1900 թուականին Ասֆուրիէի հիւանդանոցի հիմնադրութենէն մինչեւ նորագոյն զարգացումները, այս գիրքը կը ներկայացնէ Լիբանանի մէջ հոգեբուժութեան հետաքրքրական զարգացումը: Ասֆուրիէի, Տէյր Սալիպի, Տար Աժազայի եւ Ֆանարի մեծ հոգեբուժական հաստատութիւններու, ինչպէս նաեւ այնպիսի ականաւոր անհատներու միջոցով, ինչպէս` Թէոֆիլ Վալտմայերը եւ Հենրի Այուպը, այս գիրքը կը խորանայ Մերձաւոր Արեւելքի եզակի բժշկական եւ մարդկային ժառանգութեան մէջ: Պատմական նիւթերու, ռահվիրաներու կենսագրութիւններու եւ հասարակական մարտահրաւէրներու ներկայացումով «Հոգեբուժութեան պատմութիւնը Լիբանանի մէջ» լուսարձակի տակ կ՛առնէ բժշկական նորարարութիւնները եւ ընկերային խնդիրները, որոնք ձեւաւորած են տարածաշրջանին մէջ հոգեբուժական խնամքը: Այս գիրքը կարեւոր աշխատանք կը նկատուի` հասկնալու համար Լիբանանի հիմնական դերը հոգեկան բժշկութեան պատմութեան մէջ եւ անոր երկարատեւ ազդեցութիւնը ժամանակակից կիրարկումներու վրայ:
Պէյրութի Սեն Ժոզեֆ համալսարանի հոգեբուժութեան բաժինի ղեկավար փրոֆ. Սամի Ռիշա լոյս ընծայած է «Հոգեբուժութեան պատմութիւնը Լիբանանի մէջ» ֆրանսերէն գիրքը, ուր ան ներկայացուցած է նաեւ Լիբանանի մէջ գործած հայ հոգեբուժներ` Անդրանիկ Մանուկեանը, Վահէ Բիւզանդեանը, Ժոզեֆ Կիտանեանը եւ Զաւէն Լուռեանը:
Փրոֆ. Սամի Ռիշա Լիբանանի ամէնէն հմուտ հոգեբուժներէն է, հիմնադիրն է Ֆրանսայի Օթել Տիէօ հոգեբուժարանին եւ հեղինակ է հոգեբուժութեան վերաբերեալ շարք մը աշխատութիւններու:
Լիբանանի մէջ առաջին հոգեբուժարանը հիմնուեցաւ 1900-ին, Ասֆուրիէի մէջ: Հետագային հիմնուեցան Տէյր Սալիպի, Տէյր Աժազայի եւ Ֆանարի հոգեբուժարանները:
Գիրքը հարուստ է հոգեբուժութեան վերաբերեալ հետաքրքրական տուեալներով եւ կենսագրականներով: Հեղինակը յատուկ կարեւորութեամբ եւ մանրամասն տուեալներով ներկայացուցած է հոգեբուժութեան զարգացման ընթացքը Լիբանանի մէջ:
Փրոֆ. Սամի Ռիշա կ՛ըսէ, որ Ցեղասպանութենէն ետք հայեր հաստատուեցան Լիբանանի մէջ: Հայ բժիշկներ` Անդրանիկ Մանուկեան, Վահէ Բիւզանդեան, Կարապետ Այվազեան, Ժոզեֆ Կիտանեան, Զաւէն Լուռեան եւ այլք, եղան անուանի հոգեբուժներ եւ կարեւոր ներդրում ունեցան հոգեբուժութեան զարգացման մարզէն ներս:
Բժիշկ Անդրանիկ Մանուկեան ծնած է 1910-ին, Խարբերդ եւ 1921-ին բնակութիւն հաստատած Է Լիբանան: 1935-ին աւարտած է Պէյրութի ամերիկեան համալսարանի բժշկական բաժանմունքը: Երկար տարիներ վարած է մտային եւ ջղային հիւանդութիւններու պետական հիւանդանոցի բժշկապետութիւնը եւ բժշկական տնօրէնութիւնը: Մահացած է 2003-ին:
Բժիշկ Ժոզեֆ Կիտանեան ծնած է Հալէպ, 1943-ին եւ բժշկութեան վկայական ստացած է Երեւանի պետական համալսարանէն: Մասնագիտացած է Էտինպուրկի եւ Պէյրութի ամերիկեան համալսարաններուն մէջ: Ան երկար տարիներ ծառայած է Ասֆուրիէի հոգեբուժարանին մէջ` իբրեւ գլխաւոր բժիշկ եւ միաժամանակ ունեցած է անձնական բուժարաններ: Մահացած է 2020-ին:
Բժիշկ Զաւէն Լուռեան ծնած է Հալէպ, 1930-ին: Բժշկական կրթութիւնը ստացած է Պելճիքայի մէջ: Բնակութիւն հաստատած է Պէյրութ եւ երկար տարիներ ծառայած է Ասֆուրիէի հոգեբուժարանին մէջ: Մահացած է 2018-ին:
Լիբանանեան բժշկական պատմութեան համար իր կարեւորութիւնը ունեցող այս գիրքը նաեւ հպարտութիւն կը ներշնչէ լիբանանահայութեան, որովհետեւ վերոյիշեալ բժիշկները իրենց ներդրումը ունեցած են լիբանանեան առողջապահական բնագաւառին մէջ եւ իրենց արժանի տեղը գրաւած են այս հատորով:
«Հոգեբուժութեան պատմութիւնը Լիբանանի մէջ» խորագրեալ այս գիրքը անգամ մը եւս կը վկայէ, որ Ցեղասպանութենէն ճողոպրած եւ Լիբանան հասած հայութիւնը իր գիտութեամբ ու կարողութեամբ գործեց Լիբանանի մէջ եւ ծառայեց այս հիւրընկալ երկրին:
