Անդրադարձ

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Անցեալ շաբաթ Թուրքիոյ մէջ մեծ շուքով նշուեցաւ 15 յուլիս 2016-ի «ձախող յեղաշրջում»-ին առաջին ամեակը, որուն առիթով թէ՛ թրքական իշխանութիւնները եւ թէ՛ ընդդիմութիւնը հակադիր պատգամներ ուղղեցին հանրութեան: Միւս կողմէ, մխրճուած սուրիական տագնապին մէջ, Թուրքիա նոր արշաւանքի հեռանկարներու առջեւ կը գտնուի Սուրիոյ քրտական Աֆրին քաղաքին ուղղութեամբ: Այս բոլորը ցոյց կու տան, որ Թուրքիա թէ՛ ներքին եւ թէ՛ արտաքին ճակատներուն վրայ...

ԽԱՉԻԿ ԽԱՉԵՐԵԱՆ Մարմնավաճառութիւնը որքան ալ ծանր հնչեղութիւն ունենայ, ան դժուար թէ գրաւէ յոռի բարքերու պարագլուխի դիրքը: Նոյնը կարելի չէ ըսել «մտավաճառութեան» մասին, իմա գաղափարներու ու համոզումներու շահարկման պարագան, որ, թէեւ մարդու պատմութեան հնագոյն աշխատանքը չէ, այդուհանդերձ շատ ալ հեռու չի մնար անկէ, վկայ հայոց պատմութեան ծանօթ`արքունիքի վաղեմի պատմագիրները: Այսօր, ժամանակակից հաւաքական կեանքին մէջ մտաւոր աշխատանքի ոլորտները ընդհանրապէս կոտորակուած են, բայց...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Երբ կը պատրաստուինք անխառն հպարտութեամբ դիմաւորելու մեր հանրապետութեան հարիւրամեակը, պարտաւոր ենք կառչած մնալու մեր պատմութեան հարազատութեան։ Սեփական պատմութենէն կտրուիլը ահաւոր է ժողովուրդի մը համար։ Ան կը կորսնցնէ իր հաւաքական յիշողութիւնը. կ՚այլասերի անոր ազգային նկարագիրը. կը վերածուի ազգային իտէալներէ զուրկ հաւաքականութեան։ Մեր ժողովուրդը ապրեցաւ այդ ահաւորութեան փորձառութիւնը խորհրդային տարիներու բռնատիրութեան տակ։ Բայց տոկաց ու դիմադրեց մեր պատմութիւնը խորթացնելու պոլշեւիկեան...

Սուրիահայ կեանքին մէջ վերականգնումի աշխատանքներուն թափն ու ծրագրուած ընթացքը ողջունելի ոստում մըն է ոչ միայն պատերազմի հետքերը թօթափելու իմաստով, այլ նաեւ` համայնքի կեանքը, բոլոր բնագաւառներուն մէջ, վերաշխուժացնելու ու նոր որակի հասցնելու նպատակով: Առաջնայինը, բնականաբար, կառոյցներու վերականգնումն է` դպրոցներ, եկեղեցիներ, ակումբներ: Երկրորդը տնտեսական կեանքի աշխուժացումն է` ներկայ պայմաններուն ընձեռած կարելիութիւններուն համաձայն: Տնտեսական վերականգնումի ծիրին մէջ, թէեւ էական է գործատեղիներու, տնտեսական հաստատութիւններու...

ԿԻՐԱԿՈՍ ԳՈՒՅՈՒՄՃԵԱՆ Վստահ եմ, որ ցարդ շատեր արտայայտուած են «Աւրորա» մրցանակի մասին եւ գովաբանած անոր պատգամն ու գործունէութիւնները` իրենց մանրամասնութիւններով, յոյսով եմ, որ մրցանակը իրեն համապատասխան արժեւորումը գտած է նաեւ միջազգային ատեաններու մէջ: Օրեր առաջ, պատահմամբ, Եութիուպի վրայ դիտեցի «Աւրորա»-ի երկրորդ` 2017-ի մրցանակաբաշխութեան ամբողջ արարողութիւնը: Հետաքրքրութեամբ կը դիտէի, երբ շատ չանցած` նկատեցի, որ բազմաթիւ հռչակաւոր հիւրեր կը գլխաւորէին Հայաստանի նախագահն...

