Անդրադարձ

Ն. ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ 1918ի ­Մա­յիս ամ­սու վեր­ջին շա­բա­թը, յատ­կա­պէս ­Մա­յիս 25էն ­Մա­յիս 28 եր­կա­րող քա­նի մը օ­րե­րը, դա­րա­կազ­միկ հան­գո­ւան մը կը խորհր­դան­շեն հայ ժո­ղո­վուր­դի նո­րա­գոյն շրջա­նի պատ­մու­թեան մէջ։ Մա­յի­սի այս օ­րե­րուն, կեր­տո­ւե­ցաւ պան­ծա­լի Ա­ւան­դը «­Մա­յիս 28»ի, որ խտա­ցուց խոր­հուր­դը հայ ժո­ղո­վուր­դի նոր դա­րաշր­ջան մուտ­քին ու, իբ­րեւ Ազ­գա­յին-­Պե­տա­կան Ա­ծուի, յաղ­թա­կան վե­րա­կանգ­նու­մին։ Ա­ռա­ջին Աշ­խար­հա­մար­տի ար­հա­ւիր­քին մէջ տո­ւայ­տող հայ ժո­ղո­վուր­դը, թրքա­կան պե­տու­թեան գոր­ծադ­րած ցե­ղաս­պա­նու­թե­նէն...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Անցումային արդարադատութեան գաղափարին առաջին պաշտօնական փորձագետինը յետպատերազմեան Նիւրեմպերկի դատավարութիւններն էին: Նացիզմի կրունկներուն տակ հեծող Գերմանիան, որ բոլորովին փուլ եկած էր թէ՛որպէս պետութիւն եւ թէ՛որպէս հասարակութիւն, պէտք էր անպայման վերականգնէր եւ զայն վերակերտելու մեծ գործը կը պահանջէր անցման շրջանի մէկ նոր կարգավիճակ եւ գործերու ընթացաւորում: Դաշնակից ուժերը կրցան ստեղծել այդ միջանկեալ գործընթացը եւ Գերմանիան առաջնորդել դէպի ազատութիւն եւ կայունութիւն:...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ      «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Վերջին տարիներուն եւ ամիսներուն արաբական երկիրները կ՛ազատագրուին թրքական կառավարութեան քաղաքական լկտի ազդեցութենէն եւ կը սկսին ազնիւ դիրքորոշում ցուցաբերել Հայոց ցեղասպանութեան վերաբերեալ: Արաբական կառավարութիւնները, հակառակ իրենց երբեմնի համակրանքին եւ աջակցութեան` Հայոց ցեղասպանութենէն ճողոպրածներու նկատմամբ, որոնք ապաստան փնտռած էին Մերձաւոր Արեւելքի զանազան երկիրներու մէջ, դժկամութեամբ կ՛ընդունէին Հայոց ցեղասպանութիւնը` Թուրքիոյ հետ իսլամական միեւնոյն հաւատքը բաժնեկցելու...

ԿԱՐԷՆ ՎԵՐԱՆԵԱՆ Տարածաշրջանային հարցերով փորձագէտ Վերջին ամիսներին իրանա-ամերիկեան յարաբերութիւններում պահպանուող լարուածութիւնն անցել է նոր` ռիսքային փուլ: Ուաշինկթըն ընդլայնում է Թեհրանի նկատմամբ գործադրուած տնտեսական, քաղաքական ճնշումները: Նշենք, որ ընդգծւում են տեղեկատուական-հոգեբանական նշանակութեան գործողութիւնները: Տեղեկատուական-հոգեբանական գրոհի դասական օրինակ կարելի է համարել ընթացիկ տարուայ փետրուարին նախագահ Թրամփի ուղերձն Իրանի հասարակութեանը, որը հնչեց պարսկերէն: Միացեալ Նահանգներ նախագահն ուղերձում մեղադրանքներ էր հնչեցնում Իրանի իշխանութիւնների հասցէին`...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻՐԵԱՆ Պարզ փնտռտուք մը չէ ըրածս, ինչպէս նաեւ պարզ բան մը չէ փնտռածս: ճիշդ է, որ թանկագին առարկայի մը արժէքը ունի, սակայն առարկայ մը չէ: Փնտռտուքս չի նմանիր մամուլի էջերու այն փոքրիկ սիւնակներու մէջ շարքի անցած յայտարարութիւններուն: Անողոք ու անկաշառ մարդկային խղճմտանքէ ծնունդ առած բան մըն է, որ նետեր է զիս մտածման խորերը: Այլ խօսքով` անցեալի եսակեդրոն տարիքիս անփորձութեան...

