Անդրադարձ

(Հայաստան-Սփիւռք Համահայկական 6-րդ Համաժողովին «Հայապահպանումի Հիմնախնդիրներ» Ուղղութեան Վերջին Նիստին Բերիոյ Հայոց Թեմի Առաջնորդին Խօսքը) 1.- Այս վերնագիրին տակ պիտի փորձեմ համաժողովին մասնակցող ազգակիցներուս ներկայացնել վերիվայրումներով ու պատերազմական գործողութիւններով յատկանշուած տարածաշրջանի մը մէջ գտնուող սուրիաբնակ սուրիահայ համայնքի արտակարգ իրավիճակէն դուրս գալու եւ վերականգնելու դժուարին խնդիրին մեր այսօրուան պատկերացումը: 2.- Աշխարհին եւ մարդուն գոյատեւումին ու երկարակեցութեան մէջ, ըստ երեւոյթին, գոյութիւն ունին ներքին...

ՍԵԴԱ ՊԻՊԵՐԵԱՆ Տնօրէնուհի Մարսէյի Համազգայինի ճեմարանի Առիթը ունեցանք արդէն ոգեկոչական ամփոփ անդրադարձով մը յարգելու յիշատակը` տարուան շիջող դէմքերէն Լուսին Մալիքեան որակեալ մանկավարժին, այն քիչերէն, որոնց գործօն կեանքը լրիւ նոյնացած եղաւ Հայ դպրոցին հետ: Ստորեւ Ֆրանսայի մեր գաղափարակից օրկան  «Ֆրանս Արմենի» ամսաթերթէն թարգմանաբար կը ներկայացնենք աւելի ծաւալուն, լրացուցիչ անդրադարձ մը` Լուսին Մալիքեանի բազմամեայ գործընկեր եւ Համազգայինի Մարսէյի Ճեմարանի ներկայ տնօրէնուհի Սեդա...

Բաղդատելով ամիսներ առաջ ռուս-հրեայ լրագրող Ալեքսանտր Լափշինի ձերբակալութեան եւ Ազրպէյճանի յանձնման գործողութեան հետ` չորս թուրք մտաւորականներու Արցախ կատարած այցելութեան ստեղծած թնճուկը տարբեր է: Դէպքերը այնպէս կրնան զարգանալ, որ այս չորս յանդուգն այլախոհները իրենց կարգին արտայանձնուին Պաքուի, սակայն` ի՞նչ պայմաններու տակ եւ ապա ինչպիսի՞ դատավարութեամբ: Հարցադրումներն ու հնարաւոր անակնկալները բազմաթիւ են: Լափշին Պիելոռուսիոյ քաղաքացի չէր, եւ զայն Ազրպէյճանի յանձնելու խոչընդոտներ չկային`...

(Հայաստան-Սփիւռք Համահայկական 6-րդ Համաժողովին «Հայապահպանումի Հիմնախնդիրներ» Ուղղութեան Վերջին Նիստավար, Սուրիոյ Խորհրդարանի Անդամ Ժիրայր Ռէյիսեանի Բացման Խօսքը) 2014-ի սեպտեմբերին տեղի ունեցած Հայաստան-սփիւռք 5-րդ համաժողովին սուրիահայութեան յատկացուած նիստերուն ներկայացուած համապարփակ զեկոյցներուն կողքին, առաջարկներու բաժինով հնչեց նաեւ համահայկական մարմին կամ խորհուրդ մը ստեղծելու անհրաժեշտութիւնը` բաղկացած պետական, հոգեւոր եւ ազգային կազմակերպութիւններու ներկայացուցիչներէ, անյապաղօրէն արձագանգելու, քաղաքական անկայուն իրավիճակներու մէջ գտնուող երկիրներու, հայ համայնքներու կարիքներուն, կարելի...

