Յօդուածներ

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պսակաձեւ ժահրին հետեւանքները դարմանելու, բայց մասնաւորաբար նոր ալիքներ կանխարգիլելու համար գիտական աշխարհը վստահաբար անդուլ աշխատանք կը տանի եւ պիտի տանի երկար: Սա չի նշանակեր, որ օրէնսգէտներ եւ իրաւական հարցերու մասնագէտներ հիմա պէտք է անգործ նստին, այլ պէտք է իրենք զիրենք կոչեն այլապէս փրկարար առաքելութեան: Յստակ է, վէճ չի վերցներ, որ այս համաճարակը հակակշիռի տակ բերուելէն ետք աշխարհը պիտի...

ԱՐՇԱԿ ՊԱՒՈՒԿԵԱՆ «Պատմութիւնը ինքզինք կը կրկնէ Առաջին անգամ` իբրեւ ողբերգութիւն, Իսկ երկրորդ անգամ` իբրեւ զաւեշտ»: ՔԱՐԼ ՄԱՐՔՍ   Թերեւս ոմանք հարց տան, թէ Մարքսի այս տողերը ի՞նչ առնչութիւն ունին «Քորոնա» ժահրին հետ: Յստակացնեմ միտքս եւ խօսիմ օրինակներով: Պատմութեան վաղ օրերէն ի վեր աշխարհն ու մարդկութիւնը ապրած են շարք մը փուլեր, որոնք կը նկատուին սարսափելի, հետեւաբար` ահ ու դողի մատնած են...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ «Ճշմարտութիւնը լոյսին պէս է, կոյր: Սուտը, ընդհակառակն, գեղեցիկ աղջամուղջ մըն է, որ կ՛արժեւորէ ամէն բան»: Ալպէր Քամիւ Այս տարի, Հայաստան եւ Սփիւռք(ներ), ԱՊՐԻԼ 24ը, ինչպէս Զատիկը, պիտի ապրինք տունը, թերթ, ձայնասփիւռ եւ հեռատեսիլ պիտի փոխարինեն ցոյցերը: Յայտարարութիւններ միշտ պիտի ըլլան: Հաւանօրէն համաշխարհային իրարանցումին մէջ ցեղասպանութիւնը ճանչցող նոր մը պիտի չըլլայ: Լրատուամիջոց, գրող եւ խօսող, մեր ժողովուրդը պիտի հրաւիրե՞ն, ոչ...

ԽՈՐԷՆ ՔՀՆՅ. ՊԷՐԹԻԶԼԵԱՆ Տէր սիրական, ձայն փրկական Լոյս մարդկութեան, սէր յաւիտեան Աւետաբեր կանչ հովուական Հզօր Իշխան խաղաղութեան Ընտրեցիր Դուն խաչի ճամբան Որ կնքես Ուխտ Տէրունական Համբերեցիր ծայր աստիճան Կեանքիդ մասին վեհ, սրբազան Մարգարէներ տուին նշան Թէ պիտի գայ Յիսուս Արքան Որ ըլլայ Զոհ վասն մարդկան Եւ բանայ դուռն ողորմութեան: Խաչի ուղին, վճիռ մահուան Տխուր պատկեր, սեւ հանգրուան Մութ դաւերը Յուդայական...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Պսակաձեւ ժահրին դէմ պայքարող ամերիկեան խմբակին պետը՝ Տաքթըր Ֆաուչի, հաստատեց իրականութիւն մը, որ ամերիկացիք ու աշխարհը շաբաթներէ ի վեր գիտէին. «Եթէ վարակին դէմ աւելի կանուխ շարժէինք, այսքան զոհ չէինք տար...»: Ֆաուչիի սլաքը միայն նախագահ Թրամփի եւ իր անատակ ու համբակ գործակիցներուն չէ ուղղուած, այլ աշխարհի բոլոր երկիրներու այն վարիչներուն, որոնք շաբաթներ ու ամիսներ շարունակ անտարբեր կանգնեցան եւ այլ...