ՄԱԹԻԿ ԷՊԼԻՂԱԹԵԱՆ Ցեղասպանութեան թեման` որպէս դասանիւթ, իր ծրագրին մէջ ներարած է Ժընեւի պետական համալսարանի իրաւաբանական բաժանմունքը, որուն դասախօսներէն է դոկտ. Սեւան Կարիպեանը: Զարտուղի Դատավարութիւններ Des  procès peu ordinaires  ծրագրի շարքին երրորդը հինգշաբթի,  2 մայիսի երեկոյեան LA VENGEANCE DES ARMENIÉNS - LE PROCÈS TEHLIRIAN, ՀԱՅՈՑ  ՎՐԷԺԽՆԴՐՈՒԹԻՒՆԸ - ԹԵՀԼԻՐԵԱՆԻ ԴԱՏԱՎԱՐՈՒԹԻՒՆԸ ժապաւէնի ցուցադրութիւնն էր Իրաւաբանական համալսարանի ուսանողութեան եւ հրաւիրուած հանրութեան շուրջ 250 հոգի,...

Երէկուան հանրահաւաքը, ըստ էութեան, զուտ պետական դիտանկիւնէ ` անհրաժեշտ գործողութիւն էր երկրին մէջ կառուցողական ընդդիմութեան բանաձեւ ձեւաւորելու ուղղութեամբ: Կայուն մեծամասնութեամբ գոյացած խորհրդարանով, միակուսակցականութեամբ ընդգծուած կառավարութեամբ եւ այժմ զտման գործընթացէ անցնելու նախաշեմին գտնուող դատական համակարգով ղեկավարուող երկրին մէջ արտախորհրդարանական ընդդիմութեան անհրաժեշտութիւնը կը զգացուի: Գործող սահմանադրութիւնը ընդդիմութեան չափաբաժինները, իրաւասութիւններն ու լիազօրութիւնները ընդլայնելով խորքին մէջ կը միտէր  հակակշիռ գործիքակազմը հաստատութենական հիմունքի վրայ տեղադրել:...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Ծաղկազարդի կիրակի առաւօտուն, ճիշդ այն պահուն, երբ կը պատրաստուէինք եկեղեցի երթալու, տխուր հեռաձայն մը ստացայ: «Պրն. Ինճեճիկեանը երկինք բարձրացաւ»: Տիկին Ռոզ Ինճեճիկեանն էր գոյժը հաղորդողը: Գիտէի` անհանգիստ էր: Անսպասելի չըլլալով հանդերձ, անակնկալ էր լուրը: Այդ թուականէն ճի՛շդ շաբաթ մը առաջ կրկին այցելած էի: Անկողնին մէջ կիսախուփ աչքերը յառած էր հեռատեսիլին: «Ասպարէզ» օրաթերթէն օրինակ մը տարած էի հետս, որուն...

Le kharapagh est un boulet pour l՛Arménie. Gérard Challiand, Ժերար Շալեան Յ. ՊԱԼԵԱՆ Բառացի թարգմանութիւնը կը նշանակէ, որ Ղարաբաղը ծանր բեռ է Հայաստանի համար (Le kharapagh est un boulet pour l՛Arménie):  Աքսորավայրերու եւ թիարաններու մէջ դատապարտեալներու ոտքին կ՛ամրացնէին երկաթեայ ծանր գունդ, որպէսզի չփախչին: Այս արտայայտութիւնը ունեցաւ Ժերար Շալեան Երեւանի ՀԲԸՄ-ի կեդրոնին մէջ, Հայաստանի մէջ Ֆրանսական դեսպանութեան կողմէ կազմակերպուած 16 մայիս...

