Անդրադարձ

ՍՈՖԻԱ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Արցախում պատերազմի վերսկսման առաջին իսկ օրից ուշագրաւ էր տարբեր երկրներում ապրող քրտերի արձագանգը այս իրադարձութիւններին: Նրանց մի մասը հայամէտ եղբայրական յուզումնառատ գրութիւններով էր հանդէս գալիս, իսկ միւս մասը փոշոտ արխիւից կրկին հանեց Արցախն ու Սիւնիքի մի մասը Կարմիր Քիւրտիստան որակող հեքիաթների հաւաքածուն: Այո՛, բացի ազրպէյճանական ու թուրքական լրատուամիջոցներից` Արցախի պատմութեան շուրջ ապատեղեկատուութեան տարածմամբ աչքի են ընկնում նաեւ քրտերը:...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Թուրքիոյ Հանրապետութեան նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան իր ելոյթներէն մէկուն` «Ինծի համար, կը ներէք, հայ է՛, յոյն է ըսողներ եղան», ըսած էր: Հիմա ես ալ իմ կարգիս ամօթ կը զգամ իր անունը եւ «հայ ազգը» սահմանումը նոյն նախադասութեան մէջ գործածելէ: Ուրեմն ընթերցողը թող ներէ զիս այս անպատշաճ երեւոյթին համար: Խոստովանիմ որ անհրաժեշտութիւնը զիս դրաւ նման անյարմարութեան դիմաց: Էրտողան թերեւս...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Այսօր Վանան մեզի հետ պիտի ըլլայ: Մեծ «խապրիկ»: Թոռնիկի հետ ըլլալ` իսկապէս որ հոգեկան տարբեր վայլելք է: Հարցուցէ՛ք: Երկար ատենէ ի վեր զինք չէի տեսած:Մեր մօտ չէր: Մի՛ հարցնէք, խէ՛ր է, եւ կամ` ինչո՞ւ: Կարճ ըսելով` մենք ալ զոհն ենք որդի-հարս մեծ եւ ծանր անհասկացողութեան, որուն պատճառով` ամուսնալուծում. իսկ մեզի համար ալ` նոր ու ոչ նպաստաւոր որոշումներ: Եւ...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Այսօր մենք մտած ենք նոր դար մը, որուն պայմաններն ու պահանջները կը տարբերին նախորդէն: Նոր փուլի մէջ մտած են համաշխարհային քաղաքական, ընկերային եւ տնտեսական մարզերը, որոնք շարունակական զարգացման մէջ են: Ինչպէս որ դաշնակցական մտաւորական Շաւարշ Միսաքեանը ըսած է. «Չըլլայ, որ թմրիս անցեալի փառքերով. հաւատք եւ յարատեւ ճիգ, որպէսզի բան մըն ալ դուն աւելցնես անոնց վրայ` իբրեւ նոր սերունդ»:...

ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ԻՍԿԱՀԱՏԵԱՆ Նիւթերու անմիջականութիւնն ու հրատապութիւնը մղած են հեղինակը` Պարոյր Աղպաշեանը հաւաքելու եւ այս տարուան ամրան «Դիտարկումներ եւ դատումներ» խորագիրով ժողովածուի մը մէջ վերահրատարակելու 2008-2015 ժամանակաշրջանին լոյս տեսած իր յօդուածները: Գիրքը հրատարակուած է անձնական նախաձեռնութեամբ, մեկենասութեամբ յարգելի ազգայինի մը, որուն անունը չէ յիշուած: Հեղինակը հատորը ձօնած է պայծառ յիշատակին իր վաղամեռիկ եղբօր` բժիշկ Եսայի Աղպաշեանի, զոր ճանչցած եմ իբրեւ հարազատ...

