Յօդուածներ

ԽԱՉԻԿ-ՀՐԱԿ ՏԵՄԻՐՃԵԱՆ Երիտասարդ յօդուածագիր  Խաչիկ Հրակ Տեմիրճեանի յօդուածին տեղ կու տանք` այնտեղ արծարծուած որոշ միտքերու հանդէպ մեր վերապահութիւնները յայտնելով: Հայաստանի մէջ արձանագրուած յեղափոխութիւնն ու յետյեղափոխական իրադարձութիւները օրինական դաշտին մէջ պահելը գերակայ առաջադրանք պէտք է մնայ, նախ` անշուշտ հակաօրինական նախադէպեր չստեղծելու եւ ժամանակի ընթացքին յաջորդ որեւէ յեղափոխութիւն առաջացնողներուն արդարացում չտալու` նախընթաց հակաօրինականութեան չդիմելու: Երկրորդ, յաչս միջազգային հանրութեան, ամէն գործընթաց սահմանադրականութեան եւ...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Բովանդակ հայաշխարհը կը սգայ ֆրանսահայ երգիչի` Շարլ Ազնաւուրի կորուստը: Մահը սուգ կը պարտադրէ: Սիրելիի մը անվերադարձ հեռացումը թախիծ կը պատճառէ: Սա պահուն, Ազնաւուրի մահով, այդ բոլորին զուգահեռ եւ խիստ հակասական երեւոյթով, մենք կրնանք նաեւ տօնել իր յաղթանակը: Շահնուր Վաղինակ Ազնաւուրեանի մահը պսակադրում մըն է նաեւ ամբողջ կեանքի մը տեւողութեամբ կուտակուած յաջողութիւններու շարանին: «Արաս» հրատարակչութեան կողմէ հրատարակուած կենսագրութիւնը յաղթանակի...

Թրքական իշխանութիւնները կը շարունակեն ստայօդ քարոզչութեամբ արդարացնել իրենց ներկայ եւ պատմական քաղաքական սխալները` առանց նկատի ունենալու, որ ազգեր ու ժողովուրդներ արդարութեան հասնելու իրենց պայքարը կը շարունակեն անկոտրում թափով ու քաղաքական պատեհ առիթը օգտագործելով` կը պարզեն Թուրքիոյ դերակատարութիւնը ազգային հաւաքականութիւններու, ինքնիշխան պետութիւններու իրաւունքներու ոտնահարման մէջ: Թուրքիոյ Ազգային մեծ ժողովի նախագահ Պենալի Եըլտըրըմը, Անթալիոյ մէջ տեղի ունեցած Եւրասիական խորհրդարաններու նախագահներու 3-րդ հանդիպման...

ՎԵՐԺԻՆ ԵՒ ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆՆԵՐ Նունէ Սարգսեան Հայաստան այցելողները յաճախ կը գտնուին հետաքրքրական ու հաճելի նորութիւններու դէմ յանդիման: Սփիւռքահայերը, որքան ալ զմայլին հայրենի երկրի գեղեցկութիւններուն‚ համադամ խորովածներուն եւ միջնադարու ու խորհրդային շրջանի մշակութային կոթողներու իւրայատկութեան վրայ‚ կը վերադառնան իրենց բնակավայրերը` Երեւանի մէջ լոյս տեսնող օրաթերթերէն կամ շաբաթաթերթերէն առանց գէթ մէկ օրինակ տեսած ըլլալու:  Ըստ երեւոյթին‚ արտասահմանի հայերուն հայրենի իրականութեան ու նաեւ...

ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վերջերս Բրիտանիոյ «Հետտըն» հրատարակչատան կողմէ լոյս տեսաւ լրագրող եւ վիպագիր Սերժ Մոմճեանի  «Gateway to Armenia» անգլերէն լեզուով գիրքը, որ բաղկացած է 166 էջերէ եւ կ՛ընդգրկէ 25 գլուխներ ու վերջաբան մը: Գիրքին սկիզբը հեղինակը կը նշէ, որ արեւմտահայերը սփիւռքի մէջ յաջողութեամբ համարկուած են զիրենք հիւրընկալած երկիրներուն մէջ: Ըստ հեղինակին, կան 2 տեսակի հայեր. անոնք, որոնք պայքարած են իրենց ինքնութիւնը...

