Յօդուածներ

  Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Ապրիլ 24-ի երեկոյեան անձկագին սպասումով պատկերասփիւռիս դիմաց տեղ գրաւեցի ժամը 9:00-էն քանի մը վայրկեան առաջ` Հայաստանէն քաղուած լուրերու հաղորդումին հետեւելու համար: Ակնկալութիւնս արդարացաւ. Հայաստանէն ու աշխարհի չորս ծագերէն լուրերու հաղորդումը  բաւականին ամբողջական ու համապարփակ էր, միւս օրերուն նման ընդմիջումներ չունեցաւ առեւտրական ծանուցումներով, այլ նաեւ տեւեց միւս օրերէն աւելի երկար. խօսնակները արձագանգ եղան Ծիծեռնակաբերդէն մինչեւ Հայաստանի տարբեր աւաններ...

Մեծ կարեւորութեամբ կը նշուին «ամեակներ»-ը: Հայկէն ու Բելէն կամ պատմութիւն կերտած Արշակունեաց կամ Բագրատունեաց հարստութիւններէն մնացած սովորութի՞ւն, թէ՞ պարզապէս տօն մը նշելու համար տօնակատարութիւն: «Ամեակներ»-ու ծննդոցին մասին մանրամասն ուսումնասիրութիւն մը պատրաստելը չէ մեր նպատակը: Պարզապէս կը տեղեկացնենք, թէ յիշատակելի է այս տարուան «Հայրենիք»-ի ապրիլեան բացառիկ թիւը: Այս բարձրորակ տպագրութեան տասնամեակն է, որ կը տօնենք, միշտ ալ գործակցաբար մեր անգլերէնի բաժնի...

ՍՕՍԻ ԱՒԱԳԵԱՆ Համարեա 30 տարի անցած է մեծ մօրս մահուան թուականէն: Մեծ մայրս ծնած էր Եոզղաթ, մանկութիւնն ու երիտասարդութիւնը ապրած Լիբանան, հասուն տարիքին ընտանիքին հետ տեղափոխուած Իրաք եւ ապրած 15 տարի, յետոյ դարձեալ Լիբանան եւ մեծ հօրս մահէն ետք տեղափոխուած Միացեալ Նահանգներ` Ֆիլատելֆիա, մեծ քեռիիս մօտ, եւ այնտեղ մահացած: Տարբեր երկիրներու մէջ ապրած մեծ մայրս գործնականօրէն կը նկատուէր աշխարհ տեսած...

Ոչ շատ հեռու անցեալին մայիս 1-ը կամ Աշխատաւորներու օրուան նշումը առիթ էր ո՛չ միայն աշխատաւորներու իրաւունքներուն մասին հրապարակային քննարկումներով հանրային կարծիք ձեւաւորելու եւ ազդելու պետութիւններու որդեգրած քաղաքականութեան վրայ, այլ նաեւ գաղափարաբանական հէնքի վրայ աշխարհակարգի հետ կապուած երեւոյթներու վերաբերեալ սուր դիտարկումներ կատարելու եւ վերլուծումներ զարգացնելու: Երբեմնի երկբեւեռ դրութեան մէջ, մէկ կողմէ դրամատիրական, միւս կողմէ համայնավարական կարգերով կառավարուող երկիրներու եւ տարածաշրջաններու մէջ...

(ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական Կոմիտէի Անդամ Վիգէն Աւագեանի Արտասանած Խօսքը` Հայոց Ցեղասպանութեան 102-ամեակի Ժողովրդային Հաւաքին) Ապրիլեան ոգեկոչումները չեն նմանիր պատմական դէպքերու սովորական նշումներու: Ապրիլ 24-ը պատմութիւն չէ: Անցեալ չէ: Ան ամէնօրեայ ներկայութիւն է մեր կեանքին մէջ: Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման եւ հատուցման պայքարը մեր գոյութեան իրաւունքի եւ լինելութեան հարցն է: Ցեղասպանութենէն վերապրած իւրաքանչիւր հայ, Ցեղասպանութեան զոհ գացած իւրաքանչիւր ընտանիքի ժառանգորդ, անցնող 102...

