Յօդուածներ

 ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Ոչ շատ հեռու անցեալին ինծի համար պատմագիտական իմաստով նորութիւն էր Ուրֆայի մօտակայքը գտնուող Կէօպեքլի Թեփէի (հայկական` Պորտասար) առեղծուածին բացայայտումը: Սկսեալ 1994 թուականէն գերմանացի հնագէտ Քլաուս Շմիտթ եւ իր արշաւախումբը Ուրֆա քաղաքէն ոչ շատ հեռու գտնուող այդ բլուրին վրայ նախաձեռնեցին հնագիտական լայնածաւալ պեղումներու, որոնք մինչեւ հիմա ալ չեն աւարտած, եւ որոնք իրենց արդիւնքներով օրէ օր աւելի եւս կը զարմացնեն...

Համադրեց` ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ «Երկիր Մետիա» հեռատեսիլի` Վարդան Օնանեանի (Վ. Օ.) «Չափ ու սահման» հաղորդաշարի 9 սեպտեմբեր 2016-ի «Հայաստանի Հանրապետութեան անկախութեան 25 տարիներու ամփոփում» (1) նիւթով զրոյցը կը ներկայացնէ Հայաստանի չորս քաղաքացիներու տեսակէտները: Զրուցակիցներն էին Արտաշէս Շահպազեան (Ա. Շ.)` ՀՅԴ Մամլոյ դիւանի պատասխանատու եւ արձակագիր, Ազատ Արշակեան (Ա. Ա.)` քաղաքական գործիչ, խորհրդային տարիներուն այլախոհ (10 տարի բանտարկուած - Յ. Չ.) եւ...

Նախագահ Սերժ Սարգսեան 20 սեպտեմբերին ընդունած է «Հաուըրտ Գարակէօզեան յիշատակի հիմնարկ»-ի ներկայացուցիչները` գլխաւորութեամբ հիմնարկութեան նախագահ Մայքըլ Յարութիւնեանի: Հանդիպման սկիզբը հանրապետութեան նախագահը նախ շնորհաւորած է «Հաուըրտ Գարակէօզեան յիշատակի հիմնարկ»-ի 95-ամեակի յոբելեանը իր երախտագիտութիւնը յայտնած է Հայաստանի, Արցախի եւ սփիւռքի մէջ տարիներէ ի վեր կառոյցին իրականացուցած հայրենանուէր գործունէութեան համար: Ընդգծելով, որ «Հաուըրտ Գարակէօզեան հիմնարկ»-ը սփիւռքի առաջին կառոյցն էր, որ հաստատուեցաւ Հայաստանի մէջ`...

Սեպտեմբերի 17-ին Հայաստանի սփիւռքի նախարարի պաշտօնակատար Հրանուշ Յակոբեան ընդունեց «Հաուըրտ Գարակէօզեան յիշատակի հիմնարկ»-ի պատուիրակութեան անդամները, որոնք Հայաստան կը գտնուէին հաստատութեան հիմնադրութեան 95-ամեակը նշելու: Պատուիրակութեան մաս կը կազմէին աշխարհի տարբեր երկիրներու մէջ գործող հաստատութեան մասնաճիւղերու ղեկավարներ եւ ներկայացուցիչներ: Հրանուշ Յակոբեան հիւրերը ողջունելով` շնորհաւորեց «Հաուըրտ Գարակէօզեան»-ի 95-ամեակը եւ իր ուրախութիւնը յայտնեց, որ այդ յոբելեանը պիտի նշուի Հայաստանի անկախութեան 25-ամեակի օրերուն, հետեւաբար պատուիրակութեան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Ռաշա Թուտէյ» հաղորդեց, որ հնդիկ պաշտօնատար մը յայտնած է, թէ կեդրոնական Հնդկաստանի Մահարաշթրա նահանգին մէջ սովի պատճառով մահացած են աւելի քան 17 հազար մարդիկ, որոնց մեծամասնութիւնը` կիներ ու մանուկներ: Պաշտօնատարը նշած է. «Նահանգային իշխանութիւնները պէտք է անհրաժեշտ բոլոր միջոցառումները որդեգրեն այս հարցը լուծելու համար»: Կեդրոնական Հնդկաստանի մէջ ստեղծուածը երկու հարց է` առաջինը սովն է, որ լուծելի է, իսկ...

  ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Հայաստանի Հանրապետութեան վերանկախացման 25-ամեակը լաւ առիթ է հարց տալու մենք մեզի, թէ ի՞նչ կրնանք ընել ի խնդիր մեր հայրենիքի հզօրացման` զայն աւելի ապահով եւ աւելի բարգաւաճ երկրի մը վերածելու համար, երկիր մը, որ անփոխարինելի կորիզը ըլլայ ընդմիշտ` իբրեւ համայն հայութեան բնակավայրը, ուր ան կրնայ համախմբուիլ ի վերջոյ: Երբ կ՛ըսեմ` «մենք», առաջին հերթին հասկնանք մեզմէ իւրաքանչիւրը, ամէ՛ն հայ անհատ....

21 սեպտեմբեր 1991-ի «Այո՛»-ն արդէն իսկ բոլորած է իր 25-ամեակը: Միահամուռ «Այո՛» մըն էր, որ հայորդին պատասխանեց Հայաստանը Խորհրդային Միութեան կազմէն դուրս բերելու եւ վերստին անկախ հանրապետութիւն հռչակելու հանրաքուէի հարցումին: Կացութիւնը բոլորովին տարբեր էր, համեմատած` արեան գնով բերուած 28 մայիս 1918-ի անկախութենէն: Գրեթէ փուլ եկած էր Խորհրդային Միութիւնը, եւ այդ օրերու ղեկավար Գորպաչովը համոզուած չէր, որ կրնար կանգուն պահել խարխլած...

ԱՐԱՄ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ Չգիտեմ` ով ինչպէս, բայց ես սիրում եմ սեպտեմբերի 21-ի տօնը: Նոյնիսկ աւելի շատ, քան` Նոր տարին: Որովհետեւ տարիները փոխւում են մի տեսակ մեքանիկօրէն, մեր կամքից անկախ, իսկ սեպտեմբերի 21-ը` պայմանաւորուած մեր այդ ժամանակուայ կամքով: Շարունակում եմ դա պնդել` ի հեճուկս այն բաւականին տարածուած յայտարարութիւնների, թէ իբր Խորհրդային Միութեան քանդուելուց, միեւնոյն է, անկախութիւն կը ստանայինք: Գուցէեւ ստանայինք, բայց տուեալ...

  Կը տօնենք Հայաստանի անկախութեան վերականգնման եւ հայոց ազգային պետականութեան` Հայաստանի Հանրապետութեան վերահաստատման 25-ամեակը: Կը նշենք 21 սեպտեմբեր 1991-ի դարակազմիկ հանրաքուէին տարեդարձը` աշխարհի չորս ծագերէն ձայն տալով իրարու եւ ուխտելով Արարատին, որ «Սրբազա՛ն լեռ, պիտի հասնի՛նք կատարիդ»: Չենք կրնար անտեսել, որ անկախութեան 25-ամեակը կը տօնենք դժուարին պայմաններու մէջ` խառն մտածումներով ու անձկութեան հոգերով ծանրաբեռն մթնոլորտի մը մէջ: Ապրիլեան քառօրեայ պատերազմը...

