Անդրադարձ

Սուրիական պատերազմն ու երկրի տնտեսական շրջափակումը իրենց բացասական անդրադարձը ունեցան յատկապէս ժողովուրդին վրայ: Փաստօրէն ժողովուրդն էր զոհը տարածաշրջանին մէջ գերպետութիւններու շահերու բախումին, զինուորական ներխուժումներուն եւ յատկապէս Սուրիոյ տնտեսական շրջափակումին: Պատերազմի ընթացքին, մարդկային կորուստներուն կողքին, ապահովական վատ վիճակէն առաջին ազդուողը եղաւ երկրին տնտեսութիւնը: Սուրիական լիրայի արժէքին անկումը, երկրէն ներս տիրող սղաճն ու անգործութիւնը անել կացութեան մատնեցին քաղաքացին, հակառակ անոր որ Սուրիոյ...

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ Մեր ազգային կեանքին մէջ կան յայտնուող երեւոյթներ, որոնք կը սպառնան մեր ազգային առաքելութեան եւ մինչեւ իսկ` մեր հաւաքական գոյութեան: Պատահած են ժամանակներ, երբ նման երեւոյթներ վերածուած են յստակ ու ներկայ վտանգի: Բայց մեր հաւաքական իմաստութիւնը պարտադրած է մեզի` թումբ կանգնելու ընդդէմ նման երեւոյթներու, որոնք դուրսէն սրսկուած` սպրդած ու հաստատուիլ փորձած են մեր ազգային առօրեային մէջ: Այս երեւոյթները, «յառաջդիմական»-ի...

Ռ. Հ. Ժամը առտուան տասն էր, երբ յանկարծ ահաւոր տեղատարափ մը իջաւ մեր Պէյօղլուի կողմերը: Ասիկա անբնական սաստկութիւն ունէր, այնքան, որ գործս թողուցի ու գացի պատուհանին քով, նայեցայ, թէ ի՛նչ կը պատահէր դուրսը: Նայելու պէտք չունէի, կրնայի ենթադրել: Տրուած ըլլալով, որ փողոցը թեթեւօրէն զառիվար էր, Պէյօղլուի պողոտայէն դէպի մեր փողոցի վարի կողմը գետի նման հոսիլ սկսած էր ջուրի ալիք մը:...

ԽԱՉԱՏՈՒՐ Ա. ՔՀՆՅ. ՊՕՂՈՍԵԱՆ - Ձեր սեղանին կրնա՞մ նստիլ, շուք է: - Քովի սեղանն ալ շուք է, տիկի՛ն, եւ աւելի տեղ կ՛ունենաք: - Աղջիկս ամերիկայէն համակարգիչ մը ղրկեց ինծի, ՄաքՊուք է, բայց տակաւին չեմ գործածած: - Ձեր աղջիկը Ամերիկա՞ կ՛ապրի, ո՞ւր: - Ամերիկա: - Բայց ո՞ւր: - Ուաշինկթըն կ՛աշխատի, բայց Վիրճինիա կ՛ապրի: - Ես ալ Ամերիկա ապրած եմ: Այսպէս, մեր...

ԼԵՒՈՆ ՄԿՐՏՉԵԱՆ Վերջին շրջանում անհիմն, շանթաժային որակումների «ջերմ» մթնոլորտում երբեմն առկայծում են կրթութեան հիմնահարցերին վերաբերող որոշ գնահատումներ, եւ անընդհատ փորձ է կատարւում իմ` կրթութեան եւ գիտութեան նախարար պաշտօնավարելու տարիների վերաբերեալ վարկաբեկիչ, պիտակաւորող «արժեւորումների» գործելաոճ կիրառել: Ըստ այդմ, հարկ եմ համարում ներկայացնել իմ պաշտօնավարման տարիների ընթացքում արձանագրուած արդիւնքների մի մասը: Պաշտօնավարման տարիներ` 1998թ. ապրիլ-1999 թ. յունիս Պաշտօնը ստանձնել եմ խիստ բարդ...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Ցեղասպանութեան հետեւանքով եւ Հայաստանի խորհրդայնացումէն յետոյ աշխարհացրիւ հայութեան համայնքային կազմակերպումը, որ պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով ինքզինք ճանչցաւ որպէս Սփիւռք, իր գոյապայքարը իմաստաւորեց եռակի յարացոյցով մը՝ վերապրում, հայապահպանում, հայրենադարձութիւն: Քաղաքականապէս իրարու հակադրուած, համայնքային ղեկավարման համար իրարու հետ մրցակից եւ գաղափարախօսական թէ այլ բնոյթի հարցերով շարունակական բախման մէջ ըլլալով հանդերձ, համայնքային կազմակերպութիւնները իրենց կառոյցներուն ճամբով իրերայաջորդ սերունդներու հայեցի...

