Յօդուածներ

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Մե՛նք ... - Մենք` բո՛ւռ մը հող աշխարհի վրան` Ժայռի պէս հաստա՛տ, դաշտի պէս յուռթի՛, Մենք` դարաւոր թի՛ւ բազկի արութեան, Մենք` սիրտի անդո՛ւնդ եւ բարձո՛ւնք միտքի. Մենք` մասիսաձիգ Հայկի՛ սէգ ճակատ Եւ անխախտ կամքի անյա՛ղթ Արարատ... »: ԺԱԳ Ս. ՅԱԿՈԲԵԱՆ Տարագրուած հայու բեկորները աշխարհով սփռուած Հայաստանէն հեռու, բայց իր առօրեան Հայաստան դարձուցած սփիւռքը միշտ իր մտահոգութեան կիզակէտը եւ...

Քոնկրեսի Ներկայացուցիչներու տունը` դեմոկրատական, իսկ ծերակոյտը` հանրապետական: Երբ երկրի մը քաղաքական ամբողջ կառոյցը հիմնուած է երկկուսակցական դրութեան վրայ, դժբախտաբար ակնկալութիւնը, արդիւնքն ու ապագան կախեալ պիտի ըլլան այդ երկու հատուածներէն` կարմի՛ր թէ կապոյտ, կամ` գունաւորման աշխարհէն մուտք գործելով պայմաններուն հետ համեմատաբար համընկնող անտառի քաղաքականութիւն` փիղ թէ աւանակ: Նոյեմբեր 6-ին պատահածը յիսուն նահանգներու մէջ քաղաքական կարմիր եւ կապոյտ գոյներով օժտուած քարտէսը երկու...

Նոյեմբեր 1-ին Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի Վաչէ Պարտիզունիի անուան հայ նոր եւ նորագոյն գրականութեան եւ անոր դասաւանդման մեթոտիկայի ամպիոնի եւ «Սփիւռք»  գիտաուսումնական կեդրոնի նախաձեռնութեամբ, Ֆրանքոֆոնիայի 17-րդ միջազգային գագաթնաժողովի գրամշակութային ծիրին մէջ կազմակերպուած էր «Հայ-ֆրանսական գրապատմական առնչութիւններ» խորագիրով գիտական նստաշրջան: Բացման խօսքին մէջ համալսարանի ուսումնագիտական գծով հոգեբանական գիտութիւններու դոկտոր, փրոֆ. Սրբուհի Գէորգեանը շնորհաւորեց «Հայ-ֆրանսական գրապատմական առնչութիւններ» խորագրով գիտական...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Ամէնէն ետք սեղան բերուեցաւ օրուան հաւաքը իմաստաւորողը` եօթը փոքր, գունաւոր եւ վառուած մոմերով զարդարուած տարեդարձի կարկանդակը: Ապա օրուան «մեծարեալ»-ին` Հայկին, որուն համար այս երեկոյ ընտանեօք ուրախ եւ աղմկոտ սեղանին մը շուրջ հաւաքուած էինք, թելադրուեցաւ պապիկին` մօտս գալ, որպէսզի գիրկս նստի ու թոռնիկ ու պապիկ թէ՛ մոմերը մարէինք եւ թէ՛ միասին ալ նկարուէինք: Հայկ հնազանդեցաւ: Արագ մը եւ մեծ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ Երրագրութիւն.- «Ամփիր Սոֆիլ» սրահին մէջ  գերմանական շարժապատկերի շաբաթը (1) փակուեցաւ գերմանաբնակ թուրք բեմադրիչ Ֆաթիհ Աքընի «Հանդիպակաց ափէն» ժապաւէնով («Աուֆ տեր անտերէն զայթէ», 2007, 122 վ): Շուրջ երկու հարիւր ներկաները մեծ մասամբ օտարներ էին: Աքըն բեմադրիչն է Եղեռնը պատկերող «Սպին» ժապաւէնին («Քեսիք», «The Cut», 2014, 138 վ), որ նոյնպէս ցուցադրուած էր գերմանական ժապաւէններու ծրագրի մը մէջ, 2015-ի սեպտեմբերին: Այո՛,...

