Անդրադարձ

ԱՆԻ ԱՌԱՔԵԼԵԱՆ «Հրապարակ» օրաթերթը իր 24 ապրիլի թիւին մէջ կը հաղորդէ. «Մեր աղբիւրները կը ներկայացնեն վերջին օրերու ժամանակագրութիւնը: Յատուկ ծառայութիւններու եւ ոստիկանութեան ղեկավարները մնայուն կերպով «փափուկ բարձ» դրած են Սերժ Սարգսեանի գլխուն տակ, թէ` խնդիր չկայ, բողոքողներու քանակը մեծ չէ, «շուտով ինքնիրեն կը մարի», հանգստացուցած են, թէ` կը տիրապետենք իրավիճակին եւ այլն: Յետոյ երբ բանը բանէն անցած է, համոզած են...

ՎԱՀԱՆ ԶԱՆՈՅԵԱՆ Վարչապետ Սերժ Սարգսեանի հրաժարականը հարկաւոր էր որպէս պայման, բայց ոչ բաւարար երկիրը առաջնորդելու հանդարտ և բարգաւաճ հունի։ Հարկաւոր՝ Որովհետեւ իշխող համակարգը անկարող էր (եւ դեռ է) իրականացնելու այն արմատական եւ լրացուցիչ (consequential) բարեփոխումները, որոնց կարիքը արդէն վաղուց դարձած է հրատապ։ Այս անկարողութիւնը կը բխի այն իրողութենէն որ իշխող համակարգին եւ մենաշնորհային համակարգին փոխադարձ կախուածութիւնը այնքան խարսխուած ու հաստատուած...

Զանակ Գալստեան Ծնած է 1885-ին,  Օրտու գաւառի Քիրեզ Տերէ գիւղը: Այս գիւղը ունէր 110 տուն հայ բնակիչ, ունեցած է նաեւ եկեղեցի մը` 1849-ին եւ դպրոց մը` 1905-ին կառուցուած: Սամուէլ Անդրանիկեան Ծնած է 1912-ին, Օրտու: Երեք տարեկանին իր հայրը կորսնցնելով, իր մօր` Զանակ տատիին հետ կ՛աքսորուին թուրքերուն կողմէ, իրենց տունն ու գիւղը  ձգելով: Թէ  ի՛նչ կը պատահի աքսորի ճամբուն ընթացքին... Համեստ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Վերջերս գրադարանէս Կոստանդնուպոլսոյ ամերիկեան միսիոնարական Ռոպերթ քոլեճի ճարտարագիտութեան բաժանմունքի հիմնադիր եւ կաճառի պետ, ամերիկացի Լին Ա. Սքիփիոյի (1876-1960?) «Իմ երեսուն տարիներս Թուրքիոյ մէջ (1912-1943)» (1) անգլերէն յուշագրութիւնը վերստին թղթատելու ընթացքին հանդիպեցայ գերմանացի զօրավար (Օթթօ) Լիման վոն Սանտըրզ (Օտտօ Լիման ֆոն Զանդերս) անունին, 7-րդ գլուխ` «Պատերազմի դժուարութիւնները եւ վտանգները», էջ 118: Այս անունին հանդիպած ենք նաեւ Սողոմոն Թեհլիրեանի դատավարութեան...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ   Թրքութիւնը բնաւ մաքրագործուած չէ իր հոգեբարոյական ժահրէն, կանխամտածուած իր հայակերութենէն: Որքան կոյր ատելութիւնը, անյագ ոխակալութիւնը, այնքան ալ վեհանձնութիւնը, ներողամտութեան վսեմ զգացումը` թշնամիին հանդէպ, մեզ կ՛առաջնորդէ անբուժելի աղէտի: Ե. ԽԱԹԱՆԱՍԵԱՆ («Ազդակ», 3 ապրիլ 1968-2018) Յանցանքի զգացումէ կամ անհոգի վերաբերումէ թելադրուած չէ, անպայման, որ մեր սրբադաս Նահատակներու ներողամտութիւնը կը հայցենք: Աւելի՛ն. իբրեւ ազգ ու նորանկախ պետութիւն, միշտ ալ եղած ենք...

