Յօդուածներ

Վայոց Ձորի Ջերմուկ քաղաքին մէջ 16 օգոստոսին Ջերմուկի եւ յարակից շրջաններու բնակիչները կատարեցին բողոքի ցոյց` ընդդէմ Ամուլսարի շահագործման: Անոնք օր մը առաջ յայտարարեցին այս մասին` ակնկալելով, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը կու գայ իրենց հետ հանդիպելու: Ցուցարարները դիմեցին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանին` անմիջապէս հանդիպելու խնդրանք-պահանջով եւ դիտել տուին, որ իրենք կ՛ուզեն անձամբ հանդիպում ունենալ անոր հետ, եւ ոչ` միջնորդութեամբ: Քաղաքի բնակիչները...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԻՍԿԱՀԱՏԵԱՆ «Տաճկահայ զինուոր եւ զինուորականութիւնը» խորագրեալ յուշագիրքով (Համազգայինի հրատարակութիւն, Պէյրութ, 1967, 121 էջ), հեղինակը` օսմանեան բանակի սպայ Գալուստ Սիւրմէնեան, Ա. Համաշխարհային պատերազմի տեւողութեան օսմանեան, ապա Հայաստանի Հանրապետութեան բանակին մէջ իր ծառայութեանց եւ ընդհանուր կացութեան նկարագրութիւնն ու պատումը կ՛ընէ: Մինչեւ օսմանեան սահմանադրութեան վերահռչակումը` «Հայերը զերծ էին զինուորական ծառայութենէ, ասոր փոխարէն` տարեկան որոշ տուրք մը կը վճարէին պետութեան» (էջ 11), կ՛ըսէ...

Տաւուշի մարզի հիւսիսային հատուածին մէջ հայկական զինեալ ուժերուն իրականացուցած գործողութեան շնորհիւ 140 հեկտար տարածք ազատագրուած է եւ անցած հայկական ուժերու վերահսկողութեան տակ: Գործողութիւնը եղած է հակադարձութիւն, երբ Ազրպէյճանի սահմանապահ ծառայութեան ստորաբաժանումները փորձած են միջդիրքային տարածքին մէջ յառաջանալ եւ նոր բնագիծ զբաղեցնել «Բաբաքեար» կոչուող լերան շրջակայքին մէջ: Առաջին իսկ ընկալումով փաստօրէն գործնական տեսք ստացած է Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտպանութեան նախարարի յայտարարած «Նոր...

Հարցազրոյցը վարեց ՄԱՐԻՆԱ ՊՕՂԻԿԵԱՆ «Գանձասար» հարցազրոյց մը ունեցաւ ՀՅԴ պատմութեան թանգարանի տնօրէն Անուշ Ամսէեանին հետ` լուսարձակի տակ առնելու թանգարանի տնօրէնութեան գործունէութիւնն ու թանգարանին պատմական արժէքը: Ստորեւ կը ներկայացնենք հարցազրոյցը: «ԳԱՆՁԱՍԱՐ».- Ե՞րբ հիմնուած է ՀՅԴ պատմութեան թանգարանը եւ ի՞նչ նպատակ կը հետապնդէ ան: ԱՆՈՒՇ ԱՄՍԷԵԱՆ.- 20-րդ դարու սկիզբը Օսմանեան եւ Ռուսական կայսրութեանց տարածքներուն վրայ ազգային ուժերը հալածանքի կ’ենթարկուէին: Մենք ո՛չ միայն...

ԿԱՐՕ ԱՂԱԶԱՐԵԱՆ «Հայաստան ասելիս աչքերս լցվում են, Հայաստան ասելիս թեւերս բացվում են, Չգիտեմ` ինչո՞ւ է այդպէս: Հայաստան ասելիս աշխարհը իմ տունն է, Հայաստան ասելիս էլ մահը ո՞ւմ շունն է... Կը մնամ, կը լինեմ այսպէս»: Համօ Սահեան «Հայաստան, երկիր դրախտավայր», «Մայր Հայաստան», «Նայիրեան երկիր» անուանումները սփիւռքի տարածքին ապրող իւրաքանչիւր հայու համար ոգեշնչող իրականութիւն են ու իբրեւ հայ գոյատեւման երաշխիք: Կարելի է՞...

