Անդրադարձ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ      Կը յիշեմ, որ լիբանանեան բանակին նուիրուած վերջին գրութիւնս կը կրէր 2022 թուականը: Պոռթկումի, ընդվզումի եւ մտատանջութեան արտայայտութիւն մըն էր, պարզապէս որովհետեւ Լիբանան կոչուած երկիրը մատնուած էր ընկերային, տնտեսական ու քաղաքական քաոսային վիճակի մը, այն աստիճան, որ պետութիւնը հազիւ թէ կարենար ապահովել պետական պաշտօնեաներու ամսականները: Ընդգծել է պէտք, որ ցարդ նոյնն է վիճակը` խայտառակ եւ խառնափնթոր: Այդ ատեն, աւելի...

ԳԱՌՆԻԿ ԱՒ. Ք. Գ. Մշակոյթ Պատուանդանը Եւ Մշակութային Գոյաձեւին Անհրաժեշտութիւնը Մշակոյթը հաւաքականութեան մը «էական միջավայր»-ն է, որովհետեւ է ինքնութեան, արմատներու եւ յիշողութեան տարածքը: Քիւրքճեան խորհած է, թէ անոնցմով կը սահմանուի «մարդկային երեւոյթ»-ը: Այսպէս խորհած է` նոյն ատեն յիշելով, թէ «այսօրինակ մշակութապաշտ տեսիլք մը» (կ՛իմանամ` պատմական եւ գոյութենական հասկացողութիւն մը) ժամանակակից ու արդի աշխարհին կողմէ մերժուած է, որովհետեւ «նախամեծար» համարուած են...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ 1.- Անցնող մէկ տարուայ ընթացքում, ահա, 7-րդ այցով Ուաշինկթընում էր գտնւում Իսրայէլի վարչապետ Նեթանիահուն: Ինչպէս բոլոր նախկին այցերում, այս անգամ եւս նա փորձել է համոզել Թրամփին, որպէսզի ԱՄՆ-Իսրայէլ համատեղ գործողութիւններով ռմբակոծուեն, այսպէս ասած, Իրանի միջուկային ենթադրեալ զինապահեստներն ու առաւել եւս` երկրի ուժանիւթային-տնտեսական ենթակառոյցները: 2.- Միեւնոյն ժամանակ Իսրայէլի պատերազմի նախարար Քացը եւս վերոգրեալը բարձրաձայնելով` յաւելել է, որ ԱՄՆ-ի նախագահը...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Թէեւ 1991 թուականի անկախացումէն ի վեր Հայաստանի բոլոր իշխանութիւններն ալ ունեցած են ժողովրդավարական բացթողումներ, այնուամենայնիւ, ներկայ կացութիւնը շատ  աւելի գէշ է, քան երբեւէ: 2018 թուականին վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի իշխանութեան գալէն ի վեր ժողովրդավարական հաստատութիւնները հետեւողականօրէն նահանջ ապրած են` հակառակ անոր բազմաթիւ յայտարարութիւններուն: Առաւել մտահոգիչ է, որ, այսպէս կոչուած, «ժողովրդավարական Արեւմուտքը» ամբողջութեամբ անտեսած է անոր չարաշահումները, քանի որ ան...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Կիրակի, 2 օգոստոս 2026-ի առաւօտեան ժամը 10:00-ին Հայաստանի նորընտիր Ազգային ժողովը պիտի գումարէ իր անդրանիկ նիստը: Նոր խորհրդարանի կազմութիւնը նոր սպասումներու ծնունդ տուող իրադարձութիւն մըն է բնական պայմաններու մէջ: Սակայն Հայաստանի 2026-ի ընտրութիւններէն ետք ստեղծուած պատկերը չ՛արտօներ նման լաւատեսութիւն: Նոր խորհրդարանը իր դռները կը բանայ փոխադարձ ամբաստանութիւններու, խոր անվստահութեան եւ քաղաքական  կայունութիւնը խարխլող սուր բեւեռացման մթնոլորտի մէջ: Պաշտօնական...

