Անդրադարձ

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ 29 յունիս 2017: Լոս Անճելըսի ՀՄԸՄ-ի Շրջանային վարչութեան կազմակերպած 42-րդ «Նաւասարդեան» փառատօնի բացման օրն է, եւ գործէն վերադարձիս կը հանդիպիմ տուն, հապճեպով կը հագուիմ «Մասիս» մասնաճիւղի թի-շըրթը եւ արագ կ՛ուղղուիմ «Պերլինկհըմ հայ սքուլ», ուր տեղի կ՛ունենայ այդ աննախընթաց փառատօնը: «Մասիս»ի կամաւորները Տասնամեակէ մը աւելի է` կինս ու ես մեր համեստ մասնակցութիւնը կը բերենք «Մասիս» մասնաճիւղի կրպակին մէջ` տասնեակ...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Պուլկարացի լրագրող Տիլեանա Կայթանճիեւայի ապշեցուցիչ քննութիւնը բացայայտած է, որ Ազրպէյճանի «Սիլք Ուէյ» օդանաւային պետական ընկերութիւնը դիւանագիտական թռիչքներու քողի տակ, վերջին երեք տարիներուն ընթացքին 350 թռիչք իրականացուցած է` զինուորական ծանր արհեստագիտութիւն եւ զինամթերք մատակարարելով ահաբեկիչներուն` ամբողջ աշխարհի տարածքին: Ազրպէյճան դիմած է տարբեր երկիրներու արտաքին գործոց նախարարութիւններուն` այդ թռիչքներուն դիւանագիտական բացառութիւն կատարելու` թոյլատրելով քաղաքացիական...

ՄԵՐՈՒԺԱՆ ՏԷՐ ԳՈՒԼԱՆԵԱՆ Տարօրինակ է, բայց ամէն ինչ սկսուեց մի պարզ եւ անսպասելի դիպուածից, որն ինձ ստիպեց մտածել ժողովրդավարութեան եւ նրա հետեւանքների մասին: Եղաւ այնպէս, որ վերջերս մեկնեցի Փարիզ` իմ միւս ֆրանսուհի թոռնիկիս տեսնելու (ի դէպ, նա իմ եօթներորդ թոռնիկն է): Եւ պարզուեց, որ ո՛չ օդակայանում, ո՛չ էլ ինքնաթիռում ծխել չի կարելի: Եւ որովհետեւ վաղուց Հայաստանից դուրս չէի եկել` բացի...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Արդէն քառորդ ժամէ ի վեր թոռնիկիս յաճախած մանկապարտէզի դրան մուտքին, շատ մը ծնողներու հետ, Քալիֆորնիոյ տաք արեւէն պատսպարուելու համար, նիհար ծառի մը շուքին տակ կեցած` ես ալ անհամբեր կը սպասէի արձակուելու զանգին: Այսօր կանուխէն եկած էի, որ մեր հինգ տարեկան թոռնիկը` Վանան, «փողոցը չմնար»: Անգիր պաշտօնս էր, որ զինք ճիշդ ժամուն «վերցնէի» ու բերէի տուն: Ապա, կերակրելէ ետք,...

Հայաստան աշխարհի սահմանները պաշտպանող զինուորը երբեք առանձին պէտք չէ զգայ: Ան իր թիկունքին կանգնած պէտք է տեսնէ ամբողջ հայութիւնը: Վիրաւորուած, հաշմանդամութիւն ստացած զինուորները եւ զոհուած զինուորներու ընտանիքները պէտք է զգան ամբողջ հայ ազգի սէրն ու գուրգուրանքը: Զինուորներուն հետ, սահմանին վրայ թէ զօրանոցին մէջ, վիրաւոր թէ նահատակուած, մէկ ընտանիք ենք: Նկարներէն առաջինը` 90-ականներուն վիրաւորուած զինուորներէն Կամոյի տունն է:  «Թուֆէնքեան» հիմնադրամը ստանձնած...