Քառասուն օրեր առաջ, արկածի իբրեւ հետեւանք  մահացաւ վերջին երկու  տարիներուն «Այնճարի ոռոգման ջուրի յանձնախումբ»-ի ջուրի մատակարարման մեքենաներու պատասխանատու, հալէպահայ, ՀՅ Դաշնակցութեան համակիր Յակոբ Թիւթիւնճեանը: Բոլորովին անակնկալ այս արկածը ցնցեց Այնճարի հայութիւնը: Արդարեւ, մահացողը Հալէպէն ընտանեօք Այնճար ապաստան գտած հայ ընտանիքի հայր էր, որ պատերազմէն խոյս տալով Այնճարը ընտրած էր իբրեւ ապահով հայկական միջավայր, իր տիկնոջ` Մարալ Սարգիսեան-Թիւթիւնճեանին եւ երկու տղոց`...

Շաբաթ, 22 հոկտեմբեր 2017-ին, «Երազ» թատերախումբը սկսաւ իր տասնութերորդ թատերաշրջանին` «Սպիտակ ագռաւը» նոր ներկայացման բեմադրութեան փորձերով, ղեկավարութեամբ` հեղինակ, բեմադրիչ եւ գեղարուեստական ղեկավար Ռոպերթ Առաքելեանի: Դերաբաշխման բարդ եւ պատասխանատու փուլը յաղթահարելէն ետք փորձերուն կը ներկայանան շուրջ 35 դերակատարներ, որոնց մեծ մասը առաջին անգամ պիտի անցնի բեմական դժուարին, խորհրդաւոր ու անչափ հաճելի ոլորաններէն: Վարժարանի տնօրէն Սեդա Գարակէօզեան, ինչպէս միշտ, ստանձնած է կազմակերպչական...

ՄԱԿԱՐ Կեդրոնականցի Արմենակ Երեւան է կրկին: Տարիները չեն աղօտեր իր միտքը, ականջը եւ աչքը: Աւելի դիւրին է իրեն Փարիզ հանդիպիլ, քան` Երեւան: Օրը չորս «միջոցառում»-ներու ներկայ կ’ըլլայ. թատրոն, համերգ, ցուցահանդէս, շնորհահանդէս: Ժամանակ չունի: Հայերէն լսելու կիրքով մէկ սրահէն միւսը կը վազէ: Եթէ ազատ ըլլայ, կը հանդիպինք, կամ հեռախօսով կը զեկուցէ:  Հանդիպում կը կազմակերպէ երկու սրահներու միջեւ տեղ մը: Սրճարան մը:...

ԱՐՄԵՆԱԿ ԵՂԻԱՅԵԱՆ Հոկտեմբերի երկրորդ կիրակին Թարգմանչաց տօնն է, մեր ամենանուիրական խորհրդանիշներէն մէկը, որուն շատ բան կը պարտինք մեր` իբրեւ ինքնուրոյն ազգի գոյատեւումին մէջ: Ուրեմն պատշաճ է, որ տարին գոնէ մէկ օր խոնարհինք մեր թարգմանիչներու յիշատակին առջեւ, խորհրդածենք եւ գիտնանք քիչ մը աւելին, քան ինչ կը կարծենք գիտնալ: Այս տողերը կը շարադրեմ բոլորովին յիշողութեամբ, առանց որեւէ աղբիւր ունենալու ձեռքիս տակ. թերեւս...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Հոկտեմբերի 20-ի խափանարարական յարձակումը ԼՂ առաջնագծի դիրքերի վրայ եւ, ենթադրաբար, դրանով սրացման նոր շրջափուլ թեւակոխող լարուածութիւնը դեռ այս տարուայ յունիսին թոյլ տուած դիւանագիտական սայթաքման հետեւանքն է: Պաշտօնական Երեւանը սխալուեց այն ժամանակ, երբ մայիսին Վիեննայում երեք յայտնի պայմանաւորուածութիւնները ձեռք բերելուց յետոյ, առանց դրանց կատարման, Ս. Փեթերսպուրկի գագաթաժողովում համաձայնեց, այդ պայմանաւորուածութիւններից բացի, քննարկել նաեւ բուն կարգաւորման գործընթացը, այսինքն` երբ հրաժարուեց...