ԴՈԿՏ. ՀՐԱՅՐ ՃԷՊԷՃԵԱՆ Այս մէկը սոսկ խօսք չէ, ոչ ալ յորդոր` առանց իրական կեանքի փորձի, այլ վկայութիւնը եւ խրատը` նուիրեալ անձի մը, որ իր համակ կեանքը նուիրած էր Քրիստոսի եւ Անոր եկեղեցիին ու, տակաւին, համայնքի ծառայութեան` Լիբանանի եւ Միջին Արեւելքի մէջ, երբ հրաժեշտ կ’առնէր մեզմէ հաստատուելու համար Միացեալ Նահանգներ եւ միանալու իր զաւակներուն: Այս նուիրեալը Արամ Սարգիսեանն էր, որ իր...

Ա. Ա. Ազրպէյճանի պետութեան ստեղծման եւ ապա ազրպէյճանցիներու ցեղային կազմաւորման մասին Պաքուի իշխանութիւններուն քաղաքական պատուէրով ընթացք առած ապատեղեկատուական խուլ արշաւին խարխուլ կառքին լծուած ազրպէյճանցի պատմաբաններուն տրուած լաւ պատասխան մըն է Լոնտոնի Տնտեսագիտութեան հիմնարկի ցեղագրութեան փրոՖեսէօր, ընկերաբան Էնթընի Տէյվիտ ՍթեՖըն Սմիթի այն եզրայանգումը, թէ` «Որոշ ազգեր ունին լաւ պահպանուած անցեալ մը, մինչ ուրիշներ ատոր փնտռտուքին մէջն են, որովհետեւ անոնց անցեալը կա՛մ...

Գ. Մ. Հայաստանում տեղի ունեցած յեղափոխութիւնը, աւելի շուտ` իշխանափոխութիւնը (իշխանափոխութիւն, քանի դեռ չեն նշմարւում յետյեղափոխական փուլին բնորոշ օրինաչափութիւններ) իր հետ քաղաքական բնոյթի խնդիրներ բերեց Հայաստան-Արցախ յարաբերութիւններում: Քաղաքական այդ խնդիրները, որոնք կարելի է նաեւ որպէս անհամաձայնութիւններ որակել, բարեբախտաբար չուղղորդուեցին Հայաստանի ու Արցախի հայրենակիցների միջեւ միմեանցից օտարման նախկին` արհեստականօրէն հրամցուած խմորումներով: Ըստ երեւոյթին, հայութիւնը դասեր քաղել է եւ բարեբախտաբար գիտակցում է նման...

«Հայաստան-Արցախ-Սփիւռք  եռամիասնութիւնը ընդունած ենք` իբրեւ մտածելակերպ, կենսակերպ: Այդ եռամիասնութեան շնորհիւ` թեւակոխած ենք կայուն փուլ:... Մեր ընտրած ուղին անշրջելի է»: Բակօ Սահակեան Արցախի նախագահ Համահայկական խաղերը լոկ պարզ մրցումներ չեն, որոնց ընթացքին աշխարհի չորս ծագերէն եկած հայորդիներ, հայրենիքի իրենց քոյր-եղբայրներուն հետ, իրարու դէմ կը մրցին` գերազանցելու, յաղթական դուրս գալու եւ, ի վերջոյ, մետալի կամ բաժակի մը տիրանալու: Այս բոլորը զանազան ու...

Սեւրի դաշնագիրը հայոց վերապրումի եւ զարգացման պայքարի ճամբուն վրայ կարեւոր հանգրուան մըն է, որուն հարիւրամեակը կը լրանայ եկող տարի: Անոր ապրող կարեւորութիւնն այն իրողութեան մէջ է, որ Մեծ Հայքի մէջ Բագրատունեաց թագաւորութեան կործանումէն` 1045-էն գրեթէ տաս դար ետք միջազգային հա-մայնքն ընդունեց հայ ազգն իբրեւ քաղաքական գործօն եւ հայոց պետականութեան ներկայացուցիչին հրաւիրեց առաջին համաշխարհային պատերազմի հաշուեյարդար տեսնող այդ հաւաքին: Դաշնագիրները, վերջին...

ՅԱԿՈԲ ԱԲՂ. ԵԱԳՈՒՊԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւն Հայ եկեղեցին շատ մեծ յարգանք ընծայած է Աստուածածնի անձին ու դերին: Հայ եկեղեցւոյ շարականագիրները ընդարձակ տեղ տուած են Աստուածածնի փառաբանութեան, բարեխօսութեան, որոնց ընդմէջէն արտայայտած են անոր անձին մասին իրենց ըմբռնումը եւ շարականներուն ընդմէջէն ցոյց տուած են հին կտակարանեան մարգարէութեանց կատարումը եւ` Հին Կտակարանին մէջ եղած նշաններուն հետ անոր կապակցութիւնը. օրինակ` «Ուխտի տապանակ», «Եդեմական...

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մինչ գրիչս կը սահի ճերմակ թուղթին վրայ` գրութիւնս ամբողջացնելու համար, նոյն ժամանակ օրերն ալ կը սահին, եւ մինչեւ հասնիմ տողերուս վերջակէտին, հասած կ՛ըլլայ Ս. Աստուածածնայ Վերափոխումի թուականը` 18 օգոստոս 2019: Հպանցիկ ակնարկով մը կը նկատենք, որ Քեսապ իր բռնագրաւումէն, ապա ազատագրութենէն ետք, անցեալ ամառ` 2018-ին, անցուց յուսադրիչ եւ բնականոն ժամանակ մը: Այս կը նշանակէ, թէ Քեսապի եկեղեցիները,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աշխարհն ու մարդկութիւնը այսօր համընդհանուր տագնապի մատնող գործօններն ու անոնց տուն տուող զարգացումներուն հակիրճ իրազեկումը անհրաժեշտ ենթահողը կը կազմեն այն լուծումներուն ու հորիզոններուն, որոնք կը բացուին, պէ՛տք է բացուին մարդուն դիմաց, ընդգրկելով զուգահեռաբար` անհատ երկիրներ ու ցամաքամասեր, հասնելու համար  համաշխարհայնացման համահունչ յեղափոխութեան, սակայն` ո՛չ այն տրամաբանութեամբ, որ աւելի քան դար մը առաջ աշխարհին հրամցուեցաւ համայնավարներուն կողմէ, այլ` անհատներու,...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 25 յուլիս 2019-ին իր մահկանացուն կնքեց Թունուզի նախագահ Պեժի Քայիտ Սապսի: Թունուզը, որ «Արաբական գարուն»-ը ընծայեց արաբական աշխարհին`տապալելով աւելի քան 30 տարուան ամբողջատիրական կարգերը եւ անոնց հետ սերտաճած փտած աւազակապետական եւ դրամատիրական համակարգը: 2014-ին Թունուզի խորհրդարանական ընտրութիւններուն Սապսիի աշխարհիկ «Նիտաա Թունուզ» կուսակցութեան յաղթանակը` ընդդէմ կրօնամէտ «Նահտա»-ին, ցոյց տուաւ,որ յետյեղափոխական Թունուզը արաբական աշխարհին համար պիտի դառնայ բաց, արդի եւ...

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի տեսակապի միջոցով «Թերթ»-ի հետ զրոյցի մը ընթացքին ըսաւ, թէ սփիւռքի մէջ կ՛ողջունեն համահայկական օրակարգ ստեղծելու գաղափարը, սակայն ասիկա նոր բան չէ. նախապէս ալ` թէ՛ սփիւռքի, թէ՛ Հայաստանի մէջ այս հարցը եղած է օրակարգային: Հարցազրոյցը` ստորեւ: ՀԱՐՑՈՒՄ.- Պարո՛ն Բագրատունի, լիբանանահայ համայնքը հայկական սփիւռքի ողնաշարն է: Մօտաւոր հաշուարկներով` այսօր Լիբանանում բնակւում է շուրջ 140...

ԽՈՐԷՆ ԱՐՔ. ՏՈՂՐԱՄԱՃԵԱՆ Կաթողիկոսական փոխանորդ Կիպրոսի թեմին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութիւն Համայն քրիստոնէութիւնը Ս. Աստուածածնի Վերափոխման տօնը մեծ շուքով կը տօնախմբէ օգոստոս 15-ին: Իսկ հայ եկեղեցին` օգոստոս 15-ի մօտաւոր կիրակին, այսինքն` 12-18 օգոստոսի միջեւ: Տօն մը, որ Հայ եկեղեցւոյ հայրերը հինգ տաղաւար տօներէն մէկը համարած են, եւ կը տօնուի ինը օրեր շարունակ, եւ որուն ընթացքին շարականներու երգեցողութեան ընդմէջէն կ’ոգեկոչուի Ս....

Կ.Ա.Օ. Աշխարհի մէջ ե՞րբ լսուած է, որ կին մը կամ մայր մը զԱստուած ծնի, երբե՛ք. մարդ արարած միայն մեղանչական մարդ կը ծնի, իսկ քրիստոնէական եկեղեցւոյ թագուհին` երկնքի պարգեւն է մարդկութեան: Սուրբ Կոյս Մարիամ հրաշք մըն է իսկական, մարդկային պատմութեան ամէնէն մեծագոյն հրաշքը: Մարիամ Աստուածածինը Աստուծոյ արքայութեան  կայքն ու տաճարը հանդիսացող Քրիստոսի եկեղեցիին խորանին բազմած թագուհին է եւ արդարօրէն գրաւած է...

ՎԱՀԷ ՍԱՐԳՍԵԱՆ Հայաստանի ներքաղաքական այնպիսի զգայուն խնդրի վերաբերեալ, ինչպիսին Քոչարեանի դատավարութիւնն է եւ մարտի 1-ի ողբերգական իրադարձութիւններին առնչուող քննարկումները, Պի. Պի. Սի.-ի ռուսական ծառայութեան հրապարակումը յստակօրէն բացայայտեց մի քանի հանգամանքներ: Քոչարեանի շուրջ ծաւալուող իրադարձութիւնների հիմքում դրուած է Հայաստանի Հանրապետութեան արեւելումի հարցը, եւ արեւմտեան այդ լրատուամիջոցի նմանաբովանդակ անդրադարձը լաւագոյնս փարատեց մեր այս պնդման հիմքում առկայ կասկածները: Ի հարկէ, մինչ այս հրապարակումը...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԱԼ ՄԽՍԵԱՆ Կոմիտասի Ծննդեան 150-ամեակի Նուիրուած Ձեռնարկներ Ուրուկուէյ Կազմակերպութեամբ Մոնթէվիտէոյի Համազգայինի «Լեւոն Շանթ» մասնաճիւղի վարչութեան, վերջերս նշուեցաւ Կոմիտասի ծննդեան 150-ամեակը: Արդարեւ, «Հայկական երեկոյ» անուան տակ  բեմադրութիւնը բաղկացած էր երկու բաժիններէ: Առաջին բաժինով պալէի մեծ վարպետ եւ Պուէնոս Այրեսի աշխարհահռչակ «Քոլոն» թատրոնի մէջ երկար տարիներ  հանդէս եկած իբրեւ գլխաւոր պարող, իսկ այժմ գեղարուեստական ղեկավար Վահրամ Համբարձումեան մարմնաւորեց Մեծն Կոմիտաս վարդապետի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Արդի արհեստագիտութիւնը` իր թուայնացեալ ու համակարգչային բարիքներով, վերջին տասնամեակներուն արագօրէն թափանցած է մարդոց կեանքէն ներս, խօլ թափով  կ՛արշաւէ մարդը փոխարինելու իմաստով, այնքան մը, որ մարդկային ընկերութիւնը հետզհետէ աւելի՛ սուր կերպով կը զգայ անոր հետեւանքներուն ցաւը, որքան կ՛օգտուի անվիճելի բարիքներէն: Ոչ ամբողջական պատկեր մը տուինք այս շարքին առաջին բաժինով: Չենք ուզեր համեմատութիւն ընել Աստուծոյ եւ մարդուն միջեւ, սակայն, եկէ՛ք,...