Անդրադարձ

ՍՈՖԻԱ ՅԱԿՈԲԵԱՆ Սասունն ու Սասունի «արաբացած» հայերի թեման իսլամացուած հայերի պատմութեան ուսումնասիրման ընդհանուր պարունակում, ցաւօք, շարունակում է մնալ ամենաքիչ շօշափուածներից մէկը... Սասունի անառիկ դիրքը, տեղի բնակիչների չափազանց փակ կենսակերպն ու գրաւոր նիւթերի խիստ սակաւութիւնը այն հիմնական դժուարութիւններն են, որոնք ծառանում են հայաստանցի ու սփիւռքահայ ուսումնասիրողների առաջ յատկապէս յետցեղասպանական Սասունն ուսումնասիրելիս: Ցաւօք, Սասունի արաբախօս հայերի «գաղտնիքը» կապուած է նրանց պատմութեան` ամբողջովին...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ Կարելի չէ անտեսել քաղաքական զօրաշարժը, որուն դրօշակիրը եղաւ Դաշնակցութիւնը` հարազատօրէն դրսեւորելով իր կեդրոն-ձախ գաղափարախօսական դիմագիծը հարկային համահարթեցման խնդրով, ոսկի առիթ մը` բոլոր ձախ ուժերու համախմբումին, որ այնպէս ալ տեղի չունեցաւ դժբախտաբար: Հարկերու համահարթեցման օրէնքը, ի դէպ, խօսուն փաստն է թաւշեայ յեղափոխութեան ղեկավարութեան տնտեսական ազատ-շուկայամոլութեան գաղափարախօսական համոզումին, ընդ որում` կենդանի կը մնայ այն համոզումը, որ ունէին ե՛ւ Լեւոն...

ՏՈՔԹ. ՎԱՐԴԳԷՍ ԱՐԶՈՒՄԱՆԵԱՆ 2020, Նոր տարի, նոր տասնամեակ, նոր երազներ, նոր խոյանք, բայց նաեւ նոր մարտահրաւէր` ողջ հայութեան դէմ: Մեր հայրենիքի տարածաշրջանը աշխարհաքաղաքական աննախընթաց աննպաստ մթնոլորտ մը կ՛ապրի: Մէկ կողմէն թուրք-ռուս «մեղրալուսինը», որ կը շարունակուի քանի մը տարիէ ի վեր, որ գետնի վրայ չթարգմանուեցաւ` Սուրիոյ հիւսիսային կողմը ապահովական գօտիի մը ստեղծման ի նպաստ Թուրքիոյ, ի հեճուկս` քրտական ներկայութեան, միւս կողմէ` Միացեալ...

SOS... Վտանգուած հայերէնի համար: Գրական երկ մը կը թարգմանէի: Հեղինակը չէր գոհացած ըսելով` ծառ, բոյս, ծաղիկ, պտուղ: Անոնցմէ իւրաքանչիւրը իր անունը ունէր: Յաճախ` չլսուած անուններ: Դիմեցի բառարանին: Գտայ բառեր, զորս չենք լսած, չենք լսեր, անոնց թրքերէնը, արաբերէնը, ֆրանսերէնը, անգլերէնը կը գործածենք այնքա՜ն բնականութեամբ, չենք անդրադառնար անգամ, որ անոնք հայերէն չեն: Այսպէս խեղճացած է հայերէնը, դարձած` հասարակ եւ տարրական հաղորդամիջոց, կորսնցուցած`...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ «Քալիֆորնիա Քուրիըր» թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր 1915-1923 թուականներուն, Օսմանեան կայսրութեան մէջ փոքրամասնութիւններու ֆիզիքական գրեթէ ամբողջական ոչնչացումէն ետք, Թուրքիոյ կառավարութիւնը 1941-ին ձեռնամուխ եղաւ ողջ մնացած հայերու, յոյներու, հրեաներու եւ որոշ թուրք մահմետականներու նիւթական կործանման: Նախապէս Անգարա բնակող թուրք լրագրող եւ քաղաքագէտ Ուզէյ Պուլութ համապարփակ յօդուած մը տեղադրած է greekcitytimes.com կայքին վրայ` ««Ունեցուածքի հարկին մասին. օրէնքը ինչպէ՞ս Թուրքիոյ տնտեսութենէն հեռացուցած...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ Եթէ դժւար է պատկերացնել հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական, յեղափոխական պայքարն առանց Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, ապա Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնն անհնար է պատկերացնել առանց Ստեփան Զօրեանի, նոյն ինքը՝ Ռոստոմի: 1867 թւականին յունւարի 18-ին Գողթան գաւառի Ցղնա գիւղում ծնւած Ռոստոմը հէնց դպրոցական տարիքից ներգրաււում է ժամանակի ազգային-հասարակական կեանքում, հետագայում՝ ուսանողական տարիներին, դառնալով համառուսական յեղափոխական շարժման ամենաակտիւ մասնակիցներից մէկը, յայտնւելով ցարական ոստիկանութեան ուշադրութեան...