Հարցազրոյցը վարեց` ՀՈՒՐԻ ՓԱՓԱԶԵԱՆ-ԷՄՄԻԵԱՆ «Պրիլընթ լիպանիզ ըուործ»-ը Լիբանանի մէջ տեղի ունեցող տարեկան մրցում մըն է, որուն այս տարի իր մասնակցութիւնը կը բերէ հայ երիտասարդ մը` Ռուտոլֆ Պեքերեճեանը: Այս մասին «Վանայ ձայն» հարցազրոյց մը ունեցաւ Ռուտոլֆ Պեքերեճեանին հետ` իմանալու համար անոր գործունէութիւնները եւ մրցոյթին մասնակցելու մանրամասնութիւնները: «ՎԱՆԱՅ ՁԱՅՆ».- Ի՞նչ գործով կը զբաղիս եւ ինչպէ՞ս եղաւ ձեր մասնակցութիւնը «Պրիլընթ լիպանիզ ըուործ» մրցոյթին:...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Աւանդութիւն դարձած էր, որ ՀՅԴ ամէն տարի յուլիս ամսուան վերջին շաբաթավերջին Լիբանանի պատանեկան միութիւնները ընդհանուր բանակումով մը Այնճարի մէջ տօնէին Խանասորի արշաւանքը: Կարկուտ տեղաց, Խանասորի դաշտումը... ՀՅԴ ԼԵՄ-ը գոյութիւն չունէր այդ տարիներուն: Կային պատանեկան միութիւններ, որոնք ԼԵՄ-ի նման երկսեռ չէին: Հաւանաբար 15 կամ 16 տարեկան էի: Դարձեալ Այնճար ենք:  Մեր բանակավայրը Խանասորի դաշտը կը յիշեցնէ, սակայն քիւրտերու մազրիկ...

Ա. Ա. Գերմանիոյ Քէօլն քաղաքին մէջ, Եւրոպայի տարածքին կառուցուած ամէնէն մեծ մզկիթին բացման արարողութեան ընթացքին, Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան բաւական յանդուգն քայլով մը զինք դիմաւորելու եկած թուրքերը բարեւեց ծայրայեղ ազգայնական «Գորշ գայլեր» կազմակերպութեան բարեւով, որ միջնեմատն ու մատնեմատը բութամատին միացնելով կը կազմէ ականջները տնկած գայլի մը գլուխը: Նման բարեւով մը իր հետեւորդները Գերմանիոյ մէջ ողջունելու Էրտողանին այս արարքը անկասկած նախածրագրուած եւ...

Հարցազրոյց Քանատայի ՀՅԴ Հայ Դատի Յանձնախումբի Ներկայացուցիչ Րաֆֆի Տօնապետեանին Հետ Հարցազրոյցը վարեց` ՎԱՀԱԳՆ ԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ Հայաստան կատարած պատմական այցելութեան ընթացքին վարչապետին ընկերակցող հայ համայնքը ներկայացնող պատուիրակութեան մաս կը կազմէին Քանատայի Հայ դատի յանձնախումբի անդամներ` Րաֆֆի Տօնապետեանը, Շահէն Միրաքեանը եւ Յակոբ Թորոսեանը: «Հորիզոն» հարցազրոյց ունեցաւ Հայ դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչ Րաֆֆի Տօնապետեանին հետ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Կը թուի, թէ պատմական այս այցելութիւնը դրական ներգործօն ազդեցութիւն...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Լեւոն Թորոսեանը իր բոլոր նախաձեռնութիւններում բարձր արհեստավարժութիւն ցուցաբերող, խորագիտակ ու նուիրեալ գործիչ է: «Մեծ արժէք ունեն Լեւոն Թորոսեանի ստեղծած բառարանները եւ ընդհանրապէս մշակութային լայն ասպարէզ ընդգրկող նրա ամբողջ գործունէութիւնը, որ ազգին պատիւ է բերում եւ մեծ ճանաչողութիւն ունի նաեւ հայրենիքում», գրել է Լեւոն Թորոսեանի մասին հայրենի արձակագիր, շարժապատկերի մասնագէտ Սերգէյ Գալստեանը: Իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովրդական դերասան,...

ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ Ֆրանսախօս երկիրներու կազմակերպութեան 17-րդ վեհաժողովին իրենց մասնակցութիւնը բերած 84 երկիրներու շարքին Լիբանանի մասնակցութիւնը, գլխաւորութեամբ հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշել Աունի, դարձաւ շատ կարեւոր իրադարձութիւն մը Լիբանանի համար: Այս վեհաժողովի ընթացքին է, որ որոշուեցաւ Լիբանանը դարձնել Ֆրանսախօս երկիրներու կազմակերպութեան Միջին Արեւելքի կեդրոնը, նուաճում մը, որուն իրագործումին համար նախագահ Աուն ամիսներ շարունակ աշխատանք տարած է ու` հսկայական ջանքեր թափած: Վեհաժողովը կարեւոր...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Վերջերս լոյս տեսած այս հատորին վերնագիրը շատ բան կը բացատրէ, սակայն` միայն բովանդակութեան բնոյթին մասին: Լոյս տեսած է «Եղբայր Միքայէլ»-ի նախաձեռնութեամբ, իսկ ան Միքայէլ Եուսուֆեանն է, բանաստեղծ Ժաք Ս. Յակոբեանի մտերիմներէն, որ պահած է 1965-էն մինչեւ 1975 գրողին կողմէ իրեն ուղղուած նամակներէն փունջ մը եւ լոյս ընծայած է` ներփակելով իր մէկ քանի պատասխանները, նաեւ` բանաստեղծին անունին հետ աղերս...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Դարձեալ հայրենիք եկած եմ շատերու նման, եւ` ոչ: Այլ խօսքով, վերադարձած եմ Տունս: Երեւան եմ: Կ՛այցելեմ: Կը պտտիմ: Արդէն մեծ ցանկութեամբ անոր տարածքին կրկին անգամ կը փորձեմ ապրիլ մօտիկ եւ հեռու անցեալս: Հաճելի է այս զգացումը: Եւ իւրաքանչիւր քայլափոխիս ամէն ինչ, յիշատակի նման, գեղեցկութեան մշուշի մէջէն, մէջս կ՛արթննայ: Ինչպէս միշտ եւ ամէն տեղ` հոս ալ յուշերս ունին իրենց...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ռուս-պարսկական պատերազմին` 1826-1828, ցարական Ռուսիոյ յաղթանակով Արեւելեան Հայաստանը ինկաւ ռուսական կայսրութեան տիրապետութեան տակ, շուրջ 90 տարի, մինչեւ 1917: Բարեկարգող ցար Ալեքսանտր Բ.-ի սպանութենէն ետք, 19 մարտ 1881-ին, Ալեքսանտր Գ.-ի օրօք, մինչեւ 1917-ի պոլշեւիկեան յեղափոխութիւնը, ռուսական ազգայնամոլութեան տարիներ էին, որուն առաջին դրսեւորումն էր գլխաւոր նախարար (ներքին գործոց նախարարի բացառիկ իշխանութեամբ, փաստօրէն` Ռուսիոյ վարչապետ-հրամայապետը) հայազգի կոմս Միքայէլ Լորիս-Մելիքովի 1824-1888 (միջնադարեան...

  Վերջին օրերուն որոշ նախադրեալներ փոխանցուած էին, որ Լիբանանի կառավարութեան ոդիսականը աւարտելու նախօրեակին է եւ թէ լիբանանահայութեան չափաբաժինի յարգումը խնդրոյ առարկայ է: Այլ խօսքով, երեսուն հոգինոց կառավարութեան մէջ լիբանանահայութեան պիտի վերապահուի նախարարական մէկ աթոռ: Բնականաբար հանգուցալուծման միակ խոչընդոտող հանգամանքը լիբանանահայութեան չէր վերաբերեր: Մինչ այդ համայնքի իրաւունքի յարգումի յիշեցումը, ապա պահանջը, ապա հետեւանքներէն զգուշացումն ու իրաւունքի պահանջին անտեղիտալի կառչած մնալու հրապարակային...

