Անդրադարձ

Թրքական իշխանութիւնները կը շարունակեն ստայօդ քարոզչութեամբ արդարացնել իրենց ներկայ եւ պատմական քաղաքական սխալները` առանց նկատի ունենալու, որ ազգեր ու ժողովուրդներ արդարութեան հասնելու իրենց պայքարը կը շարունակեն անկոտրում թափով ու քաղաքական պատեհ առիթը օգտագործելով` կը պարզեն Թուրքիոյ դերակատարութիւնը ազգային հաւաքականութիւններու, ինքնիշխան պետութիւններու իրաւունքներու ոտնահարման մէջ: Թուրքիոյ Ազգային մեծ ժողովի նախագահ Պենալի Եըլտըրըմը, Անթալիոյ մէջ տեղի ունեցած Եւրասիական խորհրդարաններու նախագահներու 3-րդ հանդիպման...

ՎԵՐԺԻՆ ԵՒ ԿԱՐՕ ԱԲՐԱՀԱՄԵԱՆՆԵՐ Նունէ Սարգսեան Հայաստան այցելողները յաճախ կը գտնուին հետաքրքրական ու հաճելի նորութիւններու դէմ յանդիման: Սփիւռքահայերը, որքան ալ զմայլին հայրենի երկրի գեղեցկութիւններուն‚ համադամ խորովածներուն եւ միջնադարու ու խորհրդային շրջանի մշակութային կոթողներու իւրայատկութեան վրայ‚ կը վերադառնան իրենց բնակավայրերը` Երեւանի մէջ լոյս տեսնող օրաթերթերէն կամ շաբաթաթերթերէն առանց գէթ մէկ օրինակ տեսած ըլլալու:  Ըստ երեւոյթին‚ արտասահմանի հայերուն հայրենի իրականութեան ու նաեւ...

ՆԱՐԷ ԳԱԼԵՄՔԷՐԵԱՆ Վերջերս Բրիտանիոյ «Հետտըն» հրատարակչատան կողմէ լոյս տեսաւ լրագրող եւ վիպագիր Սերժ Մոմճեանի  «Gateway to Armenia» անգլերէն լեզուով գիրքը, որ բաղկացած է 166 էջերէ եւ կ՛ընդգրկէ 25 գլուխներ ու վերջաբան մը: Գիրքին սկիզբը հեղինակը կը նշէ, որ արեւմտահայերը սփիւռքի մէջ յաջողութեամբ համարկուած են զիրենք հիւրընկալած երկիրներուն մէջ: Ըստ հեղինակին, կան 2 տեսակի հայեր. անոնք, որոնք պայքարած են իրենց ինքնութիւնը...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Աւանդութիւն դարձած էր, որ ՀՅԴ ամէն տարի յուլիս ամսուան վերջին շաբաթավերջին Լիբանանի պատանեկան միութիւնները ընդհանուր բանակումով մը Այնճարի մէջ տօնէին Խանասորի արշաւանքը: Կարկուտ տեղաց, Խանասորի դաշտումը... ՀՅԴ ԼԵՄ-ը գոյութիւն չունէր այդ տարիներուն: Կային պատանեկան միութիւններ, որոնք ԼԵՄ-ի նման երկսեռ չէին: Հաւանաբար 15 կամ 16 տարեկան էի: Դարձեալ Այնճար ենք:  Մեր բանակավայրը Խանասորի դաշտը կը յիշեցնէ, սակայն քիւրտերու մազրիկ...

Ա. Ա. Գերմանիոյ Քէօլն քաղաքին մէջ, Եւրոպայի տարածքին կառուցուած ամէնէն մեծ մզկիթին բացման արարողութեան ընթացքին, Թուրքիոյ նախագահ Էրտողան բաւական յանդուգն քայլով մը զինք դիմաւորելու եկած թուրքերը բարեւեց ծայրայեղ ազգայնական «Գորշ գայլեր» կազմակերպութեան բարեւով, որ միջնեմատն ու մատնեմատը բութամատին միացնելով կը կազմէ ականջները տնկած գայլի մը գլուխը: Նման բարեւով մը իր հետեւորդները Գերմանիոյ մէջ ողջունելու Էրտողանին այս արարքը անկասկած նախածրագրուած եւ...