ՆՈՐԱՅՐ ՍՐԿ. ՏԱԼԳԸԼԸՃԵԱՆ Նախքան դպրեվանք ընդունուիլս` արդէն իսկ բաւական տեղեկութիւն ունէի անոր կեանքին եւ դպրեվանեցիներու վարքին ու նկարագրին մասին: Դպրեվանքը մեծ հաստատութիւն էր ինծի համար, որովհետեւ իր դրոշմը կը թողուր աշակերտներուն վրայ: Նախակրթարանի շրջանը բոլորելէ ետք քահանան առաջարկեց ծնողքիս, որ դպրեվանք յաճախեմ: Մայրս ընդդիմացաւ, որովհետեւ մեծ եղբայրս յաջորդ տարին պիտի յաճախէր դպրեվանք: Այդպէս ալ եղաւ... եղբայրս աւարտեց վանքը, կուսակրօն քահանայ...

ՍԵԼԼԱ ԹՆՃՈՒԿԵԱՆ Բոլորս գիտենք, որ յատկապէս Պէյրութ, Հալէպ, Մոնրէալ, Կլենտէյլ հայահոծ գաղութներ են: Այս քաղաքներուն մէջ ամէն քայլափոխի հայերէն լսելու կամ ոչ ծանօթ հայերու հանդիպիլը բնական երեւոյթ է: Յաճախ այս հայահոծ քաղաքներուն մէջ,  երբ ճամբան, շուկաները, նպարավաճառներուն քով անծանօթ հայերու հանդիպինք, ո՛չ կը ժպտինք, ո՛չ կը խանդավառուինք, ո՛չ ալ այցետոմս կը փոխանակենք,  այլ զուսպ ու  անտարբեր,   մեր գործը աւարտելով,  առանց...

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ Եթէ տանտիկին էք ու ամէնօրեայ սերտ առնչութիւն ունիք խոհանոցին ու հոն զետեղուած սառնարանին հետ, ապա կրնամ ենթադրել, որ օտար չի հնչեր ձեր ականջին «թարմ» բառը: Թարմ պտուղներ ու բանջարեղէններ: Մանաւանդ փուռէն նոր ելած թարմ ու անուշաբոյր հաց: Որքա՜ն ուրախ պիտի ըլլաք, եթէ ձեր սառնարանն ու ճաշասեղանը կարենաք տեւաբար լեցնել անոնցմով: Բայց մինչ դուք կ՛ուրախանաք, ես կը տխրիմ`  տեսնելով,...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Չորեքշաբթի, 12 յուլիսին, Պրազիլի նախկին նախագահ Լուիզ Ինիասիօ Լուլա Տա Սիլվա դատապարտուեցաւ 9 տարուան բանտարկութեան ներկայ աջակողմեան իշխանութիւններուն կողմէ` պետական ընկերութիւններէ կաշառք առնելու յանցանքով: Այս վճիռին արձակումը անշուշտ քաղաքական եւ ընկերային-տնտեսական խաղ մըն էր աջակողմեան կառավարութեան կողմէ, առաջին` տկարացնելու համար Լուլայի ղեկավարած Բանուորական կուսակցութիւնը, որպէսզի վերջինս յոյս չունենայ յառաջիկայ տարուան խորհրդարանական ընտրութիւններուն մեծամասնութիւն ունենալու եւ իր նախագահական թեկնածուն...

ՄԵԹՐ ԳԱՍՊԱՐ ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ Մարդկութիւնը տակաւին չէ հասած միջազգային հեղինակութիւն եւ ներգործօնութիւն ունեցող արդարադատ աշխարհակարգի մը, որուն երազով ու ցանկատեսութեամբ յաճախ կը գործածենք «միջազգային ընտանիք», «քաղաքակիրթ աշխարհ» եւ նման անգոյ բաներու բառակապակցութիւնները, կամ` գոյութիւն ունեցող, բայց այդպիսին չեղող կառոյցներ, ինչպէս` ՄԱԿ, Ապահովութեան խորհուրդ եւ Միջազգային պատժական մնայուն ատեան... Տակաւին, իրաւունքը զօրաւորին է, եւ ոչ թէ զօրութիւնը` իրաւատիրոջ: Հետեւաբար արդար դատ մը,...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Կիրակի, 16 յուլիսի երեկոյեան, հեռատեսիլի պետական Հ1 կայանի` Պէյրութի ժամով ժամը 8:00-ին, շաբթուան լուրերը ամփոփող «360 աստիճան» յայտագիրին ընթացքին հաղորդավարը ըսաւ, որ` «Հայաստանում քննարկւում է` ովքեր պէտք է լինեն երրորդ սերնդի թղթադրամների դիմերեսին» (2): Անմիջապէս բարձրացնելով հեռատեսիլի ձայնը` գրեթէ հինգ վայրկեան` 4՛:57՛՛, միամիտ ու անտեղի լաւատեսութեամբ մը կարծեցի, որ` վերատեսութեան ենթարկած են Հայաստանի Հանրապետութեան 100-րդ տարեդարձին առիթով նոր...