Հեղինակին այս երկը կ՛ամփոփէ հայրենիք կատարած իր վերջին չորս այցելութիւններու ուղեգրութիւնները` Ժամադրավայրը մեր երջանկութեան (2005), Հայաստանեան հանդիպումներ (2007), Դարձեալ եւ միշտ Հայաստան (2008) եւ Հայաստանեան խճանկար (2009): Ինչ կը վերաբերի իր առաջին երկու այցելութիւններուն, 1991-ին եւ 1994-ին, ատենին անոնց ուղեգրութիւնները լոյս տեսած են իր «Ոստայն 3 - հաղորդութիւն» հատորին մէջ (1999): 2005-ի ուղեւորութիւնը Մեծ եղեռնի 90-ամեակին առիթով կայացած էր, իսկ...

Ազրպէյճանի ռազմական յանցագործ ըլլալու դիմագիծին մասին հաստատումները սկսած են հնչել միջազգային կառոյցներու մէջ: Ապրիլեան պատերազմի ընթացքին կատարուած բարբարոսութիւններուն մասին թէ՛ Արցախի եւ թէ՛ Հայաստանի Հանրապետութեան համապատասխան գերատեսչութիւնները դիւանագիտական ներկայացուցչութիւններու եւ միջազգային կառոյցներու ուղարկած էին թղթածրար Ազրպէյճանի կողմէ ի գործ դրուած ամէնէն անմարդկային վայրագութիւններուն: Փաստացի այս տուեալները, լուսանկարները եւ պատերազմական օրէնքները գլխիվար շրջող բոլոր աքթերուն համարժէք գնահատական տալու արձագանգները չէին լսուեր:...

Արամ Ա. կաթողիկոսին պատգամը` «Սփիւռքի հայուն ինքնահասկացողութիւնը» համագումարին, կազմակերպուած` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կողմէ:        Համագումար մը չէ այս հաւաքը` բառին աւանդական առումով, այլ` բարձրաձայն մտածելու եւ մեր փորձառութիւնները, տագնապներն ու հայեցակէտերը իրարու հետ բաժնելու հաւաքական ճիգ մը: Մեզ իր շուրջ համախմբողը դա՛րձեալ աւանդական նիւթ մը չէ, այլ իւրայատուկ խնդիր մը` իր բարդ ու զգայուն բնոյթով եւ անյետաձգելի այժմէականութեամբ. ի՞նչ կը...

11-12 յուլիս 2017-ին, նախաձեռնութեամբ եւ ներկայութեամբ ՆՍՕՏՏ Արամ Ա. վեհափառ հայրապետին, Պիքֆայայի դպրեվանքի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ «Սփիւռքը նոր հորիզոններու դիմաց. սփիւռքի հայուն ինքնահասկացողութիւնը թեմայով» համաժողովը: Համաժողովին մասնակցեցաւ Հայաստանի Սփիւռքի նախարար Հրանուշ Յակոբեան: Այժմէական եւ հրատապ այս խնդրի քննարկումներուն իրենց մասնակցութիւնը բերին` սփիւռքէն եւ Հայաստանի Հանրապետութենէն պատմագէտներ, ազգագրագէտներ, ակադեմականներ, հասարակական եւ տեղեկատուական մարզերու գործիչներ` տարբեր սեռի եւ տարբեր սերունդներու պատկանող:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողան յայտնեց. «Անցեալին, երբ վարչապետի պաշտօնին վրայ առաջին նստաշրջանս էր, Թուրքիան Եւրոպական Միութեան ղեկավարներու վեհաժողովին ընթացքին կը նկարագրուէր իբրեւ լուռ յեղափոխութիւն իրագործած երկիր մը, սակայն այժմ այդ նոյն Եւրոպական Միութիւնը ո՛չ միայն մեզ իր ղեկավարներու վեհաժողովին չի հրաւիրեր, այլեւ մեր ժամանակը կը վատնէ: Եւ ներկայիս այս է կացութիւնը»: Իրականութեան մէջ Թուրքիա-Եւրոպական Միութիւն յարաբերութիւններու ներկայ...