Ա. Ա. Միացեալ Նահանգներու նախագահի ազգային հարցերով խորհրդական Ճոն Պոլթընի հարաւկովկասեան շրջապտոյտէն ետք, Արցախի տագնապին վերաբերեալ կեցուածքներու, ակնկալութիւններու եւ նախատեսութիւններու սակարանը դարձեալ բաւական ուշագրաւ աշխուժացում մը կ՛ապրի` ոչ անպայման բարենպաստ մթնոլորտի մը մէջ, որ ինքնին կը յուշէ Ազրպէյճանի ռազմաշունչ հռետորաբանութեան հիմքերուն հանգչած բոլորին ծանօթ տրամաբանութեան անժամանցելիութիւնը` Պաքուի իշխանութիւններուն համար: Արցախի տագնապին լուծման վերաբերեալ Մատրիտեան սկզբունքներուն մերժումը` Ստեփանակերտի իշխանութիւններուն կողմէ, ինչ...

ԳԷՈՐԳ ՄԱՆՈՅԵԱՆ Մեքսիքա հասած գաղթականներէն մաս մը Միացեալ Նահանգներու տարածքին անհաշիւ դարձած զանգուածային սպանութիւններուն թիւը մէկով աւելցաւ 7 նոյեմբերի երեկոյեան, Հարաւային Քալիֆորնիոյ մէջ տեղի ունեցած յարձակումով, սակայն աւելի ցաւալին այն է, որ այդ եւս բաւարար չէ եղած երկրին իշխանութիւնները մղելու, որ առաւել լրջութեամբ մօտենան զէնքերու սանձարձակ առուծախը զսպելու կամ նման ոճիրներու տուն տուող հոգեկան կամ մտային խանգարումները դարմանելու ջանքերուն: Արդարեւ,...

ԵՂԲ. ՆՇԱՆ ՀԱՆՆԷՇԵԱՆ Աւանդութեան համաձայն, այս տարի եւս Ս. Միքայէլ ընծայարանին մէջ նշուեցաւ կրթօճախին անուանակոչութիւնը` նուիրուած դպրատան գլխաւոր բարերար Միքայէլ աղա Յովհան Բաբումեանի մահուան 225-ամեակին: Շաբաթ, 10 նոյեմբեր 2018-ի կէսօրուան 12:00-ին, մայրավանքի Փոխեալ Կուսին մայր եկեղեցւոյ մէջ սուրբ եւ անմահ պատարագ մատուցուեցաւ` նախագահութեամբ Գրիգոր Պետրոս Ի. կաթողիկոս պատրիարք Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկէ հայոցի: Պատարագը մատուցեց Զմմառու վանքի փոխմեծաւոր եւ արտաքին մատակարար...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան «Մենք մեծ ընտանիք ենք` բաղկացած 300 միլիոն մարդուց, Ատրիականից մինչեւ չինական Մեծ պարիսպ»: Այսպէս յայտարարել է  Թուրքիայի նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանը: Յայտարարել է վերջերս` հոկտեմբերի երկրորդ կէսին, Մոլտովա կատարած երկօրեայ այցի ժամանակ, աւելի որոշակի` այցի երկրորդ օրը, հոկտեմբերի 18-ին, Կակաուզիայում, որը, ինչպէս յայտնի է, ինքնավար վարչական միաւոր է Մոլտովայի Հանրապետութեան կազմում: Այդ երկրամասը եւս Թուրքիայում դիտարկւում...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Մանաւանդ հայրենիքի մէջ, կան որոշ քաղաքական գործիչներ, մամլոյ պատասխանատուներ, հրապարակագիրներ եւ մտաւորականներ, որոնցմէ կը խուսափի Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան խօսքը, գործը եւ էութիւնը ճիշդ ներկայացնելու եւ արդար դատելու ըմբռնողութիւնը: Այս կացութիւնը մասամբ կարելի է բացատրել իբրեւ հետեւանք այն հակադաշնակցական մոլուցքին, որ շղթայազերծեցին ու տակաւին կը շարունակեն պոլշեւիկեան եւ նոր-պոլշեւիկեանն շրջանակները: Զուգահեռաբար, գոյութիւն ունին մակերեսայնութեամբ կամ օրուան քաղաքական հաշուարկներէ մղուած...

ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Նիկոլ Փաշինեանն իշխանութեան եկաւ ՀՀ-ում արմատացած փտածութեան, պետական համակարգում առկայ բազմաթիւ արատաւոր երեւոյթների դէմ պայքարելու, երկրում օրէնքի գերակայութիւն եւ արդարութիւն հաստատելու մասին յայտարարութիւններով, կոչերով եւ կարգախօսներով: Արդէն վարչապետի աթոռին նստելու յաջորդ պահից սկսած` ՀՀ-ում ծայր առան մայրաքաղաքային եւ մարզային նախկին մանր ու խոշոր պաշտօնեաների, այդ թուում նաեւ ուժային կառոյցների ներկայացուցիչների հանդէպ յարուցուած քրէական գործերը, ըստ որոնց, բացայայտւում էին...

Վերջին շրջանին Հայաստանի մէջ տեղի ունեցած իշխանափոխութեան պատճառով արտաքին ուժերու ազդեցութեան նիւթը յաճախ օրակարգի վրայ կը բերուի քաղաքական վերլուծաբաններու կողմէ: Իշխանափոխութենէն օգտուելու արտաքին ուժերու նկրտումները ակնյայտ են: Միացեալ Նահանգներ իր շահերու հետապնդման համար նախագծած է արդէն տարածաշրջանին մէջ իր ազդեցութեան գօտիներն ու լծակները` Ռուսիոյ հակազդող ուժ դառնալու, Կասպից ծովու կազէն օգտուելու եւ Իրանը մեկուսացնելու իր ծրագիրներուն ի խնդիր: Փոխարէնը` Հայաստանը...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՐՈՅԵԱՆ Մկրտիչ եպս. Աղաւնունի «Աղաւնետուն» բառը գործածեցի փոխաբերաբար կամ նմանողաբար: Այս նմանողութիւնը  ըրի` պարզապէս շեշտադրելու համար Մկրտիչ սրբազանին իւրայատուկ մականունը. Աղաւնունի: Ասիկա իրակա՞ն մականուն մըն էր, թէ՞ գրչանուն մը, չեմ կրցած ստուգել: Կ՛ընդունիմ սակայն, որ հայաոճ սիրուն մականուն մըն է, որ կարծէք իր տիրոջ շիջումով դադրած է ի սպառ: Անմիջապէս նշեմ սակայն, որ ԺԹ. դարու մեր եկեղեցական կեանքին մէջ...

ՎՐԷԺ-ԱՐՄԷՆ Ճամբայ` երիտասարդութեան առջեւ: Ճամբայ` հասարակական պատասխանատուութեան ստանձման առջեւ: Ճամբայ` նոր մօտեցումներու, նոր լուծումներու, նոր երազներու առջեւ: Խօսքս կը վերաբերի ամէնէն առաջ մեզի, որ տասնամեակներէ ի վեր պաշտօններ վերցուցած ենք ու տակաւին կը ստանձնենք: Խօսքս կը վերաբերի ամէ՛ն տեսակի պատասխանատուութիւններու, ամէ՛ն մակարդակի, ամէ՛ն ոլորտի: Խօսքս կը վերաբերի մեր գաղութին, սփիւռքին, Հայաստանին: Ճամբայ բանալ` չի՛ նշանակեր երես դարձնել, չի նշանակեր ասպարէզը...

Ազգային Միացեալ վարժարանի աշակերտները իրենց երախտագիտութիւնը յայտնեցին հայ լեզուի առաջին ուսուցիչին եւ անոր աշակերտներուն` յարգելով անոնց անթառամ յիշատակը, անմահացնելով անոնց սուրբ գործը: Ուրբաթ, 12 հոկտեմբեր 2018-ին նախակրթարանի դասարանները ունեցան արտադասարանային աշխատանքներ: Տարրական դասարանները տարբեր ձեռային աշխատանքներով եւ դիտելով տեսերիզներ` նուիրուած Մեսրոպ Մաշտոցի ու թարգմանիչներուն, ուխտեցին հաւատարիմ մնալ այդ վսեմ առաքելութեան: Միւս կողմէ` նախակրթարանի Դ, Ե, եւ Զ կարգերու աշակերտները խաղ-մրցումով...

