Անդրադարձ

ՇԱՔԷ Հ. ԳԱՐԱՅԵԱՆ Այս առաւօտ, սուրճի տաքուկ գաւաթը ձեռքիս, պատուհանին մօտ նստած էի: Գոլորշին դանդաղ կը բարձրանար, իսկ անոր բոյրը կարծես զիս տարիներ ետ կը տանէր` դէպի հանդիպումներ, զրոյցներ, յիշատակներ ու դէպքեր, զորս ժամանակը չէր կրցած մաշեցնել: Այդ պահուն մտածեցի, թէ որքա՛ն մեծ խորհուրդ կրնայ ունենալ այս փոքրիկ գաւաթը: Ան պարզ ըմպելիք մը չէ. ան կեանքի լուռ ուղեկիցն է, որ...

ԴՈԿՏ. ԱԲԷԼ ՔՀՆՅ. ՄԱՆՈՒԿԵԱՆ «Ծաղիկով աղջնակ մը» (Fillette à la fleur, 1970) — Ուրսուլա Մալպինի պղնձաձոյլ քանդակը. Սեն-Ժան զբօսայգի, Ժընեւ։ Աւելի քան երեսուն տարի է, որ կ’ապ­րիմ Ժընեւ ու կը բնակիմ Սեն-Ժան (Saint-Jean) զբօսայգիին մօտակայքը։ Երկու զաւակներս յաճախած են զբօ­սայգիին յարակից Seujet դպրոցը։ Բազ­միցս անցած եմ այս զբօսայգիէն աշ­խատանքի երթալու ճանապարհին, յա­ճախ գտնուած եմ այնտեղ ճեմելու կամ պարզապէս խաղաղ պահ...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ Վերջին օրերուն Երեւանի փողոցներուն վրայ զարգացող Արցախի դրօշակին հանդէպ անհեթեթ դէպքերը խորապէս կը ցնցեն իւրաքանչիւր հայու հոգին: Անոնք այլեւս սովորական վարչական որոշումներ կամ քաղաքային կարգաւորման խնդիրներ չեն: Անոնք ազգային արժանապատուութեան, պատմական յիշողութեան եւ պետական ինքնագիտակցութեան շուրջ մղուող պայքարի ցաւալի արտայայտութիւններն են: Երբ Երեւանի քաղաքապետարանի կարգադրութեամբ կը հեռացուի Ֆրանսայի հրապարակին վրայ քաղաքացիներու կողմէ 2022 թուականէն տեղադրուած Արցախի Հանրապետութեան դրօշը,...

ԴՈԿՏ. ՄԱՐԻ ՌՈԶ ԱԲՈՒՍԷՖԵԱՆ Ոեւէ մէկը կարո՞ղ է բացատրութիւն տալ, թէ ինչո՞ւ Ազրպէյճանի նախագահի օգնական  Հաճիեւը Հայաստանի Ազգային ժողովի ընտրութիւններից անմիջապէս յետոյ, ընտրութիւնները կեղծած իշխանութեան հրաւէրով, գաղտագողի եկաւ Հայաստան, բայց ոչ Երեւան, այսինքն ոչ նախագահական նստավայրում հանդիպելու «վերընտրուած» ամենայն դաւաճանին, այլ` Դիլիջանում: Այս մասին լռութիւն տիրեց, ոչ մի պարզաբանում, երկրում ոչ մի ցոյց ընդդէմ Ազրպէյճանի բարձրաստիճան այն ներկայացուցչի, որն անվերջ...

ԿԻՐԱԿՈՍ (ԿԱՐՕ) ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Այս տարի կը լրանայ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետի գահակալութեան 31-ամեակը: Երեսունմէկ տարիներ շարունակ ան իր անձին, խօսքին, տեսլականին եւ հաւատքին ուժով եղած է ոչ միայն մեր Եկեղեցւոյ հովիւը, այլ նաեւ` գաղափարի, արժէքի, ազգային պատասխանատուութեան եւ դիմադրող ոգիի դրօշակիրը: Թէեւ այս յօդուածը հայերէն եւ արաբերէն լեզուներով հրատարակուած է 2017-ին Քուէյթի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ բացման արարողութեան...

