Պէյրութ… Արիւնալի Մայրամուտ

ՀԱՄԲԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ

Մայրամուտը տժգունեցաւ ժամանակէն շատ առաջ…
Խաւարեցաւ արեւը ջինջ, դարձաւ մռայլ… միգամած…
Քամին ուժգին, խենթ, քմահաճ, սուլեց, անցաւ, որոտաց…
Ու հեկեկաց… արցունք լացաւ Պէյրութի ծովը յանկարծ…
Այդ րոպէին բոց մը ստոր, մոլուցքով մը դիւային,
Լուռ հրկիզեց յոյսեր մաքուր, ոչնչացուց բիւր կեանքեր…
Ակնթարթի մը մէջ սակայն, բայց թէ ինչպէ՞ս… Աստուած իմ,
Սուգի ամպեր` գորշ, ժանտագոյն, դէպի երկինք բարձրացան,
Մոխրացուցին տենչ ու երազ… չփայփայուած տակաւին…
Հոգիներու մէջ միշտ ցասկոտ, յոյսի փոխան` ծնաւ ցաւ…
Աչքերու մէջ յանկարծ վիշտով, ջինջ արցունքներ քարացան…
Ու Պէյրութը ապրեցաւ ցաւ… տեսաւ տանջող հոգեվարք…
………………………………………………………………………………………
Պէյրո՛ւթ… յոյսի, սիրոյ եւ կարօտի աննինջ քաղաք,
Ինչո՞ւ յանկարծ մարեցաւ ուրախութեան շունչդ տաք,
Ինչո՞ւ համար խեղդեցին ժպիտը քու մեղմանուշ…
Ինչո՞ւ համար կէս մնաց ազատութեան երգն անուշ…
Ինչո՞ւ համար մայրամուտդ խաւարեցին այսքան շուտ…
Չարամիտ ձեռքեր ինչպէ՞ս խղճացին խոցել սիրտդ…
Եւ վայրկեանի մը մէջ բութ ժանգը ծածկեց ամէն բան…
Դէմքդ աղուոր, ծիծաղկոտ, դարձաւ նախանձի թիրախ…
…………………………………………………………………………………….
Լիբանանի հպարտ մայրին, մշտադալար, վշտահար`
Անգամ մըն ալ լացաւ արցունք` անիծելով ձեռքեր չար,
Որոնք, ափսոս, սեւ դամբանի մրուրով մը շատ գաղտնի`
Զարդարեցին հողը այս սուրբ, նուիրական, հիւրընկալ…
Ամպրոպէն ետք մահասարսուռ, ցնցուեցաւ մեր աշխարհն…
Հիւլէական հրաբուխ մը ժայթքեց… թնդա՜ց… հարուածեց…
Ու փուլ եկաւ երկինք իսկոյն, Պէյրութն եղաւ քարուքանդ…
Հոգիներու մէջ բոյն դրաւ անզսպելի երկրաշարժ…
Ու մենք իսկոյն, մեծ սարսափով տեսանք մահը վաղաժամ,
Տեսանք դժոխք մը զազրելի… տեսանք մահը մենք աժան…
…………………………………………………………………………………………..
Արտօսրազոծ աչքերով թաց, տեսանք լաց, կոծ ամէն կողմ…
Տեսանք արեան հեղեղներ բիւր եւ անդադրուն կարկուտ տաք,
Ամէն քայլին` մոխիր դարձած պատեր անթիւ, կիսափուլ…
Տուներ հազար… լուսամուտներ, հրոյ ճարակ երազներ…
Տեսանք նաեւ մարդկանց անտառ… միշտ դիւահար, ցնորա՜ծ…
Եւ կապոյտին մէջ անսահման` լողացող ձեռք, ոտք… գլուխ…
Լռութեան մէջ Աստուած փնտռող ու աղերսող մանուկներ…
…………………………………………………………………………………………..
Աս ի՜նչ խուլ պատերազմ էր, վատ անէծք էր, ո՜վ Աստուած…
Աս ի՜նչ չար, անմարդկային պատիժ մըն էր սահմանուած…
Նենգամիտ ո՞ր իժն արդեօք ուզեց քանդել, աւերել
Պէյրութը շէն ու չքնաղ… աւերակի վերածել…
– Տէ՛ր, գոնէ դո՛ւն գթայիր մեր երկիրը տարաբախտ…