ՏԻՐՈՒԿ ՄԱՐԳԱՐԵԱՆ-ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ Ահա այսօր ալ ան իր արիւնլուայ դրօշակը առած` կը պտտի ու բացայայտօրէն բոլորին աչքին առաջ կու գայ ու տարիներով բարեկամութիւն, եղբայրութիւն եւ հարազատութիւն քարոզած դրացիին սեմին կը կանգնի եւ ոտքերուն փոշին չթօթափած, կամ, ըստ իրենց հիւրընկալուելու օրէնքին, կօշիկն անգամ ոտքէն չհանած, ներս կը խուժէ եւ վնասակար միջատներէ փրկելու պատրուակով, խեղդող, սպաննող ու աւերող զինամթերքն ալ շալակին, կը վազէ...

ՊԵՏԻԿ Դարձեալ ապրիլ 24 է, ու աշխարհի ամենայետին անկիւնը գտնուող հայուն սիրտը նորէն կ՛արիւնի... 103-ամեայ վէրքերը տակաւին չեն սպիացած... ու ամէն հայ իր այս պահանջատիրութեան ուխտը կը վերանորոգէ` «Կը յիշենք ու կը պահանջենք»: Անշուշտ չենք կրնար մոռնալ արհաւիրքը: Հայ մանուկը որբացաւ, հայ կինը այրիացաւ ու հայ աղջիկը անպատուըւեցաւ ու բռնի դաւանափոխ եղաւ կամ դարձաւ թուրքին հարճը. հայ ծերունին` տեղահան իր...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Մեր սրտերի մէջ բուսել են ծաղիկներ, Ծաղիկները ձեր սիրոյ, Նուիրումի ծաղիկները անթառամ Ու բուրաւէտ, Կեանքի, սիրոյ ու քաղցրութեան վայելքով: Բայցեւ պատած Ձեր սրբազան հուր վրէժի փուշերով, Զինաւորուած ու զինավառ Ասպետական մեր ուխտով, Որ տանում ենք Ու կը տանենք Նուիրական մեր պայքարը Ետ խլելու ձեզ մահից, Ետ խլելու իրաւունքը ձեր կեանքի, Մեր կեանքի ու ժառանգութեան Իրաւունքը անժամանց, Որով դոփում...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Յառաջիկայ մայիս 6-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրութիւնները որքան ալ կարեւոր են Լիբանանի հայութեան ինքնութեան պահպանման իմաստով նշանակալից ըլլան, չեն կրնար ամէն պարագայի մեզ շեղել մեր ժողովուրդի հիմնահարցերէն: Թուրքիոյ կողմէ գործադրուած Հայոց ցեղասպանութեան 103-րդ ոգեկոչման զուգադիպող Հայաստանի վարչապետին դէմ  կատարուող Երեւանի ցոյցերը չեն կրնար չմտահոգել ոեւէ հայ: Վերջին հաշուով Հայաստանը աշխարհասփիւռ ամբողջ հայութեան հայրենիքն է ու հոն պատահող անցուդարձերը կիզակէտն...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ   Գողտրիկ պտոյտ մը մայրաքաղաքի թէ արուարձաններու տարբեր   փողոցներուն թէ մայրուղիներուն վրայ, այս օրերուն, ծիծաղ պատճառող երեւոյթի մը դէմ յանդիման կը հանէ համեստ քաղաքացին: Ճիշդ է, որ խորհրդարանական ընտրութիւններու քարոզարշաւի ամէնէն թէժ օրերը կ՛ապրինք, եւ արդէն թեկնածուներու նկարներն ու պաստառները ո՛չ միայն ողողած են մեր շուրջ բոլորը, այլեւ` զիրար կը հրմշտկեն, այսպէս ասած, իրենց տեղն ու փայլքը ապահովելու եւ...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Պատմութիւնը յստակացումներու կարիք ունի` իր թուականներով եւ խորհրդանիշներով, իրադարձութիւններու ճշգրիտ վերծանումով: Մեր պատմութիւնը` մանաւանդ մեզի համար: Յայտարարութիւններու եւ արտայայտութիւններու հետեւողը յաճախ շուարումի կը մատնուի, եթէ ընթացիկէն հեռանայ: Այս օրերուն, երբ համազգային տարողութեամբ կ՛ուզենք նշել անդրանիկ անկախ հանրապետութեան 100-ամեակը եւ մերժումներէ ետք տիրութիւն ընել մեր պատմութեան, ինչո՞ւ ճիգ մը չընել մեր հանրապետութիւններու թուագրման ճշդման եւ ազգային տօնի սահմանման հարցերով:...