ՐԱՖՖԻ ԱՐՏԱԼՃԵԱՆ Վերջերս «Ազդակ»-ի էջերուն մէջ, «Մէկ հանրապետութիւն, մէկ ազգ, մէկ դրօշ» խորագիրով յօդուածիս մէջ անդրադարձայ Հայաստանի Հանրապետութեան պետական դրօշին` որպէս ամբողջ հայ ազգը միաւորող խորհրդանիշի: Անկախ անկէ, թէ հայը կ՛ապրի Երեւանի, Պէյրութի, Լոս Անճելըսի, Մոսկուայի, Փարիզի կամ Պուէնոս Այրեսի մէջ, եռագոյնը կը շարունակէ մնալ բոլորիս ընդհանուր ազգային դրօշը: Սակայն մէկ դրօշ ունենալը դեռ չի նշանակեր, թէ մենք մէկ եւ...

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ 2026 թուականի յուլիսին կը նշուի Լիզպոնի Հինգի անմահ ինքնազոհութեան 43-րդ տարելիցը: 1983 թուականի յուլիս 27-ին Փորթուգալի մայրաքաղաք Լիզպոնի մէջ հինգ հայ երիտասարդներ` Սեդրակ Աճեմեան, Վաչէ Տաղլեան, Սիմոն Եահնիեան, Արա Քըրճըլեան եւ Սարգիս Աբրահամեան, իրենց կեանքը կամաւոր զոհաբերեցին` ի լուր աշխարհի բարձրաձայնելու Հայոց ցեղասպանութեան չլուծուած դատը եւ մարդկութեան խիղճը ցնցելու միջազգային անտարբերութեան ու քաղաքական կեղծաւորութեան դէմ: Անոնց անունները վաղուց...

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի պարտութիւնը եւ անոր յաջորդող Արցախի բռնի տեղահանութիւնը սրեցին սփիւռքի` Հայաստանի եւ Արցախի մէջ ունեցած դերին մասին հակասական տրամադրութիւնները: Համասփիւռքեան կառոյցներ ստեղծելու փորձերը մինչեւ Համաշխարհային Բ. պատերազմ շօշափելի արդիւնքներ չէին տուած: Պատերազմէն ետք հայրենադարձութեան ալիքը բազմաթիւ համայնքներու մէջ քայքայիչ հետեւանք յառաջացուցած էր, Խորհրդային Հայաստանը Հայ դատի վերջնագոյն փուլ համարողներուն եւ Հայաստանի անկախութեան հաւատացողներուն միջեւ սուր պայքարը իր...

ԱՀԱՐՈՆ ՇԽՐՏԸՄԵԱՆ Այսօր, երբ ոմանք կը փորձեն Արցախի հարցը «փակուած» յայտարարել, սպառնալիք կը տեղացնեն, ուրիշներ տարբեր նպատակներու համար կը շահագործեն, անհրաժեշտ է անվարան ըսել` պատմական հարցերը չեն փակուիր պետութիւններու կամ իշխանութիւններու որոշումներով, որովհետեւ անոնք ժողովուրդներու յիշողութեան, իրաւունքի եւ պատմական արդարութեան անբաժանելի մասն են: Արցախի հարցը չի կրնար փակուած նկատուիլ, որովհետեւ փակուած չէ արդարութեան հարցը, փակուած չէ բռնի տեղահանուած ժողովուրդի վերադարձի...

ՅԱԿՈԲ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Մեր հաւաքական կեանքին մէջ երբեմն կը հանդիպինք նախաձեռնութիւններու, որոնք իրենց պարզութեան մէջ հարուստ եւ խորիմաստ պատգամ կը պարփակեն, ինչպէս նաեւ ժամանակի անհրաժեշտ շունչն ու ոգին կը հաղորդեն: Այս տեսակի նախաձեռնութիւնները դժբախտաբար օրէ օր կը պակսին մեր հաւաքական կեանքին մէջ, եւ ընդհանրապէս աւելի դիւրին, աւելի նուազ ճիգ պահանջող, երբեմն նաե՛ւ ոչ համապատասխան խորք պարփակող աշխատանքներ կու գան իրենց տեղը...

