Անդրադարձ

Հաւաքուած ենք այսօր միասնաբար մեծ շուքով եւ հանդիսաւորութեամբ տօնակատարելու Շուշիի ազատագրութեան փառահեղ յաղթանակի 25-ամեակը եւ այդ սրբազան ազատագրութեան ճամբուն վրայ նահատակուած մեր  բոլոր ընկերներուն յիշատակին առջեւ անգամ մը եւս խոնարհելու: Որովհետեւ չկայ աւելի՛ վսեմ, աւելի՛ գաղափարական, աւելի՛ վեհ եւ սրբազան բան, քան` ազգի, հայրենիքի եւ արդար դատի համար նահատակուիլը: Հաւաքուած ենք նաեւ միասնաբար ոգեկոչելու, նշելու հայոց պատմութեան նորագոյն էջերը իմաստաւորող...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Աւելի քան շաբաթ մը առաջ Հայաստանի լրատու աղբիւրները լուր մը «պայթեցուցին». Երեւանի շուկաներուն մէջ գտնուած է ազրպէյճանական վաճառանիշով խնձոր, գրաւուած է ու` քննութիւն բացուած: Քանի մը օր լուռ մնալէ ետք, նոյն աղբիւրները իմացուցին, որ խնձորները տարրալուծարանի քննութեան ենթարկուած են եւ ի յայտ եկած է, որ... թունաւոր չեն: Դարձեալ լռութիւն, եւ ահա` շռնդալից բացայայտում մը. քննութիւնները ի յայտ բերած...

Հինգշաբթի, 4 մայիս 2017-ի երեկոյեան բոլորս հրաւիրուած էինք Հայաստանի Հանրապետութեան դեսպանատուն , ներկայ գտնուելու արուեստագէտ Գրիգոր Կարապետի ցուցահանդէսի բացման հանդիսութեան: Պաշտօնական բաժինը վերջ գտնելէ ետք հետաքրքրական էր տեսնել, թէ արուեստասէր հիւրերն ու ներկաները, որքա՜ն զմայլած կը դիտէին իւրաքանչիւր պատկեր, որոնք կը ցոլացնէին արուեստագէտին ինքնուրոյն ոճը եւ իւրայատուկ տաղանդը: Հետաքրքրական էր նաեւ լսել անոնց կարծիքները, որովհետեւ արուեստի մէջ չկայ ճիշդ ու...

ՄԱՐԻԱՆԱ ՊԵՐԹԻԶԼԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ «Սովետական ազատ աշխարհ Հայաստան...», իւրաքանչիւր օր ձայնասփիւռը, այս ռազմական կշռոյթով պիտի աւետէր իր նորօրեայ ծրագիրին սկիզբը... Քայլերգի բառերուն առաջին համարը այնպէս ուժգին եւ թարմ կը հնչէ ժամանակի հեռաւորութենէն` ընդարմացած ականջներուս մէջ: Ամբողջ Խորհրդային Միութիւնը, ծառատնկումի շաբաթօրեակի մէջ է: Ձայնասփիւռը տօնական շեշտով կը յայտարարէ ծառատնկումի սկիզբը նաեւ Խորհրդային Հայաստանի մէջ: Օրը` շաբաթ, 20 ապրիլ 1986: Երեւանի մէջ ուսանողութեանս առաջին...