Ամրան արձակուրդին «Ազդակ»-ի յարկին տակ գտնուիլ փափաքող աշակերտները միշտ ալ ներկայութիւն եղած են, գործնական աշխատանքով շատ բան սորված են, փորձառութիւն ձեռք ձգած են, ապրած են օրաթերթի մթնոլորտը եւ հեւքը, հայոց լեզուին հետ աւելի ճկուն եւ սերտ կապ ունեցած են: Այս տարի եւս «Ազդակ»-ի խմբագրատուն յաճախեցին եւ իրենց ամառնային արձակուրդը լրագրական աշխատանքներով լեցուցին քանի մը աշակերտներ, որոնց կարգին արժանի է յիշել...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Լրագրութիւնը մեծ պատասխանատուութիւն ենթադրող աշխատանք է: Տեղեկութիւնը զէնք է, եւ լրագրողը լուր ու տեղեկութիւն փոխանցելով հանրութեան` իրականութեան մէջ զայն «կը զինէ»: Եւ ինչպէս տան մէջ գործնական առումով հրազէն պահողը, եթէ զայն գործածել չի գիտեր, անպայմանօրէն ինքն իր կամ իր տան մէկ անդամին գլխուն փորձանք կը բերէ, նոյնն է լրագրութեան պարագային, երբ անճիշդ, խեղաթիւրուած կամ յերիւրածոյ տեղեկութիւններ տարածելը միայն...

ՍԵՒԱՆ ՇԱՀՊԱԶԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութենէն ետք հայը կայք հաստատելով Սուրիոյ մէջ, վերակազմակերպեց ու ծաղկեցուց իր եկեղեցական եւ համայնքային կեանքը` դառնալով սուրիական խճանկարին անբաժան մէկ մասը: Ան արաբ իր եղբայրներուն հետ երկրի վերելքին նպաստող կարեւոր ներդրում ունեցաւ եւ կը շարունակէ ունենալ: Հակառակ տիրող իրավիճակին, պատերազմական պայմաններուն ու անոր պատճառած վնասներուն` սուրիահայութիւնը ամրօրէն կառչած կը մնայ իր արմատներուն եւ ազգային արժէքներուն: Բնականաբար իւրաքանչիւրիս...

ԳԷՈՐԳ ԴԱՐԲԻՆԵԱՆ Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը ռուսական «ՌԻԱ Նովոսթի»-ին տուած հարցազրոյցում ԼՂ հիմնահարցի կարգաւորման վերաբերեալ ուշագրաւ յայտարարութիւններ է արել: «Տարածաշրջանը (նկատի ունի Արցախը, հեղ.) կարող է դառնալ ինքնավար հանրապետութիւն: Խոհեմ փոխզիջումը հնարաւոր է. ԼՂ-ի բնակչութեան անվտանգութեան, կենսագործունէութեան, ինքնավարութեան ապահովում, Ազրպէյճանի կողմից տարբեր ներդրումային ծրագրերի իրականացում, երկու ժողովուրդների խաղաղ գործակցութիւն` ԼՂԻՄ–ի կազմից դուրս տարածքների ազատման պայմանով: Ազրպէյճանի տարածքային ամբողջականութեան հարցում փոխզիջում...

