Անդրադարձ

ԿԱՐՕ Վ. ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Համարեա բոլորս ականատես եւ ականջալուր եղանք Հայաստանի` մեր հայրենիքի եւ սփիւռքի զանազան շրջաններուն մէջ կազմակերպուած, Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան հրաշափառ ծնունդի` 99-ամեայ անկախութեան տօնակատարութիւններուն: Տասը եւ աւելի օրեր, անընդհատ, զանգուածային լրատուամիջոցներ, հեռատեսիլի կայաններ, թերթեր, ելեկտրոնային հեռարձակման արդի միջոցներ գեղեցկօրէն զարդարեցին, քաղցրօրէն հնչեցուցին, այս «աստուածածին անկախութեան» 99-ամեակի տօնախմբութիւնները: Աւելի քան 70 տարիներ բրտօրէն, բռնի մոռացութեան տրուած էր այդ սուրբ...

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակին առիթով հրատարակուած Հրայր-Բազէ Խաչերեանի  հատորը` կոթողական է բառին ամենալայն  իմաստով: Մեծածաւալ այս հատորը կազմուած է 516 մեծադիր էջերէ (26x32 սմ) եւ կ՛ընդգրկէ շուրջ 900 մեծ եւ փոքրածաւալ, բարձր ճաշակով ու որակով եւ մեծ մասամբ գունաւոր տպուած լուսանկարներ: Հրայր-Բազէ Խաչերեանը ծանօթ անուն է վերջին տասնամեակներուն իր հրատարակած քանի մը ալպոմներով, որոնք կը վկայեն իր  մասնագէտ լուսանկարիչի...

Պատրաստեց` ԿԱԼԻ ԱՒԱԳԵԱՆ Հայրութեան տօնը նշելու գաղափարը ծնունդ առած է միջնադարուն, երբ Եւրոպայի կաթողիկէները 19 մարտին կը նշէին Սուրբ Յովսէփի օրը, որուն ընդմէջէն կը փոխանցուէր հայրերուն երախտապարտ ըլլալու գաղափարը: Նոյնն էր նաեւ Ղպտի ուղղափառ եկեղեցւոյ մէջ, սակայն տարբեր թուականով` 20 յուլիսին: Այս գաղափարը Ամերիկա բերուած է սպանացիներուն եւ փորթուգալցիներուն կողմէ: Հայրերու նուիրուած տօն նշելու պատմութիւնը սկիզբ առած է 20-րդ դարու...

 ԱՐԱՄ ՓՈԼԱԴԵԱՆ  Երեւանի հ. 2 աւագ դպրոցի աշակերտ  «Օրրան» բարեգործական-հայրենասիրական հիմնադրամի կամաւոր Աքասիաներու շուքին տակ, կամ գիշերն անուշ է Երկու վերնագիր, որոնց միջեւ ընտրութիւն կատարելն անպայման դժուար պիտի լինէր... Կարծեմ` այստեղից էլ բխում է անեզր մառախլապատ, մշուշոտ եւ միեւնոյն ժամանակ, պիտի նշեմ, դրանց մէջ հորիզոնային արեւի շողերով շռայլուած շարադրանքս, որ, յուսամ, բաւականաչափ կը յոգնեցնի բոլորիդ, յարգելինե՛րս: 19-րդ դարի վերջնամաս ու...

«ԱՍՊԱՐԷԶ» Ստեփանակերտի մէջ 15 յունիսին իր աշխատանքին սկսաւ Հայաստանի եւ Արցախի քաղաքական գրեթէ բոլոր ուժերու, կուսակցութիւններու ներկայացուցիչներուն մասնակցութեամբ համաժողովը: Արցախի Հանրապետութեան նախագահին եւ Հայաստանի ու Արցախի հանրապետութեանց Ազգային ժողովներու նախագահներուն մասնակցութիւնը այս համաժողովին` իւրայատուկ նշանակութիւն կու տայ անոր, եւ արդար է, որ մեր ժողովուրդը այս հաւաքէն ակնկալէ հիմնաւո՛ր պատգամ մը` Արցախի հարցին կապակցութեամբ: Միակամ եւ ուժե՛ղ պատգամ մը, որ պէտք...