Մեր նորագոյն պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով հայ ժողովուրդը իր երկու` հայրենական ու սփիւռքեան թեւերով միասնաբար կը դիմագրաւէ մեր անկախութեան գոյապահպանման եւ պետականութեան հզօրացման մարտահրաւէրները: Յիշենք, որ 1990-ի օգոստոս 23-ին ստորագրուած Հայաստանի անկախութեան հռչակագիրով մեր ժողովուրդը որոշած էր ընթանալ 1918-ի մայիս 28-ին հիմնաւորուած Հայաստանի Հանրապետութեան ազգային ու ժողովրդավարական աւանդոյթը վերականգնելու ռազմավարութեան ուղիով: Այսօր մենք ազգովին Հայ դատ ունինք լուծելու, ուրեմն`...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Արցախի Հադրութի շրջանի Առաջամուղ գիւղը ազատագրուած տարածքներուն վրայ կառուցուելու սկսաւ 2004 թուականին, «Թուֆէնքեան» հիմնադրամի եւ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան իշխանութիւններուն համատեղ ջանքերով, հետագային նաեւ` Արեւելեան Ամերիկայի «Արցախ» ֆոնտին մասնակցութեամբ: Արցախի ազատագրուած տարածքները վերաբնակեցնելու ծրագիրներուն մէջ Առաջամուղը յատուկ տեղ կը գրաւէ, որովհետեւ անիկա նախկին թրքաբնակ գիւղի մը վերականգնումով չէ՛ հիմնադրուած, այլ հիմնովին նոր կառուցուած է եւ Արցախի հարաւը գտնուելով` բաւական...

16 սեպտեմբերին Հայաստանի սփիւռքի նախարարութեան նախաձեռնութեամբ Երեւանի մէջ տեղի ունեցած է սուրիահայ գրող, լրագրող Մարիանա Պերթիզլեան-Ղազարեանի «Ձա՛յն տուր, ծա՛ռ» բանաստեղծութիւններու ժողովածուին շնորհահանդէսը: Սփիւռքի նախարարի պաշտօնակատար Հրանուշ Յակոբեան այս առիթով արտասանած խօսքին մէջ բարձր գնահատած է հեղինակին բեղմնաւոր գրիչը, սփիւռքահայ մամուլին անոր աշխատակցութիւնը. զայն հերոս նկատած է, որովհետեւ կը շարունակէ ապրիլ Հալէպի մէջ եւ հայոց լեզու  դասաւանդել հայ մանուկներուն, նաեւ` ժամանակ...

Շաբաթ, սեպտեմբեր 17-ին, ամերիկեան հեղինակաւոր «Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթին մէջ լոյս տեսած մէկ էջնոց ծանուցումի մը ճամբով Քիմ Քարտաշեան խստօրէն քննադատած է «Ուոլ Սթրիթ Ճըռնըլ»-ի մէջ լոյս տեսած ծանուցում մը, որ Հայոց ցեղասպանութիւնը կ՛ուրանար: Իր «Հայոց ցեղասպանութեան ուրացումը անթոյլատրելի՛ է» խորագրուած յօդուածին մէջ Քարտաշեան գրած է հետեւեալը. «Ես ու իմ ընտանիքը քաջածանօթ ենք այն յիմարութիւններուն, որոնք մամուլի մէջ կը գրուին...

Պատրաստեց՝ ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Այժմ աշխարհի գաղթականներու թիւը անցած է 65 միլիոնը, անոնց կէսը 18 տարեկանէն վար երեխաներ են: Հակառակ անոր որ աշխարհը կեդրոնացած է Եւրոպայի գաղթականներու ճգնաժամին վրայ, ՄԱԿ կը յայտարարէ որ աշխարհի գաղթականներուն 86 առ հարիւրը ապաստան գտած է ցած եւ միջին եկամուտ ունեցող երկիրներու մէջ: Միջազգային ընտանիքը զանազան ջանքեր ի գործ կը դնէ, կը կազմակերպէ խորհրդաժողովներ, կը կնքէ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Եթէ զբօսաշրջիկի ճամբաս պատահմամբ չանցնէր Ուրուկուէյի Մոնթէվիտէօ մայրաքաղաքէն, հակառակ անոր որ իր յօդուածներով ծանօթ էի Յակոբ արք. Գլընճեանին, երբեք իրեն պիտի չհանդիպէի եւ պիտի չտեսնէի իր ծաւալուն գիրքը` «Մարտին Լութեր»*, որ կը կարդացուի պատմական վէպի մը պէս: Մարտին Լութեր ծնած է 1483-ին եւ մեռած` 1546-ին: Ան հրապարակ եկած էր կաթողիկէ եկեղեցիին համար բարենորոգչական առաջադրանքներով, որոնք հետագային վերածուեցան քննադատութեան`...