Ամէն տարի կրթական վերամուտին յաջորդող առաջին մեծ ձեռնարկը Մեսրոպեանի մէջ նուիրուած կ’ըլլայ ազգային-եկեղեցական բացառիկ արժէք ներկայացնող Սրբոց Թարգմանչաց տօնին, որուն առիթով կը մեծարուին հայ ժողովուրդի պատմական կարեւորագոյն իրադարձութիւններէն` գիրերու գիւտն ու Աստուածաշունչի թարգմանութիւնը կատարած ոսկեդարու մեր մեծ հայրերը: Հոկտեմբեր 24-ին նախակրթարանի եւ երկրորդականի աշակերտները, առանձնաբար կայացած երկու հաւաքներու ընթացքին, անհատական եւ խմբային երգերով, ասմունքով եւ թատերական պատկերով մը ոգեկոչեցին Սուրբ...

Հ. Տ. ...Այստեղէն ինչքա՜ն սիրուն է տեսնել հայրենիքը... կանաչազարդ ու դալարագեղ: Ինչքա՜ն սիրուն է տեսնել Արցախը`  հայազգի հերոսներու կողմէ ոսոխէն պաշտպանուած: Տակաւին ինչքա՜ն սիրուն է տեսնել ձեր բոլորը` ձեր առօրեայ վազքին մէջ... հարազատներ սիրելիներ, մայր, հայր, քոյր ու հարազատներ, սակայն ինչո՞ւ կը կարծէք, որ մեռայ...: Տակաւին կը յիշեմ (ու չկարծէ՛ք հոգիները չեն յիշեր) Մուշեղ Իշխանի այն խօսքերը, որոնք կ'ըսեն. «Բաժանման...

... Կամ ալ մեր սրտերուն մէջ, կամ ալ այս մոմը, որ հիմա վառեցի քեզի համար, հոն կրակ կայ միայն... Խորքին մէջ միայն աչքերուդ մէջ կրակ կար եւ հաւանաբար նաեւ հոգիիդ մէջ, Քրիստափո՛ր... Առաջին հանդիպում չունեցանք մենք, քանի որ միշտ ալ Եղիշէ Մանուկեան երկրորդական վարժարանի մէջ գոյութիւն ունէիր որպէս աշակերտ: Բակը, բեմին ծայրը, նստած ընկերներուդ հետ: Յետոյ աւելի մտերմացանք ԼԵՄ-ի շարքերուն...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան մշակութային, հասարակական եւ մտաւորական կեանքը աշխուժ էր: Թատրոն, դասախօսութիւններ, կուսակցական եւ  աշխատաւորական ընկերակցութիւններու ժողովներ եւ այլն: Ստորեւ տրուածը նախարար Նիկոլ Աղբալեանի դասախօսութեան թղթակցութիւնն է Ռ. ստորագրութեամբ, «Յառաջ»-ի 16 դեկտեմբեր 1919-ի թիւին մէջ: «Շաբաթ, 13 դեկտեմբեր 1919-ին Հայաստանի խորհրդարանի դահլիճին մէջ տեղի ունեցաւ Հայաստանի Գրական ընկերութեան ութերորդ գրական երեկոն, ուր բանախօսն էր հանրային կրթութեան նախարար Նիկոլ Աղբալեանը`...

Շաբաթ, 3 նոյեմբեր 2018-ին տեղի ունեցաւ ՀՄԸՄ-ի Անթիլիասի մասնաճիւղի սկաուտական 2018-2019 տարեշրջանի վերամուտի պաշտօնական արարողութիւնը: Սկաուտները եւ մասնաճիւղի շեփորախումբը իրենց երթը սկսան Մըզհերի Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նուիրուած «Մայիս 28» պողոտայի յուշարձանէն: Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Նարեկ արք. Ալեէմեզեանը եւ մասնաճիւղի վարչութեան ատենապետ Կարօ Պէրպէրեանը յուշարձանին առջեւ զետեղեցին ծաղկեպսակ մը, անկէ ետք առաջնորդ սրբազանը տուաւ իր օրհնութիւնը: Ապա սկաուտական խումբերը (267...