Անդրադարձ

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Շաբաթ երեկոյեան, Այնճարի ժողովուրդը համախմբուած էր իր ազգային վարժարանին շուրջ: Վարժարանի հիմնադրութեան 75-ամեակի նշումներու մեկնարկը կը կատարուէր խուռներամ բազմութեամբ եւ մեծ խանդավառութեամբ: Անցնող երեք տարիներուն, Այնճար հայաւանը դիմագրաւեց լուրջ դժուարութիւններ: Շրջանին մէջ տիրող անապահով կացութիւնը մտահոգեց հայաւանի բնակիչները եւ ընդհանրապէս բովանդակ լիբանանահայութիւնը: Այսուհանդերձ, այնճարցին անգամ մը եւս պատուով ստանձնեց այդ կացութեան պատասխանատուութիւնը` հաստատակամօրէն եւ քաջութեամբ: Այսօր, բարեբախտաբար համեմատական...

ԹԱԹՈՒԼ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Փետրուարի 25-ին եւ 26-ին Ռուսաստանի եւ Ազրպէյճանի նախագահները երկու հեռախօսազրոյց են ունեցել: Քրեմլինը չի մանրամասնել, թէ որոնք են եղել հեռախօսազրոյցների մանրամասները: Հաշուի առնելով այն իրողութիւնը, որ նախօրէին Պաքուն բողոքի գիր էր յղել Մոսկուային` Ռուսաստանից Հայաստանին 200 միլիոն տոլարի պետական արտահանման վարկ տրամադրելու մասին համաձայնագրի կապակցութեամբ, ակնյայտ է, որ Վլատիմիր Փութինի եւ Իլհամ Ալիեւի հեռախօսազրոյցների առանցքում եղել է հայ-ռուսական...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ        «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Նախորդ հազարամեակի ընթացքին իսլամական երկու դրացի պետութիւններու` Պարսկաստանի եւ Օսմանեան կայսրութեան միջեւ յարաբերութիւնները տատանած են խաղաղ գոյակցութեան եւ բացայայտ պատերազմի միջեւ: Այս երկու պետութիւններու բնակիչները ոչ միայն ազգային եւ լեզուական տարբերութիւններ ունէին, այլեւ բաժնուած էին երկուքի` իրենց իսլամական հաւատքով. պարսիկները շիա էին, իսկ թուրքերը` սիւննի: Իրանի եւ Թուրքիոյ միջեւ այս բաժանումները...

ՅԱԿՈԲ ՓՈՔՐԱՒՈՐԵԱՆ Իւրաքանչիւր հայու համար, ըլլայ ան սփիւռքահայ կամ հայաստանցի, յատուկ ուշադրութեան առարկայ կը մնայ հայրենիքը: Ան ոչ մէկ ջանք կը խնայէ իւրաքանչիւր ստեղծուած հնարաւորութենէ օգտուելու եւ մեր դրախտավայր հայրենիքը ծանօթացնելու աշխարհին: 2015 թուականի մարտին երեք սուրիացի հայուհիներ մտայղացումը ունեցան «live-love-world» եւ «live-love-bracelet» միջազգային այս զոյգ ծրագիրները իրականացնել Հայաստանի մէջ: «Live-love-world»-ի նպատակն է համացանցի ամէնէն տարածուած (Ֆէյսպուք, Ինսթակրամ) ծրագիրներու միջոցով...

ԳԷՈՐԳ ՅԱԿՈԲՃԵԱՆ Լեզուն պահելն ու պահպանելը միայն պարտականութիւն ու պարտաւորութիւն չէ, այլ նաեւ ու ամէնէն առաջ` իրաւունք: Ամէն առիթի լեզուն պահելու եւ զարգացնելու անհրաժեշտութեան մասին կը խօսինք, բայց շատ քիչ կ՛անդրադառնանք լեզուական մեր իրաւունքներուն: Մայրենի լեզու սորվիլն ու գործածելը, ինչպէս նաեւ սեփական, հանրային, ուսումնակրթական, իրաւական, դատական, վարչական, մամուլի ու հաղորդակցութեան ոլորտներուն մէջ մայրենի լեզու գործածելու կարելիութիւն ունենալը անհատական ու հաւաքական...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ «Անատոլու» լրատու գործակալութիւնը հաղորդեց, որ Թուրքիոյ Հանրապետութեան հիւսիսարեւելեան Պուրսա քաղաքին մէջ ծախու է 300-ամեայ հայկական եկեղեցի մը: Վաճառողները եկեղեցիին համար կը պահանջեն 1,5 միլիոն տոլար: Առուծախով զբաղող թուրք գործակալ մը կը նշէ. «Այն տարածքը, ուր կը գտնուի եկեղեցին, ժամանակին բնակուած եղած է հայերով: Դուն կրնաս ամէն անկիւն զգալ պատմութեան շունչը»` աւելցնելով, որ ոչ ոք համաձայնած է առաջարկուող գինին,...