Սկսինք հիմնականէն, սկիզբէն։ Նորազատականութիւնը դրամատիրական համակարգի նորագոյն գաղափարախօսական «գիւտ»ն է։ Դրամատիրութիւնը միշտ ձգտած է հարստութեանց անյագ կուտակումին: Այդ հարստութիւնը կրնայ կանխիկ դրամի ձեւով ըլլալ, կրնայ նաեւ յառաջանալ բնական պաշարներով՝ քարիւղով, բնական կազով, հանքային զանազան պաշարներով (մետաղներ եւ այլն), առանց մոռնալու… ջուրը։ Բանակներով գաղութատիրութիւնը, ճնշումը, զինուորական գրաւումը, մէկ խօսքով՝ բռնամիջոցներու օգտագործումը այսօր միակ ձեւը չէ այլ ժողովուրդներու հարստութիւններուն տիրանալու համար։ Կան...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Հրանդ Տինք Թուրքիոյ հասարակութեան Մարթին Լուտեր Քինկն է: ԹԱՆԵՐ ԱՔՉԱՄ (թուրք ցեղասպանագէտ) Պոլսահայ հրապարակագիր, խիզախ հասարակական գործիչ եւ յանդուգն մտածող Հրանդ Տինքի նահատակութեան 13-րդ տարելիցը, ձեւով մը, կը պարփակէ տարբեր յուզականութիւն, որովհետեւ տուեալ քստմնելի ոճիրին, այսպէս ըսած, դատական գործընթացը իր լրումին հասաւ, երբ Պոլսոյ Ծանր յանցագործութեան 14-րդ դատարանը 13 յունիս 2019-ին հրապարակեց սպանութեան վերաբերող վճիռը: Փաստօրէն, երկարատեւ ձգձգումներու,...

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ 19 յունուար 2020-ին թեւակոխեցինք «Ակօս»ի հիմնադիր Հրանդ Տինքի մահուան 13-րդ ամեակը: «Հրանդի ընկերները» հարթակը այս տարուան համար որոշեց իմաստալից կարգախօս մը` «Ամչնալու համար ուշ չէ»: Ցանկացած երկրի համար ամօթալի է իր քաղաքացիի մտածումներուն պատճառաւ սպաննուիլը: Երկրի իւրաքանչիւր վարիչ պէտք է ամօթի զգացում ապրի իր ղեկավարած երկրի մէջ նման դէպք պատահած ըլլալուն համար: Այս գիտակցութիւնը կամ հասկացողութիւնն է, որ...

ՃՐՏԳ. ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄ ԱՂՊԱՇԵԱՆ Էրտողանի ներխուժումը Սուրիոյ հիւսիսային շրջան` քիւրտ բնակիչները եւ մարտիկները սահմանէն հեռու մղելու համար, անպայման ցոյց կու տայ Թուրքիոյ հեռաւոր նպատակները եւ ծրագիրները այդ շրջանին հանդէպ. անկասկա՛ծ Սուրիոյ քիւրտ մարտիկներուն վտարումը սահմանէն տասնեակ քիլոմեթրեր հեռու` պիտի արգիլէ անոնց շփումը Թուրքիոյ մէջ Քիւրտիստանի աշխատաւորական կուսակցութեան (PKK) քիւրտերուն հետ, պիտի խզէ կապերը եւ դադրեցնէ յարաբերութիւնները անոնց միջեւ, ինչպէս նաեւ պիտի...