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ «Մեզ վարանումներ չեն հարկաւոր, այլ հաւատ, մեզ խօսքեր չեն հարկաւոր, այլ գործեր, մեզ թերահաւատութիւն չէ հարկաւոր, այլ եռանդ, մեզ տատանումներ չեն հարկաւոր, այլ վճռականութիւն եւ յանդգնութիւն»: Քրիստափոր Միքայէլեանի այս խօսքերը, որոնք ծնունդ են առել Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան կազմաւորման եւ ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարական մթնոլորտում, արտայայտում են ոչ միայն պայքարի կոչ, այլեւ պատմութեան նկատմամբ ազգային պատասխանատուութեան ամբողջական փիլիսոփայութիւն: Դրանք հիմնուած...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Արդար է խոստովանիլ, գէթ մեզի համար, որ ժամանակի թաւալքին հետ մեր տղոց` Լիզպոնի հինգին սխրանքը առաւել կը պայծառանայ, անոնց հոգիներուն վճիտ արձագանգը կ՛ուժեղանայ, անոնց կամքին մեծութիւնը կը բիւրեղանայ, բոցաշունչ եւ ճառագայթող անոնց սիրտերուն տրոփը կ՛ուռճանայ, պարզապէս որովհետեւ անոնք, հայոց ազատագրական պայքարին իրենց կեանքը նուիրաբերելու առընթեր, դարձան մէյ մէկ լուսաւոր աշտանակներ, որոնք լուսաւորեցին հայ կեանքը ընդհանրապէս եւ հայրենապաշտութեան ճանապարհները`...

Մեծ եղեռնի վաթսունամեակէն ետք սկիզբ առած հայ ազատագրական նորագոյն պայքարի տարեգրութեան մէջ դարձակէտ մը եղաւ 27 յուլիս 1983 ը: Արդարեւ, այդ օր` առաւօտեան ժամը 10:30-ին, Հայ յեղափոխական բանակի անդամ հինգ տղաք` Վաչէ Տաղլեան, Սեդրակ Աճեմեան, Սիմոն Եահնիեան, Արա Քըրճըլեան եւ Սարգիս Աբրահամեան Լիզպոնի թրքական դեսպանատան դէմ գործողութիւն կատարեցին: Գերագոյն զոհաբերութեան գիտակցութեամբ անոնք վճռեցին վերանորոգել հայրենիքի ազատութեան իրենց սրբազան ուխտը: Վաչէն,...

ՍՕՍԷ ՓԻԼԱՒՃԵԱՆ Անհերքելի ճշմարտութիւն է, որ  «Մեծն Լիբանանի հայր» պատրիարք Էլիաս Հուայէքի դիւանագիտական ճկունութեան եւ հմտութեան շնորհիւ կայացաւ Մեծն Լիբանանի պետականութիւնը, եւ անոր մարդասիրական վարքագիծին շնորհիւ Լիբանանը դարձաւ հայ գաղթականներու ապաստանարանը: Հայ ժողովուրդին հանդէպ Հուայէք պատրիարքին ցուցաբերած բարեացակամ դիրքորոշմամբ եւ Լիբանանի նորաստեղծ պետականութեան հովանիին տակ գործող Զմմառու պատրիարքական կղերի միաբանները այդ օրերուն փորձեցին վերատիրանալ իրենց կալուածային եւ իրաւական իրաւունքներուն: Էլիաս...

ՅԱՐՈՒԹ ՍԱՍՈՒՆԵԱՆ Մենք բոլորս ալ օրական դրութեամբ այնքան շատ ապատեղեկատուութիւն կը ստանանք, որ գրեթէ անկարելի կը դառնայ տարբերել իրականութիւնը կեղծիքէն: Լրատուական ոլորտի աշխատակիցներուս համար այս մարտահրաւէրը առաւել եւս մեծ է: Եթէ սովորական մարդիկ կրնան անհիմն լուրերը տարածել միայն իրենց անմիջական շրջապատին մէջ, ապա զանգուածային լրատուամիջոցները շատ աւելի մեծ պատասխանատուութիւն կը կրեն. առանց փաստերու նախնական ստուգման` անոնք արկածախնդրութեան կը դիմեն կեղծ...