ՆՈՐԱՅՐ ԱԴԱԼԵԱՆ Բանասիրական գիտութիւնների դոկտոր Աշխարհն այսօր եթէ շուռ էլ չի եկել, ապա շուռ գալու վրայ է: Շրջուած աշխարհի կերպարը գործում է մարդկութեան դէմ: Վերջին ժամանակներս հեռուստաէկրանին տեսնում ենք երիտասարդ մի մարդու, այսօրական սանրուածքով, թւում է հէնց նոր է դուրս եկել «Տոմա» գեղեցկութեան սրահից, մանրամասնօրէն շպարուած, գլուխն անվերջ շարժում է աջ ու ձախ, սառն աչքերով նայում քեզ եւ կարծես ասում...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Նորութիւն չէ, որ վաղուց արդէն գոյութիւն ունի մեր ժողովուրդը իր արդար պահանջատիրութենէն խզելու մեծապետական քաղաքականութիւն և որ այդ քաղաքականութիւնը խրախուսողը ընդհանրապէս եղած է ԱՄՆ-ի դաշնակցային գործադիր իշխանութիւնը գէթ Լոզանի համաձայնագրէն ի վեր։ Իսկ Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի աւարտէն սկսած, ԱՄՆ եղած է այդ քաղաքականութեան առաջատար ուժը։ Փաստօրէն, Նախագահ Ուիլսընի արդարակորով առաքելութեան ձախողութենէն ետք, Արևմուտքը որդեգրեց Քեմալական Թուրքիոյ սրտին վրայ...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ «Թուիթըր»-ի հիմնադիր Ժաք Տորսի 1 միլիառ տոլար   կը նուիրէ պսակաձեւ ժահրի դէմ պայքարի ֆոնտին: Ի սկզբանէ յայտնենք, որ հետագայ տողերը ծանուցողական բնոյթ չունին, ո՛չ ալ դրամատէր մարդոց գովքը հիւսելու կը միտին, ընդհակառակը, համոզուած ենք, որ ազատական դրամատիրութիւնը իր հրէշային մտածողութեամբ չարիքի աղբիւր է համայն մարդկութեան. մերօրեայ փաստերը կ'ապացուցեն ըսուածին միտք բանին: Արդ, վերը մէջբերուած տողին մէջ մեզ...

ՀԱՅԿԱԶՈՒՆ    Ո՛չ: Կնոջական էջի խոհագիրի եւ ճաշերու բաժինը չէ՛: Ձեզի նոր թացանի մը (սօս) բաղադրութիւնը պիտի չըսեմ: «Քաղցր ու թթու»-ն այն համերն են, զորս մարդուս քիմքը կ՛առնէ այս օրերուն` մեր իրականութիւնը դիտելով: Անկասկած, լիբանանահայութիւնը, ինչպէս ամբողջ Լիբանանն ու աշխարհը, դժուար օրեր կ՛ապրի, դժուարութիւններն ու դառնութիւնները թուելու հարկ չկայ: Բայց կեանքի իրականութիւն է: Յոռեգոյն պայմաններուն մէջ իսկ կը մնան բաներ, դէպքեր...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր www.TheCaliforniaCourier.com Հանրծանօթ է, որ Թուրքիոյ կառավարութիւնը կը զրկէ իր երկրին մէջ ապրող փոքրամասնութիւնները իրենց իրաւունքներէն, անոնք ըլլան հայեր, ասորիներ, յոյներ, հրեաներ կամ քիւրտեր: Այսուամենայնիւ, հասարակութեան ճնշող մեծամասնութիւնը կազմող թուրքերը Թուրքիոյ իշխանութիւններու կիրարկած բռնութիւններուն ամէնէն մեծ զոհերն են: Տասնեակ հազարաւոր անմեղ թուրքեր բանտարկուած են շինծու պատրուակներով։ Նման անմարդկային վերաբերմունքի յայտնի օրինակ է թուրք...

ՄՈՎՍԷՍ Ս. ՀԵՐԿԵԼԵԱՆ Սիրելի՛ ընթերցող` Այս օրերուն, առանց  յանցանք գործած ըլլալու, մենք բոլորս ալ հարկադրաբար ներառուած ենք համաճարակային ոլորապտոյտի մը մէջ, ուր մէկ կողմէն «կամովին»տնային կալանքի կ'ենթարկուինք եւ միւս կողմէ կեանքը տարբեր տեսանկիւնէ դիտելու ճանապարհներ կը փնտռենք ու ... Այսօր դարձեալ պիտի խօսիմ այնպիսի նիւթի մը շուրջ, որ թէ՛ դուրս է իմ մասնագիտութենէս եւ թէ՛ իմ անմիջական հետաքրքրութիւններուս մաս չի...