Ի՞նչ Պէտք Է Լինի Մեր Ուղին (Հատուած)   ԿԱՐՕ ԱՐՄԵՆԵԱՆ ... Վերջացա՞ւ սրանով մեր դատն ու պայքարը: Սպառե՞լ ենք արդեօք բոլոր հնարաւորութիւնները, գործածե՞լ ենք բոլոր ուժերը ու սնա՞նկ հանդիսացել... Կարո՞ղ ենք ասել, թէ այլեւս բան չունինք անելու, թէ` մեր ինքնահաստատուելու տենչը ու կատարած փորձը մի գեղեցիկ ցնորք էր միայն, որ խորտակուեց անողոք իրականութեան բախելով, թէ՛ քաղաքական անկախութիւնը մեր ուժերից վեր...

1922-ի Փոքր Ասիոյ աղէտէն ետք Տարտանելի եւ շրջակայքի հայեր ամերիկեան նաւով կ՛ապաստանին Արղոսթոլի քաղաքը` Քեֆալոնիա կղզին ՄԱՅՔ ՉԻԼԻՆԿԻՐԵԱՆ («Ազատ Օր», Յունարէնէ թարգմանեց` Ք. Է.) Գաղթականութեան առաջին տարիներուն Յունաստան հաստատուած հայ զանգուածներու թիւի ճշգրիտ սահմանումը բաւական բարդ ու դժուար փորձ մըն է, որ առանձին գիտական լայն աշխատութեան կը կարօտի: Ներկայ յօդուածին մէջ պիտի փորձենք ուրուագծել որոշ տուեալներ, որոնք առնուած են ծանօթ...

Խ. ՏԷՐ ՂՈՒԿԱՍԵԱՆ «Սփիւռքի հասցէն իր միացեալ կազմակերպութիւններու հասցէն է, սփիւռքի հասցէն ազգային գաղափարախօսութեան շուրջ հաւաքուած այդ ամբողջ կազմակերպ սփիւռքն է: Որեւէ այլ կերպի փափաք` թէ, պէտք է Հայաստանէն կազմակերպուի սփիւռքը, արդէն իսկ հիմակուընէ կը յայտարարեմ, որ դատապարտուած է ձախողութեան»: ՀՅ Դաշնակցութեան Բիւրոյի ներկայացուցիչ Յակոբ Տէր Խաչատուրեան   Թաւշեայ յեղափոխութեան յաջորդեց իմքայլական կառավարութեան առաջին տարին: Որքանո՞վ 2019-ին իրականացաւ համակարգային փոփոխութիւններուն...

Յ. ՊԱԼԵԱՆ Բարձր քաղաքականութիւնը մեծ հարցերու վրայ գործադրուող ողջմտութիւն է: ՆԱՓՈԼԷՈՆ ՊՈՆԱՓԱՐԹ Երգ կայ. Սպասի՛ր, ես կը գամ... Ե՞րբ կու գայ մեր Արլեզիենը... Պատմութեան, քաղաքականութեան եւ ազգի ճակատագրին մաս կազմող եւ սպասուած «Արլեզիեն»-ը ազգային ինքնութիւնն է, բարօրութիւն, յաջողութիւն, ապահովութիւն, որոնց համար անհրաժեշտ են համագործակցութիւնը, համերաշխութիւնը եւ փոխադարձ յարգանքը: Իրաւ սէրը: Անոնք ինքնաբերաբար չեն գար: Բերող կ’ուզեն: Իսկ քաղաքական կեանքի մէջ...

ԶԱՒԷՆ Գ. ՂԱՐԻՊԵԱՆ Ոտքի` Ազատուհի Իշխանեան, նստած` կեսուրը` Արուսեակ Իշխանեան Պէյրութի Զոքաք Պլաթ թաղին մէջ մսաշօթ (Լեհմեճուն) պատրաստող Իշխանեան անունով փուռ մը կայ, որուն պատմութիւնը կ՛երկարի եօթը տասնեակ տարիներու վրայ: Եղիա Իշխանեան անունով անձ մը, որ ծնած էր Այնթապ, Պէյրութ հաստատուելով` տարիներու իր երազը կ՛ըլլայ խմորեղէնով հայկական ճաշերու փուռ մը հիմնել: Անոր երազը կ՛իրականանայ 1946-ին, երբ Զոքաք Պլաթի Նշան Փալանճեան...