Ա. Ա. Արցախի Հանրապետութեան պատմութեան մէջ առաջին անգամ ըլլալով, գալ տարի, 2020-ին եւ միեւնոյն օրը պիտի կազմակերպուին թէ՛ նախագահական եւ թէ՛ Ազգային ժողովի ընտրութիւններ, որոնք, ինչպէս նախորդները, պիտի ըլլան արցախեան ժողովրդավարութեան լաւ փորձաքար մը, իբրեւ լիովին կայացած պետութեան մը իշխանութիւններուն ձեւաւորման առիթ մը: Արցախեան քաղաքական կեանքին հետեւող հայկական հանրային հասարակական կարծիքը անշուշտ տեղեակ է վերջին անցուդարձերէն, որոնց մէջ բաւական մտահոգիչ...

Պատրաստեց` ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ԻՍԿԷՆՏԷՐԵԱՆ Արցախ հարուստ է արուեստի բացօթեայ հնադարեան ու նորաստեղծ կոթողներով, անառիկ բերդերով ու նախշազարդ եկեղեցիներով ու վանքերով, որոնք դարեր շարունակ պահպանած են եւ կը պահպանեն Արցախ աշխարհի հայկական դիմագիծը` զայն դարձնելով իւրայատուկ մշակոյթով երկիր, բացօթեայ թանգարան: Ստորեւ կը ներկայացնենք Քրիստոսէ առաջ եւ ետք ստեղծուած արուեստի գործեր: Արցախի Մարդակերպ Կոթողները Արցախի Մարտակերտ շրջանին մէջ յայտնաբերուած են մարդակերպ կոթողներ: Քարէ...

Արցախի անկախութեան հռչակման տօնակատարութենէն ճիշդ շաբաթ մը ետք, սեպտեմբեր 9-ին պիտի կատարուին տեղական ինքնակառավարման մարմիններու ընտրութիւնները: Սոսկ պարզ թուականներու զուգադիպութիւն մը չէ, որ կը պատահի, այլ արիւն հոսեցնելով ու նահատակներ տալով կերտուած անկախութեան մը արդիւնքներէն մէկն է տեղական ինքնակառավարման մարմիններու կառոյցը, որ բնականաբար պետութեան մը կառավարման համակարգին կարեւորագոյն եւ հիմնական սիւնն է: Տեղական ինքնակառավարման մարմիններու ընտրութիւնները ունեցած են եւ դեռ...

ՅԱՐՈՒԹ ՉԷՔԻՃԵԱՆ Այս յօդուածաշարքին առաջինին մէջ հիմնաւորուած էր, որ Հայաստան աշխարհի ձիերու ընտելացման պատմութիւնը սկսած է Ք.Ա. 4000-3000 թուականներուն: Երկրորդին եւ երրորդին մէջ` Տրդատ Ա. թագաւորին ձիաւոր հերոսութիւնները եւ յաղթանակները: Վերադառնալով Ք. Ա. երկրորդ հազարամեակ, որ ըստ պատմիչ Միքայէլ Չամչեանի կազմած Հայկազունիներու ժամանակագրութեան, Ք. Ա. 19- 18-րդ դարերու հայկական միասնական պետականութեան հիմնադիրն էր Արամ նահապետը, որ քանի մը անուններով կը...