ՊՕՂՈՍ ՎՐԴ. ԹԻՆՔՃԵԱՆ Կաթիլ մը արցունք, որ իր մէջ կը բովանդակէ անբացատրելի խառնուրդ մը զգացումներու: Հաւանաբար ամէնքս ուրախութեան ու տխրութեան արցունքներ թափած ենք մեր կեանքի զանազան փուլերու, սակայն... Հայրապետական արցունքը տարբեր է: Ինծի նման հաւանաբար դուն եւս, յարգելի՛ ընթերցող, նշմարեցիր Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութենէն ուղիղ սփռուած Ս. Զատկուան պատարագի աւարտին, Ս. Աթոռոյս ազգընտիր հայրապետին յուզումնալից աչքերը, եւ անոնց մէջ սեղմուած...

Վ. ԱՒԱԳԵԱՆ Յարութեան տօնն էր կիրակի օր, եւ քրիստոնեայ աշխարհը առաջին անգամ ըլլալով ուրախ չէր: Տխրութեան պատճառը անպայման «Քորոնա» ժահրին հարիւր հազարէ աւելի զոհերը չէին, ո՛չ ալ մէկ միլիոնէ աւելի վարակակիրները, որոնք զանազան երկիրներու հիւանդանոցներուն մէջ կը դարմանուէին, անկախ ինքնամեկուսարաններու մէջ գտնուողներէն եւ վերջնական ապաքինողներէն: Տխրութեան պատճառը նաեւ համաշխարհային տնտեսութեան միլիառաւոր տոլարներու վնասները չէին, ո՛չ ալ աշխարհի առողջապահական համակարգին կրած...

ՆԺԴԵՀ ՄԿՐՏԻՉԵԱՆ Վերջին քանի մը շաբաթներուն ճնշող ամայութիւնը ամէնուրեք է: Բոլորիս համար սովորաբար խճողուած վայրեր դատարկ են, ամայի: Բոլորիս համար հանգիստ վայրեր ծանր են, ճնշող: Պատճառը բոլորին համար յստակ է, երեւոյթը համաշխարհային է: Համաճարակին պատճառով կորսնցուցինք շատ մը «սովորական» դարձած երեւոյթներ, «ազատութիւն»-ներ, հաճոյքներ եւ մթնոլորտ: Կորսնցնելէ ետք է, որ բոլորս գիտցանք անոնց արժէքը: Պարզ է, կ'ըսեն` «բանի մը արժէքը կը...

ԵՐԵՒԱՆ․- Հայաստանի Յովհաննէս Թումանեանի անուան թանգարանը առցանց հարթակի վրայ սկսած է հեքիաթներ ներկայացնել նաեւ արեւմտահայերէնով։ Թանգարանը առցանց հարթակի վրայ բազմաթիւ ու բազմաբովանդակ ծրագիրը կ՛իրականացնէ այցելուներու հետ կապը չկորսցնելու նպատակով։ Թանգարանը կը փորձէ իր ուշադրութեան կեդրոնին պահել ոչ միայն Հայաստանի, այլեւ Սփիւռքի մէջ բնակող հայրենակիցները։ «Սիրելի աշխարհասփիւռ հայեր` հայրեր, մայրեր, մեծ հայրեր ու մեծ մայրեր, կ’ուզենք տեղեկացնել, որ այսուհետեւ ամէն շաբաթ...