Ռուսիոյ արտաքին գործոց նախարարի յայտարարութիւնը, թէ Ուաշինկթընն ու Մոսկուան Սուրիոյ մէջ լարուածութեան մեղմացման գօտիներու հաստատման ընթացքին պիտի երաշխաւորեն, որ Իսրայէլի շահերը նկատի առնուին, ուշագրաւ մեկնաբանութիւններու տեղի տուաւ: Լաւրով խորքին մէջ կ՛արձագանգէր Իսրայէլի վարչապետին այն յայտարարութեան, որուն համաձայն, Թել Աւիւ կը մերժէր Սուրիոյ մէջ իրանեան ներկայութիւնը երկարաձգող զինադադարի հաստատման վերաբերեալ ռուս-ամերիկեան համաձայնութիւնը: Թեհրանի ներկայութիւնը Իսրայէլի անմիջականութեան մէջ սպառնալիք կը նկատուի Թել...

Պատրաստեց՝ ՄԱՐԻԱ ԱՐԱՊԱԹԼԵԱՆ Սուրիահայ բժիշկ Հայկ Խաչոն, որ փրկուած էր ՏԱՀԵՇ խմբաւորման հալածանքներէն եւ քանի մը տարի առաջ վերաբնակութիւն հաստատած էր Արցախի մէջ, 9 յունիսին ստացաւ իր նոր առանձնատունը, որ կը գտնուի Քաշաթաղ շրջանի Իշխանաձոր գիւղին մէջ: Առանձնատունը կառուցուած է «Թիւֆէնքեան» հիմնադրամին կողմէ` Քաշաթաղի վերաբնակութիւն հաստատել փափաքող սուրիահայերուն աջակցելու նպատակով ի գործ դրուող ծրագիրի ծիրին մէջ: Բնակարանի ստանձման արարողութեան մասնակցած...

ԳԱԳԻԿ ԱՂԲԱԼԵԱՆ Արամը, Արմինէն, Լիւտվիկը, Արեգը, Նարեկն ու Մարգարիտը ծնած էին, երբ վաղաշէնցի Շահէն Մարգարեանի ընտանիքը բնակութեան նպատակով տեղափոխուեցաւ Քարվաճառի Նոր Վերինշէն գիւղը: Շահէն Մարգարեանը 1998 թուականին նախապէս եկած ու ծանօթացած է տարածքին, սիրահարած է բնութեան եւ ընտանիքը Գեղարքունիքի մարզի Վաղաշէն գիւղէն տեղափոխած է Արցախ: Արդէն Նոր Վերինշէնի մէջ ծնած են` Փառանձեմը, Նորայրը, Վահէն, Վահանը, Վարդանը, Հերմինէն ու Դաւիթը: Շահէն...

Ա. Պ. Լիոնի նոր քաղաքապետ ընտրուեցաւ բժիշկ Գէորգ Քեփենեկեանը, զոր ճանչնալու առիթը ունեցած եմ իննսունական թուականներու սկիզբը, երբ ան, ամէնէն ծանր տարիներուն, Հայաստան եւ Արցախ կ՛երթար՝ դժուարին վիրահատական գործողութիւններով կեանքեր փրկելու: Հպարտութեան զգացումով լսեցի Գէորգին՝ կէս միլիոնէ աւելի բնակիչ ունեցող Լիոնի Գործադիր իշխանութեան ղեկավար ընտրուելուն մասին: Իրեն ծանօթացած եմ Դաշնակցութեան շարքերուն մէջ, եւ իր հայրենասիրութիւնը ներշնչման աղբիւր կրնայ ըլլալ շատերու:...