ՆԱԹԱՆ ՊԵՏՐՈՍԵԱՆ Շաբաթ, 14 ապրիլի արշալոյսին Միացեալ Նահանգներու, Մեծն Բրիտանիոյ եւ Ֆրանսայի կողմէ վերջերս կազմաւորուած ռազմական դաշինքը ռմբակոծեց Սուրիան: Այսպիսով, ռազմական դաշինքին մաս կազմած պետութիւնները (գլխաւորութեամբ` Միացեալ Նահանգներուն) զինու զօրութեամբ իրենց քաղաքականութիւնները կ՛ուզեն պարտադրել Սուրիոյ: Այսպիսի արտաքին զինուորական միջամտութիւններ մեզի կը յիշեցնեն 1956 թուականը, երբ Մեծն Բրիտանիան առաջնորդեց ռազմական գործողութիւն մը (Ֆրանսայի եւ Իսրայէլի հետ համագործակցաբար)` «Եռեակի յարձակում» նշանաւոր անունով:...

100/100 Համամասնական ընտրակարգի տրամաբանութիւնը խորհրդարանական դաշտի կուսակցականացումը կ՛առաջադրէ: Համամասնական ընտրացանկերը փաստօրէն կը ձեւաւորուին կուսակցութիւններու առաջադրութիւններով կամ կուսակցութիւններու, քաղաքական հոսանքներու միջեւ կայացած դաշինքներով: Բացարձակ համամասնականութիւնը քաղաքական այս փիլիսոփայութիւնը ներառած է իր մէջ, խորհրդարան հասցնելու համար քաղաքական կազմակերպ հաւաքականութիւններու նախընտրական ծրագիրները, միջկուսակցական բանավէճերը եւ անոնց հիման վրայ կայանալիք օրէնսդրութիւնը: Ամէն տեղ չէ, որ մեր ընկալած հասկացողութեամբ կուսակցութիւններ գոյութիւն ունին եւ կը գործեն....

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Եւ ոչ միայն հաշուետուութիւն, այլ նաեւ` ի հարկին պատասխանատուութեան կանչելու քաջութիւն, յանդգնութիւն եւ հասունութիւն ունենալու մասին է խօսքը. ահա այսօրուան ահազանգը, որով պէտք է զինուիլ, արիանալ եւ լծուիլ մեր հաւաքական կեանքի տնօրինման: Ուրեմն ինչո՛ւ զարմանալ, երբ անհատական քուէն կ՛առնչենք վերոնշեալ պահանջատէր կեցուածքին` հաշուետուութեան, որ կարգախօսներու կամ սին խօսքերու շարքին անցեր է, առօրեայ մեր կեանքին մէջ առհասարակ եւ քաղաքական...