Բանալի բառեր` ՀՅ Դաշնակցութիւն, 125-ամեակ, պատմութեան գաղափար, քաղաքակրթական գործընթացներ, Արեւմուտք, Արեւելք, հայկական մեծ սինթեզ, «խնդիր-ծուղակ», առաքելութիւն: ՀՅ Դաշնակցութեան 125-ամեակի հանդիսութիւնները ո՛չ միայն կուսակցութեան անցած դժուարին ու բարդ ճանապարհին արձանագրուած ձեռքբերումների ամփոփման առիթ էին, այլեւ` մինչ օրս դեռեւս անկատար մնացած նպատակների նորովի իմաստաւորման հնարաւորութիւն: Արագօրէն փոփոխուող աշխարհում վերջին հանգամանքն աւելի կարեւոր է, որովհետեւ մեզանից պահանջում է ոչ թէ պարզապէս վերյիշել անցեալը,...

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 27 փետրուարին, 28 տարի առաջ, ազրպէյճանական ծովեզերեայ քաղաքի մը` Սումկայիթի մէջ, ազերի ամբոխը իր իշխանութեանց հրահրումով ու առաջնորդութեամբ իրագործեց 20-րդ դարավերջի «ազգային մաքրազտման» ահաւոր սպանդ մը տեղւոյն հայ բնակչութեան դէմ: 27 փետրուար 1988-էն սկսեալ, երեք օր շարունակ, հայու արիւն հեղեցաւ թրքատիպ հայատեացութեամբ մոլեգնած Ազրպէյճանի իշխանութեանց եւ ազերի ամբոխին կողմէ: Աշխարհի չորս ծագերէն միլիոնաւոր մարդիկ սահմռկած աչքերով հետեւեցան ազրպէյճանական...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ «Ես ամերիկեան ֆութպոլի սիրահար չեմ: Տարին մէկ անգամ կը դիտեմ, այդ ալ «Սուփըր պոլ»-ն է»: ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Գեղարուեստական ձեռնարկի մը գլխաւոր բանախօսերէն մէկն էր այդ օր Վաչէն, եւ նախքան իր խօսքին անցնիլը` ներկաներուն տեղեկացուց, թէ այդ ձեռնարկը երկու շաբաթ առաջ տեղի պիտի ունենար, սակայն նոյն օր «Սուփըր պոլ»-ի խաղին պատճառով յետաձգուած էր այս օրուան թուականին: Եթէ Վաչէն չանդրադառնար,...

Կազմակերպութեամբ Համազգայինի Շրջանային վարչութեան այս եւ յառաջիկայ շաբաթավերջերուն լիբանանահայութիւնը առիթ պիտի ունենայ վայելելու աշուղական եւ հայրենասիրական երգեր` կատարողութեամբ «Սայաթ Նովա» աշուղական երգի վաստակաւոր անսամպլին, գեղարուեստական ղեկավարութեամբ Թովմաս Պօղոսեանի: Կիրակի, 28 փետրուարին «Էմիլ Լահուտ» սրահին մէջ տեղի պիտի ունենայ համերգը, իսկ ուրբաթ, 4 մարտին «Երջօ Սամուէլեան-Եռագոյն» սրահին մէջ պիտի կայանայ ընթրիքը: «Սայաթ Նովա» անսամպլի գեղարուեստական ղեկավար, կոմիտասեան սկզբունքներուն հաւատարիմ` ժողովրդական եւ...