Լիբանանեան բանակը կը նախապատրաստուի Արսալի ճակատամարտին: Որոշ ժամանակէ ի վեր արդէն Լիբանանի զինեալ ուժերը բազմաթիւ յաջող գործողութիւններով կը շարունակեն կանխարգիլել ահաբեկչութեան թափանցումը Լիբանան: Տարածաշրջանի զինուորական իրադարձութիւնները կը յուշեն, որ երբ սահմանները թափանցելի դառնան, երբ ոտնձգութիւնները շատնան, ահաբեկիչներու ելումուտը հեզասահ կը դառնայ եւ իրողապէս խնդրոյ առարկայ կը դառնայ որեւէ երկրի տարածքային ամբողջականութիւնը: Սահմաններու անսասանութիւնը երկրի գերիշխանութեան առաջին նախապայմանն է, կարեւորագոյն երաշխիքը...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիա Պունտըսթակի անդամներուն «Ինճիրլիք» ռազմակայանին գտնուող գերմանացի զինուորներուն այցելել արգիլելէն ետք, անոնց նաեւ արգիլեց այցելել Քոնիայի ՕԹԱՆ-ի ռազմակայանին մէջ գտնուող գերմանացի զինուորներուն: Թրքական իշխանութիւնները այդ արգելքին սահմանումով գործեցին մարտավարական սխալ մը. անոնք թուրք-գերմանական հարցը վերածեցին Թուրքիա-ՕԹԱՆ հարցի մը: Թուրքիան արդէն ՕԹԱՆ-ի հետ լարուածութիւն ստեղծած էր ռուսական «Էս-400» հակահրթիռային պաշտպանութեան համակարգեր ձեռք ձգելու իր լուրջ մտադրութեամբ: Միացեալ Նահանգներու պաշտպանութեան...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Եթէ համեստանանք, ափրիկեցիէն սորվելիք ունինք: Հայը սովորութիւն ունի հպարտանալու իր մշակոյթով, նոյնիսկ երբ փարսախներով հեռու է նոյն այդ մշակոյթէն եւ անտարբեր: Ճիշդ է, որ ժառանգորդներն ենք մեր նախահայրերու մեզի կտակած մշակոյթին, բայց որքանո՞վ տէր ենք այդ մշակոյթին, կարծէք` ան սեփականութիւնը դարձած է փոքրամասնութեան մը, անով կը կերտե՞նք մեր ինքնութիւնը, հոգեբարոյական դիմագիծը: Ի՞նչ կը նշանակէ մշակոյթի ժառանգորդ ըլլալ: Ի՞նչ...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 15 յուլիս 2016-ին Թուրքիոյ մէջ տեղի ունեցած յեղաշրջման ձախողած փորձէն անցած է մէկ տարի, որուն ընթացքին այդ յեղաշրջման փորձին իսկական թիրախը եղող Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան առաւել եւս ամրապնդած է իր իշխանութիւնը` օգտուելով երկրին մէջ օրին յայտարարուած եւ մինչեւ օրս շարունակուող արտակարգ դրութենէն: Յեղաշրջման փորձի առաջին ամեակին առիթով հրապարակուեցան բազմաթիւ շնորհաւորութիւններ, որոնք Թուրքիոյ ղեկավարներուն նման կը պնդեն,...

ՌՈՊԵՐԹ ԱՌԱՔԵԼԵԱՆ Համայն հայութիւնը 2019-ին  կը պատրաստուի մեծ շուքով նշելու Ամենայն Հայոց բանաստեղծ Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան 150-ամեակը: Նախատեսուած բազմաթիւ ձեռնարկներու շարքին Հայաստանի Հանրապետութեան մշակոյթի նախարարութեան յատուկ յանձնախումբին կողմէ մրցոյթով ընտրուած երիտասարդ քանդակագործները մէկ ամսուան համար մեկնած են բանաստեղծին ծննդավայր: Դսեղի հրապարակը վերածուած է ընդարձակ, բացօթեայ արուեստանոցի մը, ուր հայկական տուֆ քարատեսակի խոշոր բեկորները մուրճերու երաժշտութեան ներքոյ աստիճանաբար կը վերածուին թումանեանական...