  Տարածաշրջանին մէջ քրտական գործօնի ազդեցիկութեան աստիճանաչափը կը բարձրանայ: Ուաշինկթընի որոշումը` ՏԱՀԵՇ-ը արմատախիլ ընելու համար քիւրտերը զինելը նախապայմանական նկատելու շեշտումով, կարելի է նոր շրջափուլի կարեւոր սկիզբ նկատել: Պարզ է, որ մինչեւ այս յայտարարութիւնը Ուաշինկթըն կը շարունակէր օժանդակել քիւրտերուն, յաճախ ոչ բացայայտ, իսկ երբ անհրաժեշտ ըլլար Անգարային ուղերձ փոխանցել` ուղղակի. յամենայն դէպս քրտական գործօնը էր եւ  կը շարունակէ մնալ խաղաթղթային շահարկման...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Միացեալ Նահանգներու նախագահ Տանըլտ Թրամփ 9 մայիսին ստորագրեց Սուրիոյ մէջ քրտական Ժողովուրդի պաշտպանութեան ուժերը զինելու որոշումը: Ամերիկեան կողմը նշեց, որ այդ քայլը Ռաքքան ՏԱՀԵՇ-էն ազատագրելու գործողութեան մէջ «յստակ յաղթանակ մը ապահովելու համար անհրաժեշտ միջոցառում» մըն է: Սուրիոյ քիւրտերուն վայելած ամերիկեան աջակցութիւնը արդէն բոլորին ծանօթ է: Այստեղ նորութիւնը պաշտօնական յայտարարութիւնն ու անոր թայմինկն է: Ամերիկեան իշխանութիւնները այդ յայտարարութիւնը հրապարակեցին,...

Տօնական մթնոլորտը պղտորելը աններելի յանցանք է: Վերջ ի վերջոյ, մեր նորագոյն պատմութեան մեծագոյն յաղթանակներէն` անառիկ Շուշիի ազատագրութեան քառորդարեայ տարեդարձն է, եւ ազգովին ամէն պատճառ ունինք խրախճանքներով, հանդէսներով ու շքերթներով նշելու այս օրը: Պէ՛տք է տօնենք, շահա՛ծ ենք իրաւունքը տօնելու, որովհետեւ հայկական հերոսութեան, հրաշալի սխրանքներու, ռազմական գիտութեան փայլատակումի վկայութեան տարեդարձն է այսօր: Այս մեծ յաղթանակը կերտողները, նահատակ թէ տակաւին մեր կողքին...

Հայաստանի եւ հայութեան համար ծայր աստիճան զգայուն եւ վտանգաւոր պայմաններու մէջ այսօր կը նշենք հայոց նորագոյն պատմութեան ամէնէն փառապանծ յաղթանակներէն` Շուշիի ազատագրութեան 25-ամեակը: 1992 թուականի մայիս 8-9 հայոց Արցախ Աշխարհի անառիկ արծուեբոյնը` հայաշունչ եւ հայակերտ պատմական Շուշի քաղաքը վերջնականապէս ազատագրուեցաւ ազրպէյճանական անարգ լուծէն: 19-րդ դարավերջին եւ 20-րդ դարասկիզբին Շուշի թիրախ դարձաւ կովկասեան թաթարներու եկուոր վաչկատուններուն կողմէ բռնագրաւման եւ իւրացման իրերայաջորդ...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Մինչեւ մօտաւորապէս հարիւրամեակ մը առաջ մամուլ հասկացողութիւնը կ’առնչուէր տպագիր թերթին. թէեւ մունետիկներն ալ «հաղորդակցութեան» միջոց էին` լուրեր, յայտարարութիւններ տարածելու իմաստով: Այսուհանդերձ, մամուլը տպագիրն էր: Մարքոնիի գիւտը նոր իրականութիւն մը ստեղծեց մամուլի աշխարհէն ներս: Տպագիր մամուլին, թերթին կողքին, մարդիկ սկսան տեղեկացուիլ ձայնասփիւռով նաեւ: Խնդիրը «բարդացաւ» Համաշխարհային Բ. պատերազմէն ետք, երբ հեռատեսիլը, հրելով-հրմշտկելով, սկսաւ լայն տեղ գրաւել տեղեկատուական բնագաւառէն ներս:...

24 ապրիլ 1915-էն ետք, 6 մայիս 1916-ին  ամօթի երկրորդ խարանը կը կնքուէր Օսմանեան կայսրութեան ճակտին, երբ 6 մայիսին օսմանցի նոյն այլամերժ դահիճներու մէկ ներկայացուցիչին` Ճեմալ փաշային հրամանով Պէյրութի եւ Դամասկոսի կեդրոնական հրապարակներուն վրայ կախաղան կը բարձրանային արաբ ժողովուրդի ամէնէն ընտիր զաւակները ու սպանութեան կ՛ենթարկուէին առանց կրօնական ու ազգային խտրութեան: Սուրիոյ եւ Լիբանանի ժողովուրդներուն կողմէ արիւնարբու կոչուած թուրք դահիճն ու իր...