ՅԱԿՈԲ ԼԱՏՈՅԵԱՆ Նախորդ շաբաթներուն ականատես եղանք մեր հայկական վարժարաններու տարեվերջի հանդէսներուն: Հոգեպարար եւ գօտեպնդող երեւոյթ մը ըլլալէ անդին` դարձեալ մեծ ակնկալութիւններ ունինք մեր շրջանաւարտներէն: Լիբանանահայ վարժարաններու շրջանաւարտ աշակերտները արդէն կ՛անցնին համալսարանական կեանքի դժուար փուլ: Բնականաբար ծնողք, աշակերտ, դպրոց եռեակը մեծ խնամքով կը յանձնեն իրենց զաւակները համալսարանական կեանքին: Մաս մը արդէն նախօրօք դուրս երթալու, աւելի ճիշդ` ուսումը դուրսը շարունակելու որոշում տուած...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այս տարուան յուլիսի չորսին Ամերիկայի Միացեալ Նահանգները պիտի տօնեն իրենց ծննդեան 250-ամեակը: Ի՜նչ մեծ ուրախութիւն: Արդէն այս առիթով զանազան տեսակաւոր ու պատշաճ յայտագիրներով երկիրը կը պատրաստուի տօնախմբելու յոբելենական իր մեծ թուականը: Պետութիւն եւ յիսուն նահանգներ սկսած են իրենց աշխատանքներուն` լաւագոյն ձեւով աշխարհին ցուցադրելու իրենց հարուստ եւ հզօր երկրի հսկայութիւնը, երկրի հիմնադիրներու հանդէպ իրենց ունեցած եւ ցուցաբերած յարգանքը, հպարտութիւնն...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ 26 յունիս 2026-ին, Լիբանանի Հանրապետութեան, Իսրայէլի եւ Միացեալ Նահանգներու կողմէ ստորագրուեցաւ եռակողմ յուշագիր մը, որուն կը տրուի շրջագծային համաձայնագիր անուանումը: Այս յուշագիրով կ՛եզրափակուի շուրջ երկու ամիսէ ի վեր Ուաշինկթընի մէջ նոյն երեք պետութիւններու մասնակցութեամբ բանակցային հինգ նստաշրջաններու շարքը: Փետրուարի աւարտին սկսած պատերազմը` մէկ կողմէ Իրանի եւ միւս կողմէ Միացեալ Նահանգներու եւ Իսրայէլի միջեւ, յայտնապէս առնչուած չէր Լիբանանին: Սակայն...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Հայկական նորագոյն մղձաւանջին սկիզբը յայտնի է, իսկ վերջը դեռ նախատեսելի չէ: Բայց ժողովրդային տրամաբանութիւնը կ՛ուսուցանէ, թէ ինչ որ ատենին օր մը սկսած է, օր մըն ալ պարտադրաբար վերջ պիտի գտնէ. գէթ` մակերեսային բաժինը: Ամէն ինչ սկսաւ դատարաններով, զանոնք հակակշիռի տակ առնելու փորձերով: Նախ` անոնց գործունէութիւնը առժամաբար խանգարելով: Մէկ օր բաւարար եղաւ անոնց աչքը վախցնելու համար. կամաց-կամաց տկար օղակները...

 ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Հայաստանի 7 յունիս 2026-ի խորհրդարանական ընտրութիւններէն ետք բազմաթիւ քաղաքացիներ զգացին, որ իրենց քուէն երկրի ռազմավարական ուղղուածութիւնը որոշող գոյութենական ընտրութիւն մըն էր: Մօտ 59 առ հարիւր մասնակցութեամբ, որ 2017-էն ի վեր արձանագրուած ամէնէն բարձր ցուցանիշն էր, քուէարկողները ի վերջոյ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցութեան յաղթանակ շնորհեցին ձայներու 49,7 առ հարիւրով: Արդիւնքը անոնց 105 անդամ ունեցող Ազգային ժողովին մէջ...