ԹԱՄԱՐ ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԵԱՆ Արուեստագիտութեան դոկտոր Լեւոն Թորոսեանը իր բոլոր նախաձեռնութիւններում բարձր արհեստավարժութիւն ցուցաբերող, խորագիտակ ու նուիրեալ գործիչ է: «Մեծ արժէք ունեն Լեւոն Թորոսեանի ստեղծած բառարանները եւ ընդհանրապէս մշակութային լայն ասպարէզ ընդգրկող նրա ամբողջ գործունէութիւնը, որ ազգին պատիւ է բերում եւ մեծ ճանաչողութիւն ունի նաեւ հայրենիքում», գրել է Լեւոն Թորոսեանի մասին հայրենի արձակագիր, շարժապատկերի մասնագէտ Սերգէյ Գալստեանը: Իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովրդական դերասան,...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ Վերջերս լոյս տեսած այս հատորին վերնագիրը շատ բան կը բացատրէ, սակայն` միայն բովանդակութեան բնոյթին մասին: Լոյս տեսած է «Եղբայր Միքայէլ»-ի նախաձեռնութեամբ, իսկ ան Միքայէլ Եուսուֆեանն է, բանաստեղծ Ժաք Ս. Յակոբեանի մտերիմներէն, որ պահած է 1965-էն մինչեւ 1975 գրողին կողմէ իրեն ուղղուած նամակներէն փունջ մը եւ լոյս ընծայած է` ներփակելով իր մէկ քանի պատասխանները, նաեւ` բանաստեղծին անունին հետ աղերս...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Դարձեալ հայրենիք եկած եմ շատերու նման, եւ` ոչ: Այլ խօսքով, վերադարձած եմ Տունս: Երեւան եմ: Կ՛այցելեմ: Կը պտտիմ: Արդէն մեծ ցանկութեամբ անոր տարածքին կրկին անգամ կը փորձեմ ապրիլ մօտիկ եւ հեռու անցեալս: Հաճելի է այս զգացումը: Եւ իւրաքանչիւր քայլափոխիս ամէն ինչ, յիշատակի նման, գեղեցկութեան մշուշի մէջէն, մէջս կ՛արթննայ: Ինչպէս միշտ եւ ամէն տեղ` հոս ալ յուշերս ունին իրենց...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Ռուս-պարսկական պատերազմին` 1826-1828, ցարական Ռուսիոյ յաղթանակով Արեւելեան Հայաստանը ինկաւ ռուսական կայսրութեան տիրապետութեան տակ, շուրջ 90 տարի, մինչեւ 1917: Բարեկարգող ցար Ալեքսանտր Բ.-ի սպանութենէն ետք, 19 մարտ 1881-ին, Ալեքսանտր Գ.-ի օրօք, մինչեւ 1917-ի պոլշեւիկեան յեղափոխութիւնը, ռուսական ազգայնամոլութեան տարիներ էին, որուն առաջին դրսեւորումն էր գլխաւոր նախարար (ներքին գործոց նախարարի բացառիկ իշխանութեամբ, փաստօրէն` Ռուսիոյ վարչապետ-հրամայապետը) հայազգի կոմս Միքայէլ Լորիս-Մելիքովի 1824-1888 (միջնադարեան...

  Վերջին օրերուն որոշ նախադրեալներ փոխանցուած էին, որ Լիբանանի կառավարութեան ոդիսականը աւարտելու նախօրեակին է եւ թէ լիբանանահայութեան չափաբաժինի յարգումը խնդրոյ առարկայ է: Այլ խօսքով, երեսուն հոգինոց կառավարութեան մէջ լիբանանահայութեան պիտի վերապահուի նախարարական մէկ աթոռ: Բնականաբար հանգուցալուծման միակ խոչընդոտող հանգամանքը լիբանանահայութեան չէր վերաբերեր: Մինչ այդ համայնքի իրաւունքի յարգումի յիշեցումը, ապա պահանջը, ապա հետեւանքներէն զգուշացումն ու իրաւունքի պահանջին անտեղիտալի կառչած մնալու հրապարակային...