ՄԻՔԱՅԷԼ ՀԱՃԵԱՆ   Քաղաքական վերլուծաբան Ասում են` հարեւանի այգու միրգն աւելի քաղցր է լինում: Այսպէս ասում են հիմնականում փորձառու բաղչագողները, որոնց աչքը ողջ կեանքում` մանկութ տարիներից ի վեր մինչ խոր ծերութիւն, աւանդոյթի ուժով, տնկուած է հարեւանի մրգառատ բաղչայի` այգու վրայ, չմտածելով, աւելի ճիշդ` ալարելով մտածել, որ հարեւանի այգին բերքառատ է ու միրգն այնտեղ շատ աւելի քաղցր է այգու տիրոջ` իր հարեւանի...

Քառասուն օր առաջ լիբանանահայ գաղութը կորսնցուց ազգային հասարակական ծառայութեան մէջ թրծուած ու հանրածանօթ մտաւորական, ֆրանսերէն-հայերէն բառարանի, ինչպէս նաեւ «Կեսարիա, Նոր Կեսարիա եւ ժառանգորդներ» գիրքի հեղինակ Լեւոն Ճերմակեանը: Պէյրութի Ս. Ժոզեֆ համալսարանէն վկայուած երիտասարդը երկար տարիներ պաշտօնավարած էր զանազան բարեսիրական հաստատութիւններու մէջ, ինչպէս նաեւ մաս կազմած է զանազան ազգօգուտ  յանձնախումբերու: Ան իր փորձառութեամբ օգտակար եղած է ԱՖԷՏ միջբարեսիրական յանձնախումբին, Ազգ. առաջնորդարանի...

ՅԱԿՈԲ ՈՒՌՀԱՅԵՑԻ Մօտ 40 օր առաջ իր մահկանացուն կնքեց լիբանանահայ մշակութային կեանքին մէջ իր դրոշմը ձգած նուիրեալներէն մէկը` դոկտ. Լեւոն Ճերմակեան: Մտաւորական լայն պաշարի տէր անձ` ան գիրքերով հետաքրքրուած անձերուն ուշադրութեան կեդրոնն էր: Անձնապէս մեզի համար Լեւոն Ճերմակեանի անձը առնչուած էր 1980-ին Պուրճ Համուտի մէջ իր հիմնադրած «Ոսկեդար» գրախանութին հետ, ուր երբեմն գացած ենք եւ ականատես դարձած ենք անոր մտաւորական...

ԿԱՐՕ ՏԷՐՈՒՆԵԱՆ        Մանկութենէս յաճախած եմ   հանրածանօթ «Ոսկեդար» գրախանութը: 1980-ական տարիներուն, նախակրթարանի դասարաններէն ի վեր, Մեսրոպեան վարժարանէն արձակուելէս ետք, գրեթէ ամէն օր կ՛անցնէի «Ոսկեդար»-ին առջեւէն: Փայլուն ապակեայ փեղկերով, շլացուցիչ գիրքերով լեցուն «Ոսկեդար»-ը մշտապէս գրաւած էր զիս:  Միշտ յափշտակուած  կը դիտէի ցուցափեղկին մէջ ցուցադրուած գիքերը: Այնքան կը սիրէի գրապահարանին ներքեւ զետեղուած գիրքերը: Պատանի տարիքէս սկսայ մտնել գրատուն եւ կամաց-կամաց հարստացնել տանս գրադարանը:...

ՊԵՏԻԿ «Ազդակ»-ի 9 մայիսի թիւին մէջ ունէի յօդուած մը` ապրիլ 24-ին Պուրճ Համուտէն դէպի Անթիլիաս ուղղուող քսան հազար լիբանանահայերու մասին, երբ ամէն հայ գործատէր, փակելով իր գործատեղին, պարտաւորութիւնը զգացած էր բարձրաձայն արտայայտելու 1,5 միլիոն զոհ խլած  Եղեռնի իր ցաւը եւ պահանջատիրութիւնը: Այո՛, հոն յիշած էի, որ այդ քայլարշաւի ճամբուն վրայ կար հայկական մէկ հաստատութիւն, որ իր եկամուտի դռները բաց պահած...

Ծննդեան 95-ամեակ Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահին գրասենեակը Դիմատետրի էջին վրայ տեղադրած է նախագահ Արմէն Սարգսեանի խօսքը՝ Ազնաւուրի 95-ամեակին առիթով.- Դուն միշտ մեզի հետ ես, սիրելի Շարլ, քու ժողովուրդիդ, քու Հայաստան եւ Ֆրանսա՝ երկու հայրենիքներուդ հետ...»։ Շարլ Ազնաւուրի Մանկութեան Տան Պատին Յուշաքար Տեղադրուած Է Փարիզի Մէջ 20 մայիս 2019-ին Փարիզի 6-րդ շրջանի Մըսիէօ լը փրենս 36 հասցէին վրայ գտնուող...