Յ. Տ. ՅՈՒՍԻԿԵԱՆ Օտար երկնի տակ ծնած էր Վիգէն, Մեծացած` հեռու մայր հայրենիքէն: Երդուած էր զոհուիլ` փոքր հասակին, Բանիւ եւ գործով ծառայել ազգին: Երբոր Արցախէն կռուի փող հնչեց, Վեհ քաջին սիրտը ուժգին տրոփեց: Գերի էր Շուշին, թշնամու ձեռքին, Կը տանջուէր հոգին հերոս Վիգէնին: Վիգէն անվարան, այրող կարօտով, Հայրենի հողին անսահման սիրով, Հաճոյք, փառք վայելք իր ետին թողեց, Հայոց Արցախին օգնելու...

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ Կարդացողը կը կարծէ, որ Հայոց ցեղասպանութեան հարիւր երկու տարի ետքի ներկայի մասին է իմ գրածս, ըսելիքս արդէն գիտէ, ի՜նչ յոգնութիւն: Անցեալին, օր մը, Ռիճֆիլտ Նիւ Ճըրզիի «Պենք օֆ Նիւ Եորք»-ի գրասեղանին վրայ կարդացածս միտք պահածս եթէ ընդօրինակած ըլլայի, հիմա զայն յիշելու ջանք պիտի չթափէի: Գրուած էր, որ հարիւր տարի ետքը մէկ պիտի չյիշէ՞ իմ ո՛ւր ծնած,...

ՊԱՐՈՅՐ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Պաղտատի Հայ երկսեռ երիտասարդաց միութեան հիմնադիրները Պաղտատի Հայ երկսեռ երիտասարդաց միութիւնը (ՊՀԵԵ միութիւն) Սփիւռքահայ հնագոյն կազմակերպութիւններէն մին է: Այսօր անիկա արդէն 90 տարեկան երիտասարդն է: Հակառակ անոր որ երկրին մէջ տիրող աննպաստ պայմաններուն բերումով ենթակայ է բազում դժուարութիւններու, սակայն տակաւին պատնէշին վրայ կանգուն կը մնայ: Մեր ազգային ինքնութեան պահպանման նպաստող ամէնէն կարեւոր նախաձեռնութիւնն էր այս, որ իրականացաւ յետեղեռնեան...

«ԳԱՆՁԱՍԱՐ» Հայոց ցեղասպանութեան 102-ամեակը առիթ է խորհրդածելու պահանջատիրական մեր երթին եւ նոր ժամանակներու մարտահրաւէրներուն մասին: Ինչո՞ւ կ՛ոգեկոչենք Եղեռնի մեր նահատակներուն յիշատակը... Նոյնանման ձեռնարկնե՞ր կազմակերպելու, բազմիցս արտասանուած խօսքե՞ր կրկնելու: Երբե՛ք: Կ՛ոգեկոչենք` նախ նորահաս սերունդներուն մօտ վառ պահելու պահանջատիրութեան ջահը: Պահանջատիրութիւնը մեր մշտական ուղեկիցը պիտի մնայ, որքան ալ անտարբեր ըլլայ միջազգային ընտանիքը, որքան ալ Թուրքիան ու Ազրպէյճանը նենգափոխեն պատմութիւնը: Ներհայկական մակարդակով Ցեղասպանութեան...

ՊԵՏԻԿ Երկար ժամանակէ ի վեր կը փորձեմ այս երկու բառերուն մէջ հաւասարակշռութիւն մը տեսնել, սակայն չեմ յաջողիր: Աւելի պարզ` ի՛նչը նախամեծար իրականութիւն է` նախ «մարդը» ու յետո՞յ հայը, թէ՞ մենք ալ կրնանք ուրիշ ազգերու նման մտածել եւ գործել իբրեւ «հայ մարդ»: Իրողութիւնը այն է, որ մենք չենք կրնար կամ աւելի ճիշդ տակաւին իրաւունքը չունինք գործելու իբրեւ մարդ, որ հայ է:...