Սեպտեմբերի 19-ին տեղի է ունեցել նշանակալի իրադարձութիւն, որի մասին տեղեկատուութիւնն օրուայ եռուզեռում ասես մնացել է ստուերում: Բանն այն է, որ ֆրանսական դատարանը թոյլ է տուել Ազրպէյճանն անուանել «դաժան բռնապետութիւն»: Իսկ նախապատմութիւնը հետեւեալն է. 2015թ. սեպտեմբերի 7-ին «Ֆրանս 2» պետական հեռուստաալիքով ցուցադրուել էր երկժամանոց ժապաւէն¬հետաքննութիւն` «Իմ նախագահը գործուղման մէջ» խորագրով: Հետաքննութեան հեղինակներ են լրագրողներ Էլիզ Լիւսիենը, Լորան Ռիշարը եւ ուրիշներ, Ազրպէյճանի...

Ռ. ՀԱՏՏԷՃԵԱՆ Արա Կիւլեր Փիքասոյի հետ Ե՞րբ էր, որ առաջին անգամ հանդիպեցայ Արա Կիւլերին կամ ճանչցայ զինք, յստակ կերպով չեմ յիշեր, բայց ինծի համար որպէս առաջին հանդիպում` քանդակուած է պատկեր մը, որուն մէջ ես ու ան, երկուքս ալ` տակաւին պատանի, հետիոտն ման կու գանք Սուատիյէէն դէպի Պոսթանճը գացող ճամբուն վրայ: Մեր երկուքին ալ ձեռքին մէջ կայ մէկ-մէկ լուսանկարչական գործիք: Երկուքս...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՋԵԱՆ Քաղաքական վերլուծաբան Այս հարցադրումը նոր չէ: Թէկուզ հարցի շուրջ ներկայումս, առաւել քան երբեւէ, բուռն են հանրային քննարկումները: Ինչպէս Թուրքիայյի եւ Ազրպէյճանի, նոյնպէս եւ` Հայաստանի ու Ռուսաստանի լրատուամիջոցներում: Այն, կարելի է ասել, գրեթէ հասակակից է Գիւմրիում  ռուսական ռազմակայանի կամ, պաշտօնական անուանմամբ, Անդրկովկասում  ռուսական  զօրախմբի 102-րդ  ռազմակայանի ներկայութեանը: Փաստօրէն Հայաստանում ռուսական զինուժի ներկայութիւնը իւրօրինակ աչքի փուշ է դարձած հիւսիսատլանտեան դաշինքի`...

ՀՅԴ Գերագոյն մարմինի անդամ Արթուր Եղիազարեանն Դիմատետրի իր էջին վրայ գրած է: «Հայաստանում Միացեալ Նահանգների դեսպան Ռիչըրտ Միլզը «EVN Report»-ի հետ զրոյցում բացառել է արցախեան հակամարտութեան հարցի կարգաւորումն` առանց «գրաւեալ տարածքների որոշակի մասի վերադարձի»: Պարոն դեսպանին ասէք, որ Արցախի Հանրապետութիւնում չկան գրաւեալ տարածքներ, ժամանակին կային ազատագրուած տարածքներ, որոնք վաղուց Արցախի սահմանադրութեամբ վարչական շրջանների մէջ են եւ հանդիսանում են Արցախի Հանրապետութեան...