8 Ապրիլ 2016-ին ծնունդ առած հայերէնի գրադաշտ հանդիսացող «Հայերէն blog» կայքէջը (https://hayerenblog.wordpress.com/ ) կը յիշատակէ իր քառամեակը` գլխաւոր խմբագիր ունենալով Իշխան Չիֆթճեանը:  Չորս տարիէ ի վեր «Հայերէն blog»-ին վրայ կատարուած հազարաւոր տեղադրումները կը վկայեն այս կայքէջի յաջողութեան մասին: Հոն լոյս կը տեսնեն գրութիւններ, որոնք անտիպ են:  Համացանցային իրականութիւն դարձած այս կայքէջին մասին առաւել մանրամասնութիւններ իմանալու համար «Թորոնթոհայ» կայքը հետեւեալ հարցազրոյցը ունեցած է «Հայերէն blog»-ի համահիմնադիր եւ խմբագրական կազմի անդամ Սօսի Միշոյեան–Տապպաղեանի հետ:  Հարցազրոյցը վարած է Տիրուկ Մարգարեան-Կարապետեան։ * * * Տ․Մ․– Ինչպէ՞ս ստեղծուեցաւ «Հայերէն blog»-ը: Ս․Մ․– «Հայերէն blog»-ը համացանցային կայքէջ է, հիմնուած 2016-ին: Blog-ը ստեղծելու գաղափարը Իշխան Չիֆթճեանինն էր: Երբ առաջարկեց, որ միասնաբար արեւմտահայերէնով կայքէջ մը հիմնենք, ոգեւորութիւնս մեծ եղաւ, քանի որ նոյն ծովուն մէջ լողացողներէն մէկն ալ ես եմ....

ՆՈՐԱՅՐ ՏԱՏՈՒՐԵԱՆ Անուշ գիշեր էր, Աստղիկ դիցուհին լոգանք ստանալու համար իջաւ Մշոյ դաշտ, Արածանի գետի ջուրերը, մերկացաւ: Տարփաւոր կտրիճները լսեցին շրշիւնը, կրակ վառեցին մօտակայ բարձունքներուն վրայ, որպէսզի հիանան անոր գեղեցկութեամբ… Աստղիկը իր շուրջը պատեց թանձր կապոյտ շերտով մը մշուշի եւ մնաց աննշմար: Այնուհետեւ, քօղարկող մշուշ էր ամէն գիշեր: Յետոյ՝ երկրամասը կոչուեցաւ Մուշ, դաշտը՝ Մշոյ դաշտ։ Ձեր ականջը, յարգելի ընթերցող, շոյեց հայրենի տեղանունի մը ստուգաբանութիւնը:...

Համաճարակը հարուածած է նաեւ խունկը, աղօթքն ու պատարագը: Դատարկ են եկեղեցիները։ Այո՛… յարութեան, հաւատքի եւ գիտակցութեան տօնը՝ Զատիկն ալ պատժուած է այս տարի: Բոլորովին տարբեր պայմաններու տակ կը նշուի այս տարուան Քրիստոսի յարութեան օրը: Արդէն իսկ շաբաթ մը առաջ, Մեծ Պահքի նախավերջին Կիրակին՝ Ծաղկազարդի օրը լուռ էին եկեղեցիները, իսկ անոնց մօտակայ բակերը՝ փակ: Մեծ հետաքրքրութիւն ստեղծող Դռնբացէքի արարողութիւնն ալ դռնփակ...

Ատենէ մը ի վեր, ներկայ իշխանութեան ջատագովական դաշտը ահազանգ կը հնչեցնէր Արցախի նախագահական և խորհրդարանական ընտրութիւններու կայացման առողջապահական հետևանքներու կապակցութեամբ։ Մամուլին և ընկերային ցանցերուն մէջ լոյս կը տեսնէին թախանձագին կոչեր ուղղուած յատկապէս Վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանին՝ անյապաղ միջամտութիւն բանեցնելու և կասեցնելու ընտրական այս գործընթացը։ Պիտի խոստովանիմ, որ ես ևս և, վստահ եմ, ինծի պէս՝ բազմաթիւ ընկերնե՛ր կը բաժնէինք համավարակի վտանգներուն հետ...

Աստուծոյ Որդին դէպի Գողգոթա ուղղուելէ առաջ, իր աշակերտներուն վախն ու անորոշութիւնը տեսնելով կ’ըսէ. «Աշխարհի վրայ նեղութիւն պիտի ունենաք, բայց քաջալերուեցէ՛ք, որովհետեւ ես յաղթեցի աշխարհին» (Յհ. 16.33): Աստուծոյ Որդին մարդեղացած էր երկրաւոր նպատակներու ու նիւթական շահերու վրայ հիմնուած աշխարհի մարդակեդրոն համակարգը քանդելու եւ հաստատելու երկնային ճշմարտութիւններուն վրայ հիմնուած աստուածակեդրոն համակարգը: Ան աշխարհ եկած էր անառակ դարձած մարդը վերադարձնելու իր երկնաւոր Հօր:...