«Թերթ.ամ» կայքը կը հաղորդէ, որ Թուրքիոյ քրտամէտ Ժողովուրդներու ժողովրդավարական կուսակցութեան կեդրոնական գործադիր խորհուրդի հայազգի անդամ Մուրատ Մըհճը Դիմատետրի իր էջին վրայ յայտնած է, որ Թուրքիոյ Անգարա նահանգի Սինճան շրջանի փոքրիկ աւաններէն Սթանոզի մէջ գանձ փնտռողներու կողմէ պղծուած է հայկական հին գերեզմանատուն: Կատարուած լուսանկարներուն մէջ յստակօրէն կ՛երեւի, թէ ինչպէ՛ս գանձ փնտռողները փորած են գերեզմաններն ու հանած` ոսկորները: Յայտնի է, որ գերեզմանատան...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարութեան բանբեր Մարիա Զախարովա հինգշաբթի, 20 հոկտեմբերին յայտարարած է. «ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի ձեւաչափը փոփոխութեան ենթարկելու շուրջ քննարկումներ չկան, սակայն Մոսկուա միայն պիտի ողջունէ, եթէ ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խմբակի անդամ երկիրները, ներառեալ Թուրքիան, կառուցողական դերակատարութիւն ունենան ղարաբաղեան տագնապի լուծման ջանքերուն մէջ»: Նախքան Զախարովան, Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարար Սերկէյ Լաւրով ղարաբաղեան հիմնահարցի լուծման մէջ Թուրքիոյ դրական դերակատարութեան հարցին...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Առանց մեծ յաւակնութիւններու, այլ թեթեւ երգիծանքի ճամբով խորքային որոշ հարցեր ներկայացնելու ծառայող ժապաւէն մը երեւցաւ վերջին շաբաթներուն, լոս անճելըսեան պաստառներու վրայ, հաւասարապէս ներգրաւելով հայ եւ ոչ հայ հանդիսատեսներ: Հայ հանդիսատեսը վստահաբար աւելի լայն ձեւով ներգրաւուեցաւ ժապաւէնին մէջ, որովհետեւ շատ աւելի հաղորդակից է հոն արծարծուած հարցերուն ու բացուող երեւոյթներուն, որոնք օտարին համար առաւելաբար կը մնան ֆոլքլորային պատկերումի սահմաններուն մէջ:...

«Ակունք» Ամերիկեան ամենահին ու յարգուած թերթերէն` «Նէյշըն»-ի մէջ Փիեթրօ Շաքարեան անդրադարձած է Հայոց ցեղասպանութեան մասին պատմող «Խոստումը» ժապաւէնին եւ` նշած, որ անիկա` «պիտի բացայայտէ պատմութեան ամէնէն ողբերգական էջերէն մէկը, որ անամօթաբար ուրացուած է չափազանց երկար ժամանակ»: Ներկայացնելով 20-րդ դարասկիզբի ողբերգական դէպքերուն ժամանակագրութիւնն ու սահմռկեցուցիչ մանրամասնութիւնները` յօդուածագիրը կը մէջբերէ ամերիկացի դիւանագէտ Լուիս Այնըշթայնի կողմէ 1920-ին նոյնինքն «Նէյշըն»-ի մէջ հրապարակուած նիւթէն հատուած...

ՍԱՐԳԻՍ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Իրանի Քրտստանի ժողովրդավար կուսակցութէան գլխաւոր քարտուղար Մոսթաֆա Հեճրին 2016 թ. սեպտեմբերի 19-ին բրիտանական Պի.Պի.Սի. լրատուամիջոցին տուած հարցազրոյցի ժամանակ յայտարարել է, որ` «կուսակցութեան փեշմերկաները (առաջամարտիկներ - Ս.Մ.) Իրանի Քրտստանում զինեալ պայքարի մէջ են մտել Իրանի իշխանութիւնների դէմ»: Հեճրին յայտարարել է նաեւ, որ իր կուսակցութիւնը Քրտստանում պայքարի «նոր փուլ» է սկսում, որի իմաստն է` «կուսակցութեան զինեալ առաջամարտիկների ներկայութիւնը Քրտստանի ժողովրդի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Անդրանիկ Ծառուկեան իր «Թուղթ առ Երեւան» հրապարակագրական ժողովուրդի սրտին խօսած բանաստեղծութեան (1945) մէջ, իր ընդդիմախօսած անձին համար կ’ըսէ թէ ան «իր թղթէ կապարճն է պարպեր»: Տասնամեակներէ ի վեր թղթէ կապարճ կը պարպենք, եւ ան չի պարպուիր: Տասնամեակներէ ի վեր մենք կը խօսինք, ուրիշներ ալ կը խօսին Հայոց ցեղասպանութեան մասին, թուական մըն ալ կը տրուի, 1915, կարկինը բանալով` 1915-1922:...