ԱՆԻ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Ուզո՞ւմ էք լսել Արտաշէսի ու Սաթենիկի սիրոյ պատմութիւնը, տեսնել Երեւանը` չընդհատուող գծապատկերով, բացել չքնաղ զարդատուփը` անկրկնելի դաղդղաններ փորձելու, ափում պահել երկրագնդի ամենաատելի արարածին` ճանճին, ու աշխարհին նայել նրա աչքերով: Ուզո՞ւմ էք, դէ՛, ուրեմն, եկէք Նուռի ցուցասրահ: Ամառային մի գեղեցիկ օր ես բացայայտեցի Երեւանի ամենատպաւորիչ արուեստագէտներից մէկին` Արման Նուռին` այցելելով Երեւանի սրտում բաբախող «Նուռ արթ կալերի»: Զարդեր, գոյներ, կտաւներ,...

Խորհրդարանական համակարգի անցումի հիմնական առաջադրանքներէն էր նաեւ բազմակուսակցական Ազգային ժողով ունենալը, ուր բանավէճը, տարբեր մօտեցումները, իրողապէս բազմակարծիք հարթակ ստեղծելը պիտի նպաստէին գաղափարներու բիւրեղացման, ծրագիրներու համադրումին եւ այդ բոլորով իսկ հիմնովին սատարէին գործադիր-օրէնսդիր հակակշիռ գործողութիւններու գործընթացի կայացման: Ազգային ժողովի ներկայ պատկերը գուցէ հեռու է այդ առաջադրանքի իրականացումով ստեղծուելիք իրավիճակէն: Սխալ պիտի ըլլար սակայն եզրայանգում կատարելը, թէ խորհրդարանական համակարգը կամ գործող Սահմանադրութիւնը...

ՎԱՀՐԱՄ ԷՄՄԻԵԱՆ Վերջերս շատ կը խօսուի Ազրպէյճանի մէջ տեղակայուած իսրայէլեան անօդաչու թռչող սարքերու մասին: Կը հաղորդուի, որ Իսրայէլ այդ սարքերով է, որ հարուածած է Իրաքի մէջ Իրանի աջակցութիւնը վայելող շիիական աշխարհազօրի զինապահեստանոցները: Ամերիկեան ազդեցիկ «Նիւ Եորք Թայմզ» օրաթերթը 4 սեպտեմբերին հրապարակեց Իրանի նկատմամբ Միացեալ Նահանգներու եւ Իսրայէլի քաղաքականութեան վերաբերեալ ուշագրաւ հետաքննութիւն մը, որ կը ներառէր ամերիկացի, իսրայէլցի եւ եւրոպացի ներկայ...

ՆՈՐԱ ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ «Յաճախ կը յիշեմ Լեւոն Շանթի նշանաւոր խօսքը` «Կեանքը իր ճամբով, մահը իր ճամբով», սակայն ցաւերը մեղմացնելու լաւագոյն «դեղահատը» ժամանակն է: Հարազատի մը, մօտիկ ընկերոջ մը մահուան վիշտը չի՛ դարմանուիր: Ժամանակի ընթացքին հաւանաբար «հաշտուինք», սակայն անկարելի է, որ մոռցուի» ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ 13 մարտ 2018 Մեզմէ առ յաւէտ բաժանումիդ լուրը լսելէս ի վեր այս տողերդ անդադար կը մրճահարուին մտքիս մէջ,...

ՊՕՂՈՍ ՇԱՀՄԵԼԻՔԵԱՆ Հեղինակը սոյն յօդուածը գրելէ անմիջապէս ետք ունեցաւ իր անակնկալ սրտի կաթուածը, որուն իբրեւ հետեւանք` ան առյաւէտ բաժնուեցաւ մեզմէ: Ցաւ ի սիրտ, «Ազդակ»-ի մեր մեծ ընտանիքին հարազատ անդամը` Պօղոս Շահմելիքեան, առիթ չունեցաւ տպագրութեան ղրկելու «Լիբանանեան օրագրութիւն» շարքին երրորդ գրութիւնը, նաեւ` շարունակելու յօդուածաշարքը:  Աւելի ուշ  մեր սիրեցեալ յօդուածագիրին այս վերջին գրութիւնը մեզի յղեց անոր կողակիցը: «Ա.» Ամէնօրեայ ժամադրավայրս դարձած է...