ԱՐՇԱԿՈՒՀԻ ՏԷՐ ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ 1996-ի ամրան արձակուրդին Երեւան կը գտնուիմ` իբրեւ ուսուցչուհի մասնակցելու համագումարի մը: Կը սիրէի ճամբորդել, այդ շրջանին նախասիրութիւնս կ՛երթար ընդհանրապէս Հայաստանին, հակառակ անոր որ քանի մը անգամ գացած էի արդէն: Այս անգամ գացի աւելի երկար ժամանակով, որովհետեւ դպրոցական ամառնային արձակուրդ ունէինք: Բախտէս խառնակ օրեր էին հայրենիքին մէջ նախագահական ընտրութեան պատճառով: Մարդիկ ամէն օր նախագահական պալատին առջեւ եւ ամբողջ...

ՇԱՂԻԿ Գ. Խ. Չորս տարին անգամ մը, երբ ֆութպոլի աշխարհի ախոյեանութեան մրցումները սկիզբ կ՛առնեն, Լիբանանի մէջ կ՛ապրինք Մոնտիալի «երկրաշարժ» մը. եւ ամէն անգամ ալ բնականաբար կը մտածենք, թէ ինչպէ՞ս կարելի է այսքան ցնցում, խանդավառութիւն եւ նախանձախնդրութիւն տեսնել երկրի մը մէջ, որ մոնտիալի մասնակից չէ, բայց Մոնտիալը գերազանցօրէն կ՛ապրի, անով կը շնչէ եւ զայն իր կեանքին առանցքը եւ առաջնահերթութիւններուն գլուխին կը...

ԱՐՏԱ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Դոկտոր Ընկերալեզուաբանութեան Յառաջաբան Գիտէի՞ր, թէ երկրագունդի 7000-է աւելի լեզուներու հսկայ ովկիանոսին մէջ մեր արեւմտահայերէնը կը փայլի իբրեւ հնագոյն ու ազնուական գանձ մը, որուն տէր կանգնիլը մեր մեծագոյն հպարտութիւնն է: Մայրենին իւրաքանչիւր ազգի գոյութեան ամէնէն խորունկ հիմնաքարն է, իսկ տունը` այդ հիմնաքարը կերտող առաջին ու անփոխարինելի դարբնոցը: Այսօր սփիւռքեան համաշխարհային իրականութեան մէջ մեր առջեւ կը պարզուի հրաշալի կարելիութիւն մը....

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեան օրէ օր աւելի անհանդուրժող կը դառնայ իր ընդդիմախօսներուն նկատմամբ: Յունիս 7-ի Ազգային ժողովի ընտրութիւններուն ընթացքին Փաշինեան ապօրինաբար հրաման տուաւ ձերբակալել ընդդիմութեան հարիւրաւոր անդամներ եւ պատգամաւորութեան քանի մը թեկնածուներ, չարտօնեց, որ ընդդիմադիր կուսակցութիւններու ղեկավարները դուրս ելլեն Հայաստանէն, ինչպէս նաեւ սպառնաց բանտարկել զանոնք ու արգիլել անոնց կուսակցութիւններուն գործունէութիւնը: Յաջորդ քայլով Փաշինեան կրնայ ընդհանրապէս չարտօնել, որ իրեն դէմ...

ՀԱՏԻՍ Հասարակութիւնների «սթոքհոլմեան» վարքագիծը եւ քաղաքական դրսեւորումները Ի՞նչ է տեղի ունենում այն հասարակութիւնների հետ, որոնք ժամանակի ընթացքում սկսում են սեփական արժէքները դիտել որպէս թերզարգացում, իսկ արտաքին աշխարհին նմանուելը` առաջադիմութեան միակ ճանապարհ: Ինչո՞ւ են երբեմն հասարակութիւնները ոչ միայն ենթարկւում արտաքին մշակութային կամ քաղաքական ազդեցութիւններին, այլեւ սկսում են տրամաբանութիւն մոգոնել դրանց համար, նոյնիսկ այն դէպքում, երբ դրանք հակասում են սեփական պատմական փորձառութեանը...