ՎԱՉԷ ԲՐՈՒՏԵԱՆ Մօտաւորապէս չորս տարի առաջ այս օրերուն, Մոսկուայի մէջ նախագահ Սերժ Սարգսեան ստորագրեց Եւրասիական տնտեսական միութեան (ԵՏՄ) միանալու համաձայնագիրը։ Լուրը անակնկալ մըն էր նոյնիսկ Հայաստանի քաղաքական շրջանակներէն ներս։ Մինչ այդ սակայն, զուգահեռաբար ԵՏՄին, Եւրոպական միութեան հարեւանութեան բանակցութիւններ եւս կը վարուէին։ Եւրոպական միութիւնը այս թղթածրարին ղեկավարումը յանձնած էր Լեհաստանին։ Եւրոպական միութիւնը Հայաստանին պայման դրած էր «կա՛մ ԵՄին հետ, կա՛մ՝ ԵՏՄին»։...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Քաղաքականութեան մէջ աժան եւ անհիմն պիտակաւորումը պարզապէս քաղաքական տհասութիւն կ՚ենթադրէ։ Իբրեւ այդպիսին, պիտակաւորող կողմը ոչ միայն ինքզինք կը նուաստացնէ, այլ նաեւ ան կը կորսնցնէ իր հաւատալիութեան հանգամանքը հանրութեան առջեւ։ Միաժամանակ, նման անլուրջ որակումներով ան խնդրական կը դարձնէ իր պաշտպանած հարցին անկեղծութիւնը։ Ցաւալիօրէն այս յոռի կեցուածքին ականատես դարձանք մի քանի օր առաջ, երբ Յովհաննէս Թումանեանի թանգարանի տնօրէն Տիկին Նարինէ...

Զրուցեց ԼՈՒՍԻՆԷ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆ 2018 թուականին Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական ընկերակցութիւնը պիտի տօնէ հիմնադրութեան 100-ամեակը: Հայաստանի եւ Արցախի հանրապետութիւններու անկախութենէն ետք մեծ է Ընկերակցութեան ներդրումը հայրենիքի մէջ: Ընկերակցութեան գործադիր տնօրէն Զաւէն Խանճեանի հետ զրոյցին «Հայերն այսօր»-ը փորձած է յետադարձ հայեացքով ներկայացնել մէկդարեայ պատմութիւն ունեցող կառոյցի գործունէութիւնը Հայաստանի եւ Արցախի մէջ, ինչպէս նաեւ 100-ամեայ անցած ճանապարհը: – Պարո՛ն Խանճեան, Դուք մասնակցեցաք «Փոխադարձ վստահութիւն, միասնականութիւն եւ...

Արդէն իսկ քառասուն օրեր անցած են Սագօ Ջուլճեանի այս աշխարհէն առյաւէտ հեռանալուն: Անոր մահուան գուժը խոր սուգի մատնեց իր հարազատներն ու իր գաղափարակից ընկերները: Զինք ճանչցած ենք մատղաշ հասակէն: Եղած է շրջանի պատանեկան միութեան անդամ, ապա ԼԵՄ-ական եւ վերջապէս` կուսակցական: Լուռ կը գործէր` ամենայն բծախնդրութեամբ կատարելով իրեն վստահուած բոլոր պարտականութիւնները: Իր հեզ ու խոնարհ վարմունքով սիրաշահած էր բոլորը: Անկարելի է...

Իրաւամբ դժուար է մահագրութիւն գրել կամ դամբանական խօսիլ հարազատի մը, ընկերոջ մը, մտերիմի մը, հուսկ` սիրելիի մը: Շատերուն ծանօթ Սիմոն Մնակեանը արդէն առյաւէտ բաժնուած է մեզմէ: Անողոք հիւանդութիւնը շատ արագ խլեց անոր կեանքը ու առաւ-տարաւ զինք անդենական: Եւ հիմա որ չկայ ան, հարց կու տանք, թէ ի՛նչ ձգեց իր ետին` իբրեւ ազգային, մշակութային, կուսակցական նուիրեալ: Սիմոնը ամէն բանէ առաջ եղաւ...

ԵԼՔ խմբակցութեան նախաձեռնութիւնը խորհրդարանին մէջ քննարկելու Հայաստանի Հանրապետութեան` Եւրասիական տնտեսական միութենէն (ԵՏՄ) դուրս գալու առաջարկի ճակատագիրը կանխորոշուած էր: Պարզ էր, որ խորհրդարանական մեծամասնութիւնը համաձայն պիտի չըլլար այս քայլին, հիմնականին մէջ ռազմավարական կտրուկ շրջադարձ կատարելու պատճառներու եւ հետեւանքներու ուսումնասիրութեան, ինչպէս եւ հակառակը հիմնաւորող փաստարկներու դէմ հակափաստարկներու բացակայութեան պատճառով: Առաջարկի քննարկման եւ եզրակացութեան կանխորոշուածութեան մասին իրազեկ էր նաեւ ԵԼՔ-ը բնականաբար: Խնդիրը սակայն...