ԺԱԳ ՅԱԿՈԲԵԱՆ ՀՅԴ Դ. Ընդհանուր ժողովը ամէն իմաստով անկիւնադարձային ժողով մը եղած է Դաշնակցութեան պատմութեան մէջ. արդարեւ, որ այդ ժողովին համայն հայութեան բովանդակ շահերը պաշտպանելու գաղափարական յանձնառութեան մէջ մտնելէ բացի, Դաշնակցութիւնը արմատական վերատեսութեան ենթարկեց իր ծրագիրը` աւելի եւս բիւրեղացնելով իր քաղաքական-ընկերային գաղափարաբանութիւնը, որով վեր ի վարոյ գրեթէ նոյնութեամբ, բայց շեշտադրումներու տարբերութեամբ, կուսակցութիւնը կ՛առաջնորդուի մինչեւ այսօր: ՀՅ Դաշնակցութիւնը, որ այդ Ընդհանուր...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ    Պատմութեան ընթացքին գրեթէ բոլոր ընկերային-տնտեսական յեղափոխութիւններուն կորիզը աշխատաւոր դասակարգն էր. աւելի ճիշդ, այս դասակարգը  յեղափոխութիւններուն սիրտն ու հոգին է: Սակայն աշխատաւոր դասակարգը առանց կազմակերպման չի կրնար որեւէ դեր  խաղալ իր պահանջներուն բարձրացման եւ ներկայացման առումով: 1917-ի ռուսական զոյգ յեղափոխութիւններուն (Փետրուարեան եւ Հոկտեմբերեան), 1968-ի Ֆրանսայի ցոյցերուն, 1989-ին Լեհաստանի մէջ համայնավար կարգերու անկման եւ ուրիշ բազմաթիւ ընկերային-յեղափոխական դէպքերու մէջ մեծ...

Ն. Պ. Մայիս մէկ. աշխատանքի եւ աշխատաւորի ազատագրութեան դատը` ֆաշականութեան հակադիր բեւեռներու աքցանին մէջ: Մայիս մէկը կը դիմաւորենք, երբ արար-աշխարհ ականատես դարձաւ, որ աշխատանքի եւ աշխատաւորի ազատագրութեան գաղափարական վեհ շարժումը, այլեւ` ընկերային իրաւատիրութեան եւ արդարութեան համար ազատախոհ մարդկութեան մղած շուրջ 130-ամեայ կազմակերպ պայքարը ինչպէ՜ս ֆաշականութեան կրունկին տակ մատնուած է ոտնակոխ ճզմուելու, այլամերժութեան ու մոլեռանդութեան միեւնոյն հոսանքէն թափ առած` գաղափարամոլ թէ...

Թալէաթ Փաշա Ի՞նչ Պայմաններու Տակ Արտօնեց, Որ Կոմիտաս Վարդապետ Արտասահման Մեկնի Ուսումնասիրեց Ու Հրապարակեց` Գէորգ Պ. Յակոբեան Թուրքիոյ վարչապետարանի օսմանեան արխիւներուն մէջ, մեր երկարատեւ ուսումնասիրութեան ընթացքին, հայ ժողովուրդը հետաքրքրող այլ եւ այլ նիւթերու կարգին հանդիպեցանք նաեւ անտիպ թղթածրարի մը: Այս թղթածրարը կը բովանդակէր թղթակցութիւններ,  որոնք լոյս կը սփռէին Կոմիտաս վարդապետի արտասահման ելքի արտօնութեան ներքին ծալքերուն: Նկատի առնելով, որ թղթածրարին այս...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Ողջ մնայ «Կուկըլ մեփ»-ը: Անոր շնորհիւ տասը վայրկեան քալելէ ետք հասանք Ինսպրուկի* այն պարտիզակը, որուն կեդրոնը Հայոց ցեղասպանութեան յիշատակին հայկական գեղեցիկ խաչքար մը տեղադրուեցաւ  2016-ին: Քանի մը երկվայրկեան լուռ ու խորունկ հայեացք մը նետեցինք յուշարձանին, տակը գրուած գերմաներէնով յուշագրութիւնը կարդացինք, ետեւը երեւցող հրաշալի Ալփեան լեռնաշղթաներուն գեղեցկութիւնը գովերգեցինք ու նկատեցինք, որ անոր շրջակայքը նստարաններ կան: Նստարաններէն մէկուն վրայ թուրքի...