ՄԵԼԻՔ ԳԱՐԱԳԱՒՈՐԵԱՆ Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետին 20 մայիսի նշանաւոր «պատմական» ելոյթները, բայց յատկապէս դատարաններու մուտքերն ու ելքերը փակելու կոչը ունին հիմնական երկու մտահոգիչ կողմերը: Մէկը սահմանադրական կարգի տապալման կոպիտ խախտումն է եւ Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգային վարկի հեղինակազրկում, ինչպէս նաեւ, ըստ էութեան, հակաժողովրդավարական դրսեւորում, վարչապետին կողմէ երկրի բոլոր օրէնսդիր, գործադիր եւ դատական իշխանութիւնները զաւթելու եւ իր հակակշռին տակ առնելու կոպիտ փորձը, այդ...

ՎԵՐ. ՆՇԱՆ ՊԱԳԱԼԵԱՆ Մեր հայ վարժարաններուն մէջ, եթէ տակաւին «մերը» կը սեպենք զանոնք, հիմնական պայքար մը կը մղուի հայ մշակոյթի պահպանումին եւ հայ մարդու կերտումին համար: Հայ սփիւռքի տարածքին վրայ ա՛յս է գլխաւոր հրամայականը, եւ իւրաքանչիւր հայ վարժարան այս գոյամարտին մէջ իր իւրայատուկ դերն ու պատասխանատուութիւնը ունի: Հայ գոյատեւումի այս դաժանացող պայքարին մէջ բոլորս զիտակից ենք, ոչ թէ մրցակից` մեր...

ԱՐԹՈՒՐ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Ընդ աստեղօք ի՜նչ կայ սիրուն, Քան զանձկալի եղբայր անուն: Մ. Պէշիկթաշլեան Դատական շրջափակման անյաջող գործողութիւնը աւարտուեց տխուր եզրայանգումներով... դրանք, ցաւօք, մէկը չեն, ոչ էլ` երկուսը...Վարչապետի սահմանադրօրէն անթոյլատրելի երէկուայ յայտարութեանը հետեւեց այսօրուայ անթոյլատրելի արարքը մի քանի տասնեակ կիսագրագէտ ու պետական մտածողութիւնից զուրկ քաղաքացիների կողմից, ինչպէս նաեւ հնչեց մի նոր ելոյթ` ոչ հարիր ՀՀ ղեկավարին: Այդ ելոյթի ոչ խոհեմ եւ ոչ իրաւական ձեւակերպումների մասին կարելի է երկար խօսել,...

ՄԱԿԱՐ Ազնաւուրի զբօսայգին նստած էինք ջերմացնող արեւէն օգտուելու համար: Արմենակ նոր եկած էր Էյֆելի Աշտարակի քաղաքէն: Եւ ըսելիք ունէր: - Մակա՛րս, իրենց ապահովութիւնը անտեսելով անհաւասար կռիւի մէջ մտած մեծեր` իրենց յուշերը գրած են, աւելի խօսած` իրենց ժամանակին եւ պատմութեան մասին,ոչ իրենց անձին: - Անոնք համեստ եղած են,- ըսի: - Ճիշդ այդպէս, անոնց յուշագրութիւնը չի նպատակադրեր իրենց անձը, իրենց կարեւորութիւնը, կը...

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Փեթարի Իսրօ Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆետայի, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Փեթարցի Իսրօ ծնած է 1885-ին, Սասնոյ լանջերուն գտնուող Փեթար փոքրիկ գիւղին մէջ: Իսրօ եղած է աղքատ ընտանիքի մը` անուս զաւակը, միայն ոչխար կ’արածէր: Իսրոն երիտասարդ տարիքէն եղած է յանդուգն եւ հերոս ֆետայի: 1904-ին կը մասնակցի Սասնոյ բոլոր կռիւներուն: 1905-ին կ’անցնի Կովկաս ու կը մասնակցի թաթարներուն դէմ Շարուր-Դարալագեազի ու...