2016-ի ամառը «Երկիր եւ մշակոյթ» կազմակերպութեան համար եղաւ Հայաստանի մէջ վերականգնողական այլ ծրագիր մը յաջողութեամբ պսակելու առիթ: Արդարեւ, կամաւորներու կողմէ իրականացուած ամառնային երեք արշաւներէ եւ հնագէտներու, տեղացիներու եւ արուեստագէտներու աջակցութեամբ չորս տարիներու վրայ երկարող ջանքերուն շնորհիւ` կարելի եղած է ամբողջացնել Շիկահող գիւղի 16-րդ դարէն մնացած Ս. Ստեփանոս Նախավկայ եկեղեցւոյ վերաշինութիւնն ու վերաօծումը: Հայաստանի հարաւային Սիւնիք մարզին մէջ եւ Արցախի մօտիկ...

Զրուցեց` ՔՆԱՐ ՄԱՆՈՒԿԵԱՆԸ Ստորեւ կը ներկայացնենք ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանին հետ «Ժողովուրդ» օրաթերթին կատարած հարցազրոյցը, որուն ընթացքին անդրադարձ կատարուած է Հայաստանի մէջ վարչապետի փոփոխութեան, հայաստանեան կեանքին մէջ արձանագրուած վերջին զարգացումներուն: ՀՅԴ Բիւրոյի ներկայացուցիչ Հրանդ Մարգարեանը անդրադառնալով Հայաստանի վարչապետի փոփոխութեանը` ասաց. «Վերջին շրջանում դրա անհրաժեշտութիւնը շատ կար, եւ կարծում եմ` վարչապետի փոփոխութիւնը տեղին էր»: «ԺՈՂՈՎՈՒՐԴ».- Մեր երկրում որեւէ անգամ ընդդիմութեանը...

Ահաւասիկ, լիբանանահայ վարժարաններուն մէջ դարձեալ խանդով ու եռանդով սկիզբ կ՛առնէ կրթական նոր տարեշրջանի մը կեանքը: Այս առիթով կ՛աղօթենք, որ 2016-2017 կրթական այս նոր տարին մեր վարժարաններուն համար ըլլայ խաղաղ, ներդաշնակ եւ արդիւնաշատ աշխատանքի շրջան եւ սրտանց կը մաղթենք, որ մեր ժողովուրդի սպասումներուն համաձայն, մեր դպրոցներուն մէջ ազգային շունչով եւ հայրենական տեսիլքներով կերտուի սփիւռքեան պայմաններու մէջ հասակ առնող մեր դեռատի զաւակներուն...

Հարցազրոյցը վարեց` ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Արմինէ Չուքասըզեան իգական սեռի առաջին լիբանանցի հայ ներկայացուցիչն է, որ անգլերէն գրականութեան մէջ մագիստրոսութեան աստիճանով վկայուած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանէն: Ընթացիկ տարուան յուլիս ամսուան մէջ Պէյրութի ամերիկեան համալսարանին նախաձեռնութեամբ, Արմինէ Չուքասըզեան ուրիշներու հետ շրջանաւարտութեան յիսնամեակին առիթով պարգեւատրուած է: Ան հեղինակ  է «Յուշեր եւ քաղաքներ» բանաստեղծական ժողովածուին եւ գրական բազմաթիւ յօդուածներ, պատմուածքներ ու բանաստեղծութիւններ ստորագրած է գրական ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Նորահաս սերունդին մէջ հայերէնի նահանջն ու անկէ բխող մտահոգութիւնները յաճախ ահազանգի ղօղանջներ կը տարածեն մասնաւորաբար արտերկրի մեր գաղութներուն մէջ (Հայաստանի մէջ մայրենիին ապրած ողբերգութիւնը այլ պատմութիւն ունի գլխաւորաբար օտարաբանութեանց հեղեղին պատճառով): Տագնապը դարմանելու համար մէկէ աւելի նշանակեալ մարմիններ, խմբակներ մասնագիտական ու գործնական քննարկումներ կը կատարեն սահանքը կասեցնելու եւ դրական զարգացումի մը մեկնարկը նշելու նպատակով: Ծրագիրներ կը մշակուին արդի...