ՎԱՉԷ ՓԱՓԱԶԵԱՆ Յօդուածագիրին մտածումներուն տեղ կու տանք` յարգելով տեսակէտի ազատութիւնը, առանց բաժնելու այնտեղ տեղ գտած հիմնական մտածումները: Կ՛ուզենք աւելցնել, որ երկրին մէջ կառավարական համակարգը փոխուած է հիմնովին: Փոփոխութիւնները կ՛իրականացուին փուլ առ փուլ, երկարատեւ աշխատանքներէ եւ սկզբունքային կեցուածքներէ մեկնած հետեւողական դիրքորոշումներէ. իսկ այս առումով գործադիր իշխանութեան մասնակցութիւնը հիմնականին մէջ կը նպատակադրէ այդ առաջադրանքներու իրացման միջոցներու որդեգրումը: Գործադիր իշխանութեան մասնակցութիւնը այս առումով...

Հինգշաբթի, 20 ապրիլ 2017-ին Անթիլիասի մայրավանքին մէջ գումարուեցաւ Հայ դատի եւ պատմաքաղաքական նիւթերու յատկացուած` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան հովանաւորութեամբ գործող «Խաչիկ Պապիկեան» հրատարակչական հիմնադրամի հերթական նիստը: Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին նախագահութեամբ տեղի ունեցած նիստին ներկայ էին Երուանդ Փամպուքեան (ատենապետ), Շահան Գանտահարեան, Կիրօ Մանոյեան, փրոֆ. Աշոտ Մելքոնեան եւ կաթողիկոսարանի դիւանապետ Խաչիկ Տէտէեան: Նիստը արժեւորում կատարեց հիմնադրամին կողմէ լոյս տեսած վերջին հրատարակութիւններուն,...

ՍԱԼԲԻ ՔԻՒՐՔՃԵԱՆ-ԹԱՇՃԵԱՆ Այո՛. զաւակն եմ Հայաստանի եւ հպարտութեամբ կը բարձրաձայնեմ այս տողը, ո՛չ միայն այն պատճառով, որ Հայաստանը իմ հայրենիքս է եւ հայերէնը իմ մայրենի լեզուս, այլեւ զաւակն եմ այն հողատարածքին, զոր թշնամին դարէ մը ի վեր կը պարծենայ իր գերութեան տակ պահելով կը պարծենայ, մինչ անիկա պապենական մեր երկրէն բաժին մըն է: Թուրքին եաթաղանը սպառնաց հայուն միայն ա՛յն ժամանակ,...

23 ապրիլ 2017-ին Մոնթեպելլոյի (Քալիֆորնիա) Հայոց ցեղասպանութեան յուշարձանին մօտ կազմակերպուած էր աւանդական դարձած հսկումի երեկոյ: ՀՅ Դաշնակցութեան` շրջանի «Դրօ» կոմիտէութեան կազմակերպած այս ձեռնարկին գլխաւոր բանախօսն էր ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Վիգէն Եագուպեան, որուն խօսքը կու տանք ստորեւ: Ես գիտե՛մ: Կարիքը չունիմ ոեւէ մէկու հաստատումին, որպէսզի վաւերացուի այն` ինչ որ գիտեմ: Մենք գիտե՛նք: Գիտե՛նք, որ մեր մեծ հայրերն ու մայրերը, համակ մեր...

Կիրակի, 23 ապրիլ 2017-ին Ժունիէի Սուրբ Յարութիւն եկեղեցւոյ մէջ մատուցուեցաւ հանդիսաւոր Ս. պատարագ` եկեղեցւոյ անուանակոչութեան տօնին առիթով, որմէ ետք կատարուեցաւ մատաղի օրհնութիւն: Պատարագեց եւ իր հայրական պատգամը փոխանցեց Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեան: Սրբազան հայրը իր քարոզը սկսաւ Պօղոս առաքեալին` կորնթացիներուն ուղղած երկրորդ նամակին մէջ տեղ գտած հետեւեալ նախադասութեամբ. «Ան, որ Աստուծոյ խօսքին միացած է, նոր արարած է:...