Լիբանանեան տարին կը փակուի անորոշութեամբ եւ անձկութեամբ: Անհեռանկար իրավիճակ է հասարակութեան համար, եւ կարելի է ըսել` նաեւ պետութեան համար, որ գործընթացին ընդհանուր միտումներուն վրայ ազդեցիկութեան գործօն ունենալու համոզիչ գործողութիւններ չի կատարեր: Լիբանանեան հանգոյցը միջազգայնացած է նաեւ բացայայտօրէն: Տարածաշրջանին մէջ գլխաւոր դերակատար պետութիւնները յայտարարողական հարթութեան վրայ ուղղակի-անուղղակի կերպով իրարու կ՛արձագանգեն, կը հակազդեն եւ կ՛արգելակեն բնական գործընթացները: Տնտեսական պատերազմի կամ տնտեսական պաշարման...

Յ. ԲԱԳՐԱՏՈՒՆԻ Լաւ  յիշատակներով չէ, որ կ՛աւարտենք 2019 տարին, եւ վստահաբար բարձր տրամադրութիւններով չէ, որ կը դիմաւորենք 2020 կոչուած Նոր տարին: Բարի տրամադրութիւններով ու հաւաքական ճիգերով եւ, 2018-ին հետ բաղդատելով, աւելի լաւ տարի մը բոլորելու մեր բոլորին կամքը բաւարար չեղաւ, որ մենք 2019 տարին հանգիստ սրտով ճամբէինք: Անկախ ներհայկական ճակատի տարբեր դաշտերու վրայ արձանագրուած յաջողութիւններէն, գոյատեւման ու երբեմն զարգացման բացառիկ...

ԳԷՈՐԳ ՊԵՏԻԿԵԱՆ Մահախօսական կամ դամբանական գրող, պատրաստող եւ կարդացող մը չեմ եւ չեմ ալ ուզեր ըլլալ: Հաստատապէս ծանր է եւ յուզիչ: Սակայն այնպէս կ՛երեւի, թէ «հարկ` լուծանել զօրէնս» հայկական առածը ինծի համար ալ գրուած ըլլար, որովհետեւ յաճախ ե՛ւ ստիպուած, ե՛ւ կամաւոր կը շեղիմ իմ այս որոշումէն: Որովհետեւ բոլորս ալ լաւատեղեակ ենք, թէ ճակատագիրի բերումով մէկիկ-մէկիկ մեզմէ կը բաժնուին հարազատներ, բարեկամներ,...

ՀԱՅԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ ԵՊՀ Սփիւռքագիտութեան ամպիոնի ասիստենտ Յովհաննէս Քաջազնունին լայն հասարակայնութեանը յայտնի է որպէս 1918-1920թթ. Հայաստանի Հանրապետութեան առաջին վարչապետ, Պաքուի հայկական Ս. Թադէոս-Բարդուղիմէոս մայր եկեղեցիի ճարտարապետ եւ «Դաշնակցութիւնը անելիք չունի այլեւս» հանրայայտ գրքի հեղինակ, սակայն քչերին է յայտնի, թէ ի՛նչ ճակատագրի արժանացաւ մեծանուն հայը` հայրենիք վերադառնալուց յետոյ: Ընթերցողին ներկայացնում ենք մեծ հայի կեանքի Խորհրդային Հայաստանում ապրած տարիների չլուսաբանուած էջերը: 1923թ. ապրիլի...

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ Դիմատետրը կը վխտայ ամէն կարգի ապակողմնորոշիչ գրառումներով մէկ կողմէ իշխանութեան քարոզչական մեքենան շարժման մէջ պահելու եւ միւս կողմէ` Դաշնակցութեան թափը կասեցնելու յստակ դիտաւորութեամբ: Կը թուի, թէ ռազմաբեմը այլեւս սահմանագիծը չէ: Ռազմաբեմը փոխադրուած է ներքին քաղաքականութեան ոլորտէն ներս: Նախայարձակումը (aggression, ագրեսիա) տեղի կ՛ունենայ Երեւանի մէջ իսկ: Եւ թիրախը մեր ազգային քաղաքականութիւնն է: Մեր ազգային գաղափարախօսութիւնը: Մեր ազգային հարազատ ընդդիմութի՛ւնը...