ՆԱՐԻՆԷ ԹՈՒԽԻԿԵԱՆ-ԽԱՉԱՏՈՒՐԵԱՆ «Ծնուել եմ 1868 թուականին եւ մինչեւ այսօր դեռ չեմ մեռել, թէեւ մեռնելու համար ունեցել եմ բազմազան ու խիստ բարենպաստ առիթներ, մի քիչ յամառ ու հաստակող ծերուկ եմ ես»...Երբ աշակերտական տետրակի 59 էջերի վրայ Յովհաննէս Քաջազնունին ի պահ էր տալիս իր դժուար, դժբախտ կեանքի յուշերը, բնաւ չէր պատկերացնի, որ ապրելու մնացել է ընդամէնը 2 տարի: Եւ որ մեռնելու համար...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Նոր փոխադրուած էինք Պուրճ Համուտ: Բոլորովին տարբեր միջավայր մըն էր, այնքա՜ն տարբեր` Էշրեֆիէի մեր բնակած 12 հայ ընտանիքներէ բաղկացած «Փոքրիկ Հայաստանէն»: Փոքրիկ Կիլիկիա մըն էր Պուրճ Համուտը` Նոր Սիս, Նոր Մարաշ, Նոր Ատանա, Նոր Կիլիկիա եւ Ամանոս թաղամասերով: Իւրաքանչիւր թաղամաս` օժտուած իր դպրոցով, եկեղեցիով ու ակումբով: Էշրեֆիէի մէջ, իրարմէ բաւական հեռու, կը հանդիպէինք քանի մը «Հայաստաններու»: «Ազատամարտ» ակումբի...

Երբ հակամարտութեան մը կողմերէն մէկը յաճախակի սպառնալիքներով ու նախազգուշացումներով հանդէս գայ, պատերազմի հաւանականութիւնը բացառուած կը համարուի, քանի որ պատերազմը անսպասելի յարձակումներով եւ ոչ թէ փոխադարձ նախազգուշացումներով կը բռնկի: Ռազմական ուժերու կուտակումը, սակայն, պատերազմի հաւանականութեան կարելիութիւնը կը յուշէ: Սուրիական բեմի վրայ այս երկու բեմագրութիւններն ալ առկայ են այս օրերուն: Գերպետութիւններու բանաւոր կռիւն է, որ իրավիճակի սրման կ’առաջնորդէ` հասնելու աւելի մեծ սակարկութիւններով...

ԱՐԱՐԱՏ ԿՈՍՏԱՆԵԱՆ Սիրիայի 7 տարի տեւած արիւնալի պատերազմը, կարելի է ասել, մօտենում է իր աւարտին: Երկիրը գտնւում է կիսաւեր վիճակում` կէս միլիոնից աւել զոհ, աշխարհով մէկ ցրուած փախստականներ, սակայն ընդդիմութեանն ու նրանց աջակցող զինեալ իսլամականներին չյաջողուեց հասնել իրենց գերնպատակին` ստեղծել իսլամական պետութիւն: Սիրիայի նախագահ Ասատի վարչակարգը հաստատուն կերպով շարունակում է ղեկավարել երկիրը, եւ պետական հաստատութիւնները գտնւում են նրա հսկողութեան տակ:...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ Այսպէս կը բնորոշէ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինը քաղաքացիական բողոքի այս շարժումը: Միաժամանակ ան կոչ կ՛ուղղէ ՀՀ Ազգային ժողովի բոլոր կուսակցութիւններուն` անմիջապէս խմբուելու արտախորհրդարանական յատուկ հարթակի մը շուրջ` երկիրը ներկայ քաղաքական տագնապէն դուրս բերելու անյետաձգելի հրամայականով: Դաշնակցութիւնը նաեւ կ՛առաջարկէ, որ խորհրդակցութիւններու այս հարթակը գործէ ՀՀ նախագահ Արմէն Սարգսեանի հովանաւորութեան տակ` որպէս գերկուսակցական հեղինակութեան, որուն պէտք ունի երկիրը այս պահուն:...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Երեւանի մէջ ընթացող հանրահաւաքներու եւ ցոյցերու ընդմէջէն մեր երիտասարդութիւնը եւ ուսանողութիւնը մեզի տուին ուսանելի դասեր, որոնք կրնան միայն խթան ու ապաւէն հանդիսանալ ներկայ տագնապի բարւոք հանգուցալուծման: Առաջին. անոնք ապացուցեցին, որ իրենք ոչ ոքէ ժողովրդավարութեան դասեր առնելու կարիքը չունին: Երկրորդ. անոնք ցոյց տուին, որ իրենք չեն առաջնորդուիր ժողովրդավարական սին լոզունգներով եւ կեղծաւոր արտայայտութիւններով: Երրորդ. անոնք թարգմանը հանդիսացան մեր ժողովուրդի...