…………………………………………………………………………………………..
Հառաչանքի ձայներ տկար, լալագին…
Լուռ կը հասնին աղերսելով առ երկինք…
– Տէ՜ր, կ՛աղաչենք, կը պաղատինք ողորմէ՛…
Հրաշքով մը փրկէ՛ երկիրն այս անտէր…
………………………………………………………………..
Փլած, քանդուած երդիքներու խորերէն
Դեռ կը լսուին աղաղակող որբ կանչեր…
Գոռում, գոչո՜ւմ… սիրտեր խոցող պաղատանք`
Իրար փնտռող… հազար դժբախտ հոգիներ…
– Մամա՜… ո՞ւր ես, ես քեզ երբեք չեմ տեսներ,
Արդեօ՞ք ողջ ես, ձայն մը, մամա՜… ո՞ւր ես դուն…
– Որդիս չկա՜յ… – կը պոռայ կինն վշտահար…
Ու կը փետէ մազերն ամուր… ցասումով…
Ուրիշ կին մը դեռ կը ծեծէ իր ծունկը,
Եւ կը գոռայ. «Քոյրի՛կ, հաճիս արթնցի՜ր,
Տե՛ս, վէրքերս դեռ կ՛արիւնին… ափսոս եմ»…
Բայց քոյրիկէն… աւա՜ղ… երբեք ձայն չկար…
– Ազնիւ եղբայր, ա՜խ, մի՛ մեռնիր, կ՛աղաչե՜մ…
– Մի՛ ձգեր զիս մինակ, անտէր… ես մեղք եմ…
– Ինչո՞ւ մութ է մեր տունն արդեօք, օգնեգէ՛ք…
– Ա՜խ… աչքերս… ես չեմ տեսներ… ես կոյր եմ…
…………………………………………………………….
Պատերուն տակ մութ, մայթերուն վրան
Կը ննջեն խաղաղ մարմիններ անշունչ,
Որոնք դեռ երէկ պատառ մը հացի
Երազը տեսան, որ հաց տանին տուն…
Բայց… աս ի՜նչ չար բախտ, ի՛նչ ճակատագիր,
Իրենց զաւակներն չտեսած մեռան…
Ծովափը դարձաւ մեղքի աւազան…
…………………………………………………………………..
Պէյրութը հագաւ սեւ, մռայլ տարազ…
Կեանքը կանգ առաւ ճիշդ ժամը վեցին…
Աղաչանք, խնդրանք, անօգուտ, ի զո՜ւր…
Վաղը կը գրկեն անթիւ դագաղներ…
– Տէ՛ր, աս ի՞նչ եղաւ, աս ի՜նչ քաոս էր…
Ո՞վ ծրագրած էր նախճիրը այս մեծ…
Միթէ չէ՞ր բաւեր մեզի վիճակուած
Բիւր տառապանքներ ու անթիւ խոցեր,
Որ շնորհեցիր մեզի մեծ փորձանք,
Անէծք ու նզովք, պատիժ մահաբեր…
………………………………………………………….
Դժուար է հաւատալ… մահուան տեսիլքին…
Որ լափեց, հրկիզեց ու քանդեց չորս դին…
Անանուն քաոսի, հարուածէն յետոյ
Դարձած եմ գրեթէ կիսախելագար…
……………………………………………………………
Լուռ կը մտածեմ… ինչպէ՞ս հաւատամ,
Որ վաղը վստահ, երբ մարի հրդեհն,
Քանի՜ տուներու ծխնելոյզներէն
Պիտ՛ չբարձրանայ ամէնօրեայ ծուխ…
Քանի տուներու դռները յաւէտ
Պիտի մնան փա՜կ… սեւ բախտի խաղով…
Ու քանի՜ մայրեր պիտի հագնին սեւ…
Անիծեն բա՜խտը… որ քանդեց աշխարհն…
Քանի՜ հոգիներ պիտի սպասեն
Հարազատներու վերադարձն յոյսով,
Անոնց հոգիներն երկինք բարձրացան…
Անոնք այլեւս… ետ պիտի չգան…
………………………………………………………………………..
4 օգոստոսը արիւնող վէրք է,
Մեր միտքերուն մէջ` անմոռանալի…
Ան պիտի մնայ որպէս մեծ, սեւ մուր,
Որ երբեք սպի պիտի չկապէ՜…

 

 

 

 

 

 

Like on Facebook
  •  
  •  
CATEGORIES
Share This

COMMENTS

Wordpress (0)
Disqus ( )