ԼՈՒՍԻԿ Քառասուն օրեր առաջ մեզմէ առյաւէտ բաժնուեցաւ Համազգայինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտանոցի նախկին տնօրէն Աշոտ Ճենտերեճեանը: Անցնող տարիներուն բարեբախտութիւնը ունեցած եմ հետը գործակցելու վարչական եւ կազմակերպական աշխատանքներով` շաբաթը քանի մը  հանդիպումներ ունենալով: Հիմնականը անոր մէջ շեշտուած մարդկային նկարագիրն էր, որ յարգանք եւ ակնածանք կը պարտադրէր բոլորիս: Համազգայինի «Լեւոն Շանթ» կեդրոնը միշտ ալ ունեցած է հայրենիքէն հրաւիրուած արուեստագէտներ` պարարուեստի, կերպարուեստի, թատրոնի,երաժշտութեան եւ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչում-ուրացում ճակատումը հասած է Հոլիվուտ: Թրքական պետութեան թեզը ցարդ արտայայտուած էր տեղական ժապաւէններու միջոցով: Այս նիւթին բազմիցս անդրադարձած եմ: Այդ շարքի վերջին ծանօթ նմուշն էր «Քերվան 1915»-ը: (1, 2, 3, 4 եւ 5) «Օսմանցի սպան»  («Օսմանլը Սուպայը», 2016 , 106 վ.) ժապաւէնը արտադրած է թրքական «Իսթըրն սանրայզ ֆիլմզ» (Ի. Էս.) ընկերութիւնը որուն միակ այլ ժապաւէնն է...

102-րդ ապրիլ 24-ը կը նշենք: Անհատաբար թէ հաւաքաբար կարելի բոլոր միջոցներով կ՛աշխատինք, պէ՛տք է աշխատինք, որպէսզի մեր շրջապատին ու աշխարհին ուշադրութիւնը հրաւիրենք մեր անժամանցելի Դատին վրայ: Տոքթ. Ռազմիկ Քրումեան (Քիւրումլեան) մեր անմիջական դրացնութեան մէջ ապրող հայորդի մըն է, որ այս տարի որոշած էր իւրայատուկ նախաձեռնութեամբ մը մասնակցիլ մեր Դատի ծանօթացման աշխատանքներուն: Նկատի ունենալով «Խոստումը» ժապաւէնին բնոյթը, ան իր մասնագիտական հոգածութիւնը...

Արդէն իսկ լիբանանեան շարժապատկերի սրահներուն մէջ կը ցուցադրուի  Հայոց ցեղասպանութեան մասին պատմող «Խոստումը» ժապաւէնը, որ բարեյաջող կերպով յաղթահարեց թրքական լոպին` ժապաւէնի յաջողութիւնը խորտակելու բազմաթիւ փորձերը: Թրքական կառավարութիւնը մէկ դար անց ալ կը ժխտէ Ցեղասպանութեան փաստը, եւ ատոր մասին ժապաւէնները մեծ դիմադրութեան կը հանդիպին: Ժապաւէնին մէջ նկարահանուած աստղերէն Քրիսթիան Պէյլ նոյնիսկ չէ բացառած, որ կրնայ «հակահարուած» ըլլալ: Անուանի կարգ մը աստղերը...

ՄԿՐՏԻՉ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Կայ այն տպաւորութիւնը, որ վերջին օրերու Ցեղասպանութեան տարելիցը նշող բազմաթիւ ու աշխարհատարած ձեռնարկներու թոհուբոհին մէջ, Մեծ եղեռնին առնչուող բաւական կարեւոր իրադարձութիւն մը բոլորովին աննկատ անցաւ: Արդարեւ, 21 ապրիլ 2017-ին Մարսէյի թաղամասերէն մէկուն մէջ, փոքր տարածութեամբ պուրակ մը պաշտօնապէս մկրտուեցաւ Սողոմոն Թեհլիրեանի անունով: Բացման հանդիսութեան ընթացքին նշանատախտակի մը վրայ Ֆրանսայի քաղաքային խորհուրդներու որդեգրած յատուկ ոճով գրուած է` «6-րդ շրջան...