ՎԻԳԻ ԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ-ԱՅՆԹԱՊԼԵԱՆ Մուսա Լեռ-Այնճարի պատմութեան էջերուն մէջ հերթաբար կը յիշատակուին զոյգ տօներգ 1915-ը` իբրեւ  թշնամիին  լուծին  դէմ ծառացող եւ ինքնապաշտպանութեան  մարտեր մղած եւ  հերոսամարտ կերտած ժողովուրդի մը հերոսապատումը, իսկ 1939-ը` նոյն այդ ժողովուրդին վերապրելու, կազմաւորուելու եւ գոյատեւելու պայքարի յաղթանակը, որուն լոյսին տակ պիտի հիմնուէր նոր Մուսա Լեռ մը` Այնճարը: Զոյգ տօները կը նշուին սեպտեմբեր ամսուան ընթացքին եւ կը խորհրդանշեն ջարդի...

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ «Տորիըն» մրրիկին պատուհասները, Հոնկ Քոնկի ցոյցերը, Եմէնի վրայ նորագոյն յարձակումի մը պատճառած հարիւրաւոր զոհերը, Քալիֆորնիոյ ծովափին պատահած նաւային արկած մը, Թեքսասի մէջ գործազուրկ զինեալի մը կրակոցներէն ինկած զոհերն ու վիրաւորները, Լիբանան-Իսրայէլ զինեալ միջադէպերը, Միջերկրականի մէջ գաղթականներու փրկութեան աշխատանքները, Գերմանիոյ կարգ մը նահանգներու մէջ ընտրութիւնները, Եւրոպական Միութենէն Անգլիան դուրս բերելու նպատակով Պորիս Ճոնսընի քայլերն ու մինչեւ իսկ Հենրիկ Մխիթարեանի...

ՆԱԹԱԼԻ ՔԵՆՏԻՐՃԵԱՆ Իսկական մարդ է ան, որ կը ճանչնայ մարդկութեան յարգը եւ միայն խոնարհութեամբ կը պատերազմի: Իսկ մաքուր սիրտը ամբողջ մարդկութիւնը մաքուր կը տեսնէ: Այսպիսին էր Եսայի Մարգարեանը կամ Տոլար պապուկը, հեղինակը` «Մուսա Լերան գիւղերէն Այնճար եկած ենք, Անտանելի նեղութիւններ կրած ենք, Ազգին համար թուրքերուն դէմ կռուած ենք, Դաշնակցութեան դրօշին նուիրուած ենք...» երգին, որուն բառերը այնքան հարազատ եւ հոգեպարար կը...

ՀՅ Դաշնակցութեան գաղափարախօսութեան առանցքային դրոյթներից մէկը ժողովրդավարութիւնն է: Ըստ ՀՅ Դաշնակցութեան ծրագրի, «Ժողովրդավարութիւնը խարսխւում է մարդկային եւ քաղաքացիական իրաւունքները յարգելու վրայ»: «… Ժողովրդավարութիւնը յատկանշում է անհատի ազատ եւ հաւասար քուէի իրաւունքով եւ ազատ քաղաքացիների` օրէնքի առաջ հաւասարութեամբ»: Միաժամանակ, Դաշնակցութիւնը համոզուած է, որ ժողովրդավարութիւնը եւ ընկերվարութիւնը համալրում են մէկը միւսին, եւ չի կարող մէկն ամբողջական իրականութիւն դառնալ առանց միւսի իրագործման: Անշուշտ,...

ՀԵՆՐԻԿ ԽԱԼՈՅԵԱՆ Այս օրերին շատ է խօսւում ու գրւում (գրքեր հրատարակւում) այն թեմայով, թէ ժողովրդավարութիւնը պարտւում է իր առաքելութեան իրականացման ճամբին... Դա առաւելաբար էական է այն մտածողութեան մօտ, ուր ժողովրդավարութիւնը ոչ թէ գաղափար է համարւում, այլ` պետական կառավարման համակարգ: Բազմաթիւ փաստերով է տրամաբանւում այս տեսութիւնը, ինչպէս, օրինակ, ժողովրդավարական համակարգի դանդաղկոտութիւնը, հիմնական խնդիրների լուծման հարցում` սկսած տնտեսա-ֆինանսական արդարութէան ապահովումից մինչեւ բնապահպանական...