Շ. Գ. Ռուս-ամերիկեան համաձայնութիւնը` Սուրիոյ տարածքին զինադուլ յայտարարելու, հարցականներ ստեղծած է հասկնալիօրէն կիրարկելիութեան իրատեսութեան շուրջ: Մանաւանդ, որ զինադուլի համաձայնութիւնը չի ներառեր ահաբեկչական կազմակերպութիւնները եւ ընդհանրապէս կը վերաբերի կառավարական եւ հակակառավարական ուժերուն` պատերազմի սկզբնաւորութեան գոյացած դասական հասկացողութեամբ: Ռուս-ամերիկեան վերահսկելիութիւնը երկկողմանիօրէն այս տեսքով կը ներկայանայ շատ պարզեցուած կարգով. կառավարական ուժերը կ՛ենթարկուին ռուսական ցուցմունքին, հակակառավարականները` ամերիկեան: Անշուշտ շատ բարդ է այսօրուան խճանկարը եւ...

Միացեալ Նահանգներում եւ Հայաստանի նախկին դեսպան, Հայաստանի նախկին վարչապետ, այժմ Եւրասիական տնտեսական յանձնաժողովի խորհրդի նախագահ Տիգրան Սարգսեանի մտորումները ՀՅԴ-ի մասին Նուիրում եմ իմ ընկեր Վահան Յովհաննիսեանի յիշատակին Հայ հասարակութեան վերաբերմունքը ՀՅԴ-ին երբեք չի եղել միանշանակ, եւ ակնյայտ է, որ հարուստ եւ հակասութիւններով լի կենսագրութիւն ունեցող ազգային կառոյցի անցած ուղուն գնահատականներ տալը անշնորհակալ գործ է: Յատկապէս, որ կարծիքները խիստ իրարամերժ են,...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Խօսքը արդար, ապագայակերտ, գեղարուեստական շունչով ու որակով լիացած յաղթանակի մը մասին է: Յայտնապէս յաղթանակներու շքերթի մը, որուն հերոսները մէկ ամբողջութիւն կը կազմեն: Անոնք ունին մէկ պատկանելիութիւն, ինքնութիւն եւ մտասեւեռում, անոնց շաղախը հայ թատրոնի փառքն ու պարծանքն է, դէպի գեղեցիկը ձգտելու իրաւութիւնը: Իսկ այդ ձգտումը ի՛նչ կը պահանջէ, եթէ ոչ ջանք ու քրտինք, կամք ու ճիգերու խտացում, սէր ու...

ՐԱՖՖԻ ՏՈՒՏԱԳԼԵԱՆ Թալին Գեւոնեանը ամերիկահայ մըն է, հայկական դպրոցի` «Ֆերահեան»-ի շրջանաւարտ: Ապրած է ու մեծցած` հայաբոյր, հայրենասէր, Հայաստանով շնչող ու ապրող ընտանիքի եւ միջավայրի մէջ: Փոքր տարիքէն բազմաթիւ առիթներով եղած է Հայաստան, եւ ամէն անգամ, երբ այցելած է հայրենիք, աւելիով կապուած է իր պապերու հողին, ժողովուրդին, գիւղերուն, օդին, ջուրին: «Միշտ կ՛ուզէի գործի մը սկսիլ Հայաստանի մէջ, իւրայատուկ, եզակի գործ, որ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 18-19 փետրուարին Պրիւքսէլի մէջ 30 ժամ տեւած բանակցութիւններէ ետք, Բրիտանիան այլ զիջումներ ապահովելու կողքին Եւրոպական Միութեան մէջ ստացաւ յատուկ կարգավիճակ եւ իրաւունք ստացաւ չմասնակցելու միութեան հետագայ քաղաքական ու տնտեսական համարկումին: Բրիտանիոյ վարչապետ Տէյվիտ Քամերոն վեհաժողովի աւարտին յայտարարեց. «Բրիտանիան ընդմիշտ դուրս պիտի բերուի «աճող սերտ միութեան» սկզբունքի ենթակայութենէն եւ երբեք պիտի չդառնայ եւրոպական գերպետութեան մաս»: Ըստ անոր, «գոյացած համաձայնութեամբ...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Վազգէն Շուշանեանի կեանքին մէջ 1932-ը անկիւնադարձային թուական մը կարելի է սեպել: Իր գաղափարական նախկին ընկերներուն հետ խզելէ ետք ամէն կապ` ան գրեթէ մեկուսացաւ. մանաւանդ որ իր հանրային բեմն եղող ընդդիմադիր «Մարտկոց» թերթը շուտով դադրեցաւ: 1939-ին ինք էր, որ կը գրէր. «Վեց տարիէ կ՛ապրիմ ֆրանսական մտաւորական շրջանակի մէջ, վեց տարիէ բարեւ իսկ չեմ ստանար հայ ժողովուրդէն» («Մարդ մը, որ...