Սեպտեմբերի 19-ին տեղի է ունեցել նշանակալի իրադարձութիւն, որի մասին տեղեկատուութիւնն օրուայ եռուզեռում ասես մնացել է ստուերում: Բանն այն է, որ ֆրանսական դատարանը թոյլ է տուել Ազրպէյճանն անուանել «դաժան բռնապետութիւն»: Իսկ նախապատմութիւնը հետեւեալն է. 2015թ. սեպտեմբերի 7-ին «Ֆրանս 2» պետական հեռուստաալիքով ցուցադրուել էր երկժամանոց ժապաւէն¬հետաքննութիւն` «Իմ նախագահը գործուղման մէջ» խորագրով: Հետաքննութեան հեղինակներ են լրագրողներ Էլիզ Լիւսիենը, Լորան Ռիշարը եւ ուրիշներ, Ազրպէյճանի...

Ռ. ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ Արա Կիւլեր Փիքասոյի հետ Ե՞րբ էր, որ առաջին անգամ հանդիպեցայ Արա Կիւլերին կամ ճանչցայ զինք, յստակ կերպով չեմ յիշեր, բայց ինծի համար որպէս առաջին հանդիպում` քանդակուած է պատկեր մը, որուն մէջ ես ու ան, երկուքս ալ` տակաւին պատանի, հետիոտն ման կու գանք Սուատիյէէն դէպի Պոսթանճը գացող ճամբուն վրայ: Մեր երկուքին ալ ձեռքին մէջ կայ մէկ-մէկ լուսանկարչական գործիք: Երկուքս...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Այս հարցադրումը նոր չէ: Թէկուզ հարցի շուրջ ներկայումս, առաւել քան երբեւէ, բուռն են հանրային քննարկումները: Ինչպէս Թուրքիայյի եւ Ազրպէյճանի, նոյնպէս եւ` Հայաստանի ու Ռուսաստանի լրատուամիջոցներում: Այն, կարելի է ասել, գրեթէ հասակակից է Գիւմրիում  ռուսական ռազմակայանի կամ, պաշտօնական անուանմամբ, Անդրկովկասում  ռուսական  զօրախմբի 102-րդ  ռազմակայանի ներկայութեանը: Փաստօրէն Հայաստանում ռուսական զինուժի ներկայութիւնը իւրօրինակ աչքի փուշ է դարձած հիւսիսատլանտեան դաշինքի`...

ՀՅԴ Գերագոյն մարմինի անդամ Արթուր Եղիազարեանն Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է: «Հայաստանում Միացեալ Նահանգների դեսպան Ռիչըրտ Միլզը «EVN Report»-ի հետ զրոյցում բացառել է արցախեան հակամարտութեան հարցի կարգաւորումն` առանց «գրաւեալ տարածքների որոշակի մասի վերադարձի»: Պարոն դեսպանին ասէք, որ Արցախի Հանրապետութիւնում չկան գրաւեալ տարածքներ, ժամանակին կային ազատագրուած տարածքներ, որոնք վաղուց Արցախի սահմանադրութեամբ վարչական շրջանների մէջ են եւ հանդիսանում են Արցախի Հանրապետութեան...

Մեծ ուրախութեամբ կը հետեւէինք Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիոյ Ուրֆայի հայրենակցական միութեան աւանդական դաշտագնացութեան-ճաշկերոյթին, որ տեղի պիտի ունենար 23 սեպտեմբեր 2018-ին: Եւ յանկարծ հայրենակիցի մը Դիմատետրէն կ՛իմանանք, որ ձեռնարկը ջնջուած է` տխուր պատճառով մը: Ցնցիչ էր լուրը Լիբանանի Ուրֆայի հայրենակցական միութեան եւ ընդհանրապէս ուրֆացի հայրենակիցներուն համար. սրտի խոր կսկիծով տեղեկացանք մեր նախկին վարչական եղբայրներէն սիրելի անձնաւորութեան` Ներսէս Պէրպէրեանի մահուան գուժը: Մեզմէ առյաւէտ...