաւանդ այս մարդուն անմարդկայնութեամբ...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ «Իմաստուն կուսանքն պատրաստեալ իւղ լապտերաց. ելին ընդ առաջ երկնաւոր փեսային վառեալ լապտերօք: Իսկ յիմարաց կուսիցն ունայնացեալք ի յիւղոյ. Ապատրաստ գտան գալստեան փեսային շիջեալ լապտերօք: Վասն որոյ եւ մեք պատրաստեսցուք իւղ հոգեւոր. զի մտցուք ի յառագաստ անմահ փեսային վառեալ լապտերօք»: (Օրհնութեան Շարական, Աւագ երեքշաբթի) --------- «Իմաստուն կոյսերը լապտերներուն իւղը պատրաստ պահելով` երկնաւոր Փեսային առջեւ ելան վառած լապտերներով:...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ «Սփիւռք» խորհրդաժողովը կարեւոր փուլ մըն է: Առաջին խորհրդաժողովն է, որ երկար ժամանակէ ի վեր կը կազմակերպուի Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան կողմէ եւ յատուկ կերպով կը նուիրուի սփիւռքի հարցերուն: Այս իրողութիւնը ինքնին բան մը կը յուշէ մեզի. ոչ թէ անտեսում, այլ` այն, թէ որքան սակաւ ենք դիտմամբ կանգ առած` սփիւռքը քննութեան առնելու իբրեւ կենդանի քաղաքական եւ հասարակական իրողութիւն, որ կ՛արժանանայ...

ՆԱՐԵԿ ԱՐՔ. ԱԼԵԷՄԷԶԵԱՆ Է. Կեանքը Մարտահրաւէրներու Շղթայ Մըն Է Ընկեր մը պատմեց, որ այսօր բացաւ իր կնոջ հագուստի պահարանը եւ գունազարդ թուղթին փաթթուած պլուզ մը հանեց` «Այս պլուզը պարզ պլուզ մը չէ» մռմռալով: Ան բացաւ ծրարը եւ կարօտով շօշափեց պլուզը: «Ութ-ինը տարի առաջ, երբ Նիւ Եորք գացած էինք, գնած էր այս պլուզը, սակայն բնաւ չհագաւ: «Յատո՛ւկ առիթով մը պիտի հագնիմ»...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Այսօր կը գտնուինք վտանգաւոր ժամանակաշրջանի մը մէջ, երբ Հայաստանի ղեկավարութիւնը սկսած է ոչ միայն սխալներ գործել, այլ նաեւ` պարտադրել գաղափարական նոր ուղեգիծ մը, որ կը խորտակէ հայ ժողովուրդին պատմական յիշողութիւնը, ազգային արժէքները եւ արդար իրաւունքները: Ի՞նչ կը նշանակէ քննադատել Արցախէն բռնի տեղահանուած հայութիւնը կամ Արեւմտեան Հայաստանէն Հայոց ցեղասպանութեան արհաւիրքէն հազիւ փրկուած մեր ժողովուրդի զաւակները` զանոնք «պանդուխտի հոգեբանութիւն» կրող...

 ՐԱՖՖԻ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Ներքին «յեղափոխութիւն» ստեղծելու ձախող փորձերէն ետք, 28 փետրուար 2026-ին իսրայէլեան-ամերիկեան ուժերը յարձակում գործեցին Իրանին վրայ` իրականացնելու շարք մը քաղաքական, տնտեսական, ապահովական եւ ռազմական նպատակներ, ա՛յն յոյսով, որ շուտով կը փլուզուի Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան վարչակարգը: Շաբաթներ ետք ի յայտ եկաւ, որ առաջին կարգի ղեկավարներու ահաբեկումներէն եւ մեծ աւերուածութիւններէն ետք Իրան առաւել ուժեղ է, եւ օրէ օր Իրանի գործողութիւնները առաւել...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան, նախորդ շաբաթ Եւրոպական խորհրդարանին մէջ ելոյթ ունենալով, մեղք գործեց` յարձակելով Հայ առաքելական եկեղեցւոյ հոգեւորականներուն եւ Հայաստանի իր քաղաքական հակառակորդներուն վրայ: Անկախ ներքին տարակարծութիւններէն` անընդունելի է, որ Հայաստանի կառավարութեան ղեկավարը վարկաբեկէ իր սեփական ժողովուրդը օտարերկրեայ լսարանին առջեւ: Ան պէտք չէ իր ներքին հակառակորդներուն հետ վէճերը տարածէ Հայաստանի սահմաններէն դուրս: Մարտ 11-ին Սթրասպուրկի մէջ Փաշինեան իր խօսքը...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Հայկական սփիւռքը (ներ) գունաւոր եւ գեղեցիկ է: Բայց ան/անոնք նոյնքան նաեւ բարդ են եւ երեւի աւելիով պիտի բարդանան: Իսկ սփիւռքներու բարդանալը կը յատկանշուի քանի ան/անոնք ժամանակի եւ սերունդներու հետ կը փոխուին,  կը կերպարանափոխուին ու կը ստանան նոր պիտակ եւ տարբեր լիցքաւորում: Եթէ պիտի մնան հայ-հայկական սփիւռքը, բայց պիտի ստանան տարբեր երանգներ: Եւ մենք բոլորս պատրաստ պէտք է...

ՀԱՄԲԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Ազնի՛ւ ընթերցող, Կար ժամանակ, երբ աշխարհը կը կառավարէին իմաստունները: Հիմա՞... ես պատասխան չունիմ: Յարգելի՛ բարեկամներ, 2026 տարուան փետրուարի 28-ն եղաւ մեծ ազդանշան, երբ Միացեալ Նահանգներու եւ Իսրայէլի պատերազմական օդանաւեր անակնկալօրէն յարձակումներ գործեցին Իրանի Թեհրան, Սպահան, Քոմ, Քերեճ եւ Քրմանշահ քաղաքներուն վրայ, եւ ասոր դիմաց, իրանական պալեսթիք հրթիռներ սկսան հարուածել շրջանի մէջ գտնուող ամերիկեան զինուորական խարիսխներն ու կեդրոնները, նաեւ...

Հիմնադրամի Հոգաբարձուներու խորհուրդի շա՛տ յարգելի անդամներ, Ըստ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի սովորութեան, Գոհաբանութեան տօնին առիթով 2025-ին Միացեալ  Նահանգներու մէջ հանգանակութիւն տեղի պիտի ունենար: Տօնական օրէն քանի մը օր առաջ, երբ  կը դիտէի Հայաստանի «Առաջին ալիք» պատկերասփիւռի կայանը, տեսայ, որ կայանի երիտասարդ լրագրողը տեսակցութիւն մը կ՛ունենար հիմնադրամի վարչութեան պատասխանատու կնոջ մը հետ: Լրագրողին առաջին հարցումը եղաւ այն, թէ որո՞նք հիմնեցին, եւ ինչպէ՞ս...

2026-ին յատ­կան­շա­կա­նօ­րէն կը բո­լո­րո­ւի 60-ա­մեայ հանգ­րո­ւա­նը ­Հայ դա­տի հե­տապնդ­ման աշ­խա­տանք­նե­րուն ­Յու­նաս­տա­նի մէջ։ ­Վեց տաս­նա­մեակ­նե­րու վրայ եր­կա­րող պա­հան­ջա­տի­րա­կան պայ­քա­րի բազ­մա­շերտ գոր­ծու­նէու­թիւն մը, որ իր քա­ղա­քա­կան, ի­րա­ւա­կան եւ ցու­ցա­կան ե­րես­նե­րով հա­մախմ­բեց բո­վան­դակ յու­հա­յու­թիւ­նը մեր ազ­գա­յին ան­ժա­ման­ցե­լի ի­րա­ւունք­նե­րու ձեռք­բեր­ման նո­ւա­ճում­նե­րուն շուրջ։ Ն­շա­նա­կա­լից այս ան­կիւ­նա­դար­ձը կա­րե­լի չէ տես­նել որ­պէս սոսկ յո­բե­լե­նա­կան հանգ­րո­ւան, այլ որ­պէս յու­նա­հայ գա­ղու­թի քա­ղա­քա­կան հա­սունաց­ման եւ կազ­մա­կեր­պո­ւած պայ­քա­րի պատ­մա­կան ու­ղե­գիծ։ ­Վեց...