ՅՈՎԷԼ ՇՆՈՐՀՕՔԵԱՆ Բաց նամակ Յարգելի՛ պարոն Պալեան, Պէտք էր, անշուշտ, աւելի շուտ պատասխանել, բայց նկատի ունենալով ձեր նամակի ակնարկութեան կարեւորութիւնը, հարկադրաբար ուշացուցի պատասխանս` մտածումի ժամանակ յատկացնելու: Չէ՛, չեղաւ: Սրտովս պիտի գրեմ: Սիրելի՛ Յակոբ, Ներողամիտ գտնուիր պատասխանիս ուշացման համար: Ճիշդն ըսելու համար` օրական բաւական մեծաթիւ ե-նամակներ կը ստանամ. կարեւոր նամակներուն նոյն կամ առաւելագոյնը յաջորդ օրը կը պատասխանեմ: Այս կը վերաբերի անգլերէն...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Քանի մը օր առաջ, 11 Յուլիսին, Հայաստանի Կեդրոնական դրամատունը յայտարարեց, թէ որոշած է յառաջիկայ տարի հրապարակել նոր թղթադրամներ, որովհետեւ «ՀՀ գալիք տարի նշելու է դրամաշրջանառութեան՝ ՀՀ ԴՐԱՄի ներդրման 25ամեակը, որի ընթացքում ձեւաւորուել են աւանդոյթներ, որոնք օրինակելի եւ ուսուցանելի են դարձել նաեւ միջազգային մակարդակում»։ Կեդր. դրամատունը կ’աւելցնէ, որ ներկայիս գոածածուող 2րդ սերունդի թղթադրամները «աստիճանաբար իրենց տեղը կը զիջեն նոր...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Մինչեւ 1960-ական տարիները` հայութեան մեծամասնութիւնը կը բնակէր Պէյրութի եւ Պուրճ Համուտի մէջ: Անթիլիաս, Զալքա, Ժըտէյտէ եւ այլ արուարձաններ տակաւին կազմաւորուած չէին իբրեւ բնակավայրեր: Արեւելեան Պէյրութի հայութեան ամենախիտ բնակչութիւնը կը գտնուէր Էշրեֆիէի, Մար Մըխայէլի, Քարանթինայի, Նոր Հաճընի եւ Խալիլ Պատաուիի մէջ, Հայաշէնէն (նախապէս` Հայկաշէն) (1), մինչեւ Քարանթինայի ծովեզերքը` Էշրեֆիէ, Ռըմէյլ եւ Մըտաուար գաւառներ, տես` վարի քարտէսը: Իսկ արեւմտեան կողմը`...

Յ. ԼԱՏՈՅԵԱՆ Խորագիրս քիչ մը ամբարտաւանութիւն բուրելով հանդերձ, ուզեցի համբերութեամբ հետեւիլ անցնող շաբաթներուն Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահի կամ իշխանութեան որդեգրած քայլերուն` Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան 100-ամեակին վերաբերեալ: Պետական յանձնաժողով, Արամ Մանուկեանի արձանի զետեղումի որոշում, հարիւրամեակի հետ կապուած զանազան ձեռնարկներու պատկերացումներ: Սակայն որոշումին մէջ եւ անկէ ետք տեղ գտած համացանցի կայքերու վրայ հակադաշնակցական արշաւը եւ մանաւանդ Արամ Մանուկեանի հասցէին տեղ գտած արտայայտութիւնները ստիպեցին,...

ՍԻԼՎԻ ԱԲԷԼԵԱՆ Արեւն այստեղ քաղցր, է քնքուշ, Լուսինն, ամպերն` պայծառ ու յար: Ծիրանն այստեղ մեղրահամ է, Իսկ ջուրերը` զուլալ ու պաղ: Քարերն այստեղ միշտ կը պատմեն Հին դարերէն մինչեւ ներկան: Լեռներն հսկայ քեզ կը դիւթեն Ու կը դարձնեն խրոխտ ու վեհ: Քայլերդ այստեղ կուռ են, ամուր. Հողն է քու մայր. Բոյրն է քու տան, Ու լուսաւոր` քու ապագան:    