ՇԱՀԱՆ ԱՐՔ. ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ Առաջնորդ Հայոց Բերիոյ Թեմին Տիրոջ ձայնով, խօսքին զօրութեամբ ստեղծուեցաւ տիեզերքը: Համաստեղութիւնները միասնաբար համանուագ մը կը ներկայացնեն, այդ իսկ պատճառով «երկինքը Աստուծոյ փառքը կը պատմէ» (Սղ 19.1): Արարչագործութիւնը կազմող բոլոր տարրերը, ըստ երեւոյթին, ձայնաւոր են: Տէրը կը լսէ Իրեն հաւատացողներուն, վստահողներուն ձայնը եւ կ՛ընդառաջէ անոնց խնդրանքներուն: Երկրաւոր կեանքի ընթացքին Տիրոջ ձայնը լսող ու Անոր հնազանդողները գերեզմանին մէջէն անգամ...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Շարժանկարի սրահի մը մէջ առաջին տեսած ժապաւէնս 50-ականներու կէսերուն էր: Դժուար է ճիշդ թուականը յիշել, սակայն նիւթը եւ սրահին վայրը յիշողութեանս մէջ թարմ մնացած են: Տակաւին հայկական Էշրեֆիէի բնակիչ էինք, եւ թաղեցիները` բոլորս, մեծ ու պզտիկ, տարեց ու երիտասարդ, խմբովին քալելով գացինք «Ազարիյէ» որբանոցէն ոչ շատ հեռու գտնուող շարժանկարի սրահ մը` դիտելու հնդկերէն ժապաւէն մը` «Մատըր Ինտիա», որ...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Պէյրութի «Սիփան» հրատարակչատունէն 2015-ին լոյս տեսաւ Յարութիւն Թորոսեանի «Անկարելի սէր (էջեր նկարիչի մը օրագիրէն)» հատորը, բաղկացած` 143 էջերէ: Հեղինակը հատորը լոյս կ՛ընծայէ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ծիրին մէջ: Հեղինակը պատումը կը սկսի Անիին յայտնութեամբ, Ժտիթայի մէջ: Ան կ՛ըսէ. Կարմիր հագած աղջնակ մը` տախտակին վրայ կանգնած, ձիուն ետեւէն կը դառնար ցորենի կալին շուրջ: Անկէ քիչ մը անդին երիտասարդ մը ցորենով...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան Անթիլիասի տպարանէն, «Ռիչըրտ եւ Թինա Գարոլան» հիմնադրամի միջոցներով 2017-ին լոյս տեսաւ Արա Արծրունիի «Ծուէնները» երեւակայածին վէպը, բաղկացած` 157 էջերէ: Հեղինակը գիրքը ձօնած է կնոջ` Ռիթայի: Խմբագիր` Արմէն Իւրնէշլեան: «Երկու խօսք»-ը գրած է Համբիկ Պիլալեան, որ կ՛ըսէ, թէ «Ծուէնները» ունի իմաստասիրական- մտախոհական կառոյց եւ ձեւով մը արտայայտութիւնն է հեղինակի ներաշխարհէն ներս առկայ ուժեղ բախումներու եւ...

Ողջո՜յն Արցախի մեր հերոս ժողովուրդին: Ողջո՜յն Արցախի անկախութիւնը կերտած մեր քաջ բանակին: 8 մայիս 1992 թուականը մեր ժողովուրդի հաւաքական յիշողութեան մէջ պիտի մնայ խորհրդանիշ Արցախի ժողովուրդի խոր հաւատքին, ամուր վճռակամութեան ու արեան գնով իր ազգային իրաւունքը պաշտպանելու գիտակից յանձնառութեան: 8 մայիս 1992 թուականը մեր ժողովուրդի հաւաքական յիշողութեան մէջ արձանագրուած պիտի մնայ իբրեւ նոր Սարդարապատ` Շուշիի ազատագրութեամբ եւ մեր հերոս տղոց...