ԵՂԻԱ ԹԱՇՃԵԱՆ Այս յօդուածով կ՛ուզեմ իմ անձնական կարծիքս յայտնել ազգերու ազատ ինքնորոշման խնդիրին շուրջ, եւ թէ ինչո՛ւ միջազգային այս իրաւունքը կ՛ոտնակոխուի այլ պետութիւններու կողմէ, կամ ո՞ւր պէտք է յստակ սահման գծուի այս հարցին շուրջ եւ ինչո՞ւ: Քիւրտերու, քաթալաններու, պասքերու, պալոշներու, ասորիներու, հայերու եւ բոլոր իրաւազրկուած ու ճնշուած ազգերուն ինքնորոշման իրաւունքը սրբութիւն մըն է` նշուած իւրաքանչիւր ազգի համար: Այս իրաւունքը պաշտպանուած...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Իրաքի քրտական ինքնավար մարզի անկախութեան կայացուցած որոշումին առնչութեամբ թրքական լրատուական դաշտը (բացի քրտամէտ մամուլէն) շատ բիրտ եւ կոշտ բանաձեւումներով հանդէս եկաւ հանրութեան: 25 սեպտեմբերին տեղի ունեցաւ Իրաքի քրտական ինքնավար մարզի անկախութեան հանրաքուէն, որուն մասնակիցները` «Կ’ուզէ՞ք, որ Քիւրտիստանի մարզը եւ մարզին վարչական տարածքէն դուրս եղող քրտական շրջանները անկախ պետութիւն դառնան» հարցումին «Այո՛» կամ «Ո՛չ» պիտի պատասխանէին: Հետեւաբար հանրաքուէի աւարտին...

«Մեր Ընտանիքի Մասնագիտութիւնը Հայ Ազգին Ու Մշակոյթին Ծառայելն Է». Նարեկ Յարութիւնեան ԼՈՒՍԻՆԷ ԹԵՒՈՍԵԱՆ «Հաւատք, յոյս, սեր եւ մկրտութիւն. մկրտուել եւ արդարանալ, սրբուել մեղքերից, ազատուել դեւերից, ծառայել Աստծուն», հոգեւորականի` «Ի՞նչ է խնդրում երեխան»  հարցին ի պատասխան ասել է մուսալեռցի կնքահայր Վահագն Գարագաշեանը: 8 ամսական Քնարն ուշի-ուշով հետեւում էր երկխօսութեանը: Կատարուող արարողութիւնից փոքրիկի հայեացքը փախցրեց կնքահօր ձեռքերում խնամքով պահուած խաչը, որը մէկ...

Ներողութիւն պիտի խնդրէի Բրիտանիոյ մէջ Հայաստանի դեսպանատունէն, որ «Ազդակ»-ի ուշադրութեան յանձնած է այն վրիպումը, թէ 28 սեպտեմբերի թիւով հրապարակած Հայաստան այցելած Բրիտանիոյ Եւրոպայի եւ Ամերիկաներու հարցերով պետական նախարար Ալեն Տանքընի յայտարարութիւններէն մէկուն մէջ «Ցեղասպանութիւն» բառին տեղ պէտք էր «ջարդեր»-ը գրուած ըլլար: Չեղա՛ ւ, «Ազդակ»-ի պարո՛ն խմբագիր, գերպետութեան նախարար մը այդպէս «անկիրթ» բառ չի գործածեր, ինչպէ՞ս կարելի է նման վրիպում մը,...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Հետեւելով Միացեալ Նահանգներու Մասաչուսեց, Ռոտ Այլընտ, Մէյն, Լուիզիանա, Քալիֆորնիա, Ճորճիա եւ Հաուայի նահանգներուն` սեպտեմբեր 28-ին Միշիկըն նահանգը իր կարգին ճանչցաւ Արցախի Հանրապետութեան անկախութիւնը: Այսպէս, Միշիկընի ծերակոյտը քուէներու ջախջախիչ մեծամասնութեամբ որդեգրեց թիւ 99 օրինագիծը` ի խնդիր Արցախի Հանրապետութեան ճանաչման: Օրինագիծը, որ կը վայելէր երկու կուսակցութիւններու միատեղ զօրակցութիւնը, կոչ կ՛ընէ Միացեալ Նահանգներու նախագահին եւ Քոնկրեսին` ճանչնալ Արցախի Հանրապետութիւնը եւ անոր...