ՍԱՐԳԻՍ ՏԱՂՏԷՎԻՐԵԱՆ Աշխարհի ֆութպոլի ախոյեանութիւնը 4 տարին անգամ մը տեղի ունեցող ամէնէն ժողովրդական մրցաշարքն է երկրագունդին վրայ: Ան իրարու մօտ կը բերէ` տարատեսակ երկիրներու մարզիկներ, մտածողութիւններ, ապրելակերպեր եւ աշխարհակարգեր: Այս տարուան ախոյեանութիւնը կազակերպուած էր ամերիկեան ցամաքամասի 3 երկիրներու կողմէ` Միացեալ Նահանգներ, Մեքսիքա եւ Քանատա: Մասնակցեցան 48 ազգային հաւաքականներ` առաջին անգամ ըլլալով, եւ լուրեր կը տարածուին, թէ այդ թիւը յաջորդին կրնայ...

ԴԵՐԵՆԻԿ ՄԵԼԻՔԵԱՆ Հայաստանի յետընտրական շրջանից սկսեալ ամէնօրեայ լուրեր տարածուեցին առ այն, որ Նիկոլ Փաշինեանի ինչպէս խորհրդարանական, այնպէս էլ կառավարական խմբակի անդամները հրաժարւում կամ ազատւում են զբաղեցրած պաշտօնից: Այդ կարգի լուրերի մաս էր կազմում ԱԺ-ի գործող խօսնակ Ալեն Սիմոնեանի յաջորդ նստաշրջանին խորհրդարանում չլինելու եւ այդ պաշտօնը ներկայ ԱԺ փոխնախագահ Ռուբինեանին զիջելու հանգամանքը: Այս առթիւ, երբ լրագրողները Սիմոնեանին հրաժարուելու մասին էին հարցնում,...

ԳՐԻՇ ԴԱՒԹԵԱՆ Սարգիսին Սեդրակին Արային Սիմոնին Վաչէին Նրանք նետուեցին ինքնազոհութեան, Մահը խուսափեց, Նրանք անմահացան... Սա սրտերի հինգանկիւն է Եւ փռուած է Աշխարհագիր մի խժդժուած տարածքում, Որ սրբազան հայրենիք է եղել սուրբ, Շաղախուել է զաւակների սուրբ արեամբ, Զաւակաթափ, հայրենաթափ, հայաթափ. Այժմ ժահում է մի ողջ ազգի Ցեղասպանութեամբ անթաղ Դիակների, դիակների նեխութեամբ... Հինգ թեւանի մի ոգի է սրտաչափ, Բռունցքաչափ, Որ ճեղքել է...

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ Անվարան կրնանք ըսել ու հաստատագրել, որ հայոց արդի պատմութեան մէջ արձանագրուած է դիպաշար մը, որ, ֆետայական գործողութիւն մը ըլլալով հանդերձ, կը պարփակէ մարդկային շունչի, կամքի, մտածումի եւ նախաձեռնութեան ոգիի հզօր ներկայութիւն: Օրին, քանի մը տարուան կեանք ունեցող ՀՅ Դաշնակցութիւնը կը նախաձեռնէր իր բնոյթով եզակի մարտական գործողութեան մը, որով պիտի կարենար փաստել իր կազմակերպական կեանքի աշխուժութիւնը, թշնամիին դէմ կռուելու...

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Հայ ֆետայական շարժման առաջին ամէնէն ծաւալուն ձեռնարկը, ինչպէս նաեւ ամէնէն ոգեւորիչ  դրուագներէն եղաւ Խանասորի արշաւանքը: Օսմանեան իշխանութիւններուն կողմէ հայերու դէմ հալածանքները  սաստկացած էին, իսկ Համիտեան 1895-1896-ի կոտորածները եւ քրտական ցեղերու տեւական ու սանձարձակ յարձակումները յուսալքութեան մատնած էին ժողովուրդը: Համիտեան համատարած ջարդերու ժամանակ Վանի հայութիւնը, Աւետիսեանի, Մարտիկի եւ Պետոյի գլխաւորութեամբ, 1896 յունիս 3-էն 11 ինքնապաշտպանութեան դիմեց: Անոնք յաջողութեամբ ետ...