Հալէպի եւ Սուրիոյ հայութեան վերջին տարիներու տագնապէն դուրս գալու ճիգերն ու համայնքի ղեկավարութեան վարած հաւասարակշռուած քաղաքականութիւնը, քարոզարշաւի մը սահմաններէն անդին, առարկայական տուեալներու լոյսին տակ պէտք է ըմբռնել: Համայնքին շարունակուող գոյապայքարը պարզեց, որ անոր կարեւորութիւնը չէր սահմանափակուեր քարաշէն կառոյցներու պահպանման շրջագիծին մէջ: Սուրիահայութիւնը սուրիական հողերուն վրայ դարարմատ իր ներկայութեամբ, ապրելով պատմական իր հողերուն սահմանամերձութեամբ, ստեղծած է այնպիսի արժէքներ եւ աւանդոյթներ, որոնք...

ՄԱՏԼԵՆ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Առաւօտ է: Քունէս կ՛արթննամ... ու հանգստեան կոչուած ըլլալով, անցած օրերու աճապարանքով մը գործի երթալու տաղտուկը գրեթէ մոռցած, օրուան մէջ ընելիքներուս համար տարբեր ձեւ ու ընթացք որդեգրելով, այնքա՛ն հանգիստ, նախ դէպի տան պարտէզը նայող ապակեայ մեծ դուռն է, որ կը բանամ: Մաքուր օդ... մեծ-մեծ ծառեր, որոնք «թայուանցի» դրացիիս հետ միասին բաժնեկցելով, ցանկապատին միւս կողմ ըլլալով հանդերձ, իմ կողմէս դիտուած,...

Վերջին երկու շաբաթուայ ընթացքում տարածաշրջանում աշխարհաքաղաքական նշանակութիւն ունեցող իրադարձութիւնները բաւականին արագ զարգացումներ արձանագրեցին: Կարծես թէ նախօրօք ծրագրուած բեմագրութեամբ Քաթարը յայտնուեց արաբական աշխարհի խորթ եղբօր դերում: Հիմնական մեղադրանքը թէեւ միջազգային ահաբեկչութեանը նիւթական միջոցներ յատկացնելն էր, սակայն խորքում Թրամփի` տարածաշրջան այցելութեան շեմին Սէուտական Արաբիայի եւ Միացեալ Նահանգների հասցէին հնչեցուած իրանամէտ յայտարարութիւնն էր: Միւս կարեւորագոյն իրադարձութիւնը Թեհրանում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողութիւնն էր, որն...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Քանի որ Թուրքիա դարձած է համաշխարհային դատապարտման թիրախ` երկրին մէջ արձանագրուած մարդկային իրաւունքներու խախտումներուն պատճառով, թրքական կառավարութիւնը որոշած է հսկայական գումարներ ծախսել քարոզչութեան եւ հանրային կապերու ուղղութեամբ` փորձելով մաքրել իր վարկաբեկուած հեղինակութիւնը: Ապրիլ 16-ի խայտառակ հանրաքուէն, որուն աւարտին հազիւ յաղթելով` Էրտողան ինքնիրեն  բռնապետական լայն լիազօրութիւններով օժտեց, իսկ ատկէ ետք տեղի ունեցած` Ուաշինկթընի...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Երազած էինք ազատ եւ անկախ Հայաստան, երգեր յօրինուած էին եւ դեռ կը յօրինուին, սրահներ կը յուզուէին եւ դեռ կը յուզուին: Բայց կը թուի, թէ յուզումէն անդին երթալու երազները կը խամրին, «հայրենիք»-ը որպէս իրաւ գաղափար կը ճահճանայ երգի եւ ճառի պղտորութեան մէջ, երբ ամէն օր քիչ մը հմայքը կ’աղօտի: Հմայքը կ’աղօտենք բազմատեսակ մակերեսայնութիւններով, թեթեւսոլիկութիւններով: Հայրենատիրութիւնը, որ քարոզուած էր, եւ...

ՊԵՏՐՈՍ ՔՀՆՅ. ՇԻԹԻԼԵԱՆ «Եթէ կ՛ուզենք Հայոց ցեղասպանութիւնը պէտք եղած ձեւով նշել, պէտք է ցնցենք աշխարհը: Քաղաքականօրէն դժուար թէ այդ մէկը ի վիճակի ըլլանք ընելու: Բայց ուրիշ ասպարէզ մը կայ, ուր կարելի է նման բան իրագործել: Այդ մէկը արուեստն է, աւելի ճիշդ ըլլալու համար` այսօր արուեստի ամենատարածուած ու ազդող տեսակը` շարժապատկերը, Հայոց ցեղասպանութեան մասին շարժապատկերի մը ստեղծումը, շարժապատկեր մը, որ նախընտրելի...

ԱՆԻ ԲՐԴՈՅԵԱՆ-ՂԱԶԱՐԵԱՆ Թաքսիին Մէջ Սփիւռքահայ կիներ թաքսի կը նստին: Թաքսին Երեւանի Հանրապետութեան հրապարակին կողքի փողոցէն կը շրջի: Անանցանելի է հրապարակ տանող պողոտան: - Ինչո՞ւ հոսկէ եկաք,- կը հարցնէ, վարորդին կողքը նստած սփիւռքահայ կինը: - Չէ՞ք տեսնում պրոպկան (խցանում, խճողում), Հանրապետութեան հրապարակում համերգ է տեղի ունենում,- կը պատասխանէ վարորդը: - Իսկ ի՞նչ է համերգին առիթը,- կը հարցնէ ուրիշ սփիւռքահայ կին մը:...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Կրկին ուրախ լուր: Այս անգամ Հայկը մեր քովն է: Նոր խապրիկ: Վեց եւ քիչ մը աւելի տարիք ունեցող մեր թոռնիկը այս շաբթուան բոլոր օրերը մեզի հետ պիտի անցընէր, որովհետեւ իր հայրն ու մայրը, իր չար բախտէն, իսկ մեր բարի բախտէն` իրենց աշխատանքին կամ գործի բերումով քաղաքէն պիտի բացակայէին եւ իրարմէ տարբեր նահանգներու մէջ սեմինարներու ներկայ պիտի ըլլային պարտադրաբար:...

Ն. Պ. Յունիս 19-ին, 97 տարի առաջ, Ազրպէյճանի մուսաւաթական առաջին կառավարութեան նախագահը` Ֆաթալի Խան-Խոյսկի ահաբեկուեցաւ Թիֆլիսի Գոլովինսկի փողոցին (այժմ` Ռուսթաւելլի պողոտայ) վրայ: Ահաբեկիչը Արամ Երկանեան անունով դաշնակցական երիտասարդ մըն էր, որ իր յանդուգն գործողութեամբ առաջին եւ կարեւոր քայլ մը նետեց թուրքեւազերի հայասպան ջարդարարներուն արդար դատաստանի եւ մահապատիժի արժանացնելու ՀՅԴ 9-րդ Ընդհանուր ժողովին որոշած «Նեմեսիս» ծրագրի գործադրութեան ուղղութեամբ: Խան-Խոյսկի կը հանդիսանար...

Արցախի եւ Ազրպէյճանի սահմանագիծին վրայ միանգամայն երեք եւ ապա չորրորդ զոհ տալը ցնցիչ է անշուշտ եւ խորագոյն ցաւի կ՛առաջնորդէ համայն հայկական աշխարհը: Վերջին շրջանին նկատելի էր, որ շփման գիծի երկայնքին հայկական կողմը դիրքերը օժտած էր ռազմական արհեստագիտութեան համարժէք սարքերով, պաշտպանունակութեան աստիճանաչափը բարձրացնող եւ հակառակորդի շարժումներուն մինչեւ խորերը դիտարկող տեսանելիութեան գործիքակազմերով: Այս իրողութիւններուն իբրեւ անմիջական արդիւնք զգալիօրէն չէզոքացուած էր թշնամիի ոտնձգութիւններուն...

ՖԵԼԻՔՍ ԲԱԽՉԻՆԵԱՆ Այս լուսաւոր 21-րդ դարում Հայաստանում մոլեգնում է ծեր ու զառամեալ մի չարիք` գաղափարների, կուսակցութիւնների պատերազմը: Թւում է, թէ բոլորս դէմ ենք այդ պատերազմին` Հայաստանում եւ սփիւռքում, բայց ոչինչ չենք անում, եւ դա ներսից քայքայում է մեզ, թուլացնում մեր վստահութիւնն ու ինքավստահութիւնը: Պարզւում է, որ պետութեան ձեռքերն էլ են թաթախուած այդ մեղքի մէջ, այն պետութեան, որը պիտի պայքարի բռնութեան,...

ԱՐԱ ԳԱԶԱՆՃԵԱՆ Վերջերս յաճախ կը գրուի արեւմտահայերէնի նահանջի մասին: Այս յօդուածով չեմ ուզեր Շահնուր «հոտիլ», բայց նահանջը առկայ է ամէն քայլափոխի: Ցեղասպանութենէն ետք մեր մեծագոյն մարտահրաւէրը եղաւ մեծնալ հայ, մնալ հայ. եւ քանի որ Արեւմտեան Հայաստանը ա՛լ անցած էր պատմութեան, մեր մտաւորական թէ ղեկավար մարմինները ամէն ճիգ թափեցին պահպանելու լեզուն իր ամէնէն մաքուր եւ ջինջ երանգներով: Այս բոլորին մէջ մեծ...

Դիւանիս 31 մայիս 2016 թուակիր հաղորդագրութեամբ տեղեակ պահեր էինք պատուական հասարակութիւնը, որ վերջին տասնամեակներու ընթացքին Մխիթարեան միաբանութեան դիմագրաւած տնտեսական եւ այլ կարգ մը հարցերուն առնչութեամբ, իբրեւ նեցուկ եւ օժանդակ նման հարցերու լուծման համար Հռոմի Ս. Աթոռին կողմէ կարգուած էին հերթաբար, 1977-էն սկսեալ, մասնաւոր խորհրդականներ եւ գործակատարներ` «այցելու» տիտղոսով եւ տարբեր իրաւասութիւններով օժտուած: Այս անձերը, ծանօթ` իրենց վարչական, գիտական, հոգեւոր կամ...

«Շողն ես արեւի Ու ծաղիկը գարնան, Ղամբարը ձեր տան, Իսկ սիրող սրտի, Կեանքն ես դու նրան»: ԱՏՐՈՒՇԱՆ 1980 Աննմա՛ն եւ կարօտալի Շողիկ, Մահուանդ քառասունքի օրերուն հաւաքուեցանք, որպէսզի մեզմէ մէկը յետմահու երախտագիր մը գրէ քու մասիդ: Չկրցա՛նք: Աւելի ճիշդ պիտի ըլլար ըսել, որ չհամարձակեցանք, որովհետեւ տակաւին չէինք համոզուած... չէինք կրցած կլլել... Նոյնը պատահեցաւ առաջին տարելիցիդ. տարօրինակ կերպով չկրցանք, որովհետեւ կարելի չէր...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Ձայնագրութիւնը աւարտած էինք եւ մեր նախապէս արձանագրած երգերուն նման, կը կարծէինք, որ դժուար մասը արդէն անցուցած ենք, սակայն այս անգամ դժուար մասը նոր պիտի սկսէր: Տարիներու ընթացքին աշխատակցած էինք ձայնապնակի տարբեր արտադրիչներու հետ: Ներկայիս համաձայնութիւն մը կնքած էինք «Ֆիլիփս» միջազգային արտադրութեան ընկերութեան հետ: Դիւրին չէր հոն հասնիլը, սակայն հասանք: Կը կարծէինք, որ ասկէ ետք ամէն ինչ աւելի հեզասահ...