Թուրքիոյ իշխանութիւնները նախորդ տարիներուն Միջին Արեւելքի մէջ ծայրայեղ տարրերը հրահրելով ու դաւանանքային հարցեր սրելով`  տարածաշրջանի կարգ մը երկիրներու դիմագիծը փոխել ու օսմանեան ծաւալապաշտութեան երբեմնի իրենց ախորժակները սրել փորձեցին: Անոնք ժողովրդավար Թուրքիա մը կերտելու, փոքրամասնութիւններու իրաւունքները ճանչնալու ու իրենց ներքին հարցերը լուծելու փոխարէն, խաւարի ու բռնութեան իրենց տիրապետութիւնը տարածել փորձեցին Թուրքիոյ սահմաններէն ներս թէ դուրս` անտեսելով յաճախ ինքնիշխան երկիրներու որոշումն ու...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՃԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Այո՛, ճիշդ կռահեցիք. խօսքս վերաբերում է յայտնի լրագրող Տիլեանա Կայթանճիեւայի ճակատագրին: Նրա, ով վերջերս, յուլիսի սկզբներին, պուլկարական ամենամեծ տպաքանակ ունեցող «Թրուտ» թերթի էջերում հանդէս է եկել աղմկայարոյց յօդուածներով` բացայայտելով արեւմտեան մի շարք երկրների, ինչպէս նաեւ Ազրպէյճանի, Թուրքիայի  երկերեսանի քաղաքականութիւնը «Իսլամական պետութիւն» եւ կամ, այլ կերպ` ՏԱՀԵՇ կոչեցեալ ահաբեկչական խմբաւորման դէմ պայքարում: Լրագրողական հետաքննութեան արդիւնքում, հիմք ընդունելով...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ 150 տարի առաջ գերմանացի փիլիսոփայ Քարլ Մարքս հրատարակեց իր հանճարեղ «Դրամագլուխը. քննադատութիւն քաղաքական տնտեսութեան» (ծանօթ է նաեւ իբրեւ «Բանուոր դասակարգի աւետարան») աշխատութիւնը, որ տեսական բնոյթի հսկայական աշխատանք մըն է նիւթապաշտական փիլիսոփայութեան դպրոցին ծիրին մէջ: Աշխատութիւնը կը բաղկանար երեք հատորներէ: Առաջին հատորը միայն լոյս տեսաւ Մարքսի ողջ եղած ժամանակ, իսկ միւս երկու հատորները հրատարակուեցան իր մահէն ետք, իր գաղափարակից...

Վերջին երկու շաբաթների ընթացքում քաղաքական իրադարձութիւններն իրար յաջորդեցին բաւականին սրընթաց: Նախ` տեղի ունեցաւ Հայաստան-սփիւռք 6-րդ համագումարը, համագումարը դեռ չաւարտուած` Հայաստանի ու Ազրպէյճանի նախագահները ելոյթ ունեցան ՄԱԿ-ի ամպիոնից, նոյն ընթացքում հանդիպեցին երկու երկրների արտաքին գործերի նախարարները, Միացեալ Նահանգների Միշիկըն նահանգը ճանաչեց Արցախի անկախութիւնը, Արցախում ձեւաւորուեց կառավարութիւն եւ, փաստօրէն, գործնականում երկրի կառավարման համակարգը փոխուեց: Այս բոլորը` հայկական իրականութեանն ուղղակի առնչուող խնդիրների շարքից:...

ԽԱՉԻԿ ՏԷՏԷԵԱՆ ՀՀ Սփիւռքի նախարար Տիկ. Հրանոյշ Յակոբեանի վերջերս լոյս տեսած Հայկական Սփիւռքը Յարափոփոխ Աշխարհում հատորը (650 էջ) հանրագիտարանէ մը աւելի, Սփիւռքի հարցերու ուսումնասիրութեան, հայուն ինքնութեան ու քաղաքական մտքի հոլովոյթին կապուած փաստավաւերագրական աղբիւր մըն է, հսկայ շտեմարան մը տեղեկութիւններու եւ վիճակագրական տուեալներու: Յարափոփոխ եւ բազմաշերտ Սփիւռքին լայնօրէն քաջատեղեակ, անոր պատմութեան, հոլովոյթին, պայքարին, բարդ խնդիրներուն եւ ներքին զգայնութիւններուն մօտէն ծանօթ, հմուտ փորձագէտի մը...