ՀՐԱՉ ՊԱՐՍՈՒՄԵԱՆ «Բեմ  2000» թատերախումբը անցեալ նոյեմբերին չորս ելոյթներով ներկայացուց  «100 տարի վերջ կամուրջին տակ» թատրերգութիւնը: Յօդուածի առաջին մասը (թուական) կը վերաբերէր թատրերգութեան ներշնչումին, տիպարներուն, դիպաշարին, լեզուին, բեմայարդարումին եւ այլն: Ստորեւ կը ներկայացնենք երկրորդ եւ վերջին մասը: Խաղարկութիւն.- Երկրորդական տիպարները ներկայացած էին մէկ տարածաչափային կարծրատիպերով: Անոնցմէ իւրաքանչիւրը ունէր մէկ ու միակ որոշ յատկութիւն: Այսինքն չունէին հոգեկան խորք: Եթէ նկատի ունենանք,...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Ամբոխավարութեան եւ մարդորսութեան ծառայող քաղաքական այլասերած եւ այլասերող խօսքը մեզ աստիճանաբար հեռացուցած է ազգային եւ մարդկային իրաւ արժէքներէ: Մարդկային խորք եւ նուաճումներ մոռցուած են: Մրցակցութիւն եւ դիրքապաշտութիւն ինքնանպատակ դարձած են: Այսպէս, հայ կեանքի քաղքենիացումը աւեր կը գործէ, Հայաստան եւ սփիւռքներ, ուր անհատապաշտութիւնը իր յոռեգոյն չափանիշներուն կը հպատակի, այսինքն` դրամին, ժողովրդավարութիւնը նոյն այդ դրամին մականին կ՛ենթարկուի, ղեկավարութիւնները դրամի յառաջացուցած...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 2009-ին Ցիւրիխի մէջ ստորագրուեցան Հայաստան - Թուրքիա յարաբերութիւններու բնականոնացման տխրահռչակ արձանագրութիւնները` միջնորդութեամբ Զուիցերիոյ եւ հովանաւորութեամբ Միացեալ Նահանգներու ու Ռուսիոյ: Նշեալ փաստաթուղթերուն ստորագրուելէն անմիջապէս ետք, այդ հոլովոյթը ականահարուեցաւ Թուրքիոյ կողմէ առաջադրուած` Լեռնային Ղարաբաղի տագնապի ազրպէյճանամէտ լուծման նախապայմանին պատճառով: Հայաստան-Թուրքիա յարաբերութիւններու բնականոնացման հոլովոյթը ղարաբաղեան «սառեցուած» տագնապին առնչելով` թրքական կողմը սառեցուց իրարմէ տարբեր, սակայն նաեւ առնչակից երկու հոլովոյթներ` Հայաստան-Թուրքիա միջպետական յարաբերութիւններու...

ԱՆԻ ԿԱՐՄԻՐԵԱՆ 2 Ըսածս յաւելեալ բացատրութիւններու կը կարօտի: Ո՛չ միայն մեզի կը մնայ մեր ժամանակներուն համաձայն դաստիարակչական մօտեցում մը ստեղծել, այլեւ կը թուի, թէ ԺԹ. դարու Օսմանեան կայսրութեան եւ Ի. դարու Միջին Արեւելքի փորձառութիւնները արգելք կը հանդիսանան, աւելի քան` օգնութիւն: Կարծէք ստիպուած ըլլայինք Մխիթար Աբբահօր վերադառնալու` գտնելու համար շրջան մը, ուր վաւերական փոխանակութիւն մը հնարաւոր էր հայերէնի եւ արեւմտեան լեզուներուն...