Մեծ ուրախութեամբ կը հետեւէինք Միացեալ Նահանգներու Քալիֆորնիոյ Ուրֆայի հայրենակցական միութեան աւանդական դաշտագնացութեան-ճաշկերոյթին, որ տեղի պիտի ունենար 23 սեպտեմբեր 2018-ին: Եւ յանկարծ հայրենակիցի մը Դիմատետրէն կ՛իմանանք, որ ձեռնարկը ջնջուած է` տխուր պատճառով մը: Ցնցիչ էր լուրը Լիբանանի Ուրֆայի հայրենակցական միութեան եւ ընդհանրապէս ուրֆացի հայրենակիցներուն համար. սրտի խոր կսկիծով տեղեկացանք մեր նախկին վարչական եղբայրներէն սիրելի անձնաւորութեան` Ներսէս Պէրպէրեանի մահուան գուժը: Մեզմէ առյաւէտ...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ ...տեսակէտին առաջին բաժինին: Արցախի հարցին լուծման հեռանկարներուն մասին իր վերջին արտայայտութեամբ, պաշտօնաւարտ ամերիկացի դեսպան Ճոն Միլզ բաւական յուզում պատճառեց եւ արդար հակազդեցութիւններու, տեղի՛ն դատապարտոժմի արժանի դարձաւ: Միտք բանին այն էր, որ լուծման համար, »գրաւուած հողեր պէտք է վերադարձուին«. ի մտի ունէր հայկական եւ ազերիական կողմերը: Ամէնէն դիպուկ պատասխանը եկաւ Արցախէն. »Մենք հող չեն գրաւած որ վերադարձնելու մասին մտածենք...«:...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Ուղղափառ եկեղեցւոյ մէջ վերջերս տեղի ունեցան առ երեւոյթ իրարու առնչուած երկու զարգացումներ. առաջին` Կոստանդնուպոլսոյ Յոյն ուղղափառ եկեղեցւոյ պատրիարքութիւնը 9-11 հոկտեմբերին Պոլսոյ մէջ իր գումարած կրօնական ժողովի ընթացքին որոշեց ջնջել Քիեւի թեմը Ռուսիոյ պատրիարքութեան կցող 1686-ին որդեգրուած որոշումը` զայն նկատելով անօրինական: Ուքրանիոյ եկեղեցւոյ անկախութիւնը ճանչնալու պատրաստութիւնները արդէն Ռուսիոյ եւ Պոլսոյ ուղղափառ պատրիարքութիւններուն միջեւ յառաջացուցած էին տագնապ մը: Պոլսոյ մէջ...

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Ազգընտիր Հայրապետ Արամ Ա. Կաթողիկոսի Քահանայագործութեան Յիսնամեակին Առիթով ԳՐԻԳՈՐ ԵՊՍ. ՉԻՖԹՃԵԱՆ Առաջնորդ Ատրպատականի հայոց թեմի Նահապետին երազը մեր ստուերոտ պատմութեան ոլորապտոյտ բաւիղներու եզրին հասակ առած ծառերուն տերեւները կը շօշափէ` անոնց երեսի փայլքի ետին պահուըտած արծաթագոյն էջերը թերթատելով: Երազը բնա՛ւ հեռու չէ իրականութենէն, եթէ ժամանակի խորհուրդը խորտակելու ուժ կարելի ըլլայ ամբարել բազուկին մէջ առնական, ինչպէս նաեւ եթէ յաջողուի...

Կեդրոնականցի Արմենակ կէս գիշերուան մօտ հեռաձայնեց. - Մակա՛ր, ժամերով ոտքի մնացի, ցոյցի էի: - Ի՞նչ ընելու գացեր էիր: - Թաւշեայ յեղափոխութեան տղաքը եւ աղջիկները տեսնելու, որպէսզի Փարիզ վերադարձիս պատմեմ, թէ որքա՜ն կիրթ եւ իրաւ ժողովրդավար ժողովուրդ եւ երկիր ունինք: Սպասեցի: Եթէ բանէ մը ցնցուած չըլլար, կէս գիշերին չէր հեռախօսեր: - Այս յեղափոխութեան թաւիշի կերպասը կարճ է եղեր, ժողովրդավարութեան հետ կապ...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Խաչատուր Կարճիկեան Խաչատուր Կարճիկեան. պետական, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան ելեւմուտքի առաջին նախարարը, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Խ. Կարճիկեանը ծնած է 1882-ին, Վաղարշապատ (Էջմիածին), համեստ աշխատաւոր ընտանիքի մէջ: Գիւղի ազգային վարժարանին մէջ տարրական ուսումը ստանալէ ետք ընդունուած է Էջմիածնի Գէորգեան Ճեմարանը, որուն դասարանական բաժինը աւարտելէ ետք անցած է Երեւանի պետական ուսումնարանը եւ աւարտած` փայլուն նիշերով: Կրթանպաստի արժանանալով` կը մեկնի...