ՎԱՐԴԳԷՍ ՇԱՄԼԵԱՆ ... Գիտցէ՛ք, որ մի՛շտ կենդանի եմ: Իսկ աննշան եթէ մնայ Երկրի մէկ խորշն հողակոյտն իմ, Եւ յիշատակս ալ թառամի, Ա՜հ, ա՛յն ատեն ես կը մեռնիմ: Պ. ԴՈՒՐԵԱՆ Աբրահա՛մ, դասընկերս իմ սիրելի: Գիտցի՛ր, որ ինծի եւ շատերու համար դեռ կենդանի ես ու յիշատակդ ալ միշտ անթառամ պիտի մնայ: Երկրագունդի հակառակ երեսին վրայ գտնուելով` մահուանդ լուրը թերթերէն իմացայ, ներէ, որ...

Ա. ԱԼԻՔԵԱՆ Սիրելի՛ Վարդգէս, Դեռ դուն հոս էիր, որ գրեցի այս տպաւորութիւններս գրքէդ եւ քեզի աղուոր անակնկալ մը ընելու ցանկութեամբ տարի զանոնք «Ազդակ»: Անմիջապէս կարդացին (Շահանդուխտին վկայութեամբ) եւ խոստացան տպել մինչեւ օգոստոս 3-ը` այստեղէն մեկնելուդ օրը: Բայց չտպեցին: Երբ դուն գացիր, ա՛լ չհետաքրքրուեցայ յօդուածով (դուն չկայիր, իսկ ես հեղինակ ըլլալէ ձանձրացած եմ) եւ չեմ գիտեր, թէ ինչու չհրատարակեցին եւ այսօր...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ 9 յուլիսին վերջ գտաւ Հանրապետական ժողովուրդի կուսակցութեան կազմակերպած Անգարա-Պոլիս «Արդարութեան քայլարշաւ»-ը: 15 յունիսին ընթացք առած, խաղաղ կերպով սկիզբ ու խաղաղութեամբ աւարտած 25-օրեայ քայլարշաւին ընթացքին Թուրքիոյ գլխաւոր ընդդիմադիր կուսակցութեան ղեկավարը` 69 ամեայ Քեմալ Քըլըճտարօղլուն 432 քիլոմեթր քալեց` թէ՛ հեռաւորութեան, թէ՛ օրերու թիւի առումով շրջանցելով 1930-ին Հնդկաստանի մէջ «Աղի քայլարշաւ»-ի ընթացքին Կանտիի հաստատած մրցանիշը: Իրողութիւն մը, որ շեփորուեցաւ տակաւին չփակուած,...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Հայ եւ իրլանտացի ազգերը դարերու ընթացքին կորսնցուցած էին իրենց քաղաքական անկախութիւնը: Հայը դարձած էր ստրուկ oսմանեան եւ ցարական կայսրութիւններու իշխանութեան տակ, իսկ իրլանտացին դարձած էր ստրուկ` բրիտանական գաղութատիրական իշխանութեան դրօշին ներքեւ: 19-րդ դարուն ազատատենչ եւ յեղափոխաշունչ գաղափարները կը սկսին մուտք գործել հայկական եւ իրլանտական հասարակական կեանքերուն մէջ: Քաղաքական անկախութիւնը կորսնցնելու հանգամանքին վրայ կ՛աւելնայ նաեւ ընկերային եւ տնտեսական անարդար...

ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Կոյրը ինչպէ՞ս պիտի տեսնէ ոեւէ անձ կամ որեւէ դէպք, երբ ինք տեսողութենէ զուրկ է: Կրնա՞յ ըլլալ, որ այստեղ խօսքը կը վերաբերի թեթեւ, կամ վատ տեսողութիւն ունեցող տարաբախտ մարդոց, որոնք գէթ շուքի նման կը տեսնեն անցորդները, կամ իրենց մօտեցող մարդիկը կը ճանչնան անոնց ձայնային իւրայատկութենէն: Կոյրերը բնականաբար ունին յաւելեալ զգայարանք, իրենց շուրջը գտնուող մարդիկը յստակ «տեսնել»-ու համար: Ֆիզիքական...