ԴՈԿՏ. ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ «ԹՐԻՓՓ» շրջանակային համաձայնագիրը ընդամէնը 7 էջնոց փաստաթուղթ մըն է, որ ստորագրուեցաւ Հայաստանի ընտրութիւններէն հազիւ քանի մը օր առաջ: Այս երկու պարագաները բաւարար են, որպէսզի զայն մանրակրկիտ ձեւով քննարկենք: Իրականութեան մէջ ի՞նչ կը շահի Հայաստանը այս համաձայնագիրով, որ իրաւական գետնի վրայ երաշխաւորուած ըլլայ, պարտադիր գործադրութեան ենթարկուի եւ կախում չունենայ իր հսկողութենէն դուրս գտնուող ապագայ քաղաքական փոփոխութիւններէն: Այս հարցումը...

ԱԼՊԵՐ ՊԱԼԱՊԱՆԵԱՆ Խորհրդաւոր այս օրը կը խորհրդանշէ` գաղափարի նուիրուածութիւն, անձնազոհութիւն, ծառայութեան գերագոյն օրինակ, եւ` այս բոլորի նուիրական արգասիքը հանդիսացող նահատակութիւն: Ստանձնել պատասխանատուութիւն ամէնէն դժնդակ եւ ծանր պայմաններուն մէջ, հսկել գիւղի անվտանգութեան, օտարածին թափանցումներու դէմ դնել, պահել ներքին համերաշխութիւն եւ համախմբուածութիւն, պահել դիրքը եւ իյնալ դիրքին վրայ` պարտականութեան ճամբուն վրայ: Ասկէ աւելի ի՞նչ մարմնացում կրնայ ըլլալ գաղափարականութեան, դաշնակցականութեան, պատասխանատուութեան բարձր գիտակցութեան...

ՇԱՀԱՆ ՓԱՆՈՍԵԱՆ Այսօր քառասուն տարիներ կը բաժնեն մեզ այն սեւ օրէն, երբ հայանուն վարձկանի մը ձեռքով արձակուած փամփուշտէն նահատակուեցաւ Զաւէն Թաշճեանը: Քառասուն տարիներ` ժամանակաշրջան մը, որ կրնար շատերու յիշատակը պղտորել, բայց չկրցաւ նսեմացնել ներկայութիւնը այն մարդուն, որ իր կեանքը չապրեցաւ իրեն համար, այլ ապրեցաւ իր ժողովուրդին, իր գաղափարին եւ իր կազմակերպութեան համար: Նահատակները ժամանակի ընթացքին չեն հեռանար մեզմէ: Ընդհակառակը, անոնք...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հայութեան ապրած բախտորոշ ու խառնակ իրավիճակներուն մէջ եւ յատկապէս Հայաստանի մէջ ընտրական օրակարգի առկայութեան, այլեւս ինքզինք մաշեցնող յանկերգի վերածուած է Դաշնակցութեան ու դաշնակցական շրջանակին ուղղուած հայրենասիրութեան կեղծ յորդորները: Հայ քաղաքական միտքը մի՛շտ ալ անտեսած է այլեւս զաւեշտի կարգ անցած եւ իւրաքանչիւր անգամ հին ու նոր դերակատարներով առաջնորդուող նման անիմաստ ու աղմկարար շինծու պատգամախօսական եւ հռետորաբանական անբովանդակ երեւոյթներ: Հայրենասիրութեան...

Սիրելի՛ հայրս, Անսահման սիրով, անգին նուիրումով եւ քաղցր յիշատակներով ամբողջ կեանք մը ձգեցիր ետիդ եւ մեկնեցար անվերադարձ: Գացիր եւ ո՛վ գիտէ ինչպէ՛ս, ինչպիսի՜ ջերմ կարօտով միացար քու սիրեցեալ  հօրդ, մօրդ, եղբայրներուդ եւ յաւիտեան ննջած միւս հարազատներուդ: Կեանքով, ուժականութեամբ եւ նախաձեռնելու ոգիով ու կամքով օժտուած էիր: Տակաւին միասին իրագործելի շատ բաներ ունէինք, մտքիդ մէջ կային շատ ծրագիրներ, որոնց մասին միշտ կ՛արտայայտուէիր:...